Hujayra biologiyasi. Gen terapiyasi. Klonlar, klonlashtirish - Биология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.3MB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Биология

Hujayra biologiyasi. Gen terapiyasi. Klonlar, klonlashtirish

Купить

Hujayra biologiyasi. Gen terapiyasi. Klonlar, klonlashtirish Savollar: 1.Hujayra biologiyasi nimani o’rganadi? 2 . Genlar terapiyasi qanday jarayon? 3. Klonlashtirish nima?

Hujayra biologiyasi , shuningdek, sitologiya sifatida ham tanilgan, biologiyaning asosiy bo limi bo lib, ʻ ʻ hujayralarning tuzilishi , funksiyasi va tuzilishini o rganadi – hayotning ʻ asosiy birliklari. Bu organizmlar ichidagi tiriklikning mohiyati va darajalarini o rganadigan, hayotning ʻ murakkab mexanizmlari haqida chuqur tushuncha beradigan soha.

Hujayra biologiyasining mohiyati: Hujayra biologiyasi barcha tirik organizmlar , eng kichik mikroorganizmla rdan tortib, eng yirik sut emizuvchilari gacha, hujayradan iborat ekanligiga asoslanadi. Hujayra biologiyasining mohiyatini tushunish, biz bilganimizdek, hayot ushbu mikroskopik mavjudotlar ichida sodir boʻladigan murakkab jarayonlardan kelib chiqishini tushunishdir.

Molekulyar daraja: Hayotning molekulyar tarkibiy qismlariga DNK , RNK, oqsillar, lipidlar , metabolitlar va ionlar kabi turli xil kichik molekulalar kiradi. Ushbu molekulalar hujayralarning qurilish bloklari boʻlib, ularning oʻzaro taʼsiri hayotning asosiy funksiyalarini boshqaradi.

Hujayra darajasi: Hujayralar tirik organizmlarning asosiy tarkibiy va funksional birliklari. Ushbu darajada biz har xil turdagi hujayralarni koʻrib chiqamiz, ularning har biri maxsus funksiyalarga ega. Hujayra biologiyasi DNK replikatsiyasi , energiya ishlab chiqarish va oqsil sintezi kabi jarayonlar uchun mas’ul boʻlgan yadro, mitoxondriya va endoplazmatik retikulum kabi organellalarni oʻz ichiga olgan hujayralarning ichki ishlarini oʻrganadi.

Toʻqimalar darajasi: Shunga oʻxshash turdagi hujayralar koʻpincha toʻqimalarni hosil qilish uchun birlashadi. Toʻqimalar maʼlum funksiyalarni bajarish uchun birgalikda ishlaydigan hujayralar guruhidir. Toʻqimalarga misol qilib mushak to'qimalari , asab to'qimalari va epiteliy to'qimalar i kiradi. Toʻqimalarning biologiyasini tushunish organizmning turli qismlari oʻziga xos rollarini qanday bajarishini tushunishga yordam beradi. .pptx.pptx.pptx

Organ darajasi : Organlar bir nechta toʻqimalardan iborat va murakkabroq funksiyalarni bajarish uchun birgalikda ishlaydi. Masalan, yurak, yurak mushak toʻqimalari , qon tomirlari va boshqa tarkibiy qismlardan tashkil topgan organdir. Organ biologiyasini oʻrganish organizmning turli qismlari umumiy salomatlikni saqlash uchun qanday muvofiqlashtirilganligini tushunishga yordam beradi.

Organ tizimi darajasi: Tirik organizmlar organ tizimlariga birlashtirilgan bir nechta organlardan iborat. Organ tizimlari ga misollar yurak-qon tomir tizimi, nafas olish tizimi va ovqat hazm qilish tizimi ni oʻz ichiga oladi. Har bir tizim organizmning umumiy salomatligi va faoliyatini taʼminlashda oʻziga xos rolga ega. 626×358

Hayot darajasi: Hujayra biologiyasi doirasida tirik organizmlar turli darajadagi murakkabliklarga boʻlingan boʻlib, ularning har biri oʻziga xos xususiyat va funksiyalarga ega. Ushbu darajalarni eng oddiyidan boshlab eng murakkabigacha boʻlgan tartib sifatida konsepsiyalash mumkin.

Gen terapiyasi, shuningdek, ateroskleroz, Parkinson kasalligi, biriktiruvchi to'qima kasalliklari va genetik materialning to'plangan shikastlanishi natijasida kelib chiqadigan saraton kabi ko'plab genlardagi mutatsiyalar natijasida kelib chiqqan kasalliklarni davolashda yordam beradi. Gen terapiyasi jigar kasalliklari, oshqozon osti bezi saratoni, ko'krak saratoni va inson papillomasini davolashda ham qo'llaniladi.

Gen terapiyasi nima? Gen terapiyasi - bu organizm hujayralariga begona DNK yoki RNK nuklein kislotalarini kiritadigan davolash usuli. Terapevtik ta'sir kiritilgan DNK yoki RNK tarkibidagi genetik ma'lumotlardan kelib chiqadi. U kasal odamning nuqsonli genetik rekordini o'zgartiradi va kasallikning (mutatsiyalangan gen, nuqsonli genetik material) olib tashlanishiga olib keladi.

Gen terapiyasi qachon qo'llaniladi? Gen terapiyasi irsiy kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi. Gen terapiyasi manbani, ya'ni kasallikning bevosita sababini yo'q qilishga qaratilgan. Hozirgi vaqtda bitta gendagi mutatsiyalar natijasida kelib chiqqan irsiy kasalliklar ko'pincha gen terapiyasi bilan davolanadi. Bularga mukovistsidoz, gemofiliya A va B, Duchebbe mushak distrofiyasi, SCID, oilaviy giperkolesterolemiya, fenilketonuriya va o'roqsimon hujayrali anemiya kiradi.

• Nuklein kislotalar hujayra ichiga qanday kiritiladi? • Gen terapiyasi bemorning irsiy materialini (bu suyak iligi va qon hujayralariga taalluqli) olishni, uni tanadan tashqarida “tiklash”ni va keyin uni bemorning hujayralariga qaytarishni o'z ichiga olishi mumkin. Hujayralar organizmdan ex vivo yig'iladi va ba'zan kerakli miqdordagi materialni olish uchun ko'paytiriladi. • Bemor hujayralariga nuklein kislotalarni kiritish uchun vektorlar deb ataladigan narsalar qo'llaniladi.

Klon (yun. klon — shox, novda, bachki) — bir oʻsimlik yoki hayvon organizmidan jinssiz yoki vegetativ koʻpayish yoʻli bilan paydo boʻlgan individlar nasli. Nemis olimi Vebber K. ni birinchi boʻlib taʼriflab berdi (1903). Klon hayvonot olamida — mikroorganizmlar , hasharotlarda, oʻsimliklar olamida — mevali daraxtlar, tok, piyoz va boshqalarda uchraydi. Klon tuxumhujayradan apogam yoʻli bilan meyozga uchramay paydo boʻlgan nasllardan; qalamcha, tuganak va boshqalarda hosil boʻlgan ona oʻsimliklar naslidan va boshqa tashkil topishi mumkin.

Biokimyoviy usul - nuklein kislotalarning kimyoviy tashuvchilari, ko'pincha katyonik lipidlar yoki amin polimerlaridan foydalanish. Ushbu tashuvchilar hujayra membranasi bilan sintez orqali hujayra ichiga kiradi.

Купить

Похожие документы
Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
Viroidlar va uning ahamiyati
Faxriy yorliq
Faxriy yorliq
Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami