Karimov. I. A asarlarida davlat va huquq - Юриспруденция - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	29.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Юриспруденция

Karimov. I. A asarlarida davlat va huquq

Купить

Karimov. I. A asarlarida davlat va huquq Reja: 1. I. A. Karimov asarlarida davlat masalalarini rivojlantirish. 2. I. A. Karimov asarlarida huquq masalalarini rivojlantirish. 1

Shaxs bilan jamiyat, davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar to‘g‘risidagi muammo eng murakkab ijtimoiy masalalardan biridir. Kishilik jamiyati paydo bo‘lishi bilan, dunyoda qudratli kuch bulgan inson vujudga keladi. Firdavsiy fikricha, barcha narsaning ijodkori insondir. U shunday yozadi: Insondan yaxshilik, nur va ravshanlik, Insonsiz dunyoda yo‘q farovonlik. Inson jamoa ta’siri jarayonida o‘z shaxsiyatini shakllantira boradi, ya’ni ijtimoiy munosabatlarda ishtirok eadi, mehnat qiladi. Madaniy boyliklar yaratadi va hokazo. Shaxsning inson sifatida jamiyatda tutgan o‘rni, insoniy xislatlari, qadriyatlari xaqida juda qadimdan buyuk mutafakkirlar, allomalar, donishmandlar o‘z fikr va mulohazalarini bildirganlar. Ular inson dunyoda cheksiz hurmat va ehtiromga loyiq ekanligini yoqlab chiqqanla

kishilar mavjudd i r. Ularning alohida xususiyatlari aklida, his-tuyg‘ularida. prodasida namoyon bo‘ladi. Insonning shaxs sifatida shakllanishi jamiyatga bog‘liq bo‘ladi, shuningdek jamiyat taraqqiyoti ham shaxsning amaliy faoliyati bilan uzviy bog’liqdir. Masalan, xar bir AQSH Prezidentining tutgan siyosati, uning obro’yi, davlatni boshqarishi LYUPning rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatgan. Siz bu xaqda tarix kursidan bilasiz. Bugungi kunda juda ko’p O‘rta Osiyo hududida yashab o’tgan tarixiy shaxslarni o‘rganmoqdamiz va ularning siyosiy-huquqiy qarashlarini xayotga tatbiq etmoqdamiz. O‘zbekiston Rsspublikasining birinchi prezidenti I. A. Karimovni xam shaxs s ifatida juda ko‘p xorijiy davlatlar ta ni di. Leonid Levitin va Donald S. Karlayl Prezidsntni shaxs sifatida shunday baholaydi: &

I.A.Karimov asarlarida davlat masalalarining rivojlantirilishi O‘z mustaqil rivojlanish yo‘liga qadam qo‘ygan respublikamiz uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning serqirra faoliyati bilan birga, uning nutqlari, maqolalari, nashriy asarlarining xam axamiyati beqiyos ekanligini alohida ta’kidlash kerak. Mamlakatimizning har bir fuqarosi bu asarlarda o‘zini qiziqtirgan xar qanday savolga javob topishi mumkin. Yurtboshimiz o‘z asarlarida hech qachon eng murakkab va qiyin muammolarni chetlab o‘tmaydi, e’tiborsiz qoldirmaydi. Ular qatorida davlat to‘grisidagi, uning roli va vazifalari xaqidagi masalalar oldingi o‘rinlardan birini egallaydi. Ular Prezidentimizning ko‘pgina asarlari va nut q larida keng yoritilgan. Bu esa, ushbu masalalarni u g‘oyat dolzarb deb bilishidan dalo

manfaatlari va huquqdarini himoya qilish; bir mafkuraning yakka-xokimligidan qat’iyan voz kechish; ko‘ppartiyaviylikni amalda shakllantirishdan iborat. Iqtisodiy soha xususida gapiradigan bo‘lsak, Prezidentimizning fikricha, bu quyidagilarni anglatadi: qudratli va barqaror rivojlanib boruvchi iqtisodni barpo etish; mulk egalari huquqlarining davlat yo‘li bilan ximoya qilinishini va mulkchilik shakllarining xuquqiy tengligini ta’minlash; iqtisodiyotni o‘ta markazlashtirmaslik hamda yakka xokimlikka barham berish; mehnat qilish, dam olish va xar yilgi xaqi to‘lanadigan ta’tilga chiqish bo’yicha konstitutsiyaviy huquqni amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish; ishsiz bo‘lib qolgan taqdirda muxofaza qilish; tabiatga vahshiyona munosabatda bo‘lish, ekologiyaga zarar yetkazilishi

to‘g‘risidagi eng asosiy xulosalaridan biri shudir. Shu munosabat bilan bozor munosabatlarini rivojlantirishning davlat tomonidan muvofiqlashtirib borilishi tizimida qonun hujjatlarining qabul qilinishi ulkan ahamiyatga ega bo‘ldi. Bular iqtisodiy erkin korxonalar va fuqarolarning o‘zaro munosabatlari mexanizmini soliqlar tizimi, monopolistik faoliyatni cheklash, garov huquqini joriy etish va korxonalar bankrotligini qonuniy yo‘l bilan tan olish orqali belgilab berildi. Islohotchi davlat mamlakat siyosiy xayotining rang-barang bo‘lishiga ko‘maklashadi. Respublikada ko‘ppartiyaviylik joriy etilmo q da. Bu qoida respublika Asosiy Qonunida mustaxkamlangan bo‘lib, uning asosida mamlakatimizda ilk bor xokimiyatning oliy organi - Oliy Majlisga saylovlar bo‘lib o‘tdi. Prezidentimiz aytganidek, o‘

kabi o‘ta murakkab, juda katta amaliy, siyosiy va ulkan tarbiyaviy axamiyatga ega bo‘lgan nazariy masalalar xam o‘z ifodasini topgan. Islom Karimov asarlarida nazariy jixatdan asoslab berilganidek, O’zbekiston mustaqil bo‘lganidan keyin davlat tushunchasi, uning mazmun-moxiyati tubdan o‘zgardi. Bizda barpo etilayottan mustaqil, dsmokratik, huquqiy davlat o‘zining shakl-shamoyili, sifat- mazmuni, insonparvarlik qoidalariga asoslanganligi, inson huquqlari va erkinliklarini himoya qilishni o‘zi uchun bosh maqsad qilib olganligi va boshqa xislat-fazilatlari bilan sobiq, sovet davlatidan yer bilan osmonchalik farq qiladi. O‘zbskiston Respublikasi Oliy Majlisining birinchi majlisidagi ma’ruzasida dunyoda bir-biriga aynan o‘xshagan ikkita inson bo‘lmaganidek, bir-biriga aynan o‘xshaydigan davlat

Sobiq, Ittifoq, xududining gox u, gox bu yerida ruy berayotgan bugungi keskin ijtimoiy etnik mojarolar buning yaqqol misolidir» . Yurtboshimiz asarlarida mustaqqillikka erishganimizdan keyin biz qanday davlat quryapmiz, uning siyosiy-xuquqiy va ijtimoiy negizi, qiyofasi qanday bo‘lishi kerak, yangi demokratik jamiyat shakllanishidagi ta’siri qanday bo’ladi, degan o’ta murakkab nazariy masalalarga atroflicha javob berilgan. Islom Karimov asarlarini sinchiklab o’qish va ulardagi nazariy qoida va xulosalarni chuqur muloxaza qilish, qalbdan, yurakdan o’tkazish jarayonida bozor iqtisodiyoti tamoyillariga asoslangan, erkin, ochiq, demokratik davlat qurayotganligimizni, qurayotgan davlatimizning shaklini, kisfasini, insonparvarlik moxiyatini yakkol tasavvur qilamiz. O‘zbekiston Respublikasi Konst

adolatparvarlik, ma’rifatsevarlik kabi ezgu fazilatlari Sharq falsafasi va islom dini ta’limoti bilan uzviy ravishda rivojlandi. Va o‘z navbatida bu falsafiy-ahloqiy ta’limotlar ham xalqimiz dahosidan bahra olib boyib bordi. Bizning kelajagi buyuk davlatimiz ana shu falsafaga uyg‘un holda, Xo‘ja Axmad Yassaviy, Xoja Bahovuddin Naqshband, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Amir Temur, Mirzo Ulug‘bek, Alisher Navoiy, Bobur Mirzo singari mutafakkir ajdodlarimizning dono fikrlariga uyg‘un holda shakllanishi lozim» . Prezident asarlarida ilmiy asoslab berilganidek, yangilangan jamiyat davlatining rivojlanish yo‘liga asos qilib olingan yetakchi tamoyillardan biri: «Ijtimoiy adolat qoidalarini ro‘yobga chiqarish, aholining eng nochor qatlamlari -keksalar, nogironlar, yetim-yesirlar, ko‘p bolali oilalar

nazariy masalalar ham Islom Karimov asarlarida o‘zining chu q ur ilmiy ifodasini topgan. Prezidentning «O‘zbekistonning siyosiy-ijtimoiy va iqtisodiy istiqbolining asosiy tamoyillari» asarida nazariy asoslab berilganidek, «bugun jamiyatda ijtimoiy mulkiy jarayonlarning obyektiv o‘zgarishi yuz berayotgan bir paytda adolat g’oyasini ixcham bir xulosa bilan ifodalash mumkin. YA’ni davlat jamiyatning keskin tabaqalanishiga - oshib-toshib ketgan boylaru kambag‘al-qashshoqlarga bo‘linib ketishiga yo‘l qo‘ymasligi kerak». Odamlarning o‘z qobiliyat va ehtiyojlarini to‘la namoyon qilishlari va amalga oshirishlari uchun zarur bo‘lgan teng imkoniyatlarni va shu jarayonni vujudga keltiradigan huquqiy mexanizmni yaratib berish davlatning Prezident asarlarida ilmiy asoslab berilgan asosiy vazifalaridan

ko‘pincha, sud bo’ldi, desa kimdir jazo oldi, kimningdir taqdiri xal bo’ldi, deb tushunishadi. Holbuki, sud bo’ldi, deganda, odamlar ximoya qilindi, ish joyida qaror topdi, degan tushuncha odamlar ongiga mustahkam singishi kerak. Buning uchun, - deydi Prezident, - sud jazolovchi organdan oddiy odamlarning huquqlari va manfaatlarini himoya qiluvchi organga, ijtimoiy adolat posboniga aylanishi, xalqning ishonch qal’asiga aylanishi, hukm chiqaruvchi sudyalarning chinakam mustaqilligini ta’minlash lozim. Islom Karimov bu xususda birinchi chaqiriq, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining o‘n to‘rtinchi sessiyasidagi ma’ruzasida quyidagilarni alohida ta’kidladi: Faqat shunday qilganda xozir sudni jazolovchi organ deb biladigan odam sudga o‘z huquqlari va erkinliklarini, manfaatlarini himoya qi

Islom Karimov asarlarida advokatlar tizimining mavqei va ahamiyatini keskin ko‘tarish, ular birinchi navbatda sudlov amaliyotida huquqiy me’yorlarga qat’iy rioya etilishini ta’minlashlari, o‘z himoyalaridagi fuqarolarning xuquqlari, sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilishlari lozimligi qayta-qayta tilga olib kelinayotganini zo‘r mamnuniyat bilan aytmasdan o’tib bo’lmaydi. Mamlakatimiz rahbari advokatlar mavqei va ahamiyatini keskin ko’tarish zarurligi nazariy qoidasini ijodiy rivojlantirib va boyitib, Respublika Oliy Majlisining un to‘rtinchi sessiyasidagi ma’ruzasi (1999 yil 14 aprel)da shunday deydi: «Biz advokatura tizimini kuchaytirish va uning chinakam mustaqilligini ta’minlash, ularning vakolatlari va maqomini prokuratura maqomiga teng- lashtirish uchun qonunchilik sohasida ham, amali

bevosita xalqqa topshirish, ya’ni o‘zini o‘zi boshqarish organlarini yanada rivojlantirish demakdir». Tarixiy taraqqiyot jarayonida bugungi o’tmish davri uchun muxim va zarur bo’lgan davlatimiz funksiyalari va alomatlari bora-bora tadrijiy ravishda markazdan joylarga, davlat xokimiyati organlaridan jamoat birlashmalari va fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari zimmasiga o’ta boradi. Buni xayotning o‘zi ta q ozo etmoq d a. Prezident asarlarida ilmiy-nazariy jixatdan asoslab berilganidek, fuqorolik jamiyatida davlat xokimiyati va boshqaruv organlari umummilliy manfaatlarga daxldor eng muxim vazifalarni amalga oshiradi. Islom Karimov davlat xokimiyati organlari tomonidan amalga oshiriladigan eig muxim umummilliy vazifalar nimalardan iboratligini o‘z asarlarida aniq va ravshan bayon et

axolini kuchli ijtimoiy muxofaza qilish singari dolgan barcha masalalar mahalliy xokimiyat idoralari hamda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari tomonidan xal etilishi kerak. Islom Karimov asarlarida fuqorolik jamiyatini ko‘rishda bir qancha vakolatli vazifalarni davlatdan fuqorolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga, birinchi navbatda mahallalar ixtiyoriga bosqichma-bosqich topshirish ko‘zda tutilganligi belgilab berilgan. Mahalla - o‘zini o‘zi boshqarishning noyob, asrlar sinovidan utgan samarali bug ’ inidir. Mahalla jamoa a’zolarini uyushtirish, boshini-boshiga qovushtirish, dustlik, qon-qardoshlik, hamkorlik, hamjixatlikni shakllantirish va mustaxkamlashning, milliy qadriyatlar qaror topishi va rivojlapishining, milliy urf-odatlar va an’analarni saqlab turish, tiklash, ri

yuksaltirish, huquqiy ta’lim-tarbiyani yaxshilash singari masalalar bo’yicha umummahalla miqyosida doimiy ravishda tadbirlar o‘tkazilib turiladi. Mahalla keksa avlod bilan navqiron avlodni tutashtirib, qovushtirib turadigan, hayotga endigina kirib kelayotgan norasidalar, yigitchalar va qizaloqlarni yoshi ulug’, hayotiy tajribasi boy, aqli zukko kishilar yo‘l- yo‘riqlari, o‘gitlari asosida tarbiyalaydigan, saboq beradigan maskandir. Kimning kimligi, nimalarga qodirligi, bilimdonligi, hayotiy tajribasi, fe’l-atvori, iymon-e’tiqodi, halol-pokligini anik belgilab bsradigan, toshu tarozidan utkazadigan asosiy maskan, eng katta mezon - mahalladir. Mahallaning ta’lim-tarbiya maktabi, hayot dorilfunuii sifatidagi ahamiyati shu qadar kattaki, uning bu boradagi urni va rolini anik va mukammal bayon

xayet tajribasi katta, zaminga yaqin, ko‘pni kurgan, barcha ishni joy joyiga kuya oladigan fidoyi odamlar yashaydi va ishlaydi. Eng zuravon, manaman degan odam ham mahalla axli oldida yuvvosh bulib koladi. Nega deganda, hamma - u kanday odam bulmasin, kaysi lavozimda utirmasin, mahalla axdiga buyso‘nishga majbur. Shuning uchun, takror aytaman, ayrim «bsli bakuvvatlar» ham, quturib ketayotgan ba’zi kimsalar ham mahallaga quloq soladi. Quloq, solmay ham ko‘rsin-chi! Shunday ekan, barcha masalada mahallalarga suyangan holda ishlashimiz, kelajagimizni ular yordamida ko‘rishimiz lozim». Prezident asarlarida ilmiy asoslab berilgan nazariy koida va xulosalar mazmun va moxiyatidan anglashilib turilganidek, davlat, davlatga karashli tuzilmalar utish davrining boshida xal kiluvchi rol uynadi. U islo

"O‘zbekiston kelajagi buyuk davlat. Bu mustatsil, demokratik hukutsiy davlatdir. Bu - insoi- parvarlik koidalariga asoslangan, millati, dini, ijtimoiy ahvoli, siyosiy e’titsodlaridan satiy nazar futsarolarning huquklari va erkinlik- larini ta’miplab beradigan davlatdir I.A.Karimov I.A. Karimov asarlarida huquq masalalarining rivojlantirilishi I n so n tarixida yangi davr — Inson huquqlari davri boshlandi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 1995—2005 yillarni sayyoramizda «Inson huquqlari o‘n yilligi» deb e’lon qildi. Inson huquqlarini himoya qilish mustaqqiligimiz Qomusi bo‘lmish Konstitutsiyaning asosiy tamoyili, O‘zbekiston Respublikasi ijtimoiy-siyosiy tizimini tubdan isloh qilishning asosiy yo‘nalishi va yakuniy maqsadidir. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenta I. A. Karimov inson hukuq

beshinchidan, axoli, ayniqsa, yoshlar va mansabdor shaxslar o’rtasida huquqiy tarbiya ishlarini tubdan yaxshilash, ularning huqu qiy ongi va madaniyatini oshirish. Inson hu q uql ari m uamm osi — x o zir gi zam onni ng eng dolzar b muam molar idan. I nson huquql ar i — jami yatning eng ol iy qadri yati dir . Inson hu q u q l ari — m uhim konst it ut si yavi y i nsti tut. Inson huquqlari — butun i nsoniyat ni ng inti li shlari , or zu-um idlarini o‘ zi ga j am lagan keng kamrovl i tushunchadir . Inson hukuqlar i XXI asr tar aqqi yoti ni ng asosi va davr t al abidir. Inson xuquql ari — dem okrati k-huqukiy davlatning epg muhi m belgisi. Inson huqukl ari — xar bir davl at ni ng demokrati k t ar akki yoti darajasi ni kur satuvchi muhi m mezondir. Shuni ng uchun ham , inson huquql ari Xal qaro

Birinchidan: fuqarolarning shaxsiy huquqlari to‘grisidagi qo nunlar. Chunonchi, vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to’g’risida (yangi tahrirda), ta’lim to‘g‘risida, fuqarolarning murojaatlari to‘g‘risida, fuqarolarning hukuklari va erkinliklarini buzadigan xatti-harakatlar va qarorlar ustidan sudga shikoyat qilish to‘g‘risida, muqobil xizmat to‘g‘risida va boshqa qonunlar qabul qilindi. Ikkinchidan: fuqarolarning siyosiy hukuklari to‘grisidagi qonunlar. Siyosiy partiyalar to‘g‘risida, ommaviy axborot vositalari to‘g‘risida, Prezident saylovi, Oliy Majlisga, mahalliy Kengashlarga saylov to‘g‘risida, fuqorolarning saylov huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida, kasaba uyushmalari to‘g‘risida va boshqa qonunlar qabul qilindi. Uchinchidan: fuqorolarning iqtisodiy va ijtimoiy huquqlariga oid

Ombudsman O‘zbekis t onda ancha keng huquqiy maqomga ega. Uning faoliyati davlat va fuqaro, jamiyat va shaxs o‘zaro aloqalarining eng muhim sohalarini, tarbiyaviy va ma’rifiy vazifalarni qamrab oladi. Ombudsman inson huquqlari to‘g‘risida Ombudsman o‘zining xar yilgi ma’ruzasida parlamentga ma’lum qiladi. Hozirgi kunda bu sohada turgan eng muhim vazifalardan biri, mamlakatimiz mintaqalarida Inson xuquqlari bo’yicha vakil samarali faoliyat kursatishi uchun shart-sharoit yaratish, Ombudsman institutining haqiqiy mustakilligini ta’minlash zarur. Bundan tashqari, inson huquqlari sohasida Milliy harakat dasturini ishlab chiqish, inson huquqlarini himoya qiladigan davlat va jamoat tashkilotlarinnng yaxlit tizimini barpo etish lozim". O‘zbekistonda inson hu q uqlari va demokratik institutlarn

Foydalanilgan adabiyotlar: 1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Toshkent, «O‘zbekiston», 2003 yil. 2. Karimov I.A. «O‘zbekiston XXI asrga intilmo q da», T.: 1998, «O‘zbekiston» I. Karimov I.A. O‘zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. 1-tom. T., «O‘zbekiston», 1996 A. Karimov Bizdan ozod va obod vatan qolsin .T.2.- T., «O‘zbekiston», 1996. 3. Karimov I.A. Vatan sajdagoh kabi muqaddasdir. 3-tom. T., 1996 4. Karimov I. A. O‘zbekistonning o‘z isti q lol va tara qq iyot yo‘li. T., 1992. 5. Karimov I. A. BMT Bosh Assambleyasining 48-sessiyasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I. A. Karimovning nutki.- T., 1993 6. Karimov I. A. Yangi uy q urmay turib, eskisini buzmang.— G., 1993 7. Karimov I. A. O‘zbekiston i q tisodiy siyosatining ustuvor y o’ nalishlari 21

Купить