Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 8.0MB
Покупки 0
Дата загрузки 04 Декабрь 2024
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Геодезия

Продавец

Bohodir Jalolov

Карта ва планларда масштаблар

Купить
Карта ва планларда масштаблар Режа Сонли гарафи к 01 0506 0A040B 0D Фойдаланилган адабиётлар рÿйхати 1. Нурматов Э., Ўтанов Ў. Геодезия.Т, Ўзбекистон, 2002 2. МубораковХ.М.,Охунов З.Д.,Пармонов М.Х. Инженерлик геодезияси. Т, Ўзгипорзем, 1990 3. Охунов З.Д. Ер тузишда геодезик ишлар. Т., Янги аср авлоди, 2002 4. Internet ma’lumotlari 5 Geodeziya darslik 2021 yil X.Muborakov., X.Xayitov Yangi asr avlodi https://moodle.tiiame.uz/ План, карта ва профилларни тузишда жойда ўлчанган горизонтал, вертикал узунликларни бир неча маротаба кичрайтиб қоғозга маълум масштабда тушурилади. Масштаб деб чизмадаги чизиқ узунлиги l нинг жойдаги тегишли чизиқ узунлигини горизонтал қўйилиши L га бўлган нисбатига айтилади:1 l M L  Масштаблар сонли ёки график кўринишида ифодаланади. Сонли масштаб каср ёки нисбат кўринишида ифодаланади. Сурати бир бўлиб, махражи кичрайтириш даражасини кўрсатувчи оддий каср сонли масштаб дейилади. Карта ва планларни тузиш ва улар билан ишлаш аниқлигини ошириш учун кўндаланг масштаб номограммасидан фойдаланилади. Кўндаланг масштаб номограммаси геометрия қоидаларига асосаланагн формула бўйича ясалиб, бунда чизиқ узунликлари аниқ топилади. Масштаб 1 l M L  Масшта б Сонли гарафи к 0E 12 05 0A 0D СОНЛИ МАСШТАБ Сурати бир булиб, махражи кичрайтириш даражасини курсатадиган оддий касрга сонли масштаб дейилади. 1. МИСОЛ: 1: 2000 МАСШТАБЛИ ПЛАНДА ЖОЙДАГИ ЧИЗИҚ УЗУНЛИГИ 2000 МАРТА КИЧРАЙТИРИЛГАН, ЯЪНИ ПЛАНДАГИ 1 СМ ЖОЙДА 2000 СМ-20 МЕТРГА ТУҒРИ КЕЛАДИ.1:10000 ЛИК МАСШТАБДА 1 СМДА 100 М БОР, МАСШТАБ 1:5000 БУЛСА, 1 СМ-50 М БУЛАДИ. Жой ва пландаги чизиқлар орасида қуйидагича муносабат мавжуд. L =l* М Бу ерда: L=жойдаги чизик, узунлиги, l=шу чизиқнинг пландаги узунлиги, М=сонли масштаб махражи. 2. МИСОЛ: 1:5000 МАСШТАБДАГИ ПЛАНДА ЧИЗИҚ, УЗУНЛИГИ L=1,65 СМ БЎЛСА, БУНГА ТУГРИ КЕЛГАН ЖОЙДАГИ ЧИЗИҚ УЗУНЛИГИ L= 1,65 * 5000=8250 СМ=82,50 М. 3. МИСОЛ : ЖОЙДАГИ ЧИЗИҚ УЗУНЛИГИ L=196М, ПЛАН МАСШТАБИ 1:2000 БЎЛГАНДА ЧИЗМАДАГИ КЕСМА УЗУНЛИГИ: L=196:2000=0,098 М=9,8 СМ Топшириқ: (вазифа) 4. 1:5000, 1:10000,1:25000, 1:50000 масштабларда план даги чизиқ узунлиги 2,85 см бўлса, жойдаги чизиқ, узунлигини аниқланг. 5. ЧИЗИҚЛИ МАСШТАБ. Чизиқли масштабни ясанг. Берилган: Масштаб 1:5000 асоси 1 см булган чизиқ масштабда 280 м ни курсатинг. Машғулотни бажариш тартиби. Оддий чизиқли масштаб ясаш учун сонли масштабдан чизикли масштабга ўтамиз. Мисолда 1 см га 50 м туғри келади. Ихтиёрий (мисол учун 10 см) узунликда туғри чизиқ кесмасини оламиз.(шакл № 1а) Бу кесма чап учидан бошлаб 1 см дан 10 бўлакка бўлинади. Бу ерда 1 см - масштаб асоси дейилади ва уни чап томондаги биринчи асоси - АВ ўзаро тенг бўлган 10 та бўлакка бўлинади. Бўлаклар жойда 5 м га тўғри келади. Масштаб асоси l=1 см булса, бунга тўғри келадиган жойдаги масофа қуйидагича топилади: L=1 X 5000 см—50 м. Шунга кўра В нуктага 0, А нуктага 50 сонлари ёзилади. В нуктага унг томондаги бўлакларга 50,100,150,...450 сонлари ёзилади. Бунда масштаб асос Жойда улчанган L=280 м ни ўчлаб қўйиш учун Ўлчагич игнасининг бир учи 0 дан Унг томондаги 250 сони ёзилган бўлакка, иккинчи учи эса 0 дан чап томондаги майда бўлакнинг олтинчисига кўйилади. Хосил булган масофа жойда 280 М Эслатма: Мисолимиздаги оддий Чизиқли масштабда 5 см дан кичик масофйларни кўрсатиш керак бўлса, асоси бир бўлагининг ярми ёки ундан кичик бўлаги кўз билан чамалаб олинади. Чамалаб олиш аниқлиги 0,2-0,3 мм ни ташкил этади. Бу аниқлик планлар тузиш учун етарли булмай ди. Шу сабабли чизикли масштаб қўлланиши чекланган. Вазифа: 1:10000, 1:25000 сонли масштаблар берилган. Оддий чизиқли масштабда 48 м; 219 м; 570 м белгиланг. Масштаб буйича кичик булакларни аниқ олиш учун кўндаланг масштаб ишлатилади. 1:5000 масштаб учун энг кичик бўлаги ху=1 м бўлган кўндаланг масштаб ясаш керак бўлсин. Вазифани қуйидаги тартибда бажаринг: Сонли масш таб дан чизикли масштабга ўтилади. Пландаги 1 см жойдаги 5000 см=50 м га тўғри келади. Масштаб асоси ВА=2 см, жойда 2*50=100 м. Кўндаланг масштабнинг энг кичик бўлаги қуйидагича аниқланади: Бу ерда: . ху - масштабнинг энг кичик булаги (м), (мисолимизда ху=1 м) ВА - масштаб асоси (мисолимизда ВА=100 м.) m – асосидаги бўлаклар сони п - баландликдаги бўлаклар сони (1 б шаклга каранг) Кўндаланг масштаб 100 сони бир - бирига тенг ёки яқин бўлган икки кўпайтувчига ажратилади, яъни m*n=100=10*10 (m=10; n=10) Бирор туғри чизиқ олиниб, унинг чап учидан бошлаб кетма- кет икки (2) см. кўйилади. Топилган нуктапардан масштаб асосига тенг бўлган 2-2,5 см узунликда перпендикуляар чиқарилади, С ва Д нуқталар туташтирилиб АВСД тўғри турт бурчак ҳосил қилинади, ҳосил бўлган тўғри тўртбурчакларнинг чапдаги биринчиси олинади. Тўғри туртбурчакнинг қуйи ва юқори асоси m=10 бўлакка бўлинади. Чапдаги биринчи бўлак С нуқта билан туташтирилади. Бу оғма чизиқ трансверсал чизик дейилади. Колган бўлаклардан шу чизиққа параллел чизиқлap ўтказилади. 1-расм. Масштаблар: а) сонли, сўзли, чизиқли масштаблар; б) кўндаланг масштаб. АС томон n=10 бўлакка бўлинади. Масштаб асосига ўнта параллел чизиқлар ўтказилса, кўндаланг масштаб ясалган бўлади. Масштабдан фойдаланиш учун Е нуқтага ноль куйилади. Масштаб асоси 2 см=100 м деб олингани учун масштаб 1-шаклда бўлади ва кўрсатилгандай тузилади. Масштаб асосининг 1 бўлаги 10 м. Жойда ўлчанган 349 м кўндаланг масштабда куйидагича курсатилади: АВ чизиқдан оддий чизиқли масштабдаги каби 340 м ясалади. Бунинг учун ўлчагич бир учи нолдан ўнг томондаги 300 сонига, бир учи эса чап томондаги тўртинчи бўлакка кўйилади. Ўлчагич ўнг учини вертикал чизиқ бўйлаб, чап учини oғмa чизиқ бўйлаб юқорига 9 та майда бўлакка кўтарамиз. Хосил бўлган масофа жойда ўлчанган 349 м га тенгдир. Вазифа: 1:10000; 1:5000 масштабларда 48 м, 219 м ни кўндаланг масштабда ясаб кўрсатинг. 3. БЕРИЛГАН МАСШТАБ Ўлчаш натижалари ва олинган маълумотларни қайта ишлаш:
Купить
  • Похожие документы

  • Bojxona psixologik test savollari
  • Geaxborot tizim va texnologiyalari asosida olot tumani melioratsiya elektron xaritalarni loyihalash va tuzish
  • Suv xo’jaligida zamonaviy TJABT qo'llash
  • Xo’jalik elektro texnika buyumlarini sertifikatlashtirish sinovlarini o’tkazish
  • Abu Rayhon Beruniy va geologiya faniga qo‘shgan hissasi

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha