Klassik mashinani o'rganish algoritmlari-chiziqli va logistik regressiya, mos yozuvlar vektorlari usuli, qaror qiluvchi daraxtlarga asoslangan algoritmlar

MAVZU:  KLASSIK MASHINANI O'RGANISH ALGORITMLARI-
CHIZIQLI VA LOGISTIK REGRESSIYA, MOS YOZUVLAR
VEKTORLARI USULI, QAROR QILUVCHI DARAXTLARGA
ASOSLANGAN ALGORITMLAR
MUNDARIJA: 
KIRISH
I.ASOSIY QISM
1.1.   Klassik mashinani o'rganish algoritmlari
1.2.  Chiziqli va logistik regressiya
1.3.  Mos yozuvlar vektorlari usuli, qaror qiluvchi daraxtlarga asoslangan 
algoritmlar
XULOSA 
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR KIRISH
Kurs   ishining   dolzarbligi:   Klassik   mashinalar   uchun   o'rganish
algoritmalaridan   ba'zi   odatiy   va   kuchli   modellar,   chiziqli   regressiya,   logistik
regressiya, mos yozuvlar vektorlari usuli, va qaror qiluvchi daraxtlarga asoslangan
algoritmlar   kabi   oson   va   yaxshi   tushuncha   beruvchi   usullardir.   Bu   usullardan
ba'zilarini qisqacha ko'rib chiqamiz:
1. Chiziqli Regressiya (Linear Regression):
Chiziqli regressiya, o'zgaruvchanli ma'lumotlar orasidagi bog'lovchilar bilan
ma'lumotlarni   ifodalovchi   chiziqli   tugma   (line)   ni   tanlash   uchun   ishlatiladi.   Bu
algoritm   matn   va   soniy   ma'lumotlar   orasidagi   o'zaro   bog'lovchilarni   aniqlashda
qo'llaniladi.
2. Logistik Regressiya (Logistic Regression):
Logistik regressiya, ikki yoki undan ko'p klasslarni ajratish uchun ishlatiladi.
Ushbu   algoritm   matnlar   va   sinov   ma'lumotlarining   klassifikatsiyasi   uchun   juda
oson va mashhurdir.
3. Mos Yozuvlar Vektorlari Usuli (Word Embeddings):
Mos   yozuvlar   vektorlari   usuli,   so'zlar   orasidagi   o'zaro   bog'lovchilar   orqali
so'zlarni   ifodalovchi   vektorlarni   yaratishda   qo'llaniladi.   Word2Vec,   GloVe,
FastText, va BERT kabi algoritmalar bu usulni o'rgatish uchun ishlatiladi.
4. Qaror Qiluvchi Daraxtlarga Asoslangan Algoritmlar:
Qaror   Daraxti   (Decision   Trees):   Qaror   daraxti,   ma'lumotlarni   yaxshi   tahlil
qilish   va   qaror   qilishda   ishlatiladi.   Random   Forest   va   Gradient   Boosting   kabi
ansambl modellar esa qaror daraxtlari usulini kuchaytirish uchun foydalaniladi.
5. K-Nearest Neighbors (K-NN):
K-NN, sinov natijalar orqali yangi nuqtalarni qaror qilishda yordam beradi.
Ushbu   algoritm,   o'ziga   xos   qulayliklari   tufayli   klassifikatsiya   va   regressiya
vazifalarida ishlatiladi.
6. Support Vector Machines (SVM):
3 SVM,   sinov   natijalar   orqali   klassifikatsiya   va   regressiya   vazifalarini
bajarishda   yaxshi   ishlaydi.   Ushbu   algoritm   matn   va   sinov   ma'lumotlari   orasidagi
farqlarni aniqlashda ishlatiladi.
Kurs   ishining   maqsadi   va   vazifalari:   Ma'lumotlarni   Yig'ish   (Data
Collection):
Ma'lumotlar,   o'rganishning   asosiy   qismidir.   Qanday   ma'lumotlarga   ega
bo'lishingiz   kerak,   bu   qanday   usullar   bilan   ma'lumotlarni   to'plashingizga   bog'liq.
Ma'lumotlar odatda CSV fayllari, Excel tabeli, SQL ma'lumotlar bazalari, API-lar
orqali yoki boshqa usullar orqali olish mumkin.
Ma'lumotlarni Tahlil Qilish (Data Analysis):
Ma'lumotlar   tahlil   qilinishi,   ma'lumotlar   turlarini   tushunish   va   ularga
asoslangan   statistika   va   vizualizatsiyalar   yaratishni   o'z   ichiga   oladi.   Python
dasturlash   tilida   pandas,   numpy,   va   matplotlib/seaborn   kabi   kutubxonalardan
foydalanishingiz mumkin.
Ma'lumotlarni Tayyorlash (Data Preprocessing):
Ma'lumotlarni   o'rganish   uchun   ularni   tayyorlash   juda   muhimdir.   Ushbu
qadamda,   ma'lumotlarni   tozalash,   qanchalik   qayta   ishlash,   va   tushuntirish
maqsadida ularga bir nechta amallar qilishingiz mumkin.
Ma'lumotlarni Bo'shatish (Feature Scaling):
Kichik ma'lumotlar va katta ma'lumotlar orasidagi farqlarni kichiklash uchun
odatda   ma'lumotlarni   bo'shatish   (scaling)   amalga   oshiriladi.   Ma'lumotlar   o'rtasida
tenglikni   ta'minlash  uchun   umumiy  usullar,  masalan,  z-score  va   min-max  scaling
qo'llaniladi.
Ma'lumotlarni Taqsimlash (Data Splitting):
Ma'lumotlarni   taqsimlash,   o'rganish   va   sinov   maqsadlari   uchun
ma'lumotlarni   bo'shatishda   foydalaniladigan   to'plamlarga   bo'linadi.   Odatda,
umumiy   ma'lumotlarning   80%   -   70%   i   o'rganish   uchun,   qolgan   qismi   esa   sinov
uchun ajratiladi.
Algoritmni Tanlash (Choosing an Algorithm):
4 O'rganish   maqsadiga   qarab,   ma'lumotlarni   qanday   tanlash   kerakligini
aniqlang.   Klassik   mashina   o'rganishda   chiziqli   regressiya,   logistik   regressiya,
support   vector   machines   (SVM),   qaror   daraxtlari,   k-NN,   va   boshqa   algoritmalar
ishlatiladi.
Modelni O'rgatish (Training the Model):
Tanlangan   algoritmaga   ma'lumotlarni   o'rganish   uchun   modelni   tayyorlash.
Ma'lumotlarning   bir   qismini   (o'rganish   uchun)   modelga   beriladi,   keyin   natijalar
tekshiriladi.
Modelni   Baholash   va   Optimalashtirish   (Model   Evaluation   and
Optimization):
O'rganish   jarayonidan   o'tgan   so'ng,   modelni   sinash   va   natijalarni   baholash
juda   muhimdir.   Foydalanilgan   masofa   funksiyasi,   regressiya   uchun   MSE   (Mean
Squared   Error)   yoki   klassifikatsiya   uchun   F1-skor,   o'rganish   natijalarini
baholashda   ko'p   foydalaniladi.   Agar   natijalar   to'g'ri   kelmasa,   modelni
optimalashtirish uchun hamma ko'rsatmalarni o'zgartirishingiz mumkin.
Natijalarni Ta'lim Qilish (Model Deployment):
Modelni   to'g'ri   natijalar   berayotgan   bo'lsa,   uni   amaliyotda   ishlatishga
tayyorlash. Bu, modelni boshqa ma'lumotlar bilan sinovga olishdan, uni qo'llash va
natijalarni   mustaqil   ma'lumotlar   uchun   foydalanishga   qadar   bo'lgan   qadam.
5 1.1.  Klassik mashinani o'rganish algoritmlari
Sun'iy intellekt unda biz mashinaning aql-idrokini rivojlantiramiz. Odamlar
kabi   ishlash,   ya'ni   fikrlash,   ishlash.   Masalan,   ovozni   aniqlash,   muammolarni   hal
qilish,   o'rganish   va   boshqalar.   Sun'iy   intellekt   1956   yilda   ixtiro   qilingan.
tomonidan   modellashtirilgan   sun'iy   intellekt   Jon   Makkarti   Amerikadagi   buyuk
kompyuter olimi.
Mashina   o'ylaydigan   va   o'rganadigan   joyda.   Bu   kompyuter   dasturi,   ya'ni
sun'iy  intellekt  qisqa  shakldagi   AI.  Ushbu  tadqiqot  orqali  bizning  kompyuterimiz
aqlli bo'ladi.
Bizda sun'iy intellektning ba'zi turlari mavjud. Ular, ya'ni.
Sun'iy zaif (tor) intellekt (ANI)
Sun'iy normal (intellekt) (AGI)
Sun'iy g'ayritabiiy intellekt (ASI)
Reaktiv mashinalar
Aql nazariyasi
Cheklangan xotira
O'z-o'zini anglash
O'tkazib yubormang: Sun'iy intellekt Mashina l ga qarshiearning
Zaif sun'iy intellekt:
Kuchsizlar   sun'iy   intellekt   vazifani   odamlar   tomonidan   tor   doirada
bajaradigan tur. Biz inson aql-zakovati  bilan mashinalarni  ixtiro qilamiz, shuning
uchun biz mashinalarni faqat tor ishlarni bajaradigan tarzda ixtiro qilamiz.
Bizda tor boshqasi bormi sun'iy intellekt bu nima? Bu AIning bir turi
Mening   javobim   yo'q,   bu   sun'iy   intellektning   boshqa   turi   emas,   aslida   bu
AIni   toraytirishning   boshqa   nomi.   Mashina   faqat   bitta   ishni   bajarishga   qaror
qildi ... Zaif intellektga misollar:
Google-da Alexa, asboblar tilni kompilyatsiya qilish uchun ishlatiladi ....
Tor - bu Al-ning bir  qismi  bo'lib, uni  bajarish mumkin bo'lgan yagona ish,
ya'ni ob-havo sharoitlarini tekshirish, shaxmat o'ynash va jurnalistik hisobot yozish
6 uchun   xom   ma'lumotlarni   tahlil   qilish.   ANI   real   vaqtda   vazifalarni   bajarishi
mumkin, ammo ular ma'lumotni ma'lum bir ma'lumotlar to'plamidan oladi.
O'tkazib yubormang: Kompyuter, Mac va Android uchun eng yaxshi SNES
emulyatori
Oddiy sun'iy intellekt:
General   sun'iy   intellekt   qisqa   shaklda   AGI   deyishimiz   mumkin.   bunda
mashina   kontseptsiya   ishini   tasavvur   qila   oladi   va   ular   tushunganlarini   qiladilar.
Mashinalar odamlar bilan bir xil ishlaydi.
Sun'iy g'ayritabiiy intellekt
Bu masalani yechish xususiyati deb ham ataladi, bunda mashina qobiliyatga
ega bo'lib, ular muammolarni odamlar hal qilgandek hal qilishadi. Bunda mashina
tilni va muhandislik yordamchilarini tarjima qilishi mumkin .ular dunyoda yuqori
darajadagi   intellektual   kompetentsiyalarga   ega.Yuqori   razvedka   mashinalari
shaxmat   o'ynashni   odamlardan   ko'ra   yaxshiroq   o'ynaydi,   chunki   fritz   boshqa
vazifalarda   odamlardan   ustun   bo'lolmaydi.   Ba'zilar   oldinga   siljish   haqida
bahslashadi   Sun'iy   intellekt   Ehtimol,   insonning   kognitiv   cheklovlari   mavjud
bo'lmagan   umumiy   fikrlash   tizimlariga   olib   keladi,   chunki   ba'zi   texnologik
tadqiqotchilar AI tushunchasiga qo'shilmaydilar, ya'ni mashina inson kabi hamma
narsani qila oladi.
Biz   tubdan   kattaroq   aqlga   erishishimiz   uchun   odamlar   o'z   biologiyasini
rivojlantiradilar yoki to'g'ridan-to'g'ri o'zgartiradilar.
Mashina   oson   ishlaydi   va   tezda   eslay   oladi   va   ishni   tez   yakunlaydi   va
mashinalar stressni kamaytiradi va odamlarga ishlaydi.
Reaktiv mashinalar
Bunda   mashinalar   dunyoni   kuzatadi   va   unga   munosabat   bildiradi.   Ular
xotiralarni saqlamaydilar va o'tmish tajribasidan foydalanmaydilar. Ular shunchaki
dunyoga munosabat bildiradilar.
Reaktiv mashinalarning mashhur namunasi - bu IBM's Deep Blue, shaxmat
grossmeysteri   Kasparov   mag'lub   bo'ldi,   bu   biz   shaxmat   taxtasidagi   donalarni
ko'rishimiz va ularga munosabat bildirishimiz mumkin bo'lgan reaktiv mashina.
7 Aql nazariyasi
Bunda   ong   va   uning   kvaliya   va   ong   hodisalari   yuqori   darajada   rivojlangan
shaklda   asosiy   axborot   mavjudotlari   hisoblanadi.   Mashina   ixtirosining   asosiy
sababi ko'proq ish qilish vaqtini qisqartirishdir.
Ular buni qilganlarida, nihoyat, hayratlanarli narsalarning tabiati ochiladi.
Cheklangan xotira
Ushbu   cheklangan   xotira   AIda   mashina   vaqtinchalik   xotiraga   ega,   ular
doimiy   xotiraga   ega   emas,   ular   faqat   o'tmish   tajribasidan   foydalangan   holda
ishlarni   bajaradilar.   O'zini   boshqaradigan   mashinalar   bor,   menimcha,   bu
cheklangan  xotira  misollari, chunki   ular  faqat  o'zi  boshqaradigan  avtomashinalar.
Odamlar bu mashinalarni boshqarmaydilar. Ular o'zlariga ko'rsatma berib, mashina
haydashadi.
O'z-o'zidan boshqariladigan mashinalar o'zlari yo'llarni qanday kesib o'tishni
va   signal   vaqtida   nima   qilishni   o'rgatdilar.   Ularning   xotirasi   cheklangan,
qo'shimcha   ravishda   ular   sof   reaktiv   mashinalarning   imkoniyatlariga   ega   va   ular
qaror qabul qilish uchun tarixiy ma'lumotlarni o'rganishga qodir.
O'z-o'zini anglash:
O'z-o'zini  anglash Bu ongdan boshqa  narsa  emas, bu o'z-o'zini  anglash deb
ataladi.   Mashinalar   o'zlarini   bilishadi   va   ichki   holatlar   haqida   bilishadi   va
boshqalarning his-tuyg'ularini bashorat qilishlari mumkin.
Ular   o'zlarining   ko'rsatmalarini   yaratadilar,   ular   unga   amal   qiladilar   va
Mashinalar qaysi vaqtda nima qilish kerakligini bilishadi.
xMobil   telefon   yordamida   yashirin   kamerani   qanday   topish   mumkin   |
Keraksiz kamerani aniqlang  ??????????????????
The   sun'iy   intellekt   javob   berish   tuyg'usiga   ega   bo'lishi   kerak   .agar   ular
javob beradigan tabiatga ega bo'lmasa, ulardan hech qanday foyda yo'q, masalan,
bitta   o'simlik   javob   berishi   kerak   bo'lsa,   o'simlikning   umri   tugaydi.   Keyin
mashinalar atrof-muhitga javob beradi, bu biz uchun foydalidir ....
Vaziyatga qarab nima qilishimiz kerak.
8 U   o'z-o'zidan   hech   qanday   inson   ishisiz   ishlaydi.   Unda   saqlangan
ko'rsatmalarga muvofiq ishlaydi.
Sun'iy intellektning ilovalari
Optik belgilarni aniqlash.
Nutqni aniqlash
Qo'l yozuvini tan olish.
Sun'iy ijodkorlik
yuzni tanib olish.
Tasvirni tahrirlash, kompyuter funksiyalari, tasavvur
Foto va video o'zgartirishlar
Tashxis (AI)
misollar AI
  Siri   va   Alexa   va   onlayn   tijorat,   Pandora,   cogito,   nest,   boxever,   AI
robototexnika, gumanoid, spam filtrlari.
Sun'iy intellektni qanday yaratish mumkin:
Eng   muhimi,   sun'iy   intellekt   katta   hajmdagi   ko'rsatmalarni   tez   va   ko'plab
algoritmlar   va   qadamlar   bilan   birlashtirish   bilan   ishlaydi   va   barchasini   kodlash
dasturiy   ta'minotga   ma'lumotlardagi   naqsh   yoki   xususiyatlardan   avtomatik
ravishda o'rganish imkonini beradi. Mashinalar odamlar kabi hamma narsani hozir
emas, balki kelajakda bajaradilar.
ALning razvedkasi qarorlar qabul qiladi va murakkab qarorlar qabul qiladi.
Ishni tez bajaring va bajarish vaqtini kamaytiring.
Agar   biron   bir   joyda   ko'rsak,   bu   AIning   asosiy   tushunchasi   odamlar   kabi
ishlay oladigan mashinalardir
Tadqiqotchilarning fikricha,Sun'iy intellekt 2035 yilga borib insonning 1/10
qismigina   aqlli   bo'ladi.   Ammo   2060   yilga   kelib   sun'iy   intellekt   odamlar
bajaradigan   deyarli   barcha   vazifalarni   bajarishni   boshlashi   va,   albatta,   buni
odamlardan ko'ra yaxshiroq bajarishi mumkin.
Kamchiliklari bilan AI:
Yuqori narx:
9 Sun'iy intellektni yaratish juda katta mablag' talab qiladi. Bu juda qimmat va
ko'p vaqt va ko'plab dasturlarni talab qiladi.
Asl ijodkorlik yo'q:
Ularda asl ijod yo'q, ijodkorlik yo'q. Hamma narsa odatdagidek davom etadi,
hech qanday rivojlanish yo'q.
Ishsizlik :
Bu bilan ishsizlik yuzaga keladi, chunki barcha ishlarni mashinalar bajaradi.
Agar ba'zi vaziyatlarda mashinalar tomonidan bajariladigan barcha ishlar odamlar
dangasa bo'lib qolishi mumkin.
Hech qanday yaxshilanish yo'q:
Ishlarda   hech   qanday   yaxshilanish   yo'q.   Agar   barcha   ishlar   mashinalar
tomonidan bajarilgan bo'lsa, ularning ishi odamlar tomonidan bajarilmaydi
Ba'zida  mashinalar  xavfli  bo'lib qoladi, agar  hammasi  yaxshi  o'rnatilmagan
bo'lsa, mashinalar salbiy ishlarni qiladi.
Afzalliklari AI :
Mashinalarga   to'g'ri   kodlangan   bo'lsa,   sun'iy   intellekt   odamlarga   nisbatan
past   xatolikka   ega   bo'ladi.   Mashinalar   aql   bovar   qilmaydigan   aniqlik,   o'z
vaqtidalik, aniqlik va tezlikka ega bo'lar edi. Mashinalar atrof-muhitni yoqtirmaslik
bilan   hech   qanday   ta'sir   qilmaydi.   Ular   odamlarga   yordam   berish   uchun   xavfli
ishlarni bajarishi mumkin.
AI  trafikni   boshqarishdan  foydalanish   uchun  ishlatilgan  va  kelajakda   o'zini
o'zi   avtomatlashtiradigan   avtomobil   yaratish   uchun   ishlatilishi   mumkin   va   sun'iy
intellekt kutish vaqtini 25 foizga qisqartirishi mumkin.
Sun'iy intellektdan foydalanish:
Elektron pochta xabarlari, ovozni o'zgartiruvchi, matnga ovozli kontsertning
xususiyatlari, aqlli yordamchilar.
Siri kabi Google yordamchilari.
Bankda buxgalteriya hisobi.
Sun'iy intellekt dasturiy ta'minoti:
10 Dasturiy ta'minotda bizda kodlash mavjud, kodlash yordamida biz statistika,
dizayn,   aql   yaratish,   gapirish,   muammolarni   hal   qilish,   o'qish,   o'rganish   mumkin
bo'lgan   hamma   narsani   qila   olamiz.   Bizda   dasturlarni   bajarish   uchun   barcha
qadamlar   va   tartiblar   mavjud.   Dastur   bu   dasturlarning   ma'lumotlar   to'plamidan
boshqa narsa emas, biz hamma narsani qila olamiz. . . Bu dastur kompyuter dasturi
bo'lib, ushbu dastur  yordamida mashina odamlar  kabi gapira oladi, muammolarni
hal   qiladi   va   hokazo.   Ushbu   kompyuter   dasturlari   sun'iy   intellektning   chuqur
tushunchalarini o'rganish uchun ishlatiladi.
MASHINANI O'RGANISH
Mashinalarni  o'rganish  ning kichik to'plamidir  sun'iy intellekt  o'rganish;  bu
mashinalarda   inson   kabi   barcha   vazifalarni   bajarishi   mumkin.   Bu   ishni   bajarish
uchun   dastur   qanday   yozilganiga   o'xshamaydi,   lekin   bu   mashinalar   o'tmishda
bajargan   ishlariga   o'xshaydi.   Bu   dasturga   amal   qiladi,   lekin   ular   buni   o'zlari
o'rganish   uchun   ishlatishgan.   Mashinalar   vaqti-vaqti   bilan   o'z   xatti-harakatlarini
tajriba yoki tarixdan yangilaydi.
Odamlar Python, Java, JavaScript va hokazolardan foydalangan holda ushbu
mashinani   o'rganishni   ixtiro   qildilar.   Menimcha,   Python   bu   Python   yordamida
mashinani   o'rganishning   eng   yaxshi   va   eng   oson   usuli   bo'lib,   biz   matematika
masalalari   va  rasmlarni   tahrirlash   va   hokazolarni   qila  olamiz.   Lekin  eng   yaxshisi
dasturlash   tilidan   mashinani   o'rganish   holatlarga   bog'liq.   Ushbu   dasturlar   bir
nechta ishlarni bajarish uchun mashinani o'rganish uchun ishlatiladi.
Mashinani   o'rganishda   odamlarning   ishtiroki   yo'q,   mashinalar   kodlash
yordamida o'zini o'zi o'rganadi. Mashinalar berilgan ma'lumotlarni qondirish uchun
odamlarga   o'xshab   harakat   qilishadi,   siz   ushbu   vazifani   dasturlarga   muvofiq
bajaradigan mashinalarga qanday kiritish dasturini bermoqchisiz.
O'tkazib yuborma: Sun'iy intellekt va mashinani o'rganish
Mashinani   o'rganishda   biz   qurilmalar   tushunchalarni   tushunishi   mumkin
bo'lgan   kirish   algoritmlari   bo'yicha   mashinalarga   ma'lumot   beramiz   va   ular
11 algoritm yordamida vazifani bajaradilar. Agar siz ijobiy kiritish algoritmini taqdim
qilsangiz,   mashinalar   aniq   ishni   bajarishi   mumkin,   agar   siz   salbiy   kiritish
algoritmini berasiz. Ular salbiy vazifani bajaradilar. Mashinalar nima noto'g'ri yoki
nima to'g'ri ekanligini bilmaydi; ular faqat sizga berilgan dasturni bajaradilar.
Mashina kirish ma'lumotlarining har qanday shaklini olishi va float shaklida
chiqishni   ishlab   chiqarishi   mumkin,   mukammal   kiritish   bilan,   masalan,   kiritishda
xatolik yo'q, ideal chiqishni beradi. Mashina tezligiga misol keltiring va sinfda bir
nechta   o'quvchilar   tasvirdan   foydalanib,   ular   ushbu   mavzuning   nomini,   ushbu
mavzuning o'lchamini va ushbu tasvir haqidagi ma'lumotlarni taxmin qilishadi.
Mashinani o'rganish turlari:
Mashinani o'rganishning uchta turi mavjud:
1. Nazorat ostida o‘rganish
Bunda mashina o'qitish misollari to'plamidan ta'lim olishi mumkin.
Nazorat   ostidagi   ta'limda   ma'lumotlar   belgilangan   o'quv   ma'lumotlaridan
olinadi.   Ta'lim   misollari,   bizda   muammolar   va   echimlar,   kirish   va   chiqishlar
mavjud.
Bunda biz mashinani vazifani bajarishga o'rgatishimiz kerak.
Nazorat   ostidagi   o rganish   odatda   barmoq   izi   va   parol   kabi   xavfsizlikʻ
maqsadlarida yuzni aniqlashda qo llaniladi.	
ʻ
Bizda nazorat  ostidagi  ta'limning ikki turi  mavjud, ular o'zlarining ilovalari
asosida taqsimlanadi.
12 1.2.  Chiziqli va logistik regressiya
Ular, ya'ni regressiya, tasniflash.
Regressiya:
regressiya   butunlay   statistik   maqsadga   asoslanadi,   masalan,   o'lchovlar
yordamida   xarajatlarni   topish,   berilgan   o'lchovlar   yordamida   mahsulot   qiymatini
topish.
Tasnifi:   Tasniflash   to'g'ri   yoki   noto'g'ri,   erkak   yoki   ayol,   salbiy   yoki
musbatni   bashorat   qilish   uchun   ishlatiladi,   mashinalar   vaziyatni   bashorat   qila
oladilar yoki ular algoritmlar yordamida vaziyatni tasniflashlari mumkin.
Omon qolgan o'rganishda barcha kirishlar shu kiritishga muvofiq mukammal
natija beradi,  kirishlar   chiqishni   ta'minlash  uchun  sinflar,  teglar  va  ob'ektlarni  o'z
ichiga   oladi;   chiqishsiz   kirish   yo'q.   Mashinalar   o'rganilgan   qoidadan   o'rganishi
mumkin bo'lgan ma'lumotlar kelajak uchun foydali bo'lishi mumkin.
Nazorat   ostidagi   o'rganish   mashinani   o'rganish   usullarini   yaratish   uchun
ishlatiladi va bu usullar bizga aniq natijalar beradi.
Masalan, agar siz yo'l qurmoqchi bo'lsangiz, quyidagilarni tahlil qilishingiz
kerak:
yo'lning   fotosurati,   joylashuvi,   hajmi,   qancha   pul   sarflashingiz   kerakligi,
xarajatlar  asosida  qancha ishchi  qurishingiz  kerakligi, ishchilar  va  vaqtni  hisobga
olgan   holda   siz   kirish   materiallarini   qo'llab-quvvatlash   narxini   taxmin   qilishingiz
mumkin.
2. Nazoratsiz ta'lim:
Mashinalar vaziyatlardan yoki oldingi ma'lumotlardan o'z-o'zidan o'rganishi
mumkin.   U   faqat   o'zini   mashq   qila   oladi   va   oxirgi   kundan   boshlab   o'z-o'ziga
ko'rsatmalar   berib   vazifani   bajaradi,   hech   kim   mashq   qila   olmaydi.   Ular   faqat
o'zlarini mashq qiladilar.
Nazoratsiz o'rganishda  odamlar hech qanday ko'rsatmalar  bermaydilar; ular
kashfiyot ma'lumotlari bilan vazifani bajarishlari mumkin.
3. Ta'limni mustahkamlash:
13 Ushbu   mustahkamlashni   o'rganishda   mashinalar   o'z   qoidalariga   ega.   Ular
har   doim   vazifani   bajarish   uchun   o'z   qoidalariga   ega   va   hech   kim   mashinalarga
buyurtma   bera   olmaydi.   Uning   o'z   qoidalari   bor.   Vaqtni   ko'paytirish   va   ishlashni
kamaytirish uchun ular o'z vazifalarini bajaradilar. Ular nima qilishlari kerak, nima
qilmasliklari haqida bitta fikrga ega.
xCanva dagi matnni qanday jonlantirish mumkin  ??????️??????
Mashinani o'rganishni qo'llash:
Ishlab   chiqilgan   mashinani   o'rganish   turli   xil   ilovalarda   qo'llaniladi,
masalan:
Vizyon protsessori
Tilni qayta ishlash
Birja tendentsiyalari, ob-havo kabi narsalarni bashorat qilish
Shaklni aniqlash
O'yinlar
Ma'lumotlarni qazib olish
Ekspert tizimlari
Robototexnika
Mashinani o'rganish bilan bog'liq qadamlar:
Mashinani o'rganish kontseptsiyasi quyidagi bosqichlarni o'z ichiga oladi:
Muammoni aniqlash
Ma'lumotlarni tayyorlash
Algoritmlarni baholash
Natijalarni yaxshilash
Natijalarni taqdim etish
Python -  bu  mashina  o'rganishni   o'rganishning  eng  yaxshi  usuli,  Python-da
biz topshiriqlar yoki loyihalar bilan ma'lumotlar to'plash, ma'lumotlarni tahlil qilish
va ma'lumotlarni sharhlash, ma'lumotlarni hisoblash kabi vazifani bajaramiz va siz
eng yaxshi natijani berish uchun ma'lumotlarni o'zgartirishingiz mumkin. .
14 Mashinani o'rganish tasnifi:
Mashinani   o'rganishni   tasniflash   uchun   mashinalar   eski   ma'lumotlardan
foydalangan holda yangi ma'lumotlarni bashorat qilish uchun o'z ma'lumotlaridan
foydalanadi   va   barcha   ma'lumotlar   mashinani   o'rganishni   tasniflash   uchun   eski
ma'lumotlaridan olinadi.
Agar sizda biron bir shubha bo'lsa, buni tushunish uchun quyidagi tasniflash
texnikasiga amal qiling:
Kredit karta kompaniyasi yangi kredit kartalari uchun o'n minglab arizalarni
qabul   qiladi.   Bu   ilovalar   yoshi,   joylashuvi,   jinsi,   yillik   maoshi,   kredit   rekordi   va
hokazolar   kabi   turli   xil   xususiyatlar   haqida   ma lumotlarni   o z   ichiga   oladi.   Buʼ ʻ
yerda   algoritmning   vazifasi   karta   ilovalarini   yaxshi   kredit   rekordi,   yomon   kredit
rekordi bo lganlar kabi toifalarga ajratishdir. , va aralash kredit rekordi bo'lganlar.	
ʻ
Tibbiyotda ML
Kasalxonada   tez   yordam   xonasi   15   dan   ortiq   xususiyatga   ega   bo'lib,
bemorning intensiv terapiya bo'limiga yotqizilishi yoki yo'qligi haqida qaror qabul
qilishdan oldin tahlil qilish uchun yosh qon bosimi, yurak kasalligi, hizalanishning
og'irligi va hokazo. ustuvorlik. Bu erda muammo bemorlarni mavjud xususiyatlar
yoki parametrlar asosida yuqori xavfli va past xavfli bemorlarga tasniflashdir.
Mashina tasniflash vaqtida quyidagi shartlarga amal qiladi.
Agar   siz   o'tmishda   bashorat   qilingan   kelajakdagi   ma'lumotlardan
foydalanmoqchi   bo'lsangiz,   ma'lumotlar   kelajakda   foydalanish   uchun   saqlanadi.
Sinov tugagandan so'ng, ma'lumotlar kelajak uchun ishlatiladi.
Keyinchalik sinovdan o'tgan ma'lumotlar yordamida biz yangi ma'lumotlarni
bashorat qilamiz.
Tasniflash,   shuningdek,   toifalash   deb   ataladi,   bu   mashinani   o'rganish   usuli
bo'lib,   u   yangi   ma'lumotlarni   ilovalaridan   ajratish   uchun   oldingi   ma'lumotlardan
yordam oladi va ular teglar yoki sinflarga tasniflanadi.
Tasniflash   vazifalarida   dastur   bir   yoki   bir   nechta   mustaqil   yoki   kiritilgan
o'zgaruvchilardan   qaram   yoki   o'zgaruvchilar   uchun   diskret   qiymatlarni   bashorat
15 qilishni   o'rganishi   kerak.   Ya'ni,   ilova   eng   ehtimolli   sinfni   bashorat   qilishi   kerak,
toifalar   yomg'ir   yog'ishi   yoki   yog'masligini   bashorat   qilishni   yoki   ma'lum   bir
kompaniyaning   aktsiyalari   narxining   ko'tarilishi   yoki   tushishini   bashorat   qilishni
yoki maqolaning sport yoki ko'ngilochar bo'limiga tegishli ekanligini aniqlashni o'z
ichiga oladi. .
Tasniflash nazorat ostidagi ta'lim shaklidir. Gmail, Yahoo va boshqalar kabi
pochta   xizmati   provayderlari   bu   usuldan   yangi   pochtani   keraksiz   yoki   keraksiz
pochta deb topish uchun foydalanmoqda. Tasniflash algoritmlari, ehtimol, keraksiz
sifatida tayyorlangan xatlarning foydalanuvchi harakatlarini tekshirish orqali o'zini
o'zi   o'rgatadi.   Ushbu   ma'lumotlarga   asoslanib,   tasniflagich   yangi   xat   kiruvchi
qutiga yoki keraksiz papkaga tushishi kerakligiga qaror qiladi.
Tasniflashning qo'llanilishi
Kredit   karta   firibgarligini   aniqlash   -   Kredit   karta   jinoyatchilarini   aniqlash
uchun biz ushbu tasnifdan foydalanamiz.
E-pochta   keraksiz   -   Ushbu   ma'lumotlarga   asoslanib,   tasniflagich   yangi   xat
kiruvchi qutiga yoki keraksiz papkaga tushishi kerakligiga qaror qiladi.
Naive Bayes tasniflash texnikasi:
tasniflash   usullariga   sodda   Bayes   klassifikatori   kiradi,   bu   tasniflashning
oddiy   texnikasi.   Bunday   tasniflagichlarni   o'rgatishning   yagona   algoritmi   emas.
Shunday   bo'lsa-da,   algoritmlar   guruhi   .bunda   bizda   muammoni   tasniflash   yoki
ajratish   uchun   ba'zi   modellar   yoki   usullar   mavjud.   Bizda   mavjud   bo'lgan
ma'lumotlarga asoslanib, biz qiyinchilikni tashkil qilishimiz mumkin.
Oddiy   Bayes   klassifikatorining   muhim   xususiyati   shundaki,   u   mashinani
o'rganishni   ajratish   uchun   ishlatiladigan   sinflarni   ishlab   chiqish   uchun   kamroq
sinovdan o'tgan ma'lumotlarni talab qiladi. bunda ba'zi medallar aniq tasniflanadi.
Bu sodda Bayes ko'plab real hayotda foydalidir; bular bizga juda tanish.
regressiya:
Ushbu   regressiyada   biz   kirish   asoslari   bo'yicha   chiqishni   aniqlashimiz
mumkin.   Misol   uchun,   belgilarga   ko'ra   qancha   ball   paydo   bo'lishi   mumkin   va
qancha   foiz   belgilarga   asoslanadi.   Tasniflash   kabi,   regressiya   muammosi   nazorat
16 ostida   o'rganishni   talab   qiladi.   Regressiya   vazifalarida   dastur   kirish   yoki
tushuntiruvchi   o'zgaruvchilardan   uzluksiz   chiqish   yoki   javob   o'zgaruvchisining
qiymatini bashorat qiladi.
tavsiya:
tavsiya   -   xaridlar   tarixi,   bosishlar   va   reytinglar   kabi   foydalanuvchi
ma'lumotlariga   asoslangan   yaqin   tavsiyalar   beruvchi   mashhur   usul.   Google   bu
usuldan   foydalanuvchilari   uchun   tavsiya   etilgan   narsalar   ro yxatini   ko rsatishʻ ʻ
uchun   foydalanadi,   ularning   oldingi   harakatlaridagi   ma lumotlarga   asoslanadi.	
ʼ
Foydalanuvchi   xatti-harakatlarini   va   oldingi   foydalanuvchi   harakatlariga
asoslangan   tavsiya   qiluvchi   tanlangan   narsalarni   qo'lga   kiritish   uchun   fonda
ishlaydigan   tavsiya   beruvchi   mexanizmlar   mavjud.   Facebook   shuningdek,
odamlarni aniqlash va tavsiya qilish va o'z foydalanuvchilariga do'stlik takliflarini
yuborish uchun tavsiya qiluvchi usulidan foydalanadi.
Tavsiya mexanizmi - bu foydalanuvchining rekordi va xatti-harakati asosida
nimaga   qiziqishi   mumkinligini   bashorat   qiladigan   model.   Bu   filmlar   kontekstida
qo'llanilsa,   bu   filmni   tavsiya   qilish   mexanizmiga   aylanadi.   Odamlar   filmga
o'xshab,   filmga   qanday   munosabatda   bo'lishlari   asosida   biz   filtrni   filmga
o'zgartirishimiz mumkin.
Bu   bizga   foydalanuvchilarni   ma'lumotlar   bazasidan   to'g'ri   tarkib   bilan
bog'lashda   yordam   beradi.   Ushbu   uslub   ikki   jihatdan   foydalidir:   agar   bizda
filmlarning   katta   ma'lumotlar   bazasi   bo'lsa,   foydalanuvchi   o'z   tanloviga   mos
keladigan   tarkibni   topa   olmasligi   mumkin.   Bundan   tashqari,   tegishli   kontentni
tavsiya   qilish   orqali   biz   iste'molni   oshirishimiz   va   ko'proq   foydalanuvchilarni
olishimiz mumkin.
Agar   siz   asosiy   videolarni   ko'rsangiz,   Netflix   ular   mijozlarga   mijozlarni
qondirish va ularning daromadlari va reytingini oshirish uchun takliflar beradi.
Tavsiya   mexanizmlari   odatda   hamkorlikdagi   filtrlash   yoki   kontentga
asoslangan   filtrlash   yordamida   tavsiyalar   ro yxatini   ishlab   chiqaradi.   Ikkala   tur	
ʻ
o'rtasidagi   farq   tavsiyalarni   chiqarish   usulidadir.   Birgalikda   filtrlash   joriy
foydalanuvchini   qiziqtirishi   mumkin   bo'lgan   o'tmishdagi   xatti-harakatlardan
17 modelni  yaratadi.  Filtrlashning yana  bir  misoli  shundaki,  biz sotishni  ko'paytirish
va   daromadni   oshirish   uchun   mahsulotga   qo'shimcha   xususiyatlar   qo'shishimiz
mumkin.   Mijozlarning   tavsiyalari   asosida   mahsulotlar   xaridorlarni   jalb   qilish
uchun yaratiladi
klasterlash:
bog'liq kuzatuvlar guruhlari klasterlar deyiladi. Umumiy nazoratsiz o'rganish
vazifasi trening ma'lumotlari ichida klasterlarni topishdir.
Masalan,   kutubxonada   biz   kitoblarni   mavzular   asosida   tartibga   solamiz;
shunga o'xshash mavzular bir joyda saqlanadi, biz kutubxonadagi barcha kitoblarni
yig'amiz,   chunki   biz   kitoblarni   masalalar   va   mavzularni   qo'llab-quvvatlash
bo'yicha ajratamiz.
Klasterlashning qo'llanilishi:
Klaster tasvirni qayta ishlash va ma'lumotlarni yig'ish va ma'lumotlarni tahlil
qilish kabi ko'plab sohalarda qo'llaniladi. Ba'zilari quyida keltirilgan
Klaster   marketing   sohasida   foydaliroq;   bunda   menejerlar   mahsulotlarni
xaridorlarning   ehtiyojlaridan   kelib   chiqib   taqsimlaydilar   va   foydani   oshirishni
xohlashadi.
Ma'lumotni topish uchun Internetdagi hujjatlarni tasniflashda yordam beradi.
Kredit   kartalaridagi   firibgarlikni   aniqlash   kabi   haddan   tashqari   qiymatlarni
aniqlash ilovalarida qo'llaniladi. Bu kredit karta jinoyatchilarini aniqlashga yordam
beradi.   Agar   noto'g'ri   shaxs   kredit   kartaga   kirmoqchi   bo'lsa,   ular   bildirishnoma
oladi va foydalanuvchi ma'lumot oladi.
Klaster tahlili bir xil ma'lumotlarni guruhlarga birlashtirish uchun ishlatiladi;
Ular bir xil ma'lumotlarni klasterlarga almashish uchun ishlatiladi.
Aslida, klaster nima?
Menda   siz   uchun   eng   yaxshi   javob   bor,   u   shunga   o'xshash   ma'lumotlar
to'plamidan boshqa hech narsani to'plamaydi. Ular deyarli bir xil bo'lib, tasniflash
o'xshashlik asosida amalga oshiriladi.
18 Klasterlash   ko'pincha   ma'lumotlar   to'plamini   o'rganish   uchun   ishlatiladi.
Masalan,   kino   sharhlari   to'plamini   hisobga   olsak,   klasterlash   algoritmlari
pozitsiyalar   va   salbiy   sharhlar   to'plamini   aniqlashi   mumkin.   Tizim   yorliq
bo'lmaydi   va   klasterlar   "ijobiy"   yoki   "salbiy";   nazoratsiz   faqat   guruhlangan
kuzatishlar qandaydir darajada bir-biriga o'xshashligini bilib oladi.
Klasterlashning   odatiy   qo'llanilishi   -   bu   alohida   mijozlar   guruhlari   uchun
qanday   xususiyatlar   umumiy   ekanligini   aniqlash;   sotuvchilar   o'z
kampaniyalarining qaysi jihatlariga urg'u berish kerakligini hal qilishlari mumkin.
Internet-radio   xizmatlari   ham   klasterlashdan   foydalanadi;   masalan,   qo'shiqlar
to'plamini hisobga olsak, klasterlash algoritmi qo'shiqlarni guruhlashi mumkin.
Mashina o'rganish ilovalari:
sun'iy   intellekt   va   mashinani   o'rganish   hamma   joyda   mavjud.   Imkoniyat
shundaki,   siz   ulardan   foydalanasiz   va   hatto   buni   bilmaysiz.   Mashinani   o'rganish
kompyuterlarida   kuchli   odamlar   kabi   harakat   qiladilar,   ular   dasturiy   ta'minotni
kodlashni   o'rgatish   yordamida   o'zlarini   odamlarga   o'xshatadilar   va   vaziyatlarni
tushunishlari va vaziyatga qarab javob berishlari mumkin.
Agar   mashinani   o'rganish   dasturlari   ovozni   aniqlash,   yuzni   aniqlash,
ma'lumotlarni   kodlash   va   dekodlashni   o'z   ichiga   olsa,   ular   mashinani   o'rganish
uchun mukammal dasturlardir.
Virtual shaxsiy yordamchilar:
IPhone'dagi   Siri   kabi   virtual   shaxsiy   yordamchilar,   Alexa   va   Google
yordamchilari  mashhur virtual yordamchilardir.Ushbu yordamchilar siz ular bilan
gaplashganda   ovoz   asoslari   bo'yicha   ma'lumotni   bashorat   qilish   uchun   ishlatiladi
va ular inson ovozi kabi javob beradi.
Buning   uchun   ularni   faollashtirish   va   “bugungi   uchrashuvlarim   nima?”,
“Dehlidan   Haydarobodga   poyezdlar   qanday?”   kabi   savollarni   berish   kifoya.   “.
Bunday   so'rovlarga   javob   berish   va   ma'lumot   uchun   boshqa   manbalarga   kirish
uchun   oldingi   savollaringizni   eslaydi   va   tegishli   ma'lumotlarni   to'plash   uchun
boshqa   manbalarga   kiradi.   Bunda   siz   onaga   qo'ng'iroq   qilish   orqali   qo'ng'iroq
qilishingiz   va   marshrutni   ko'rishingiz   va   ma'lumotlarni   qidirishingiz   mumkin.
19 Yordamchi   bizning   ehtiyojlarimizni   tushunishi   mumkin   va   ular   buni   amalga
oshiradilar,   yordamchi   foydalanuvchilarga   bizga   kerakli   narsani   topishga   yordam
beradi.
tirbandlik tahlili va bashorati:
GPS navigatsiya xizmatlarining joylashuvi va tezligi va ulardan joriy trafik
xaritasini   yaratish   uchun   foydalaning.   Buning   yordamida   biz   tirbandlikni   kamroq
yo'lni   topishimiz   mumkin.   Ushbu   texnika   yordamida   biz   oldingi   trafik
ma'lumotlari   to'plamlari   asosida   trafikni   kamaytirishimiz   mumkin;   bu   bilan   siz
bormoqchi bo'lgan mukammal manzilni ko'rishimiz mumkin.
Avtomatlashtirilgan video kuzatuv:
Bugungi kunda videokuzatuv tizimlari sun'iy intellekt bilan ta'minlangan va
mashinani o'rganish bu jinoyatlarni sodir bo'lishidan oldin aniqlash va oldini olish
imkonini   beradigan   texnologiyadir.   Ular   odamlarning   g'alati   va   shubhali   xatti-
harakatlarini   kuzatib   boradi   va   oxir-oqibat   baxtsiz   hodisalar   va   jinoyatlarga
yordam beradigan odamlarga ogohlantirishlar yuboradi.
ijtimoiy tarmoqlar:
Facebook   doimiy   ravishda   do'stlaringiz   bilan   bog'langan   do'stlaringizni
nazorat   qiladi   va   siz   o'z   qiziqishlaringizni   do'stlaringiz   bilan   baham   ko'rishingiz
mumkin.   Siz   ish   joyingiz   bilan   do'stlaringiz   yoki   guruhingiz   bilan   baham
ko'rishingiz mumkin. Instagram shuningdek, siz bog'langan do'stlaringizni doimiy
ravishda   kuzatib   boradi,   siz   joylashuvingizni   baham   ko'rishingiz   mumkin   va   siz
haqingizda ma'lumot almashishingiz mumkin.
Siz   o'zingizning   rasmlaringiz   va   hujjatlaringizni   boshqalar   bilan
bo'lishishingiz   mumkin.   Bunda   siz   mashinani   o'rganish   asosida   do'stlar   taklifini
olasiz. Tavsiyalarda siz o'zingiz bilgan odamlarni topishingiz mumkin, shuningdek
siz   joylashuvni   topishingiz   va   joylashuvingizni   baham   ko'rishingiz   mumkin.
matnni biz boshqalar qila olamiz.
yuzni tanib olish:
Yuzni tanish xavfsizlik maqsadlarida qo'llaniladi; yuzingizni barmoq izi kabi
telefoningizda parol sifatida saqlashingiz mumkin.
20 Kompyuterni   ko'rish   kontseptsiyalari   asosida   biz   mashinani   o'rganishni
rivojlantirmoqdamiz; kompyuterni ko'rish - bu mashinani o'rganishning qo'shimcha
afzalliklari.  Google ob'ektivi  tasvirni   aniqlash  va bu  haqda  to'liq ma'lumot   berish
uchun   mashinani   o'rganishdan   foydalanadi.   Google   ob'ektivi   bizga   rasmlar
yordamida aniq ma'lumot beradi.
elektron pochta spamlari va zararli dasturlarni filtrlash:
Mashinani   o'rganish   spamni   aniqlashda   keng   qo'llaniladi   va   zararli
dasturlarni filtrlash va bunday spamlar va zararli dasturlarning ma'lumotlar bazasi
yangilanib turadi, shuning uchun ular samarali tarzda qayta ishlanadi.
onlayn mijozlarni qo'llab-quvvatlash :
Bugungi   kunda bir  nechta  veb-saytlarda  mijozlar   onlayn  mijozlarga  xizmat
ko'rsatish   bilan   bog'lanishlari   mumkin.   Ular   joylashuvni   osongina   almashishlari
mumkin.   Ko'pgina   hollarda,   siz   haqiqiy   rahbar   o'rniga   chatbot   bilan   gaplashasiz.
Chatbot   veb-saytdagi   mijozlarga   onlayn   xizmatlarga   so'rovlar   beradigan   veb-
saytdagi   ma'lumotlarni   taqdim   etish   uchun   ishlatiladi.   Bunda   chat   mijozning
muammosini tushuna olmaydi va ularga aniq ma'lumot bera olmaydi; Ushbu jami
ilovalar faqat mashinani o'rganish bilan mumkin.
Dvigatel natijalarini takomillashtirish:
Google-da   foydalanuvchilarga   aniq   natijalar   berish   uchun   mashinani
o'rganish   qo'llaniladi;   ular   besh   soniya   ichida   natija   beradi   .foydalanuvchining
istak va ehtiyojlari asosida algoritmlar takomillashtiriladi va ishlab chiqiladi.
mahsulot tavsiyalari:
agar foydalanuvchi mahsulotni onlayn xarid qilsa yoki qidirsa, u xarid qilish
bo'yicha   takliflar   va   ushbu   mahsulot   haqidagi   e'lonlar   uchun   elektron   pochta
xabarlarini   olishda   davom   etadi.   Agar   ular   allaqachon   onlaynda   biron   bir
mahsulotni sotib olgan bo'lsa, ular tovarlar haqida bildirishnomalar oladilar va agar
ular   onlayn   rejimida   savatga   qo'shilsa,   ular   savatdagi   narsalar   haqida   ma'lumot
oladi.
Onlayn firibgarliklarni aniqlash:
21 Mashinani   o'rganish   onlayn   pul   firibgarliklarini   kuzatish   uchun   ishlatiladi.
Masalan,   PayPal   pul   yuvishning   oldini   olish   uchun   mashinani   o'rganishdan
foydalanmoqda.   Kompaniya   onlayn   jinoyatchilarni   aniqlash   uchun   belgilangan
qoidalar va shartlardan foydalanadi.
22 1.3.  Mos yozuvlar vektorlari usuli, qaror qiluvchi daraxtlarga asoslangan
algoritmlar
"Yozuvlar   vektorlari   usuli"   suniy   intellekt   sohasida   ma'lumotlar   va
ma'nolarni   tushunish,   taqqoslash,   va   ishlov   berish   uchun   ishlatiladigan
texnologiyalardan   biridir.   Bu,   so'zlarni   va   matn   qatorlarini   soniy   vektorlar   orqali
ifodalovchi   ma'lumotlarga   aylantirishni   ma'nosini   anglatadi.   Bu   usulning   asosiy
maqsadi,   tarjima,   taassurot   tahlili,   gaplarni   bir-biriga   bog'lash,   so'zlar   orasidagi
o'zaro bog'lovchilar orqali matnni tushunish va boshqa suniy intellekt vazifalarini
bajarishdir.
Bu usulni tushunish uchun quyidagi muhim qo'llanmalar mavjud:
Word   Embeddings:   So'zniklar,   so'zlar   orasidagi   o'zaro   bog'lovchilar   orqali
ma'nolarni ifodalovchi vektorlar. Ushbu vektorlar, so'zlar o'rtasidagi o'zaro boqish
va bir-biriga o'xshashlikni ifodalaydi.
GloVe   (Global   Vectors   for   Word   Representation):   GloVe,   matnni
o'qiganingizda   so'zlar   orasidagi   ko'p   o'zgaruvchanli   ma'no   bog'lovchilarini
ko'rsatadigan   so'zniklar   algoritmi.   Bu   usul,   so'zlar   orasidagi   o'zgaruvchanli
ma'nolarni aniqlashda juda samarali.
Word2Vec:   Bu   usul,   so'zlar   orasidagi   o'zaro   bog'lovchilar   orqali   so'zlar   va
matn   qatorlarini   soniy   vektorlarga   aylantirishni   o'rgatadi.   Word2Vec   algoritmi
tarqalgan   matnlarda   o'xshash   so'zlar   orasidagi   o'zgaruvchanli   ma'no
bog'lovchilarini aniqlaydi.
FastText:   FastText,   harf   o'lchamidagi   n-gramlar   (so'zlar   yoki   harflar
orasidagi   to'g'ri   bog'lanishlarni   aniqlash)   asosida   so'zlar   orasidagi   o'zaro
bog'lovchilar orqali so'zlar va matnni ifodalovchi vektorlarni yaratadi.
ELMo   (Embeddings   from   Language   Models):   ELMo,   so'z   va   matnning
konteksti bo'yicha o'zgaruvchanli ma'no bog'lovchilarini aniqlash uchun ishlatiladi.
Bu,   bir   so'zning   ma'nosi   ko'rsatilayotgan   so'z   yoki   matndagi   o'zgaruvchanli
ma'nolarni ifodalaydi.
Mos   yozuvlar   vektorlari   usulini   (word   embeddings)   qaror   qiluvchi
algoritmalar,   matnlar   yoki   so'zlar   orasidagi   o'zaro   bog'lovchilar   orqali   ma'noni
23 aniqlash   va   taqqoslashda   foydalaniladi.   Bu   algoritmalar,   suniy   intellektning   turli
sohalarda, masalan, tarjima, taassurot tahlili, gaplarni bir-biriga bog'lash va boshqa
vazifalarni   bajarishda   qo'llaniladi.   Quyidagi   eng   mashhur   algoritmalardan
ba'zilarini ko'rib chiqamiz:
Word2Vec:   Bu   algoritmada   so'zlar   orasidagi   o'zaro   bog'lovchilar   orqali
so'zlar   va   matn   qatorlarini   soniy   vektorlarga   aylantirish   amalga   oshiriladi.
Continuous   Bag   of   Words   (CBOW)   va   Skip-gram   modellari   Word2Vec
algoritmalarining asosidir.
GloVe   (Global   Vectors   for   Word   Representation):   Bu   algoritmada,   so'zlar
orasidagi   statistik   ta'sir   o'rnatilgan   matn   korpuslaridan   olingan   ma'lumotlardan
foydalaniladi.   So'zlar   orasidagi   o'zgaruvchanli   ma'no   bog'lovchilarini   aniqlash   va
o'zgaruvchanli matnni ifodalovchi vektorlar tuziladi.
FastText:   Bu   algoritmada,  harf   o'lchamidagi   n-gramlar   (so'zlar   yoki   harflar
orasidagi   to'g'ri   bog'lanishlarni   aniqlash)   asosida   so'zlar   va   matnni   ifodalovchi
vektorlar   yaratiladi.   Harf   o'lchami   darajasi   bilan   o'zgaruvchanli   vektorlar
taqsimlangan.
ELMo   (Embeddings   from   Language   Models):   ELMo,   so'z   va   matnning
konteksti bo'yicha o'zgaruvchanli ma'no bog'lovchilarini aniqlash uchun ishlatiladi.
Bu   algoritmada,   tarmoq   va   matnning   umumiy   ma'nosi   ko'rsatilgan   so'z   yoki
matndagi o'zgaruvchanli ma'nolarni ifodalaydi.
BERT   (Bidirectional   Encoder   Representations   from   Transformers):   BERT,
matn yoki so'zning barcha tomonlarini (ayoqlarini) hisobga olish uchun ishlatiladi.
BERT,   bi-tarafa   (bidirectional)   ma'noni   olishga   imkon   beradi   va   matnning
kontekstini yaxshi tushunishga yordam bera olish uchun turli vazifalarni bajarishda
foydalaniladi.
Qaror   qiluvchi   daraxtlarga   asoslangan   algoritmlar,   suniy   intellekt   va
ma'lumotlar   analitikasi   sohasida   qaror   qabul   qilish   va   modelni   o'rgatishda
foydalaniladi.   Ular,   turli   xil   vazifalarni   bajarish   uchun   ishlatiladi,   masalan,
taassurot   tahlili,   matnni   sinovga   olish,   ma'lumotlardan   qaror   chiqarish   va   boshqa
24 vazifalar.   Quyidagi   bir   necha   mashhur   qaror   qiluvchi   daraxtlarga   asoslangan
algoritmlarni ko'rib chiqamiz:
Qaror Daraxti (Decision Trees): Bu, qaror qiluvchi daraxtlarning klassik turi
hisoblanadi. Ushbu daraxt ma'lumotlar to'plamini nisbatan oson tahlil qiladi va har
bir   qadamda   ma'lumotlarni   ikki   yoki   undan   ko'p   guruhga   bo'lib   bo'lishi   mumkin.
Entropiya yoki Gini indeksi asosida qaror qabul qiladi.
Random   Forest:   Bu,   ko'p   xil   qaror   daraxtlarining   bir   araya   kelsa   yuzaga
keladigan ansambl modellardan biridir. Har bir qaror daraxti bir qismi ma'lumotlar
bilan   o'rgatiladi,   va   keyin   umumiy   natijalarni   olish   uchun   ularni   birlashtirib
ishlatish mumkin.
Gradient   Boosting:   Bu   algoritm,   ko'p   marta   ishlatilayotgan   zahira
daraxtlarini   yaratadi.   Har   bir   zahira   daraxti   oldingi   zahira   daraxtidan   qolgan
xatoliklarni to'plash uchun ishlatiladi. AdaBoost, XGBoost va LightGBM kabi turli
Gradient Boosting modellari mavjud.
K-Nearest   Neighbors   (K-NN):   Bu   algoritm,   sinov   natijalari   orqali   yangi
nuqtalarni qaror qiladi. K-NN, yangi nuqtani uning yaqinida joylashgan k xuddi xil
sinov nuqtalarni qaror qilib aniqlaydi.
Naive   Bayes:   Ushbu   algoritm,   Bayes   qonuni   asosida   ishlaydi.   Ma'lumotlar
o'zaro   bog'lovchilar   orqali   qaror   qilishda   ishlatiladi.   Masalan,   spam
foydalanuvchilari   aniqlashda,   matnning   ma'lum   bo'lgan   so'zlari   orasidagi
bog'lovchilar orqali qaror qabul qiladi.
Support Vector Machines (SVM): Bu algoritm, klassifikatsiya va regressiya
uchun   ishlatiladi.   Ushbu   algoritm,   sinov   natijalari   orqali   qaror   qilishda   ham
foydalaniladi va sinov datalari orasidagi farqlarni chetlab olish uchun ishlatiladi.
25 XULOSA
Klassik   mashina   o'rganish   algoritmlari,   ma'lumotlar   analizi   va   ma'lumotlar
bilan   ishlashda   keng   qo'llaniladigan   metodlardir.   Ular   o'rganish   (learning)   va
taxmin   qilish   (prediction)   jarayonlarini   o'rganishda   va   aniqlashda   ishlatiladi.   Bu
algoritmlar ichida ikkita mashhur  algoritm, yani "Chiziqli va Logistik regressiya"
va "Mos yozuvlar vektorlari usuli"ni ko'rib chiqamiz.
1. Chiziqli va Logistik Regressiya:
Chiziqli   regressiya   (Linear   Regression):   Chiziqli   regressiya,   ma'lumotlar
o'zgaruvchisi   bilan   maqsad   funksiyasi   orasidagi   chiziqli   bog'lanishni   aniqlash
uchun   ishlatiladi.   Uning   asosiy   maqsadi,   o'zgaruvchilar   va   maqsad   funksiyasi
orasidagi   o'zaro   moslikni   tushuntirish   va   bu   moslikni   boshqa   ma'lumotlar   uchun
taxmin qilishdir.
from sklearn.linear_model import LinearRegression
from sklearn.model_selection import train_test_split
from sklearn.metrics import mean_squared_error
# Ma'lumotlarni tayyorlash
X,   y   =   prepare_data()     #   Sizning   ma'lumotlar   tayyorlangan   funksiyangizda
bo'lishi kerak
X_train,   X_test,   y_train,   y_test   =   train_test_split(X,   y,   test_size=0.2,
random_state=42)
# Modelni yaratish va o'rgatish
model = LinearRegression()
model.fit(X_train, y_train)
# Taxmin qilish
y_pred = model.predict(X_test)
# Natijalarni baholash
mse = mean_squared_error(y_test, y_pred)
print(f"Mean Squared Error: {mse}")
26 Logistik regressiya (Logistic Regression): Logistik regressiya, ikkita sinflar 
(masalan, "to'g'ri" va "noto'g'ri") o'rtasidagi bog'lanishni aniqlash uchun ishlatiladi.
U sinflar orasidagi bog'lanishni log odds orqali ifodalaydi va maqsad funksiyasini 
log-oddslar yig'indisi sifatida qo'llaydi.
from sklearn.linear_model import LogisticRegression
from sklearn.model_selection import train_test_split
from sklearn.metrics import accuracy_score
# Ma'lumotlarni tayyorlash
X, y = prepare_data()  # Sizning ma'lumotlar tayyorlangan funksiyangizda 
bo'lishi kerak
X_train, X_test, y_train, y_test = train_test_split(X, y, test_size=0.2, 
random_state=42)
# Modelni yaratish va o'rgatish
model = LogisticRegression()
model.fit(X_train, y_train)
# Taxmin qilish
y_pred = model.predict(X_test)
# Natijalarni baholash
accuracy = accuracy_score(y_test, y_pred)
print(f"Accuracy: {accuracy}")
27 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Cybenko,   G.   1989.   Approximation   by   superpositions   of   a   sigmoidal
function Mathematics of Control, Signals, and Systems, 2(4), 303–314.
2. Linnainmaa,   Seppo   (1970).   The   representation   of   the   cumulative
rounding error of an algorithm as a Taylor expansion of the local rounding errors
(Masters) (in Finnish). University of Helsinki. pp. 6–7.
3. Kelley,   Henry   J.   (1960).   "Gradient   theory   of   optimal   flight   paths".
ARS Journal. 30 (10): 947–954. doi:10.2514/8.5282.
4. Rosenblatt,   Frank.   x.   Principles   of   Neurodynamics:   Perceptrons   and
the Theory of Brain Mechanisms. Spartan Books, Washington DC, 1961
5. Werbos,   Paul   (1982).   "Applications   of   advances   in   nonlinear
sensitivity analysis" (PDF). System modeling and optimization. Springer. pp. 762–
770. Archived (PDF) from the original on 14 April 2016. Retrieved 2 July 2017.
6. Rumelhart,   David   E.,   Geoffrey   E.   Hinton,   and   R.   J.   Williams.
"Learning   Internal   Representations   by   Error   Propagation".   David   E.   Rumelhart,
James   L.   McClelland,   and   the   PDP   research   group.   (editors),   Parallel   distributed
processing:   Explorations   in   the   microstructure   of   cognition,   Volume   1:
Foundation. MIT Press, 1986.
7. Hastie,   Trevor.   Tibshirani,   Robert.   Friedman,   Jerome.   The   Elements
of   Statistical   Learning:   Data   Mining,   Inference,   and   Prediction.   Springer,   New
York, NY, 2009.
8. Rosenblatt, Frank (1958). "The Perceptron: A Probabilistic Model For
Information   Storage   And   Organization   in   the   Brain".   Psychological   Review.   65
(6):   386–408.   CiteSeerX   10.1.1.588.3775.   doi:10.1037/h0042519.   PMID
13602029. S2CID 12781225.
9. Rosenblatt, Frank (1962). Principles of Neurodynamics. Spartan, New
York.
10. Schmidhuber, Juergen (2022). "Annotated History of Modern AI and
Deep Learning". arXiv:2212.11279 [cs.NE].
28

 KLASSIK MASHINANI O'RGANISH ALGORITMLARI-CHIZIQLI VA LOGISTIK REGRESSIYA, MOS YOZUVLAR VEKTORLARI USULI, QAROR QILUVCHI DARAXTLARGA ASOSLANGAN ALGORITMLAR.docx