Dokument ma'lumotlari

Narxi 2000UZS
Hajmi 337.2KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 07 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Referatlar
Fan Informatika va AT

Sotuvchi

Bohodir Jalolov

Kompyuter tarmoqlari va tizimlarining himoyalanganlik darajasini aniqlash vositalari

Sotib olish
KOMPYUTER TARMOQLARI VA TIZIMLARINING HIMOYALANGANLIK DARAJASINI ANIQLASH VOSITALARI. Reja: 1. Kompyuter tizimlariga nisbatan dasturiy xavflarning yo nalishlari ʻ 2. SSS (System Security Scanner) dasturi haqida 3. Internet Scanner SAFEsuite dasturi haqida 4. Kompyuter tarmoqlari va tizimlarining himoyalanganlik darajasini aniqlovchi dasturlar bilan ishlash Kompyuter tizimlariga nisbatan dasturiy xavflarning yo nalishlari ʻ Korxonalarda joriy etilayotgan avtomatlashtirilgan axborot tizimining xavfsizligini ta‘minlash, birinchi navbatda, ushbu tizimni loyixalash bosqichida ko zda tutilgan bo lishi lozim. Korxona miqyosida qabul qilingan xavfsizlik ʻ ʻ siyosatining axborot tizimida qanday darajada aks ettirilishi muhim masalalardan biri hisoblanadi. Lekin, axborot-kommunikatsiyalar texnologiyalarining keskin rivojlanishi, axborot oqimlari xajmining oshishi. Internet va intranet texnologiyalarining keng miqyosda kirib kelishi bevosita avtomatlashtirilgan axborot tizimlarining axborot zaxiralarini himoyalashga yo naltirilgan ʻ vositalarning mavjudligini ta‘minlash hamda tizimda mavjud bo lgan himoya ʻ vositalarini rivojlantirishini taqozo etadi. Avtomatlashtirilgan axborot tizimlariga nisbatan mavjud bo lgan xavflarni ʻ uchta yo nalish bo yicha ajratish mumkin: ʻ ʻ - amaliy dasturlar; - tarmoq xizmatlari; - operatsion tizim xizmatlari. Amaliy dasturlarni tekshirish bo yicha hozirgacha yagona vosita mavjud ʻ emas. Tarmoq xizmatlari va operatsion tizim xizmatlarida qo llaniladigan ʻ texnologiyalar umumiy asoslarga ega bo lganligi uchun ularni tekshirish vositalari ʻ ishlab chiqilgan. Zamonaviy operatsion tizimlarda axborot zaxiralarini himoyalash vositalarining mavjudligi ta‘kidlab kelinmoqda. Bularga autentifikatsiyalash, identifikatsiyalash, ruxsatsiz kirishni ta‘qiqlash, monitoring va audit, kriptografiya usullarining mavjudligi misol bo la oladi. Albatta, ushbu vositalarning operatsion ʻ tizimlarda mavjud bo lganligi korxonaning xavfsizlik siyosatiga mos keladi. ʻ Ammo, operatsion tizimning noto g’ri konfiguratsiyalanishi va uning dasturiy ʻ ta‘minotidagi mavjud xatolar oqibatida axborot tizimlariga hujumlar uyushtirilishi imkoniyati paydo bo ladi. ʻ Shu bois, operatsion tizimni tanlashda undagi kamchiliklarni tahlil qilish, ishlab chiqaruvchi firma tomonidan yo l qo yilgan xatolarning tan olinishi vaʻ ʻ ularni zudlik bilan tuzatishga kirishilishi talab etiladi. Operatsion tizimning parametrlarining to g’ri o rnatilganligini yoki ularning ʻ ʻ o zgarmaganligini tekshirish uchun «tizim xavfsizligini skanerlash» deb ʻ nomlanuvchi 10 ga yaqin maxsus dasturlar ishlab chiqarilgan. Masalan, Solaris operatsion tizimi uchun mo ljallangan ASET, Netware va NT uchun KSA, Unix ʻ uchun SSS dasturlari mavjud. SSS (System Security Scanner) dasturi haqida Ushbu dastur Unix operatsion tizimi urnatilgan kompyuterlarda xavfsizlik xolatini tekshirish va operatsion tizimning tashki hamda ichki zaif qismlarini aniqlashga yunaltirilgan. Bundan tashqari u kirish xukuklarini, fayllarga egalik qilish xukuklarini, tarmoq zaxiralarini konfiguratsiyalashni, autentafikatsiyalash dasturlarini va boshqalarni tekshirishi mumkin. Dasturning quyidagi imkoniyatlari mavjud: - konfiguratsiyani tekshirish, ya‘ni ruxsatsiz kirishlarning oldini olish maqsadida konfiguratsiyani tekshirish. Bunga quyidagilar kiradi: konfiguratsiya fayllari, operatsion tizim versiyasi, kirish huquqlari, foydalanuvchilarning zaxiralari, parollar; - tizimdagi xavfli o zgarishlarni tekshirish ʻ . Ruxsatsiz kirishlar oqibatida tizimda sodir bo lgan o zgarishlarni kidirishda qo llaniladi. Bunday o zgarishlarga ʻ ʻ ʻ ʻ quyidagilar kiradi: fayllar egallagan xotira xajmining o zgarishi, ma‘lumotlarga ʻ kirish huquqi yoki fayldagi ma‘lumotlarning o zgarishi, foydalanuvchilarning ʻ zaxiralarga kirish parametrlarining o zgarishi, fayllarni ruxsatsiz boshqa bir tashqi ʻ kompyuterlarga uzatishlar; - foydalanuvchi interfeysining qulayligi. By interfeys yordamida nafaqat dastur bilan qulay ishlash ta‘minlanadi, balki bajarilgan ishlar bo yicha hisobotlar ʻ ham yaratiladi; - masofadan skanerlash. Tarmoqdagi kampyuterlarni tekshirish va aloqa jarayonida ma‘lumotlarni shifrlash imkoniyati ta‘minlanadi; - hisobotlar tuzish. Bajarilgan ishlar bo yicha to liq, hisobotlar yaratiladi.ʻ ʻ Ushbu hisobotlarda tizimning aniqlangan zaif bo g’inlarining izohi keltiriladi va ʻ ularni tuzatish bo yicha ko rsatmalar beriladi. ʻ ʻ Hisobot HTML yoki oddiy matn ko rinishida bo lishi mumkin. ʻ ʻ Tarmoq xizmatlarining himoyalanganligini taxlil qilish bo yicha birinchi ʻ bo lib ishlab chiqarilgan dasturlardan biri bu SATAN dasturidir. ʻ Bu dastur 20 ga yaqin tarmoq xizmatlaridagi zaifliklarni aniqlay oladi. Internet Scanner SAFEsuite dasturi haqida Agar tekshiruvlar doimiy ravishda va tulik amalga oshirilishi talab qilinsa, u xakda internet Scanner SAFEsuite dasturlar paketi taklif qilinadi. Bu dasturlar paketi yordamida 140 ta ma‘lum bo lgan zaifliklar va tarmoq vositalari, ya‘ni ʻ tarmoqlararo ekranlar, Web-serverlar, Unix, Windows 9.x, Windows NT tizimli serverlar va ishchi stansiyalar, umuman TCP/IP protokoli qo llaniladigan barcha ʻ vositalar tekshiriladi. Internet Scanner SAFEsuite paketiniig umumiy imkoniyatlari quyidagilardan iborat: 1. Avtomatlashtirilgan va konfiguratsiyalangan skanerlash: - avtomatlashgan identifikatsiyalash va zaif qismlar bo yicha hisobot tuzish; ʻ - doimiy reja bo yicha skanerlash; ʻ - IP manzillarni skanerlash; - foydalanuvchi o ʻ rnatgan parametrlarni skanerlash ; - zaif bo ʻ g ’ inlarni avtomatik ravishda tuzatish ; - ishonchlilik va takrorlanuvchanlikni ta‘minlash. 2. Xavfsizlikni ta minlash: ‟ - tarmoq vositalarini inventarizatsiyalash va mavjud asosiy zaif bo g’inlarni identifikatsiyalash; ʻ - asosiy hisobotlarni taqqoslash va kelgusida ulardan foydalanish uchun tahlil qilish. 3. Foydalanishning oddiyligi: - foydalanuvchining grafik interfeysi; - HTML turidagi tartiblangan hisobotlarni yaratish; - skanerlashni markazlashtirilgan holda bajarish, boshqarish va monitoring o tkazish. ʻ Internet Scanner SAFEsuite paketida quyidagi dasturlar mavjud: Web Security Scanner, FireWall Scanner va Intranet Scanner. Web Security Scanner bevosita Web-serverlarda mavjud zaif qismlarni aniqlashga mo ljallangan bo lib, bu dasturning imkoniyatlari quyidagilardan ʻ ʻ iborat: - Web-server o‘rnatilgan operatsion tizimni auditlash; - Web-serverda mavjud dasturlarni auditlash; - Web-fayllarda mavjud skriptlarni auditlash; - Web-server konfiguratsiyasini testdan utkazish; - asosiy fayllar tizimining xavfsizlik darajasini aniqlash; - skriptlarda mavjud xatolarni aniqlash; - bajarilgan ishlar bo yicha hisobotlar yaratish va xatolarni tuzatish borasida ʻ takliflar berish. FireWall Scanner dasturi bevosita tarmoqlararo ekranda mavjud bo lgan zaif ʻ qismlarni aniqlashga muljallangan bo lib, u quyidagi amallarni bajaradi: ʻ - tarmoqlararo ekranga hujumlar uyushtirib, uni testdan utkazish; - tarmoqlararo ekran orqali utadigan tarmoq, xizmatlarini skanerlash. Internet Scanner dasturi kompyuter tarmog‘ida mavjud kamchiliklarni tarmoqqa ruxsatsiz kirishlarini amalga oshirish orqali testdan o tkazish yordamida ʻ aniqlashga yo naltirilgan. Tarmoqning har xil qismlari (xost-kompyuterlar, ʻ yo llovchilar, Web-serverlar, Windows9.x/NT tizimida ishlaydigan kompyuterlar) ʻ ni tekshirishni ham amalga oshiradi. Yuqorida keltirilganlardan tashqari kompyuter tizimlariga ruxsatsiz kirishlarni doimiy ravishda nazorat qiluvchi dasturlar, masalan, Internet Security Systems kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan Real Secure dasturi ham mavjud. Bu dastur tarmoqda sodir etilayotgan xodisalar, masalan, xakerlarning hujumlarini qayd qilish bilan birgalikda faol himoya chora-tadbirlarini tashkillashtirishi mumkin. Real Secure dasturi yirik tashkilotlar uchun mo ljallangan bo lib, har kuni tinimsiz ishlashga muljallangan. ʻ ʻ Real Secure dasturi ikki qismdan iborat: filtrlash va foylalanuvchining grafik interfeysi. Filtrlash qismi tarmoqda sodir etilayotgan xodisalarni faol kuzatish va boshqarish uchun xizmat qiladi. Dasturning ikkinchi qismi yordamida foylalanuvchi ro y bergan xodisalar haqidagi ma‘lumotlarni qabul qiladi, ularni ʻ boshqaradi va tizim konfiguratsiyasini o zgartira oladi ʻ . Natijada, filtrlash va sodir etilayotgan xodisalarga nisbatan himoya tadbirlarini avtomatik ravishda amalga oshirish mumkin bo ladi, masalan, qayd qilish, displeyga chiqarish, xodisani man ʻ etish va boshqalar. Bulardan tashqari barcha qayd etilgan xodisalar xaqidagi malumotlarni keyinchalik real masshtabda yoki tezkor yoki sekinlashgan rejimlarda ko rib ʻ chiqish mumkin bo ladi. ʻ Real Secure dasturi bevosita Sun OS, Solaris va Linux operatsion tizimlarida ishlash uchun mo ljallangan. ʻ Kompyuter tarmoqlari va tizimlarining himoyalanganlik darajasini aniqlovchi dasturlar bilan ishlash Kompyuter tarmoqlari va tizimlarining himoyalanganlik darajasini aniqlovchi dasturlar bilan ishlash uchun biz quyida 2020 yilda pullik va bepul bo lgan tarmoq ʻ zaifliklarni skaner qilish vositalari va dasturalarini ko rib chiqamiz. Barcha ʻ korxonalar o z tarmoqlaridagi zaifliklarni aniqlash usuliga muhtoj. Bu, ayniqsa, ʻ yirik biznes va bank ma'lumotlari, hukumat, moliya, qonun, sog’liqni saqlash va ta'lim sohalari ma'lumotlariga ega bo lgan tarmoqlar uchun juda muhimdir. Ammo ʻ kichikroq korxonalar o zlarining ma'lumotlarini xavfsizligini ta'minlashlari kerak, ʻ chunki barcha IT vaqtlari va resurslarini vazifaga sarflamaydilar. Avtomatlashtirilgan zaifliklarni boshqarish (VM) vositalari bugungi kunda bozorda eng yaxshi zaiflik skanerlari qanday? Spoiler ogohlantirishi: Tarmoqni sozlash menejeri eng yaxshi umumiy vosita uchun bizning tanlovimiz sifatida ajralib turadi, chunki u nafaqat muhim monitoring tushunchalarini, balki ommaviy qurilmalarda konfiguratsiya muammolarini tezda hal qilish usulini ham taklif qiladi. Bepul zaiflik skaneri uchun eng yaxshi tanlov - Wireshark, taniqli va ommabop variant hisoblanadi. Siz o zingizning mablag’laringizni sarflashni tanlagan bo lsangiz ham,ʻ ʻ tarmoq zaifligini boshqarish uchun asosiy tushuncha muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, har bir IT mutaxassisi bilishi kerak bo lgan zaifliklarni boshqarish ʻ asoslarini belgilab beradi, shunda siz tarmoq xavfsizligini skanerlash vositangizdan maksimal foyda ko rasiz.bugungi kunda eng ommabop tarmoq xafsizligini ʻ scanerlash vositalari bo lib quyidagi dasturlar va vositalar xizmat qilmoqda: ʻ Vulnerability Management Basics Common Security Vulnerability Causes Identify Vulnerability Risks Vulnerability Management Techniques Types of Vulnerability Scanners What Do Vulnerability Scanners Do Best Paid Tools Best Free Tools Vulnerability Monitoring Issues Zaifliklarni boshqarish asoslari Sizning IT-infratuzilmangiz himoyalanganligini bilasizmi? Agar oxirgi foydalanuvchilar hozirda o z fayllariga kira olsalar ham va sizning tarmoqqa ʻ ulanishingiz yaxshi ko rinsa ham, siz o zingizning tarmog’ingiz xavfsizligini ʻ ʻ ta'minlay olmaysiz. Har qanday tarmoq yomon aktyorlar yoki zararli dasturlardan foydalanishi mumkin bo lgan ba'zi xavfsizlik teshiklariga ega. Maqsad ushbu ʻ zaifliklarni iloji boricha minimallashtirishdir, bu sizning xavfsizligingiz uchun tahdidlar doimiy ravishda o zgarib turganda sizning tarmog’ingiz doimo ishlashiniʻ va o zgarib turishini hisobga olib, doimiy vazifadir. ʻ Zaifliklarni boshqarish ko plab tarkibiy qismlardan iborat. Masalan, antivirus ʻ dasturini o rnatish kifoya, deb o ylashingiz mumkin, aslida u sizni tark etishga ʻ ʻ moyildir Zaif tomonlarni aniqlash - administratorlar ish stantsiyalari, serverlar, xavfsizlik devorlari va boshqa narsalar orqali tarmoqdagi xavfsizlik teshiklarini aniqlay olishlari kerak. Ushbu zaif tomonlarni iloji boricha ko proq ushlab turish ʻ uchun avtomatlashtirilgan dasturiy ta'minot kerak. Tasdiqlangan IT-resurslarga ega bo lgan juda kichik idoralar tarmoq xavfsizligini qo lda boshqarishga moyil ʻ ʻ bo lishi mumkin, ammo har qanday hajmdagi korxonalar avtomatlashtirilgan ʻ vosita tomonidan vaqtni tejashga yordam berishadi. Xatarlarni baholash - barcha zaifliklar bir xil favqulodda emas. Skanerlash vositalari administratorlarga eng xavotirli muammolarni birinchi o ringa ʻ qo yishiga yordam berish uchun zaif tomonlarni tasniflashi va toifalashi mumkin. ʻ Muammolarni hal qilish - ustuvor xatarlarni aniqlaganingizdan so ng, ularni ʻ hal qilish juda qiyin vazifa bo lishi mumkin. To g’ri vosita sizga jihozlarni etkazib ʻ ʻ berish jarayonini avtomatlashtirishga yordam beradi. Yovuz niyatli shaxslar tomonidan tarmoqni buzish va ma'lumotlarni o g’irlashning son-sanoqsiz usullari mavjud. Ya'ni, xavfsizlik nuqtai nazaridan ʻ umumiy zaifliklar mavjud. Har bir tarmoqni skanerlash vositasi ushbu muammolarning barchasini hal qila olmaydi, ammo quyidagi tahdidlarning bir nechtasini yoki barchasini birinchi o ringa qo yishga yordam beradigan dasturiy ʻ ʻ ta'minotni qidirishingiz kerak. 3.6.1-rasm. Tarmoq strukturasi. Tarmoq tuzilishi - juda ko p biznes tarmoqlari asosan "ochiq", ya'ni ruxsatsizʻ foydalanuvchi kirish huquqini olganidan so ng, ular tarmoqning barcha qismlariga ʻ kirish imkoniyatiga ega. Ushbu zaiflikning oldini olish tarmoqni yaxshiroq segmentatsiyasi va foydalanuvchi guruhining imtiyozlarini boshqarish orqali amalga oshiriladi. Noma'lum qurilmalar - Sizning tarmog’ingizdagi aniqlanmagan yoki boshqarilmaydigan aktivlar hech qachon yaxshi yangilik bo lmaydi. Sizning ʻ portlaringizga faqat tasdiqlangan qurilmalarning kirishiga ishonch hosil qilish muhimdir. Hisobni suiste'mol qilish - Afsuski, ba'zida insayderlar o zlarining ʻ imtiyozlaridan suiste'mol qiladilar, maqsadga muvofiq yoki bexosdan maxfiy ma'lumotlarning tarqalishiga yoki dasturlarning noto g’ri tuzilishiga, qo shimcha ʻ ʻ xavfsizlik teshiklariga sabab bo ladilar. Bundan tashqari, administratorlar standart ʻ hisob ma'lumotlariga ruxsat berishlari, tizimda foydalanilmaydigan foydalanuvchilar yoki guruhlarni qoldirishlari yoki noto g’ri imtiyozlarni ʻ tayinlashlari mumkin, bularning barchasi xavfsizlik uchun xavf tug’diradi. Veb-konfiguratsiyadagi xatolar - Veb-sayt dasturining xavfsizligini ta'minlash uchun tarqatilgan xizmatni rad etish hujumlari, HTTP-ning noto g’ri ʻ konfiguratsiyasi, muddati o tgan SSL / TLS sertifikatlari va xavfli kod kabi ʻ muammolarni kuzatishingiz kerak. Xavfsizlik xususiyatlari konfiguratsiyasi - Xavfsizlik sozlamalarini va infratuzilmani qanday boshqarish xavf tug’dirishi mumkin. Zaifliklarning oldini olish uchun xavfsizlik devori yoki operatsion tizimning noto g’ri sozlanishlariniʻ kuzatib boring. Uchinchi tomon dasturlari - Endi hech kim Java-dan foydalanmasligining sababi bor. Juda ko p uchinchi tomon dasturlari qanday qilib qurilganligi yoki ʻ qanday yuklab olinishi va amalga oshirilganligi sababli xavfsizlik teshiklarini ochadi. Ushbu dasturlardan qochishdan tashqari, shubhali yuklashlar, ish stolini uzoqdan baham ko rish uchun xavfsiz dastur va umri tugashiga yaqin bo lgan ʻ ʻ dasturlarga e'tibor bering. Yangilanishlar yetishmayapti - Tarmoqlarda xavfsizlik muammolarining asosiy sabablaridan biri bu dasturiy ta'minot va proshivka konfiguratsiyasidagi asosiy xatolar yoki tarmoq bo ylab konfiguratsiya darajalari notekis bo lib qolish ʻ ʻ holatlari. Xuddi shunday, yamalar mavjud bo lsa ham, qurilmalar va dasturlarni ʻ yangilash va yamoqlashda orqada qolish juda oson. Xakerlar ushbu bo shliqlardan ʻ tezda foydalanishi mumkin. Zaif tomonlarning xavf-xatarlarini baholash Zaiflik skanerlari ko pincha xavf omillarining uzoq ro yxatini tuzadi va ʻ ʻ administratorlar kamdan-kam hollarda aniqlangan barcha xatarlarni tezda va samarali hal qilish imkoniyatiga ega bo ladilar - shunchaki har bir elementni ʻ baholash va hal qilish uchun juda ko p mablag‘ kerak. Ko pgina ʻ ʻ avtomatlashtirilgan vositalar xavfning tizimda qancha vaqt bo lganligi va tizimga ʻ ta'siri katta yoki kichik bo ladimi kabi omillar yordamida hisoblab chiqilgan ʻ xatarlarning yuqori darajadan pastgacha reytingini taqdim etadi. Biroq, administratorlar, agar kerak bo lsa, xatarlarni o zlari baholashga va ʻ ʻ tahdidlarni baholashning asoslarini tushunishga tayyor bo lishlari kerak, shunda ʻ ular bunga javoban qasddan choralar ko rishlari mumkin. Dastlab administratorlar ʻ eng muhim zaifliklarni aniqlashlari va ushbu narsalarga ustuvor ahamiyat berishlari kerak. Har bir element uchun o ylab ko ring: agar yomon aktyor ushbu ʻ ʻ xavfsizlik kamchiligidan foydalansa, bu qanday ta'sir qiladi? Maxfiy ma'lumotlar xavf ostida emasmi? Ushbu xavfsizlik teshigi tarmoqning katta qismini xakerlarga yoki cheklangan bo limga ochadimi? ʻ Shuningdek, siz yomon aktyorning xavfsizlik kamchiligidan foydalanishi ehtimolini ko rib chiqmoqchisiz: ichki tarmoq va jismoniy kirish xodimlarning ʻ harakatlari ta'sirida bo lsa, tashqi tarmoq teshiklari sizning kompaniyangiz ʻ ma'lumotlarini dunyoga ochiq qoldiradi, bu esa ancha xavfli. Bundan tashqari, zaifliklarni noto g’ri ijobiy emasligiga ishonch hosil qilish uchun ularni qayta ʻ tekshirib ko ring - mavjud bo lmagan muammo uchun resurslarni sarflashning ʻ ʻ hojati yo q. ʻ Xavfsizlik nuqsonlarini baholashning maqsadi shoshilinch e'tibor talab qiladigan zaifliklarga ustuvor ahamiyat berishdir. Kam sonli IT-guruhlar o zlarining yo llarini kesib o tadigan har bir elementga murojaat qilish uchun ʻ ʻ ʻ cheksiz vaqt va resurslarga ega. Aslida, siz birinchi navbatda katta chipta buyumlariga e'tiboringizni qaratishingiz kerak bo ladi, umid qilamanki sizning ʻ xavfsizlik dasturiy ta'minotingiz yordamida avtomatlashtirilgan yordam. Xavfsizlikni boshqarish bo yicha eng yaxshi usullar ʻ Xavfsizlikni skanerlash - bu sizning tarmog’ingizdagi xavfsizlik buzilishining oldini olish uchun juda muhim usuldir. Bundan tashqari, u tarmoqning muhim tushunchalarini taqdim etishi mumkin bo lgan boshqa ʻ zaifliklarni boshqarish uslublari bilan qoplanadi: Penetratsiyani sinash - bu qalamni sinash deb ham ataladi, bu asosan o z ʻ tizimingizni kimdir oldin buzish bilan bog’liq. Ma'lumotlarni buzish va "o g’irlash" orqali siz o zingizning hujum yuzangizni axloqiy jihatdan tekshirasiz ʻ ʻ (yoki buni amalga oshirish uchun boshqa birovni yollaysiz). Bu xavfsizlik nuqsonlarini aniqlashning yuqori samarali usuli bo lishi mumkin, garchi bu vaqt ʻ talab qiladigan va potentsial jihatdan qimmatga tushsa-da, muntazam ravishda qo lda sinovdan o tkazishni faqat yirik, yaxshi manbalarga ega kompaniyalar ʻ ʻ uchun foydali variantga aylantiradi. Hujumni buzish va hujumni simulyatsiya qilish - bu qalamni sinashga o xshaydi, ammo doimiy, avtomatlashtirilgan va miqdoriy hisoblanadi. Aslida, buʻ sizning xavfsizlik choralaringizni muntazam sinov va tekshiruvdan o tkazib, ʻ samaradorligini ta'minlashga imkon beradi. Hujumni buzadigan va hujumni simulyatsiya qiladigan vositalar bozorda yangi va zaifliklarni skaner qilish vositalaridan farq qiladi - chunki ular tashqi jamoalar tomonidan boshqariladi, shuning uchun sotuvchiga ishonishingizga ishonchingiz komil bo lishi kerak. ʻ Asboblar aniqlikka urg’u berganligi sababli, ular maxfiy ma'lumotlarning ta'siriga olib kelishi mumkin, shuningdek ishlashga ta'sir qiladi. Antivirusni kuzatish - antivirus dasturi juda mashhur, ammo u sizning tarmog’ingizni himoya qilish uchun cheklangan yondashuvni talab qiladi. Bu tarmoq ichidagi zararli dasturlarni ushlash va yo q qilishga qaratilgan, shu bilan ʻ birga uni birinchi navbatda tarmoqqa kirishiga to sqinlik qiladi. Ushbu antivirus ʻ vositalari to lov xavfini, josuslarga qarshi dasturlar, troyan dasturlari va boshqa ʻ shunga o xshash tahdidlarni hal qilishdan ko ra, tarmoq xavfsizligi bo shliqlarini ʻ ʻ ʻ boshqarish bilan kamroq aloqada. Veb-ilovalarni skanerlash - Ichki tarmoqlar himoyaga muhtoj bo lgan ʻ yagona tashkilot emas. Veb-dasturlarni skanerlash vositalari hujumlarni simulyatsiya qilish yoki orqa kodni tahlil qilish orqali veb-ilovalardagi zaifliklarni qidiradi. Ular saytlararo skriptlarni, SQL in'ektsiyasini, yo llarni bosib o tishni, ʻ ʻ xavfli konfiguratsiyalarni va boshqalarni olishlari mumkin. Ushbu vositalar zaiflik skanerlari kabi o xshash printsip asosida ishlaydi. ʻ Konfiguratsiyani boshqarish - Ko pgina administratorlar nol kunlik ʻ hujumlardan xavotirda bo lishsa-da, noto g’ri konfiguratsiyalar va yo qolgan ʻ ʻ ʻ yamoqlarni ko rsatadigan dalillar xakerlarga zarar etkazadigan asosiy zaif ʻ joylardir. Ko pgina administratorlar bunday xatarlarni bir necha oy yoki yillar ʻ davomida tanimasdan yoki tuzatmasdan ochiq qoldiradilar, hatto tuzatishlar mavjud bo lsa ham. Ushbu xatolarni skanerlash va ularni tuzatish, aktivlar ʻ o zgargan taqdirda ham, sizning tizimingizda barqarorlikni ta'minlashga yordam ʻ beradi. Ushbu choralar, shuningdek, muvofiqlik uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega bo lishi mumkin. ʻ Zaif tomonlarni skanerlash va aniqlash turlari O zlarining zaifliklarini skanerlash strategiyasini rejalashtirayotgan ʻ administratorlar ixtiyorida bir nechta yondashuvlar mavjud. Aslida, siz umumiy xavfsizlik boshqaruvining bir qismi sifatida turli xil skanerlash turlarini sinab ko rishni xohlashingiz mumkin, chunki tizimingizni har xil tomondan sinab ko rish ʻ ʻ sizga barcha asoslarni qamrab olishga yordam beradi. Quyida aytib o tilganidek, ʻ ikkita asosiy farq skanerlashning joylashuvi (ichki va tashqi) va ko lami (keng ʻ qamrovli va cheklangan) bilan bog’liq. Ichki va tashqi - ichki tarmoq tekshiruvi yordamida siz mahalliy intranetda tahdidlarni aniqlashni xohlaysiz, bu sizga xavfsizlik teshiklarini ichkaridan tushunishga yordam beradi. Xuddi shunday, administratorlar ishonchli foydalanuvchilar yoki tarmoqqa kirish huquqiga ega bo lgan foydalanuvchilar ʻ uchun qaysi zaifliklarga kirish mumkinligini aniqlash uchun o z tarmog’ini tizimga ʻ kirgan foydalanuvchi sifatida sinab ko rishlari kerak. ʻ Boshqa tomondan, tashqi skanerlash, kengroq Internetdan baholashga yaqinlashishning foydasi bor, chunki ko plab tahdidlar qasddan va / yoki ʻ avtomatik ravishda tashqi xakerlardan kelib chiqadi. Xuddi shu tarzda, qanday qilib ma'lumotlar ishonchli kirishga ega bo lmaganlarning qo liga tushishini ʻ ʻ tushunish uchun, tajovuzkor sifatida tarmoqni skanerlash muhimdir. Keng qamrovli va cheklangan - tarmoqdagi deyarli har qanday turdagi qurilmalarni, shu jumladan serverlarni, ish stollarini, virtual mashinalarni, noutbuklarni, mobil telefonlarni, printerlarni, konteynerlarni, xavfsizlik devorlarini va kalitlarni hisobga olgan holda keng qamrovli skanerlash. Bu operatsion tizimlarni, o rnatilgan dasturiy ta'minotni, ochiq portlarni va foydalanuvchi hisob ʻ qaydnomasi ma'lumotlarini skanerlashni anglatadi. Bundan tashqari, skanerlashda ruxsatsiz qurilmalar aniqlanishi mumkin. Ideal holda, keng ko lamli skanerlash ʻ bilan, hech qanday xavfni e'tiborsiz qoldirmaslik kerak. Biroq, ushbu skanerlar o tkazuvchanlikdan foydalanishi mumkin va tez-tezʻ ishlatish maqsadga muvofiq emas. Xavfsizlikni yanada aniqroq ko rsatish uchun ʻ cheklangan skanerlar ish stantsiyalari yoki dasturiy ta'minot kabi muayyan qurilmalarga qaratiladi. Xavfsizlikni skanerlash va aniqlash uchun bir nechta eng yaxshi pullik vositalarni ishlash jarayonini qarab chiqamiz: 1. (Network Configuration Manager) Tarmoqni sozlash menejeri yordamida tarmoq xavfsizligini tekshirish Agar siz xavfsizlik buzilishining oldini olish uchun tarmog’ingizga aniq o zgartirish kiritmoqchi bo lsangiz, men SolarWinds® Network Configuration ʻ ʻ Manager (NCM) ni tavsiya qilaman. Ba'zilar an'anaviy "skaner" vositasi deb tasniflashlari mumkin emasligiga qaramasdan, NCM ko p sotuvchili tarmoq ʻ qurilmalarida konfiguratsiya muammolarini avtomatik ravishda aniqlashda juda yaxshi ishlaydi va bir vaqtning o zida o nlab yoki yuzlab qurilmalarga dasturiy ʻ ʻ ta'minotni tuzatishni tezkor ravishda o rnatishi mumkin. NCM sizga zaifliklarni ʻ yaratishi ma'lum bo lgan qurilma sozlamalarini osongina boshqarish imkonini ʻ beradi; hatto qurilmalaringizga mos kelishini ta'minlash uchun o zingizning ʻ tuzatish skriptlarini yaratishingiz mumkin. Konfiguratsiya xatolari va yetishmayotgan yamalar potentsial xavfsizlik buzilishining eng katta manbalari bo lishi mumkinligi sababli, bu hujumlarni oldini olishning amaliy usuli va mening ʻ fikrimcha, har qanday zaiflikni boshqarish strategiyasining zaruriy qismidir. 3.6.2-rasm. Konfiguratsiya natijasi oynasi. NCM zaiflik skanerlarining eng muhim afzalliklarini taklif etadi. Masalan, u Milliy zaifliklar ma'lumotlar bazasi va "Umumiy zaifliklar va ta'sirlar" ma'lumotlar bazasi bilan birlashadi, shuning uchun xavfsizlikning eng muhim ustuvor yo nalishi bo lgan Cisco dasturiy ta'minotining zaifliklarini ko rishingiz mumkin.ʻ ʻ ʻ Shuningdek, u xavfsizlik devorlarini avtomatlashtirilgan boshqarish va qurilmalar qachon qo shilishi yoki xizmat ko rsatish muddati tugashiga yaqinligi haqidagi ʻ ʻ tushunchalar orqali administratorning vaqtini va resurslarini tejashga yordam beradi. Bundan tashqari, NCM zaifliklarni samarali boshqarish uchun juda muhim hisobot xususiyatlarini taqdim etadi. Ushbu vosita yordamida siz to liq tarmoq ʻ inventarizatsiyasini, konfiguratsiya o zgarishlarini hisobga olishni, amaldagi ʻ muvofiqlik holatini tushunishni va xavfsizlikni oldindan rejalashtirishda yordam beradigan boshqa hisobotlarni olasiz. Biz NCMni qanday ishlashini ko rish uchun 30 kunlik, to liq xususiyatli, ʻ ʻ majburiyatsiz bepul sinov versiyasini yuklab olish orqali sinab ko rishimiz ʻ mumkin. Bunday keng qamrovli vosita uchun biz narxni o rtacha narxdan ko proq ʻ ʻ topishimiz kerak. Bundan tashqari, ko plab SolarWinds mahsulotlari bir-biri bilan ʻ yaxshi birlashadi. 3. ManageEngine Vulnerability Manager Plus dasturi orqali tarmoq zaifligini tekshirish ManageEngine VM dasturi o zining zaifligini baholash xususiyatlari bilan ʻ ba'zi muhim tushunchalarni beradi. Qurilmalar, Windows tizimlari va ba'zi bir uchinchi tomon dasturlaridagi zaifliklarni skanerlang va ularning yoshi va zo ravonligi bo yicha darhol reytingga ega bo ling. ManageEngine Vulnerability ʻ ʻ ʻ Manager Plus ma'lumotlar bazasi yondashuvidan ko ra, xavfsizlik muammolarini ʻ aniqlash uchun anomaliyaga asoslangan strategiyadan foydalanadi. 3.6.3-rasm. ManageEnginedasturi interfeysi. Ushbu vosita juda yaxshi imkoniyatlarni taqdim etadi. Antivirus dasturini zamonaviyligini tekshirish uchun uni boshqarishda yordam berishdan tashqari, xavfsizlik uchun xavf tug’diradigan dasturlarni, shubhali maqsadlarda foydalaniladigan portlarni va konfiguratsiya muammolarini aniqlashga imkon beradi. ManageEngine platformasiga kiritilgan ba'zi boshqaruv vositalari, shu jumladan konfiguratsiyani joylashtirish va yamoqlarni boshqarish. Bundan tashqari, nol kunlik zaifliklarni ushlab, ularni yumshatish uchun oldindan tayyorlangan skriptlardan foydalanishingiz mumkin. Ko p funksiyalariga qaramay,ʻ ushbu dasturiy ta'minot odatda juda sodda, ammo kichik muhitlar uchun bu juda murakkab bo lishi mumkin. U 25 tagacha kompyuterda foydalanish uchun bepul. ʻ 4. Paessler PRTG dasturi orqali tarmoq zaifligini tekshirish Ushbu vosita administratorlarga tarmoq, dasturlar, serverlar va boshqalarni zaxiralashga imkon beradigan puxta infratuzilma monitoringini ta'minlaydi. Platforma qurilmalardagi holat o zgarishini kuzatishi va har qanday muhim ʻ o zgarishlar to g’risida sizni ogohlantirishi mumkin, chunki g’ayrioddiy harakatlar ʻ ʻ hujumni ko rsatishi mumkin. SNMP tuzoq ma'lumotlarini va port faoliyatini ʻ skanerlash uchun paketli hidlashdan foydalanishi mumkin. 3.6.4-rasm. Paessler PRTG dasturi interfeysi. PRTG - bu faqat monitoring vositasi, ya'ni boshqaruv yoki qaror bilan avtomatlashtirilgan yordam ko rsatmaydi. 100 yoki undan kam datchiklar uchunʻ bepul, shuningdek, cheksiz sensorlar bilan 30 kunlik bepul sinovni taqdim etadi, bu sizga asbobning barcha imkoniyatlarini sinab ko rishga imkon beradi. ʻ 4. BeyondTrust Retina Network Security Scanner dasturi orqali tarmoq zaifligini tekshirish 3.6.5-rasm. BeyondTrust Retina dasturi interfeysi. BeyondTrust Retina vositasi sizning tarmoq, veb-xizmatlar, konteynerlar, ma'lumotlar bazalari, virtual muhitlar va hatto IOT qurilmalarini skanerlashi mumkin. Uning o rnatilgan IOT muvofiqligi va tekshiruvlari u erda joylashgan ʻ barcha brauzer vositalarida mavjud emas, shuning uchun agar siz bir qator qurilmalarni boshqarishingiz kerak bo lsa, bu juda yaxshi imkoniyat. Shu bilanʻ birga, u mavjudlik yoki ishlashga ta'sir qilmasdan skanerlash uchun mo ljallangan. ʻ Ushbu dastur tahdidlarni anomaliyani aniqlashga emas, balki zaiflik bazasiga taqqoslaydi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO YXATI ʻ 1. G’aniyev S.K., Karimov M.M., Toshev K.A. Axborot xavfsizligi. Darslik. Toshkent. - 2016. 2. Sh.A.Abduraxmonova Axborot xavfsizligi. O quv qo llanm. – ʻ ʻ Toshkent, ―Navro z nashriyoti. - 2018. ʻ ‖ 3. S.K.G’aniev, M.M. Karimov, K.A. Toshev «Axborot xavfsizligi. Axborot - kommunikatsion tizimlari xavfsizligi», «Aloqachi» 2008 yil 4. Richard E.Smith. Elementary information security. 2nd Edition. USA, 2014. 5. Kamilov Sh.M., Masharipov A.K., Zakirova T.A., Ermatov Sh.T., Musayeva M.A. Kompyuter tizimlarida axborotni ximoyalash. O quv qo llanma. –T.: TDIU, ʻ ʻ 2005. 6. Paul van Oorschot, Computer Security and the Internet: Tools and Jewels (2020, Springer). Personal use copy freely available on author's web site. 7. Wenliang Du, Computer Security: A Hands-on Approach (2017, self- published). Updated May 2019 . 8. Stallings and Brown, Computer Security: Principles and Practice, 3/e (2014, Prentice Hall).

Kompyuter tarmoqlari va tizimlarining himoyalanganlik darajasini aniqlash vositalari

Sotib olish