Ҳуқуқ презумпциялари (курс иши) - Юриспруденция - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	37.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Юриспруденция

Ҳуқуқ презумпциялари (курс иши)

Купить

МУНДАРИЖА КИРИШ .......................................................................................................... 1 I БОБ. ҲУҚУҚ ПРЕЗУМПЦИЯЛАРИ 3 1.1 Ҳуқуқ тарихидаги презумпция ва фикциялар 10 1.2 Ҳуқуқдаги презумпция тушунчаси ва турлари II БОБ. ҲУҚУҚДАГИ ФИКЦИЯЛАР 2.1 Ҳуқуқдаги фикция тушунчаси ва мазмуни 14 16 2.3 Айбсизлик презумпцияси ХУЛОСА ........................................................................................................ 20 ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙҲАТИ ................................. 22 0

КИРИШ Ўзбекистон ўз мустақиллигини қўлга киритгач, ҳуқуқий демократик давлат барпо этиш йўлидан боришини эълон қилди. Бу борада республикамиз Президенти И.А.Каримов шундай дейди: «Барқарор бозор иқтисодиёти, очиқ ташқи сиёсатга асосланган кучли демократик ҳуқуқий давлат ва фуқаролик жамиятини барпо этиш пировард мақсад бўлиб қолиши керак. Шундай жамиятгина Ўзбекистон халқининг муносиб турмушини, унинг ҳуқуқлари ва эркинлигини кафолатлаши, миллий анъаналар ва маданият қайта тикланишини, шахс сифатида инсоннинг маънавий-ахлоқий камол топишини таъминлаши мумкин... Ўзбекистон - келажаги буюк давлат. Бу - мустақил, демократик, ҳуқуқий давлатдир. Бу - инсонпарварлик қоидаларига асосланган, миллати, дини, ижтимоий аҳволи, сиёсий эътиқодларидан қатъи назар фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини

ҳуқуқ устуворлигини таъминлаш ва юксак даражадаги ҳуқуқий онг ва маданиятга эга бўлган шахсларни табиялаш-бу ислоҳотларнинг ўзагини ташкил этмоғи лозим. 2 Ўзбекистонда мустақилликка эришилгандан сўнг ҳуқуқшунослик соҳасида кўплаб изланишлар олиб борилди, жумладан собиқ иттифоқ даврида ҳуқуқ моҳияти ва мазмунига оид бўлган илмий-назарий қарашлар тубдан ўзгарди ва инсон, жамият, давлат муносабатларининг ҳамоҳангликдаги мавжуд бўлишига оид янгича ёндашувлар пайдо бўлди. Юриспруденция соҳасида ҳуқуқ масаласини кўплаб ўзбек ва рус олимлари тадқиқ қилишди ва илмий фаолиятларини давом эттирмоқдалар, ўзбек олимлари: проф.ю.ф.д.З.М.Исломов, проф.ю.ф.д.Х.Б.Бобоев, проф.ю.ф.д.А.Х.Саидов, проф.ю.ф.д.А.А.Азизхўжаев, проф.ю.ф.д. М.М.Файзиев, проф.ю.ф.д.Х.Т.Одлқориев, проф.ю.ф.д.У.Таджиханов, ю.ф.д. С.М.

Презумпция- лотинчадан таржима қилинганда (praesumptie) “эҳтимол”, “фараз қиламан” деган маъноларни беради. Юридик термин сифатида ҳуқуқий муносабатларда юридик фактларни ўрнатиш учун хизмат қиладиган, ҳақиқатни аниқлаш ва даъволи масалаларни ҳал этишда қўлланиладиган тушунчадир. Юридик презумпциялар келиб чиқиш тарихига кўра латин ва рим ҳуқуқидан анча олдин пайдо бўлган. Жамиятдаги тартиблар ва ўрнатилган қоидаларга амал қилмаслик оқибатида қонунни билиш презумпцияси келиб чиққан. Уларни номологик презумпция деб аташимиз мумкин (қонун билан танишиш) 3 . Жамиятда одат нормалари кишилар ўртасидаги муносабатларни тартибга солишда ҳукмронлик қилиб турган бир пайтда мажбурий ва мажбурий бўлмаган ҳулқ-атвор мавжуд эди. Муносабатларни тартибга солишга эҳтиёж туғилиши биланоқ жамоа томонидан қар

Қонунларни ҳалқ яхши билиши учун қулай бўлган шаклда ёзишган яъни ритмик проза шаклида(Ману қонунлари). Қадимги Критда қонунларни, бирор бир ҳаракатни содир этишда қонунни билмасликнинг олдини олиш учун мусиқа орқали ўрганилса яхши эсда қолади деган мақсадда махсус мусиқа ёрдамида ўргатишган.Қонунчиликни ишлаб чиқиш озод ва тўла ҳуқуқли фуқаролар қўлида бўлган давлатларда (Мессопотамия шаҳарлари, антик полисларда) таълимнинг зарурий белгиси сифатида фуқароларни ҳуқуқни билишга ўргатиш ва қонунларга ҳурмат руҳида тарбиялаш бўлган. Қадимги Афинада ёшлар томонидан фуқаролик қасамёдини қабул қилишда қонунларни ҳурмат қилиш, ўрганиш ва ҳимоя қилиш мажбурий тартиб бўлган; Римда XII жадвал қонунларини билиш фуқаролик лаёқатига эга бўлиш учун, биринчи босқич имтиҳони ҳисобланган. Ушбу ҳодисалар оқ

“Ҳалқ суверенитети”, “Ҳуқуқий давлат” шиорларига амал қилган буржуа инқилоблари презумпциянинг қўлланишини дастлаб чеклашган бўлсада истисно тариқасида кейинчалик амалда қўлланила бошлади. Қонунларнинг орқага қайтишига йўл қўйиш (йўл қўймаслик) ҳолатлари, қонунинг вақт ва ҳудуд бўйича амал қилиши, қонунчилик ҳокимияти актларини белгиланган вақт тартибларда нашр қилишдан иборат барчанинг билиши мумкин бўлган турли регламентли презумпция ҳолатларини келтириш мумкин. Презумпцияларнинг вужудга келиши билан у барча ҳуқуқ соҳаларида қўлланила бошлади. Масалан,ҳар қандай ҳуқуқ ва эркинликларни чеклайдиган қонун камроқ тарғиб қилиниши, либерал ғояларга асосланган қонун эса аксинча кўпроқ тарғиб қилиниши лозим. Аммо, савол туғилади ушбу йўналишдаги қонунларни тарғиб қилиш презумпциянинг аҳамиятини

сўзларини эслаш кифоя “ашёларни номлардан ўрганиб излаш эмас, уларнинг ўзидан излаш кифоядир” 5 . Ф.Бекон Цицерон томонидан айтилган римча қуйидаги формулани изоҳлайди “salus populi suprema lex” ҳалқнинг ҳоҳиши олий қонун бўлсин 6 . Қадимги рус ҳуқуқида (қонун шубҳали кўринмаса), умумий моҳиятига кўра эса (қонунчиликда ўрнатилган қоидаларнинг аҳамиятига оид шубҳали ҳолатлар мавжуд бўлганда) аниқ билиш орқали ҳуқуқни талқин қилишга йўл қўйилган. Презумпцияларни таснифлаш бирмунча қийинчиликлар туғдиради, яъни инглиз тадқиқотчилари қуйидагича иккита ҳар хил китобдаги бир хил тушунчаларни берадилар:бир йўналишда “ҳуқуқий презумпция” муносабатнинг предмети сифатида ишнинг расмий тарафида кўринса, иккинчи йўналишда суд томонидан ўрнатиладиган “фактик презумпция” сифатида “у ушбу ишга жойлаштири

Айбсизлик презумпциясига оид инглиз манбаларида қуйидаги фикрлар келтириб ўтилган, умумий қоида сифатида мажбурият юкланган шахс ўзининг айбсизлигини исботлаш унинг ўзига юклатилган аммо, даъвогар унинг содир бўлган ҳаракатларга алқадорлигини аниқ тавсифлаши шарт. Масалан: йўловчи устига вагонеткадан ғишт тушиб кетиши(эҳтиётсизлик оқибатида) ёки айбдорга алоқаси бўлмаган ҳолатда зарар поездлар тўқнашуви оқибатида келиб чиққан бўлса 9 . Жиноий ишларда антик демократияга оид машҳур қоида мавжуд айбсизлик презумпцияси (praesumtio bona viri) “гумонлар айбланувчи фойдасига ҳал бўлади” 10 . Жиноий ва фуқаролик ишларини қиёслаган ҳолда Дженкс қуйидагича фикрларини беради, гумонланувчини айбдор деб топиш учун, далиллар худди фуқаролик процессидаги каби шубҳалардан холи равишда айбни исботлаши шарт

қилиша олмаганлиги сабабли бундай ҳолатда “асирдагиларни вафот этган” 12 деб ҳисоблашган. Фикция масаласи кўп тадқиқ қилинмаган бўлсада хулоса қилиш мумкинки ҳуқуқий институт сифатида унинг салбий ва ижобий жиҳатлари мавжуд. Юридик шахсларга нисбатан бўлган муносабатда у тарихий жиҳатдан “юридик шахснинг мустақил субъект сифатида таркиб топиши ва фаолият юритиши учун кенг имкониятлар яратди....” 13 . Юридик шахс институтининг фуқаролик ҳуқуқида шаклланишида мулкдорларнинг ҳуқуқларини тартибга солишда ашёларнин кўчар ва кўчмас эканлиги ва ҳ.к. масалаларда асқотди. Англияда ерлар (Вильгелмь босқинчи давридан) қирол мулки ҳисоблансада, ҳуқуқий асосда (фикция) парламент қазилма бойликларни миллий мулк сифатида эътироф этади. Янги ҳинд ҳуқуқида фикцияларни қўлламасдан ҳуқуқ нормаларини талқин э

ҲУҚУҚДАГИ ПРЕЗУМПЦИЯ ТУШУНЧАСИ ВА ТУРЛАР И Презумпция (лотинча — эҳтимоллик) маълум бир фактларнинг мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги тўғрисида эҳтимол қилинган фактлар орасидаги боғлиқликка ва фактларнинг мавжудлигига асос ланган ҳолда илгариги тажриба билан тасдиқланган тахминдир. Презумпциянинг муҳим белгиси унинг тахми ний тавсифи. Презумпция ишонч эмас, балки эҳтимоллик умумлашмасидир. Лекин унинг эҳти моллик даражаси жуда баланд ва объектив дунё да ҳамда кундалик ҳаёт жараёнида қайтарилиб турадиган предмет ва кўринишлар орасидаги боғ лиқликка асосланади. Бир хил шароит ва бир хил вазиятда факт ва кўринишларни кузатиб, киши предмет ва кўриниш лар ўртасидаги боғликликка, ўтган тажрибага асос ланади ва албатта, шунга ўхшаш шарт, вазият бўлган тақдирда айнан шу факт ва кўриниш бўла ди, деб

Ҳуқуқий мустаҳкамлаш фактига кўра презум пция фактик ва қонуний бўлади. Фактик презумп цияда қонун акс этмайди ва шунинг учун юри дик аҳамиятга эга бўлмайди. Лекин улар ҳуқуқни қўлловчи шахснинг ички ишончини вужудга кел тиришда ҳисобга олинади. Қонуний презумпция — бевосита ёки билвоси та қонунчиликда мустаҳкамланган тахминдир. Ма салан , Оила кодексида қайд этилган оталик пре зумпцияси. Амал қилиш доирасига кўра, презумпция — умум ҳуқуқий ва тармоқ презумпциясига бўлинади. Тар моқ презумпцияси фақат битта ҳуқуқ тармоғида амал қилади. Масалан, юқори давлат органининг қуйи (унга бўйсунувчи) давлат органига тааллукли ма салаларни ҳал қилишга ваколати борлиги тўғриси даги тахмин. Юқори суд қуйи судга тааллукли бўлган ишни ўз муҳокамасига қабул қилади. Умумҳуқуқий презумпция истисносиз барча

никоҳдан ўтадими – улар барча ҳолатлар да виждонли ҳисобланадилар, чунки уларда ёмон ният бўлмайди. Ҳар қандай ҳуқуқий тизимда бу презумпциянинг бўлмаслиги ҳаддан ташқари қий инчиликни юзага келтирган бўлар эди. Қонунни билиш презумпцияси илк бор рим ҳуқуқида ташкил қилинган ва қўлланилган ҳамда қуйидаги формулада ўз мазмунини топган: “nemo ignorantia iuris recusare potest” , яъни қонунни бил май туриб, ҳеч кимни кундириш мумкин эмас”. Агар киши ҳукуқий билимсиз бўлса, ҳуқуқ ва манфаати зарар кўради. Унинг ҳуқуқбузарлик со дир этиб, ҳаракати ҳуқуққа хилоф эканлигини ва жазоланиши мумкинлигини тушунмаганлиги ёки қонунни билмаганлиги унга жазо белгилаш да эътиборга олинмаслиги лозим. Ҳуқуқни татбиқ қилувчи органлар ва мансабдор шахслар бундай вақтларда фуқаро ўз давла тининг қонунларини били

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда ҳақиқат пре зумпцияси қонун чиқарувчи ҳужжат орган томо нидан қабул қилинганлигини, аввало, қонуний, ҳаққоний, тўғри, ички ва ташқи тартиб талаб ларига жавоб беришини норматив-ҳуқуқ ҳужжат да ҳақиқат акс эттирилганлигини билдиради. Уларда: биринчидан, ижтимоий муносабатни тартибга солувчи ҳолатни тўғри акс эттириш; иккинчидан, уларга ҳуқуқий тақдимнома санк ция ва тавсияномалар билан тўғри юридик баҳо бериш; учинчидан, тегашли давлат органининг вакола ти ва вазифаси доирасида матбуотда чиқиш қилиш; тўртинчидан, унинг тузилишига, шакли, нашр қилиш тартаби, унга юридик куч бағишлаш каби қўйилган талабларга жавоб бериш назарда тутилади. Мазкур талабларга жавоб берадиган норматив ҳуқуқий ҳужжатни ҳақиқий дейишга асосимиз бўлади. Лекин кўпгина ҳужжатлар ҳақиқий бўлм

ҲУҚУҚДАГИ ФИКЦИЯ ТУШУНЧАСИ ВА МАЗМУНИ Ҳуқуқий фикция (ёлғон, уйдирма) — мавжуд бўлмаган ҳолат, қонунчилик билан мувофиқ келадиган ҳолатда умуммажбурий кучга эга бўлади. Фикция — бу ҳақиқий бўлмаган ҳолатдир. Лекин улар, билимнинг турли тармокларида кенг қўлла нилади. Қонунда мустаҳкамланганлиги учун фик ция юридик ҳуқуққа айланади. Ҳуқуқий фикциялар қадимги ҳуқуқий тизим лардаёқ қўлланила бошланган. Фикция ҳозирги замон ҳуқуқида ҳам маълум. Чунончи фуқаролик кодексида «Фуқарони ўлди деб эълон қилинган кун, суднинг уни ўлди деб эълон қилинганлиги тўғрисидаги қарори қонуний кучга кирган кундан деб белгиланади» дейилган. Фуқаронинг ўлган кунини суднинг унинг ўлими ҳақидаги қарорини қонунии кучга кирган ку нига боғлаш масаласи тўғрими? Йўқ, албатта, чунки бу ҳақиқатга тўғри келмайди. Бундан та

ёки бўлмаслиги мумкин эмас. Шунинг учун бундай ҳолатларнинг қонунда фиктив бўлса ҳам ўрнати лиши ва мустаҳкамланиши нафақат оқланади балки, ҳуқуқ тизимида зарурдир. Ҳуқуқий фикциялар барча ҳуқуқ соҳаларида машҳурдир, аммо бошқаларга қараганда кўпроқ фуқаролик суд ишларини юритишда кўп учрайди.Ҳуқуқий фикциялар фуқаролик ишларида объектив ҳақиқатни рад этган ҳолда ишни адолатли ҳал қилиш учун зарурдир 14 . Ҳуқуқий презум пция ва фикцияни айрим ҳуқуқшунослар ҳуқуққа хос бўлмаган деб атай дилар, чунки улар оддий ҳуқуқий категория дои расига тўғри келмайди. Ҳуқуқий тизим, қотиб қолган эмас. У доимо ривожланишда вақт ўтиши билан унинг тарки бий қисми рўйхати ҳам, бизнинг у ҳақдаги та саввуримиз ҳам ўзгариши мумкин. 14 И.Зайцев Правовые фикции в гражданском процессе. Комментарий нового законодат

ҲУҚУҚИЙ ПРЕЗУМПЦИЯНИНГ БИР КЎРИНИШИ СИФАТИДА - АЙБСИЗЛИК ПРЕЗУМПЦИЯСИ Юридик энциклопедик луғатда Айбсизлик презумпцияси бу (лотинчада Praesumptio – тахмин, гумон) жиноят содир этганликда айбланаётган ҳар бир шахснинг иши судда қонуний тартибда, ошкора кўриб чиқилиб, унинг айби аниқланмагунча у айбдор ҳисобланмайди 15 – деган таъриф билан изо ҳ ланади. Айбсизлик презумпцияси жиноят процессининг муҳим демократик тамойилларидан бири бўлиб, у шахсий ҳуқуқни муҳофаза қилиш кучига эга бўлган ҳолда асоссиз айблаш ва жазолашнинг олдини олувчи восита ҳисобланади. Айбсизлик презумпцияси бугунги кунда илмий - оммабоп мунозарали мавзу тадқиқотга айланган. Буюк мутаффакир олимлар Айбсизлик презумпцияси ҳақида ҳали аниқ бир фикр ва тушунчага келмаганлар. Таҳлилларга кўра, Айбсизлик перезумпциясининг ма

айбсизлигини исботлай олмайди”. Келтирилган шарҳ муаммонинг борлигидан далолат беради. Презумпция маъносини тўғри талқин қилиш учун албатта унинг тарихини, асосий негизини, шунингдек Россия қонунлари ва амалиётини тўлаққонлича ўрганиш даркор. 1993 йилнинг 12 декабрда Россия Федерацияси Конституциясининг 49- моддасида Айбсизлик п резумпциясига таҳлил берилган. Унда қайд этилишича, ҳар бир айбдор ўз жинояти ошкор қилинмагунга қадар, айбсиз ҳисобланади. Россия Федерацияси Жиноят Процессуал Кодексининг 15- моддасида Айбсизлик п резумпциясига қуйидагича таҳлил берилган. Айбдор ўз айби исботланмагунга қадар, ҳамда суд ҳукмининг қарори чиқмагунга қадар, айбдор айбсиз ҳисобланади, деб таъкидланган. 16 Агарда бунинг маъноси талқин этиладиган бўлса, бундан шундай хулосага келиш мумкин- ки, айбдорни

Жиноят ишлари бўйича одил судлов фуқароларнинг жинси, ирқи, миллати, тили дини, ижтимоий келиб чиқиши, эътиқоди, шахсий ва ижrимоий мавқеидан қатьий, назар, қонун ва суд олди да тенглиrи асосида амалга оширилади. 1. Ўзбекистон Республикасида барча фуқаролар бир хил хуқуқ ва эркинликларга эга бўлиб, жинси, ирқи, миллати, тил, дини, ижтимоий келиб чиқиҳи, эътиқоди, шахси ва ижтимоий мавқеидан қатъи назар, қонун олдида тенгдирлар 17 . Агар бирон бир шахс жиноят процессида иштирок этиш даврида ирқий ёки миллий мансублигига қараб хуқуқлaридан чекланса ёки бу шахсга ҳаддан ташқари имтиёзлар бериладиган бўлса, билвоси та ёки бевосита равишда бу ҳаракатлар амалга оширилишигa қарамай, бунда мансабдор шахс қонунда қайд этилган жавобгарликка тортилиши керак. 2. ЖПК фуқароларни қонун ва суд олдида тен

қилиниб, Ўзбекистон Республикасининг ҳудудидан чиқариб жўнатилишлари мyмкин. 6. Агар шахс депутат бўлса, жиноят содир этган тақдирда унинг депутатлик ваколатномаси бекор қилингандан кейин ай нан шу шахсга нисбатан жиноят ва жиноятқ процессуал қонунлар талабларини қўллаш мyмкин бўлиб, у бошқа фуқароларга нисбатан ҳеч қандай имтиёзлардан фойдаланмай ди, балки улар билан тенгҳуқуқлик мавқеига эга бўлади. Судья, прокурор, тергoвчи ва суриштиpувчи ишда қатнашаёт raн шахсларнипнr шаъни ва қадр-қимматини ҳурмат қилишлари шарт. Хеч ким қийноққа солиниши, зуравонликка, шaфқатсиз ёки инсон шaъни қадр-қимматини камситувчи бошқа тарздarи тазйиққа дучор этилиши мумкин эмас. Иисон шaъни ва қадр-қимматини камситадиraн, унинr шахсий ҳаётиra тааллуқли маълумотлар тарқатилиб кетишиra олиб кела диraн, соқлиг

ХУЛОСА Бўлажак ҳуқуқшунос сифатида бизнинг вазифамиз, бакалавриат юриспруденция соҳасидаги барча фанларни тўлиқ ўзлаштириш, келажакда мамлакатимизда олиб борилаётган ҳуқуқий ислоҳотларнинг амалга ошишида етук мутахассис сифатида ўз ҳиссамизни қўшишдир. Бугунги кунда жамият ҳаётининг энг муҳим соҳаларида олиб борилаётган дастурий ўзгаришларнинг барчаси биз учун келажак авлоднинг фаровонлигини таъминлаш учун қилинмоқда. Шу ўринда чуқур ўйлаб айтиш мумкинки мамлакатимизда шакллантирилаётган фуқаролик жамиятининг мақсади ҳам инсон манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилгандир. Жамиятимизда инсон ҳуқуқ ва эркинликлари энг олий қадрият эканлиги, давлат ва жамият мақсадининг туб негизида инсон манфаатларини ҳимоя қилиш тушунчасининг ётганлиги барчамизга маълум. Зеро биз, президентимиз И.А.Каримовнинг

ташкил этилса чунки ушбу масалада фуқароларимизнинг кўпчилиги ҳуқуқшуносларга, жумладан бизга ҳам мурожаат қилишади. Ўйлайманки Ҳуқуқдаги презумциялар ва фикциялар менинг дастлабки тадқиқот ишим бўлиб баъзи бир камчиликлар мавжуд бўлса бундан кейинги ишларимда албатта, уларни инобатга оламан. 20

ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР РЎЙҲАТИ: I. РАҲБАРИЙ АДАБИЁТЛАР: 1. Каримов И.А.. Ватан саждагоҳ каби муқаддасдир. 3-том, Т., «Ўзбекистон», 1996, 19-20-бетлар. 2. Каримов И.А. Бунёдкорлик йўлидан. 4-том, Т., «Ўзбекистон», 1998, 181- 182-бетлар. 3. Каримов И.А. Биздан озод ва обод Ватан қолсин. 2-том, Т., “Ўзбекистон”, 1996, 260-бет. 4. Каримов И.А. Янгича фикрлаш ва ишлаш - давр талаби. 5-том. Т., «Ўзбекистон», 1996, 119-бет. 5. Каримов И.А. Ўзбекистон: бозор муносабатларига ўтишнинг ўзига хос йўли. Т., «Ўзбекистон», 1993, 67-89-бетлар. 6. Каримов И.А. Истиқлол ва маьнавият. -Т., «Ўзбекистон», 1994, 58-бет. 7. Каримоа И.А. Биздан озод ва обод Ватан қолсин. 2-том. Т. «Ўзбекистон». 1996, 260-бет. 8. Каримов И.А. Ўзбекистон: миллий истиқлол, иқтисод, сиёсат, мафкура. » I-том., «Ўзбекистон 203-бет 9.

IV. ҚЎШИМЧА АДАБИЁТЛАР: 1. Нажимов М., Сайдуллаев Ш. Давлат функциялари: Ўқув қўлланма – Т.:ТДЮИ, 2004. -37 б. 2. Давлат ва ҳуқуқ назарияси. Масъул муҳаррирлар Ҳ.Б.Бобоев, Ҳ.Т.Одилқориев. -Т.: Иқтисодиёт ва ҳуқуқ дунёси, 2000. –528 б. 3. Давлат ва ҳуқуқ назарияси. / Масъул муҳаррирлар: А.А.Аъзамхўжаев ва Ш.З.Ўразаев. –Т.:Ўқитувчи, 1982. -28 8 б. 4. Исломов З. Общество. Государство. Право.–Т.:Адолат, 2001. -696 с. 5. Исломов З.М. Давлат ва ҳуқуқ : умумназарий масалалар. (Давлат назарияси). –Т. : Адолат, 2000. –272 б. 6. Исломов З.М. Фуқаролик жамияти : кеча, бугун, эртага. –Т.: ТДЮИ, 2002, -87 б. 7. Исламов З.М. Проблемы власти: ее понимание, назначение, социальная ценность.-Т.: ТГЮИ, 2003. –244 с V. ИНТЕРНЕТ САҲИФАЛАРИ: 1. http://www.lex.uz 2. http://www.gov.uz 3. http :// www . press - se

Купить