Konstruksiyalashning umumiy qoidalari - Метрология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	276.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	25 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Метрология

Konstruksiyalashning umumiy qoidalari

Купить

Konstruksiyalashning umumiy qoidalari

Reja : 1. Asosiy atamalar va tushunchalar 2. Konstruksiyalashning umumiy qoidalari.

Asosiy atamalar va tushunchalar “ O‘lchash asboblarini konstruksiyalash” kursini o‘rganish jarayonida quyidagi asosiy atamalar va tushunchalarga duch kelinadi: Konstruksiyalash – lotincha “construere” so‘zidan olingan bo‘lib, biror obyektning konstruksiyasini yaratish ma’nosini bildiradi. Masalan, volьtmetrni konstruksiyalash, intellektual schyotchikni konstruksiyalash. Konstruktiv – konstruksiyaga tegishli yoki biror obyektning negizi, asosi sifatida qabul qilishi mumkin bo‘lgan sifat. Konstruktor – turli qurilma va ularning alohida qismlari konstruksiyasini yaratish bilan shug‘ullanadigan mutaxassis.

Konstruksiya – lotincha“constructio”so‘zidan olingan bo‘lib, qurilma, biror predmet, mashina, asbob va boshqa qismlarini o‘zaro joylashishini bildiradi. Masalan, elementlar konstruksiyasi, manometr konstruksiyasi. Loyiha – lotincha “projectus” so‘zidan olingan bo‘lib, oldinga tashlangan ma’nosini anglatadi va reja, g‘oyani, texnik hujjatlarning birlamchi matni tushuniladi. Loyi h alash – loyixa tuzish, tekislikda biror figura yoki predmetni geometrik aks ettirish, proeksiyasini chizish tushuniladi. Konstruktorlik hujjatlari (KH) deb, maxsulotni ishlab chiqish, tayyorlash, nazorat qilish, qabul qilish, transportda etkazish, ekspluatatsiya va ta’mirlash uchun zarur ma’lumotlarni qo‘llashga bog‘liq hujjatlarga aytiladi.

Konstruksiyaning ishonchliligi - bu berilgan rejimda, ishlatish sharoitida, texnik xizmat ko‘rsatishda, ta’mirlashda, saqlash va tarqatish vaqtida talab qilingan funksiyalarni bajarish qobiliyatini xarakterlovchi, barcha parametrlarni o‘rnatilgan vaqt chegarasida saqlash xususiyatidir. Asboblarni konstruksiyalash - KH dagi maxsulotlarning shakli, o‘lchami va tarkibi, unga kiruvchi qism va tugunlar, ishlatiladigan materiallar, tarkibiy maxsulotlar, ular orasidagi aloqa va qismlarning o‘zaro joylanishi, tayyorlash texnologiyasiga ko‘rsatmalarni qidirish, topish va aks ettirish jarayonidir. Bularning xammasi maxsulot tayyorlashdagi mexnat sig‘imini kamaytirish talab qiladigan tavsif bo‘yicha birlamchi o‘zgartgichlar va asboblar ishlab chiqarilishida aks ettiriladi.

Konstruksiyalashning umumiy qoidalari Umumiy qoidalar ikki turkumga bo‘linadi: asosiy va maxsus. Konstruksiyalashning asosiy qoidalari. Asboblarni yaratishda quyidagi qoidalarga rioya qilish tavsiya etiladi: - konstruksiyalashni asbobning foydali samaradorligini, uning chidamliligi va past ekspluatatsion xarajatlari bilan belgilanadigan iqtisodiy samarani oshirish vazifasini bajarishga qaratish; - asbob ishlab chiqarish suratini va bajaradigan operatsiyalar miqdorini ko‘paytiriish orqali foydali ishlashini maksimal oshirishga erishish; - energiya iste’molini, texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash harajatlarini qisqartirish orqali asboblar ekspluatatsiyasiga ketadigan harajatlarni kamaytirishga erishish; - qurilmalarning mustahkamligi va ularning foydaliligini xar tomonlama oshirish ;

- asbobga yu qori boshlang‘ich parametrlarni qo‘yish , rivojlanish zahiralarini va izchil takomillashtirishni ko‘zda tutish orqali uzoq muddat qo‘llanilishi ni ta’minlash bilan asboblarning texnik eskirib qolishiga yo‘l qo‘ymaslik; - universallik va ishonchlilikni oshirish orqali ekspluatatsiya vaqtida qo‘llash jadalligiga e’tiborni qaratish; - bazaviy asboblarning konstruktiv elementlaridan maksimal foydalanish bilan asboblarni yaratish imkoniyatni belgilash; - asboblarning standart o‘lchamlari sonini kamaytirish, ularning parametrlarini oqilona tanlash va ekspluatatsion moslashuvchanlikni oshirish yo‘li bilan amaliyotning ehtiyojlarini minimal sonli model bilan ta’minlashga intilish; - asboblarni ularning ta’mirlanuvchanligi va nosoz tugunlarni oson o‘zgartirish imkoniyatlarining ta’minl

- agregatlash tamoyilliga qat’iy rioya qilish; - qismlarni to‘liq o‘zaroalmashuvchanligini ta’minlash; - massasi o‘sishini talab qilmaydigan usullar yordamida (materiallarni to‘g‘ri ishlatilishi bilan qismlarga ratsional shakllarni berish, mustahkamligi yuqori materiallarni qo‘llash, mustahkamlovchi qayta ishlashni joriy etish) qismlar va asboblar butunligini yuqori darajada mustahkamligini ta’minlash; - davriy va dinamik yuklama ostida ishlaydigan qurilmalar tarkibiy qismlari va mexanizmlarida yuklama tebranishlarni yumshatish uchun elastik elementlarni kiritish; - buzilmasdan to‘liq ishlash imkoniyatiga erishish orqali asbob ishonchliligini oshirish; - asboblarni xizmat ko‘rsatishini osonlashtirish; xizmat ko‘rsatish operatsiyalari miqdorini kamaytirish, davriy sozlashlarni kamaytirish.

Konstruksiyalashni maxsus qoidalari: - ekspluatatsiya vaqtida asbobni haddan tashqari katta kuchlanishda ishlashini oldini olish; asbobni xavfli rejimlarda ishlashini istisno qilish uchun avtomatik regulyatorlarni, xavfsizlik va cheklov qurilmalarini kiritish; - asbobni noto‘g‘ri yoki ehtiyotsizlik bilan ishlatish natijasida buzilishi va avariya xolati sodir bo‘lishini: boshqaruv organlari bilan noto‘g‘ri manipulyasiyalash imkoniyatini ogohlantirish uchun blokirovka qurilmalarini kiritish, optimal darajada asbobni boshqarishni avtomatlashtirish bilan bartaraf etish; - ehtiyot qismlar va komponentlarni bir-biriga nisbatan aniq joylashtirish: faqat zarur holat bo‘yicha ularni yig‘ish imkoniyatini beruvchi bloklashni kiritish bilan noto‘g‘ri yig‘ishdan saqlash;

- rezbali ulanmalar vintlarini bo‘shab qolishidan ishonchli saqlashni ta’minlash: pozitiv stoporlash (shplintlar, shaybalar) usuli bilan ichki ulanishlarni mahkamlash; - qismlar, ayniqsa ochiq havoda yoki kimyoviy faol muhit bilan aloqada ishlaydigan qurilmalarni korroziyadan saqlash uchun chidamli bo‘yoq va galvanik qoplamalardan foydalanish, ehtiyot qismlarni korroziyaga chidamli materiallardan ishlab chiqarish; - asbob konstruksiyalarini ishlab chiqarishda texnologiklik, birxillashtirish, standartlashtirish sifatlarini qo‘llash, metallar sig‘imini qisqartirish, qurilmalarning standart o‘lchamlari sonini kamaytirish orqali ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish; - ratsional kinematik va kuch-quvvat sxemalarini qo‘llash, konstruksiya ixchamligini oshirish, shuningdek, engil qotishmala

- mavjud standartlarga javob beradigan standart qismlardan to‘liq foydalanishni kengaytirish; - standart, birxillashtirilgan, mavjud va sinalgan qismlar va tugunlar qo‘llash mumkin bo‘lgan joylarda original qismlar va mexanizmlardan voz kechish.- murakkab ko‘p qismli konstruksiyalardan voz kechib asboblar konstruksiyasini turli tarzda soddalashtirish; - qurilma qiymatini kamaytirish, uni ishlab chiqarish vaqtini qisqartirish, shuningdek, ekspluatatsiya va ta’mirlashni engillashtirish maqsadida konstruksiya elementlarini maksimal birxillashtirishni amalga oshirish;

Yuqoridagi talablarni sanaganda, iqtisodiy samaradorlikni oshirish qoidalari ni xam ko‘rsatib o‘tish zarur. Ular: - qimmatbaho va noyob materiallar o‘rniga ularni o‘rnini to‘laqon bosuvchi materiallarni qo‘llash, noyob materiallar zarur bo‘lganda qo‘llashni minimallashtirish orqali ularni tejash; - arzon ishlab chiqarishga intilganda, umumiy qoidalardan chetga chiqib, asbob ishonchligida muxim hisoblangan qismlarni ishlab chiqarishda xarajatlarni cheklamasdan, balki, qismlarni tayyorlashda qo‘llash muddati va ishonchligini yanada oshishini ta’minlovchi texnologik jarayonlarda sifatli materiallardan ishlab chiqarish; - asbob va uni tashkil qiluvchilariga qarashni engillashtirish maqsadida asbobga oddiy va estetik tashqi shakllar berish; - asbobga chiroyli tashqi bezak berishda texnik esteti

- vaqti-vaqti bilan tekshiruvga muhtoj bo‘lgan tarkibiy qismlar va mexanizmlarni nazorat qilish uchun qulay bo‘lishini ta’minlash; - xodimlar xavfsizligini ta’minlash: bloklash va boshqa usullar orqali baxtsiz hodisalar yuz berishining oldini olish; - elektr mexanizm bilan boshqariladigan qurilmalarda, dvigatelni noto‘g‘ri ishlashi imkoniyatini hisobga olish; - qurilmalarni ekspluatatsiya qilish tajribasini diqqat bilan o‘rganib, qo‘llash davomida topilgan kamchiliklarni tuzatish uchun konstruksiyaga tezkor kiritish: ekspluatatsiyalarni o‘rganish asboblarni takomillashtirish va sozlashning eng yaxshi usuli hisoblanib, konstruktorning malakasini oshirishning samarali visitasidir; - iste’molchi talablari darajasida saqlagan holda ommaviy ishlab chiqarish vaqtida asbob konstruksiyasini uzluks

Купить