Ҳиссий, эмпирик, назарий, мантиқий ва интуитив билиш даражалари - Психология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	419.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Психология

Ҳиссий, эмпирик, назарий, мантиқий ва интуитив билиш даражалари

Купить

2Ҳиссий даражадаги билимнинг шакллари Хотира, хаёл ва тасаввур Сезги ва идрок Хаёл тажрибада мавжуд образларни нафақат қайта чақиради,бир-бири билан боғлайди ва уларни тасаввурлар даражасига кўтарадиХотира ўтмиш ҳозирги замонни бирлаштиради, уларнинг бир-бирига ўтишини таъминлайди Тасаввурлар –бир пайтлар инсоннинг сезги аъзоларига таъсир кўрсатган , мияда сақланиб қолган алоқалар бўйича гавдаланадиган нарсаларнинг образларидир Сезиш ва идрок этиш инсонташқи дунёга амалий таъсир кўрсатиши жараёнида,меҳнатда, сезги аъзолари фаол ишлаши натижасида амалга ошади ва ривожланади; масалан, ҳаракатсиз кўз нарсалар рангини фарқлашга қодир эмас

3Эмпирик билим ва унинг шакллари . Кузатиш – билиш объектининг муҳим хоссалари ва муносабатларини аниқлаш мақсадида атайлаб амалга ошириладиган изчил идрок этишдир . Эксперимент – бу шундай тадқиқот методики, унинг ёрдамида объект ё сунъий тарзда яратилади, ё тадқиқот мақсадларига мос келадиган маълум шарт-шароитларда ўрганилади Далил – билимининг тасдиқланган бойлигига айланган моддий ёки маънавий дунё ҳодисаси, бирон-бир ҳодиса, хосса ёки муносабатни қайд этиш

4Гипотеза – янги далилларнинг моҳиятини тушунтирувчи қонун мавжудлиги ҳақидаги асосли тахминдир. Назария – ҳодисаларнинг муайян туркуми, бу туркумдаги ҳодисаларнинг моҳияти ва уларга нисбатан амал қиладиган борлиқ қонунлари ҳақидаги билимларнинг мантиқий асосланган ва амалиёт синовидан ўтган тизимидир. Категориялар – борлиқнинг энг муҳим томонлари, хоссалари ва муносабатларини акс эттирувчи умумий тушунчалардир. Фан категорияларига ҳам шундай таъриф бериш мумкин.Парадигма – фан ривожланишини белгиловчи барқарор тамойиллар, умумий меъёрлар, қонунлар, назариялар ва методлар мажмуи тушунтириш мумкин эмаслигини ифодаловчи вазиятдирИлмий муаммо – объектив тарзда юзага келадиган, ечимини топиш муҳим амалий ёки назарий аҳамиятга эга бўлган масала ёки масалалар мажмуидир Муаммоли вазият аниқланган

5Тафаккурнинг асосий шакллари Тафаккур – бу инсоннинг нарсалар муҳим хоссалари ва муносабатларини изчил, билвосита ва умумий акс эттиришидир . Тушунча – нарсалар ва ҳодисаларнинг умумий, муҳим хосса ва алоқалари акс этувчи фикр , тафаккур, тушуниш фаолиятининг маҳсули Мулоҳаза – фикрнинг шундай шаклики,унда тушунчаларни боғлаш йўли билан бирор нарса ҳақидаги бирон-бир фикр тасдиқланади / рад этилади Хулоса –мушоҳаданинг нисбатан тугалланган бирлигиБашорат қилиш «мураккаб нарсани оддий нарсага айлантириш» нинг олий даражаси

6Билишнинг эмпирик ва назарий даражаларини фарқлаш мезонлари Эмпирик тадқиқот замирида тадқиқотчининг ўрганилаётган объект билан амалда бевосита алоқа қилиши ётади Назарий билиш да бошқа тадқиқот в оситалари қўлланилади

7ХХ аср бошида ҳар хил мактаблар Гуссерлнинг феноменологик интуиция (редукция), Бергсоннинг интуитивизм, Фрейднинг онг ости интуицияси ва бошқа йўналишлар юзага келди. Бу мак - таблар интуицияни билишнинг инстинкт, онг ости ҳодисаси, диний эътиқод ва ҳоказоларни ўзида уйғунлаштирган иррационал ҳаракати сифатида тушу - нади. Бу йўналишларнинг ўзига хос хусусияти шундаки, улар дунёни илмий билишда ақлнинг, тушунчалар воситасида тафаккурнинг ролини камситади. Тафаккур ўрнига предметни кераксиз рационалистик мулоҳазаларсиз «асл ҳолича» қамраб олиш имконини берувчи интуиция қўйилади. Бугунги кунда иррационализм ғояларини экзистенциализм, неопозитивизм ва ҳозирги замон фалсафасининг айрим бошқа йўналишлари ривожлантирмоқда. Масалан, экзистенциалист Хайдеггер фикрига кўра, «экзистенция»ни манти -

8Муаммони нг чегаралан ган-лигиИлмий муаммонинг тўғри қўйилиши учун омиллар Муаммонинг таркибига киритиш мумкин бўлган билимларнинг мавжудлиги (назария, методика, маълумот) Мақбул ечим белгилари ҳамда тўғри ечимни текшириш усулларининг мавжудлигиЕчимнинг ягоналигиАсосларни нг сохта бўлмаслиг иШаклан тўғри тузилганл иги

9ХУЛОСА 1 . Инсон билимининг жадал суръатларда ривожланиши ижод қилишни ўрганиш вази - фасини қўяди. Ижодий фаолият ҳамда таълим методларини ўрганиш ҳақидаги фан эвристика деб аталади. Илмий давралардаги суҳбатлар, фикрлар алмашинуви, муно - заралар, муаммоли вазиятлар таҳлили – шахснинг маънавий, ижодий қобилияти ривожланишига кўмаклашади. 2. Интуиция ва ижодни формал мантиқ воситалари ёрдамида тавсифлаш мумкин эмас, бироқ эвристик методлар орқали субъектнинг истеъдоди, хотираси, зеҳни, тасав - вурини сафарбар этишни талаб қилувчи янгилик устида изланишлар олиб борилади. 3. Индуктив тафаккур – ҳодисаларнинг бир қисмини ўрганиш орқали олинган билимни ҳодисаларнинг бутун туркумига нисбатан татбиқ этиш эвристик усул ҳисобланади. Ўхшашлик бўйича тафаккур ҳам эвристик мушоҳада юритишнинг ҳақиқ

Купить