Islom arxetekturasi. O’zbekiston arxetektura yodgorliklari - Архитектура - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	08 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Архитектура

Islom arxetekturasi. O’zbekiston arxetektura yodgorliklari

Купить

Islom arxetekturasi. O’zbekiston arxetektura yodgorliklari Reja: 1. O’zbekistondagi tarixiy obidalar haqida 2. Obidalar ahamiyatlari 3. (Xulosa)islomga bog’liqlik darajasi

Imom al-Buxoriyning nomi butun Sharq olamida mashhur bo‘lib, u eng buyuk xudojo‘ylarning biridir. Uning Hadislar to‘plamida Payg‘ambarimiz alayhivassalamning aytganlari va hayotliklaridagi u bilan bog‘liq hikmatlarga boy voqea-hodisalarga doir 600 000 dan ziyod qo‘lyozmalar qoldirgan. Imom al-Buxoriy azaldan ilm fan va madaniyat ravnaqida mashhur ulamo bo‘lib, muhaddislarning imomi, Hadis ilmining sultoni hisoblangan.

Samarqand - Temuriylar davlatining poytaxti bo‘lgan go‘zal, qadimiy va latif shahar. “Samarqand” so‘zining kelib chiqishi to‘g‘risida bir qancha taxmin va gipotezalar mavjud. Sharq mualliflari “Samarqand” so‘zining birinchi qismi, ya'ni “Samar” so‘zi shu shaharga asos solgan yoki shaharni bosib olgan kishining nomi sharafiga atalgan, deb hisoblab kelishdi.

Mirzo Ulugbek madrasasi1417-1420 yillarda qurilgan. Badiiy jihatdan u Amur Temur qurdirgan binolardan kam emas edi va shu bilan birga mustahkamligi jihatidan ulardan ancha ustun turardi. Dastlab madrasa 50 ta hujradan iborat bo‘lib, unda yiliga yuzdan ortiq talabalar tahsil olishgan. Tarixchilar aytishiga ko‘ra Ulug‘bekning o‘zi madrasada dars bergan. Taniqli fors shoiri Jomiy bu yerda yashab, ijod qilgan.

Jomiyning tinglovchilari orasida eng mashhur Naqshbandiya tariqati namoyondalaridan shayx Xoja Ahror Vali va buyuk shoir Alisher Navoiy bor edi.Bino 2 qavatli bo‘lgan, burchak darsxonalar ustida to‘rtta baland gumbaz, burchaklarda esa to‘rtta minoralar bo‘lgan. Asosiy fasadning uchdan ikki qismini egallagan bahaybat peshtoq ulkan va chuqur nayzasimon arkali bo‘lib maydonga qarab turadi.

Go‘ri-Amir maqbarasi Go‘ri Amir tarixiy yodgorligi XV asr boshlarida qurilgan bo‘lib, o‘zbek me’morchilik san’atining buyuk ijodiy namunasi hisoblanadi. Muqaddam madrasa shahardagi mashhur ziyoli arboblarning farzandlariga ta’lim- tarbiya beruvchi ilm maskani sifatida qurilgan. Uning ro‘parasida maxsus xonaqoh qad rostlagan Bino qurilishi Muhammad Sulton tomonidan boshlangan bo‘lib, u Islom ta’lim markazi ochishni ko‘zlagan edi.

Amir Temurning ma naviy ustozi Mirsayid Barakaning jasadi shu ʼ maqbaraga ko chiriladi va Sohibqironning bosh tomoniga dafn etiladilar. ʻ Ba zi rivoyatlarga qaraganda, Amir Temur pirining oyoq tomoniga dafn ʼ qilinishini vasiyat qilgan. Maqbarada Mironshoh va Shohruhlar ham dafn qilingan. Binoning ichi yangidan bezatiladi, maqbara sahniga daxmalar qo yilib, atrofi nafis marmar toshdan panjara qilinadi. Maqbaraga 1424- ʻ yildan boshlab uning sharq tomoniga taqab qurilgan ko p gumbazli ʻ galereyadan kiriladi.

Shohi Zinda majmuasi XI asrda paydo bo lgan va bu yerdagi 20 dan ʻ ziyod maqbarada 44 lavha bitilgan qabrotoshlardan iboratdir. Qariyb, to qqiz asrdirki, O rta Osiyoning barcha shaharlari va dunyoning turli ʻ ʻ go shalaridan tashrif buyurayotgan sayyohlar bu muqaddas maskanni ʻ ziyorat qilib kelmoqdalar. Shohi Zinda majmuasi o ziga xos yo laklari va ʻ ʻ mahobatli binolari bilan sayyohlarni o ziga maftun etadi. ʻ

Ulug‘bek – asl ismi Muhammad Tarag‘ay buyuk o‘zbek astronomi va matematigi, davlat arbobi, Temurning nabirasidir. U. O‘rta Osiyo xalqlari ilm-fani va madaniyatini o‘rta asr sharoitida dunyo fanining oldingi safiga olib chiqqan olimlardan biri. Movarounnahrda Ulug‘bekning homiylik davrida (1409–1449) Samarqand yanada gullab–yashnadi: hunarmandlik, me’morlik, adabiyot ravnaq topdi, ilm-fan yuksaldi, savdo rivojlandi

Ulug‘bekdan jahon fani va madaniyati rivojiga muhim hissa bo‘lib qo‘shilgan katta ilmiy va madaniy meros qolgan. Shulardan biri Ulug‘bek rasadxonasidir. Samarqanddagi XV asr me’morligining nodir namunalaridan biridir. Bino Ulug‘bek farmoni bilan 1424–1429 yillari Ko‘hak (Cho‘pon ota) tepaligida, Obirahmat arig‘i bo‘yida bunyod etilgan.

Ma’lumki, Hazrati Dovud bir vaqtning o‘zida uchta dinda hurmatga sazovor shahs hisoblanadi. Musulmonlar uni Hazrat Dovud, pravoslavlar va yahudiylar David deb atashadi. Uning bashorat va shifo qobiliyati bo‘lganligi sabab, uning hayot hikoyasi sir va afsonalar bilan qoplangan. Hazrati Dovud 33 yoshida Isroil va Yahudiya Birlashgan Qirolligining hukmdori bo‘lib, qirq yil davomida hukmronlik qilgan. Samarqanddan 40 kilometr uzoqlikda Oqsoy qishlog‘ida Hazrati Dovud g‘ori yoki Muqaddas Dovudning ajoyib arxeologik yodgorligi, muqaddas qadamjo va tabiatning mo‘jizasi joylashgan.

Bir kuni Shoh Dovud bahaybat jangchi Goliaf bilan kurashishga qaror qildi. Jinlar g‘ayri oddiy tarzda Dovudni Samarqand yaqinidagi g‘orga jang oldidan kuchlarni to‘plashi uchun olib kelishadi. Ammo Ifritning sirli maxluqlari Dovudning qayerdaligini bilib oladilar va Goliafni yelkalariga ortgan holda olib kelishadi. Hazrati Dovud jangga tayyor emasligi sabab qochishga majbur bo‘ladi, lekin Goliaf uni qo‘lga tushiradi. Shunda Hazrati Dovud Xudoga himoya qilishini so‘rab murojaat qiladi. Xudo Hazrati Dovudning murojatiga javoban uning yo‘liga toshlarni va harsanglarni yog‘dirdi. Davud o‘z qo‘llari bilan toshlar va harsanglarni olib tashlab, o‘z yo‘lini tozalab tashlaydi. U toshlarni qo‘llarida eriyotganini darhol sezmaydi. G‘or tomon yugurib, Dovud g‘orning kirish og‘zidagi toshlarni eritib,

Samarqand shahrining Afrosiyob qadimiy shaharchasi muhofaza devori tagidan oqib o‘tadigan Siyob arig‘i yoqasida Samarqand ahli tomonidan asrlar davomida qadr-qiymatlanib kelinayotgan Doniyor Paygambar maqbarasi eng mo‘’tabar ziyoratgohlardan biridir. Samarqandliklar ushbu ziyoratgohni ba’zan Doniyor Payg‘ambar, Xoja Doniyor va Hazrati Doniyor ziyoratgohi, deb ataydilar. Doniyor Paygambar Dovud alayxissalom avlodidan bo‘lib, eramizdan oldin 603 yilda Kuddus shahrida dunyoga kelgan. Bobil davlati podshosi Navuxudonosor tomonidan eramizdan oldingi 586 yilda bu muborak shahar zabt etiladi va ko‘p odamlar asirga olib ketiladi. Ular orasida 17 yoshlik Doniyor ham bor edi.

Xulosa Bu qadimiy obidalarimiz bizga buyuk bobolarimizdan qolgan katta tarixiy yodgorlik. Bu obidalar qurilgandan beri nene odamlar yashab o’tganiga guvoh bo’lgandir. Islom dini rivoji uchun katta hissa qo’shagn Imom al- Buhoriy avlodiman deyishdan fahrlanib yashayman. Amir Temur deb tanitsak hambutun jahon taniydi bizni.Ibs Sino bobomizniku asti qo’yaverasiz.

E'TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT ☺

Купить