Hindiston davlati va huquqi - Юриспруденция - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	17.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Юриспруденция

Hindiston davlati va huquqi

Купить

Mavzu: HINDISTON DAVLATI VA HUQUQI
I. KIRISH
1. Hindiston davlatining rivojlanish xususiyatlari va davrlarga bo`lish
masalalari.
II. ASOSOY QISM
2. Hindiston ijtimoiy tuzumining xususiyatlari.
3. Hindistonda hokimiyat va davlat boshqaruvining tashkil etilishi.
III. XULOSA
4. O`rta asrlarda Hindiston huquqining asosiy belgilari.
Kastalar Qadimgi hindlar qanday yumushlar bilan shug‘ullanishiga qarab
to‘rt guruhga ajratilgan edi. Bu tabaqalar kasta yoki varna deb atalgan,
jumladan: kohinlar – braxmanlar (hind ruhoniylari),
jangchilar – kshatriylar, deh qon, hunarmand va savdogarlar – vayshilar,
xizmatkorlar va qullar – shudralardan iborat bo‘lgan. Hindlarning
e’tiqodicha, tabaqalardan har birini oliy xudo Braxma o‘z jismining qaysidir
bir qismidan dunyoga keltirgan ekan. Masalan, kohinlar uning og‘zidan
chiqqan, jangchilar qo‘llaridan, dehqonlar qovurg‘ asidan, xizmatkorlar esa
Braxmaning tovonidan yaratilgan, deb hisoblangan. Bolalar hamisha ota-

onalari tabaqasiga mansub deb topilgan. Bir tabaqadan boshqasiga
o‘tishning ham iloji bo‘lmagan. Turli kastalarga
mansub odamlar o‘rtasida nikohga ham yo‘l qo‘yilmagan.
Tabaqalardan birortasiga ham mansub bo‘lmaganlarni esa «chandal», ya’ni
«hazar qilinadiganlar” – Hind tabaqalari Ganesha – donishmandlik
Xudosi Sigir Hindistonda muqaddas hisoblanadi zar qilinadiganlar»
deyishgan. «Chandallar» kastalarga mansub odamlar bilan birga bir uyda
yashay olmasdi, ular bilan bir dasturxonga o‘tirish taqiqlangan.
II. ASOSIY QISM
2. Hindiston ijtimoiy tuzumining xususiyatlari
Ilk o`rta asrlardan boshlab dehqonlar jamoalarini asoratga solish, ularni soliqqa
tortish jarayoni kuchaygan, xususiy yer egaligining o`sishi bilan feodal
ekspluatatsiyaning turli shakllari vujudga kelgan.
Gupta davrida Hindistonning ijtimoiy tuzumi asosan hali quldorlik xarakterini
saqlab qolgan edi. Qullar turli irrigatsiya va qurilish ishlarida, qishloq xo`jaligida
hamda ko`pdan-ko`pi xizmatkor va malay sifatida uy-ro`zg`or ishlarida keng
foydalanilardi. Qullar bozori keng yo`lga qo`yil-gunicha davom etmoqda edi. Qullar
Osiyodangina emas, hattoki Afrikadan ham keltirilardi.
Hind jamiyatida quldorlikka xos alomatlarning mavjudligi aholining kastalarga
(tabaqalarga) bo`linishida ham namoyon bo`lgan edi, bu bo`li-nish Gupta davrida ham
saqlanib, yanada rivojlanmoqda edi. Qadimiy kas-talarning to`rtta asosiy turi -
braxmanlar (kohinlar), kshatriylar (jangchi-lar), vayshiylar (dehqonlar, hunarmandlar,

savdogarlar) va shudralar (sobiq qullarning va har toifadagi qaram kishilarning eng
past tabaqasi bo`lib, bular «kishi hazar qiladigan» ishlarni bajaruvchi kishilar edi) -
hali juda qadim zamonlarda tarkib topgan hind jamiyati ijtimoiy tuzilishining turli
bosqichlarini ifoda etardi. O`rta asrlarning boshlarida hind kastalari ancha
evolyutsionlashdi. Braxmanlar va kshatriylar kohin va harbiy tabaqalarga aylanib
ketdilar, davlat hokimiyati ularning qo`lida edi, shu bilan birga ular juda ko`p qullari
bo`lgan eng yirik yer egalari edilar. Ikkinchi bir o`rtacha va past darajadagi kastalar
vaqt o`tishi bilan maydalashib bordi. Gupta davrida kastalarning miqdori bir necha o`n
turdan oshdi. Jamiyat-ning shudraga oid eng tuban kastasi «hazarli kishilar» deb atalar
edi, chun-ki ular oliy kasta vakillariga yaqinlashsa, bu oliy zotlarni go`yo harom qiladi
deb hisoblanardi.
Eng past kastalarning haq-huquqsizligi, xo`rlanishi quldorlik tuzumi mafkurasining
eng yorqin ifodasi edi, quldorlik tuzumi davrida kishilar, bir tomondan, to`la huquqli,
erkin quldor-hukmdorlarga, ikkinchi tomondan, butunlay
XULOSA
Hindistonda yuz yillab davom etgan musulmon boshqaruvi uning to`liq
islomlashuviga olib kelmadi. Lekin bu vaqtda Hindistonda musul-mon huquqi va
uning asosiy manbai - Qur`on yoyildi. Musulmonlar o`rta-sidagi va huquqiy
munosabatda qatnashayotgan tomonlardan biri musul-mon bo`lganda ishlar musulmon
huquqi asosida ko`rilgan, hindu, braxma-nizm dinidagilarning ishlariga Manu
qonunlari va boshqa qonunlar qo`lla-nilgan. Shuningdek, hindlarning oila-nikoh,
vorislik munosabatlaridan ke-lib chiqadigan munosabatlar hind huquqi bilan tartibga
solingan. Guptalar saltanati davridagi jinoyat huquqi davlat jinoyatlari, mulkka qarshi
qara-tilgan jinoyatlar, shaxsga qarshi qaratilgan jinoyatlar uchun javobgarliklar

o`rnatgan edi. Jazoning asosiy turi jarima va turma qamog`i hisoblangan. Boburiylar
davrida qatl etish jazosi faqat imperator tasdig`i bilan berilishi mumkin edi. Ammo
shunga qaramay, bu jazo joylardagi sudlar tomonidan ham berilardi. Bu davrda tan
jazolari ham keng yoyildi. Sudlov jarayonida urug`doshlik tuzumining qoldiqlari
saqlanib qolgan edi. Masalan, unda suv, o`t, tarozi va zahar bilan sinab ko`rilib,
ko`rsatmaning to`g`ri-noto`g`riligi aniqlanardi. Hindistonning an`anaviy huquqida
rivojlangan o`ziga xos mulkchilik instituti - butlar, sanamlar (xudolar), diniy va xayr-
ehson muassasalari, ibodatxonalar mulklari bo`lgan. Bunday mulklar xayr-ehson,
sadaqa va qurbonlik qilish natijasida vujudga kelgan. Bunda diniy qurbonliklar va
xayr-ehson qilish bir-biriga mos tushgan.

Hindiston davlati va huquqi

Купить