Hayotning hujayra darajasi va uning o‘ziga xos jihatlari. 10 - sinf - Биология - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	1.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	02 Октябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Биология

Hayotning hujayra darajasi va uning o‘ziga xos jihatlari. 10 - sinf

Купить

7-§. Hayotning hujayra darajasi va uning o‘ziga xos jihatlari 10 sinf "Biologiya" darsligi asosida. 2017

• Hujayra tiriklikning tuzilish, funksional, rivojlanish birligi . Barcha tirik organizmlar hujayradan tuzilgan, hayotiy jarayonlar hujayrada amalga oshadi. Shuning uchun ham hujayra hayotning tuzilish, funksional, rivojlanish va irsiy birligidir.

• Hayotning tuzilish birligi sifatida hujayra biomolekulalardan tashkil topgan tizim sanaladi. Hujayraning tizim sifatidagi xususiyatlari ko‘p jihatdan molekula darajasiga, ya’ni uning komponentlari va shu komponentlarning faoliyatida aks etadi.

• Molekular darajada DNK reduplikatsiya jarayoni mexanizmlari aks etsa, hayotning hujayra darajasida bu jarayon hujayraning faoliyati sifatida namoyon bo‘ladi.

• Hayotning hujayra darajasi kimyoviy birikmalarning komplekslari, plazmatik membrana, organoidlar, yadro kabi tarkibiy qism (komponent)lardan iborat. Hujayraning yaxlit tizim sifatidagi xususiyatlarini bu komponentlarning o‘zaro munosabatlari belgilaydi.

• Evolutsiya jarayonida ilk bor hujayra darajasiga xos xususiyatlar – hujayra metabolizmi, genetik axborotning hujayradan hujayraga berilishi kabi xususiyatlar paydo bo‘lgan. Yerda hayot paydo bo‘lishi aynan hujayraning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq.

• Hayotning hujayra darajasida DNK va RNK ning biologik funksiyalari, matritsali sintez reaksiyalari, hujayra hayotiy jarayonlarining fermentativ boshqarilishi kabi muhim hodisalar sodir bo‘ladi. Hujayra darajasidan boshlab genetik axborotni nasldan naslga o‘tkazish orqali avlodlar davomiyligi va hayotning uzluksizligi ta’minlanadi.

• Hujayra nazariyasining asosiy qoidalari. Hujayra nazariyasi – barcha tirik organizmlar kelib chiqishi, tuzilishi, rivojlanishining bir ekanligini e’tirof etuvchi umumbiologik qonuniyatdir.

• Teodor Shvann va Mattias Shleyden hujayra haqida to‘plangan ma’lumotlarga asoslanib hujayra nazariyasini yaratdilar (1838–1839-yillar). O‘simlik va hayvon organizmlari uchun umumiy hisoblangan hujayraviy tuzilish tamoyillarini ko‘rsatib berdilar.

Hozirgi vaqtda hujayra nazariyasining asosiy qoidalari quyidagilardan iborat: • Hujayra tiriklikning tuzilish, funksional va rivojlanish birligidir. • Har bir yangi hujayra dastlabki hujayraning bo‘linishi natijasida hosil bo‘ladi. • Bir va ko‘p hujayrali organizmlarning hujayralari tuzilishi va fi ziologik jarayonlari jihatidan o‘xshash. • Ko‘p hujayrali organizmlarda har xil ixtisoslashgan hujayralar birgalikda to‘qimalarni hosil etadi. • Hujayraviy tuzilish irsiy axborotning saqlanishi va nasllarga berilishini ta’minlaydi.

Savol va topshiriqlar – Hujayra tiriklikning tuzilish, funksional, rivojlanish birligi deganda nimani tushunasiz? – Hayotning hujayra darajasining o‘ziga xos jihatlarini izohlang. – Hujayra nazariyasining mohiyatini va ahamiyatini tushuntirib bering. – Tirik organizmlar hujayralariga qiyosiy xarakteristika bering.

Купить