Qurilish muhandisligi. Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to‘plami (2025–2026)
![7. Vertikal pastga yo'nalgan yuklar ta'siridagi oddiy tayanchli parallel belbog'li fermada belbog'lar
qanday ishlaydi?
A) Ikkala belbog' ham cho'ziladi
B) Yuqori belbog' cho'ziladi, pastki belbog' siqiladi
C) Ikkala belbog' ham siqiladi
D) Yuqori belbog' siqiladi, pastki belbog' cho'ziladi
To'g'ri javob: D) Yuqori belbog' siqiladi, pastki belbog' cho'ziladi✔
8. Chekli elementlar usulida tugun ko'chishlarini aniqlash uchun qaysi asosiy tenglamalar sistemasi
yechiladi?
A) [K]{F} = {u}
B) [K]{u} = {F}
C) [F] = [u]·[K]⁻¹
D) [M]{F} = {u}
To'g'ri javob: B) [K]{u} = {F}
✔
9. Yog'ochning qaysi nuqsoni cho'zilgan elementlarning mustahkamligini ayniqsa keskin pasaytiradi?
A) Shoxlar (butoqlar) va qiya tolalilik
B) Yillik halqalarning zichligi
C) Smola cho'ntaklarining yo'qligi
D) Rangning notekisligi
To'g'ri javob: A) Shoxlar (butoqlar) va qiya tolalilik
✔
10. Oralig'i 10 m bo'lgan oddiy balkada chap tayanchdan 4 m masofadagi kesim ustida F = 50 kN kuch
turibdi. Shu kesimdagi eguvchi moment ta'sir chizig'i yordamida qancha chiqadi?
A) 100 kN·m
B) 200 kN·m
C) 120 kN·m
D) 125 kN·m
To'g'ri javob: C) 120 kN·m
✔
11. Segmentli va uchburchak yog'och fermalarda ko'pincha pastki belbog' qaysi materialdan
bajariladi?
A) Yog'och yoki po'lat
B) Yengil keramzitbeton
C) Pishgan g'isht
D) Armaturalangan shisha
To'g'ri javob: A) Yog'och yoki po'lat
✔
12. Yog'och konstruksiyalarni g'isht yoki beton devorga tayanish joylarida qanday chora ko'riladi?
A) Tayanch joyiga suv quyiladi
B) Gidroizolyatsiya qatlami qo'yiladi va yog'och antiseptiklanadi
C) Tayanch joyiga sement qorishmasi bilan zich yopishtirib, betonga ko'miladi
D) Yog'och to'g'ridan-to'g'ri qorishmaga ko'miladi
To'g'ri javob: B) Gidroizolyatsiya qatlami qo'yiladi va yog'och antiseptiklanadi
✔
13. Ko'chishlar usulida asosiy noma'lumlar sifatida nimalar qabul qilinadi?
A) Sterjenlardagi bo'ylama kuchlar
B) Ortiqcha bog'lanishlardagi kuchlar
C) Bikir tugunlarning burilish burchaklari va mustaqil chiziqli ko'chishlari
D) Tayanchlardagi noma'lum reaksiyalar
To'g'ri javob: C) Bikir tugunlarning burilish burchaklari va mustaqil chiziqli ko'chishlari
✔
Qurilish muhandisligi — nostrifikatsiya mashq variantlari | 53](https://docx.uz/documents/d4505ba4-eb37-4f48-88a1-fb82b7447b60/page_53.png?v=1)
![9-variant
Test topshiriqlari • bitta to'g'ri javob (har biri 2 ball)
1. Teng aniqlikdagi o'lchashlar natijalari bo'yicha bitta o'lchashning o'rta kvadratik xatosini ehtimoliy
chetlanishlar orqali baholaydigan Bessel formulasi qaysi?
A) m = √([v²]/n²)
B) m = √([v²]/(n − 1))
C) m = [v²]/n
D) m = [v]/n
To'g'ri javob: B) m = √([v²]/(n − 1))✔
2. Qattiq jismning qo'zg'almas o'q atrofida aylanma harakati dinamikasining asosiy tenglamasi qaysi?
A) Jω = F
B) Jε = F·v
C) mε = M
D) Jε = M
To'g'ri javob: D) Jε = M
✔
3. Kulon quruq ishqalanish qonuniga ko'ra sirpanishdagi maksimal ishqalanish kuchi nimaga
proporsional?
A) Jism tezligiga
B) Normal bosim (reaksiya) kuchiga
C) Jism hajmiga
D) Tegib turgan yuzalar maydoniga
To'g'ri javob: B) Normal bosim (reaksiya) kuchiga
✔
4. Olti burchakli yopiq poligon ichki burchaklarining nazariy yig'indisi qancha?
A) 360°
B) 720°
C) 1080°
D) 540°
To'g'ri javob: B) 720°
✔
5. Topografik planlarda masshtabsiz shartli belgilar qanday obyektlar uchun ishlatiladi?
A) O'lchamida tasvirlab bo'lmaydigan kichik obyektlar uchun
B) Yirik o'rmon massivlari uchun
C) Bino konturlari uchun
D) Ko'llar va dalalar uchun
To'g'ri javob: A) O'lchamida tasvirlab bo'lmaydigan kichik obyektlar uchun
✔
6. Mehnat unumdorligi va mehnat sig'imi o'rtasida qanday bog'liqlik bor?
A) Ular to'g'ri proporsional bog'liq
B) Ular teskari proporsional bog'liq
C) Ular o'zaro hech qanday bog'liq emas
D) Ular har doim son jihatdan teng
To'g'ri javob: B) Ular teskari proporsional bog'liq
✔
Qurilish muhandisligi — nostrifikatsiya mashq variantlari | 68](https://docx.uz/documents/d4505ba4-eb37-4f48-88a1-fb82b7447b60/page_68.png?v=1)
![40. Uchburchak (yuqori uchburchakli) matritsaning determinanti qanday hisoblanadi?
A) Bosh diagonal elementlari ko'paytmasiga teng
B) Birinchi satr elementlari ko'paytmasiga teng
C) Har doim nolga teng
D) Bosh diagonal elementlari yig'indisiga teng
To'g'ri javob: A) Bosh diagonal elementlari ko'paytmasiga teng✔
41. Kesimi 0,4 × 0,4 m, balandligi 3 m bo'lgan 10 ta kolonna uchun beton hajmi qancha?
A) 0,48 m³
B) 12 m³
C) 4,8 m³
D) 1,6 m³
To'g'ri javob: C) 4,8 m³
✔
42. a = (1; 0; 0), b = (0; 2; 0), c = (0; 0; 3) vektorlarga qurilgan parallelepiped hajmi qancha?
A) 3
B) 1
C) 5
D) 6
To'g'ri javob: D) 6
✔
43. det [[k, 2], [2, 1]] = 0 bo'lishi uchun k qancha bo'lishi kerak?
A) 0,5
B) 2
C) 4
D) 1
To'g'ri javob: C) 4
✔
44. Ko'p qavatli binolarning yadrolari, siloslar va minoralarni uzluksiz betonlash uchun qaysi qolip turi
qo'llaniladi?
A) Mayda shitli yig'ma-ajraluvchi qolip
B) Hajmiy-ko'chma qolip
C) Tunnel qolip
D) Sirpanuvchi qolip
To'g'ri javob: D) Sirpanuvchi qolip
✔
45. Isitish tizimida issiqlik tashuvchining harakati nasos yordamida ta'minlansa, bu tizim qanday
ataladi?
A) Gravitatsion tizim
B) Majburiy (nasosli) sirkulyatsiyali tizim
C) Ochiq ventilyatsion tizim
D) Tabiiy (gravitatsion) sirkulyatsiyali tizim
To'g'ri javob: B) Majburiy (nasosli) sirkulyatsiyali tizim
✔
46. Qirrasi 10 sm bo'lgan kub shaklidagi quruq namunaning massasi 2,4 kg. Uning o'rtacha zichligi
qancha?
A) 2400 kg/m³
B) 24 000 kg/m³
C) 240 kg/m³
D) 1200 kg/m³
To'g'ri javob: A) 2400 kg/m³
✔
Qurilish muhandisligi — nostrifikatsiya mashq variantlari | 130](https://docx.uz/documents/d4505ba4-eb37-4f48-88a1-fb82b7447b60/page_130.png?v=1)
![28. Kulon qonuniga ko'ra bog'langan gruntning siljishga qarshiligi qanday ifodalanadi?
A) τ = c/σ + φ
B) τ = σ·sin φ − c
C) τ = σ·tg φ + c
D) τ = σ·c + tg φ
To'g'ri javob: C) τ = σ·tg φ + c✔
29. Cho'zuvchi kuch N = 320 kN, ruxsat etilgan kuchlanish [σ] = 160 MPa. Sterjenning talab etiladigan
eng kichik kesim yuzasi qancha?
A) 200 sm²
B) 20 sm²
C) 2 sm²
D) 51,2 sm²
To'g'ri javob: B) 20 sm²
✔
30. Amir Temur va temuriylar dafn etilgan maqbara qaysi shaharda joylashgan?
A) Buxoro
B) Samarqand
C) Shahrisabz
D) Xiva
To'g'ri javob: B) Samarqand
✔
31. Kompression sinovda bosim 0,1 dan 0,3 MPa ga oshganda g'ovaklik koeffitsienti 0,80 dan 0,76
gacha kamaydi. Siqiluvchanlik koeffitsienti m₀ qancha?
A) 0,4 MPa⁻¹
B) 0,04 MPa⁻¹
C) 5 MPa⁻¹
D) 0,2 MPa⁻¹
To'g'ri javob: D) 0,2 MPa⁻¹
✔
32. Po'lat konstruksiyalarda sovuq iqlim sharoitida qaysi xavf ortadi?
A) Karbonizatsiya
B) Kirishish
C) O'rmalash
D) Mo'rt buzilish
To'g'ri javob: D) Mo'rt buzilish
✔
33. Katta oraliqli tom yopmalarda qo'llaniladigan sterjenli fazoviy panjarali konstruksiyalar qanday
ataladi?
A) Strukturali konstruksiyalar
B) Lentali poydevorlar
C) Kran osti to'sinlari
D) Rigelli bir oraliqli ramalar
To'g'ri javob: A) Strukturali konstruksiyalar
✔
34. Plastik materiallar uchun ruxsat etilgan kuchlanish odatda qaysi xavfli kuchlanishga asoslanib
belgilanadi?
A) Oquvchanlik chegarasiga
B) Proporsionallik chegarasiga
C) Toliqish chegarasiga
D) Mustahkamlik chegarasiga
To'g'ri javob: A) Oquvchanlik chegarasiga
✔
Qurilish muhandisligi — nostrifikatsiya mashq variantlari | 144](https://docx.uz/documents/d4505ba4-eb37-4f48-88a1-fb82b7447b60/page_144.png?v=1)
![28. Ishga yangi qabul qilingan barcha xodimlar bilan ish joyidagi faoliyatdan oldin o'tkaziladigan
birinchi instruktaj qanday ataladi?
A) Maqsadli instruktaj
B) Kirish instruktaji
C) Takroriy instruktaj
D) Navbatdan tashqari instruktaj
To'g'ri javob: B) Kirish instruktaji✔
29. Quyosh kollektorlari binoning qaysi muhandislik tizimida qo'llaniladi?
A) Chaqmoqdan himoyada
B) Issiq suv ta'minoti va isitishda
C) Kanalizatsiya va oqova suvlarni tozalashda
D) Yong'in signalizatsiyasida
To'g'ri javob: B) Issiq suv ta'minoti va isitishda
✔
30. Ikki quvurli isitish tizimining bir quvurli tizimga nisbatan afzalligi nima?
A) Kengaytirish bakiga ehtiyoj yo'qligi
B) Asboblarga bir xil haroratli suv berilishi va rostlash
C) Quvurlar sarfining kamligi va montajning soddaligi
D) Har qanday sharoitda nasossiz ishlash kafolati
To'g'ri javob: B) Asboblarga bir xil haroratli suv berilishi va rostlash
✔
31. Issiqlik nasosining ishlash prinsipi nimaga asoslangan?
A) Past haroratli manba issiqligini ko'chirishga
B) Tabiiy gazni qozonda yoqishga
C) Elektr qarshilik orqali to'g'ridan-to'g'ri isitishga
D) Quyosh panellaridagi fotoeffektga
To'g'ri javob: A) Past haroratli manba issiqligini ko'chirishga
✔
32. Massasi 5 kg bo'lgan moddiy nuqtaga 20 N teng ta'sir etuvchi kuch ta'sir qilmoqda. Nuqta
tezlanishi qancha?
A) 15 m/s²
B) 100 m/s²
C) 0,25 m/s²
D) 4 m/s²
To'g'ri javob: D) 4 m/s²
✔
33. Ekskavator turgan sathdan yuqorida joylashgan gruntni (masalan, zaboydan) qazish uchun qaysi
ishchi jihoz mo'ljallangan?
A) Draglayn
B) Grayfer
C) To'g'ri cho'mich
D) Teskari cho'mich
To'g'ri javob: C) To'g'ri cho'mich
✔
34. [[2, 1], [1, 2]] matritsaning xos qiymatlari qancha?
A) 2 va 4
B) 2 va 2
C) 1 va 3
D) 0 va 4
To'g'ri javob: C) 1 va 3
✔
Qurilish muhandisligi — nostrifikatsiya mashq variantlari | 160](https://docx.uz/documents/d4505ba4-eb37-4f48-88a1-fb82b7447b60/page_160.png?v=1)
![35. Gaz payvandlash ishlarida kislorod ballonlari bilan ishlashda qaysi qoida muhim?
A) Ballonlarni moyli qo'lqopda ushlab tashish
B) Ballon armaturasiga yog' va moy tegizmaslik
C) Ballonlarni isitish asboblari yonida saqlash
D) Ballonlarni mashinadan tashlab tushirish
To'g'ri javob: B) Ballon armaturasiga yog' va moy tegizmaslik✔
36. [[4, 1], [2, 3]] matritsaning xos qiymatlari qancha?
A) 2 va 5
B) 3 va 4
C) 1 va 6
D) −1 va 8
To'g'ri javob: A) 2 va 5
✔
37. Oddiy balkada tekis yuk q = 12 kN/m, l = 2 m. Moment epyurasi yuzi ∫₀ˡ q·x·(l − x)/2 dx qancha?
A) 16 kN·m²
B) 8 kN·m²
C) 12 kN·m²
D) 4 kN·m²
To'g'ri javob: B) 8 kN·m²
✔
38. Yig'ma kolonnalarni stakanli poydevorlarga o'rnatishda ularni vaqtincha mahkamlash va
to'g'rilash uchun nima qo'llaniladi?
A) Kolonna atrofiga iglofiltrlar o'rnatish
B) Ponalar, konduktorlar va tortqichlar
C) Faqat darhol to'liq payvandlash
D) Chuqur vibratorlar bilan siqib qo'yish
To'g'ri javob: B) Ponalar, konduktorlar va tortqichlar
✔
39. O'zi oqar kanalizatsiya quvuri qiyaligi 0,02, uzunligi 50 m. Quvurning boshlanishi va oxiri orasidagi
balandliklar farqi qancha?
A) 10 m
B) 2,5 m
C) 1 m
D) 0,1 m
To'g'ri javob: C) 1 m
✔
40. Qoziqni qoqishda bir zarbadan yoki ma'lum zarbalar seriyasidan qoziqning cho'kish miqdori
qanday ataladi?
A) Prognoz (hisobiy egilish)
B) Raspor (gorizontal tirgak kuchi)
C) Ankerovka (mahkamlash uzunligi)
D) Otkaz (qoziq cho'kishi)
To'g'ri javob: D) Otkaz (qoziq cho'kishi)
✔
41. Betonning B25 sinfi nimani bildiradi?
A) Betonning o'rtacha zichligi 2500 kg/m³
B) 28 sutkadagi suv shimuvchanlik 25%
C) Kafolatlangan (0,95) siqilish mustahkamligi 25 MPa
D) Sovuqqa chidamlilik 25 sikl
To'g'ri javob: C) Kafolatlangan (0,95) siqilish mustahkamligi 25 MPa
✔
Qurilish muhandisligi — nostrifikatsiya mashq variantlari | 161](https://docx.uz/documents/d4505ba4-eb37-4f48-88a1-fb82b7447b60/page_161.png?v=1)
QURILISH MUHANDISLIGI
Nostrifikatsiya (xorijiy diplomni tan olish) test sinoviga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026)
20 ta variant • 1000 ta topshiriq • javoblari bilan
Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili
Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma
• Nostrifikatsiya — xorijiy davlatda olingan ta'lim hujjatini O'zbekistonda tan olish (ekvivalentligini qayd etish). Arizalar my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi; test sinovini Bilimni baholash agentligi o'tkazadi.
• Test faqat oliy ta'lim (va qayta tayyorlash) hujjatlari bo'yicha, ekspert xulosasi ijobiy bo'lgandan keyin o'tkaziladi. Test arizachining mutaxassisligi bo'yicha olinadi.
• Format: 50 ta test savoli, 100 daqiqa (har bir savolga ~2 daqiqa). Har bir to'g'ri javob — 2 ball, maksimal — 100 ball. Tan olish uchun 56 ball (kamida 28 ta to'g'ri javob) talab qilinadi; o'tolmagan talabgor qayta ro'yxatdan o'tib, testni qayta topshirishi mumkin.
• 2026-yil kuzgi sessiyalar: 15-oktyabr, 29-oktyabr, 12-noyabr, 26-noyabr, 10-dekabr, 24- dekabr. Ishtirokchilar ro'yxati har sessiyadan kamida 3 kun oldin e'lon qilinadi; ro'yxatni my.gov.uz yoki Davlat xizmatlari markazlarida ariza raqami bo'yicha tekshirish mumkin. Pasport yoki ID-karta bilan o'z vaqtida keling.
• Testsiz tan olinadiganlar: QS, THE yoki ARWU reytinglarining TOP-1000 taligiga kiruvchi OTM bitiruvchilari, xalqaro shartnomalar yoki hukumat qarorlari asosida o'qiganlar, O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallari bitiruvchilari va boshqa belgilangan toifalar.
• To'plam tuzilishi: 20 ta variant × 50 savol. Har bir variant mutaxassislikning barcha asosiy bo'limlarini qamrab oladi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa javoblar kaliti bor. O'zingizni sinash uchun avval variantni 100 daqiqada yechib, keyin kalit bilan tekshiring.
• Muhim: rasmiy test savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu mutaxassislik dasturlari asosida tuzilgan mashq savollari; format va talablar o'zgarishini uzbmb.uz va my.gov.uz da kuzatib boring.
-
O'xshash dokumentlar
- Faxriy yorliq
- Inshootlarni sel toshqinlaridan saqlash bo‘yicha chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqish
- Uyumni ishlatish sharoitlarini sxemalashtirish
- Islom arxetekturasi. O’zbekiston arxetektura yodgorliklari
- Vermikulitli plitalarning fizik–mexanik xossalari va iqtisodiy samaradorlikni aniqlash