Кунжут ва махсар биологияси, етиштириш технологияси - Сельское и лесное хозяйство - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	127.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	31 Январь 2023
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Сельское и лесное хозяйство

Кунжут ва махсар биологияси, етиштириш технологияси

Купить

Кунжут ва махсар биологияси, етиштириш технологияси “ Ўсимликшунослик” фани

Режа:Режа:  1. КУНЖУТ ЎСИМЛИГИ1. КУНЖУТ ЎСИМЛИГИ  2. МАХСАР ЎСИМЛИГИ 2. МАХСАР ЎСИМЛИГИ

 КУНЖУТКУНЖУТ АҲАМИЯТИ. Кунжут (сезам) мойи сифати ва таъми бўйича бошқа мойлардан устун туради. Кунжут энг қимматли мойли экинлардандир.Унинг уруғида 48-63% мой, 16-19% оқсил ва 16- 17% азотсиз моддалар мавжуд. Кунжут мойи юқори сифатли ўсимлик мойи ҳисобланади.Унинг мойи ярим қурийдиган, йод сони 103-112 га тенг, совитиш усули билан олинган кунжут мойи оч сариқ рангли ва хидсиз бўлади, истъемол учун энг яхши мой ҳисобланади, консерва, қандолат маҳсулоти, маргарин тайёрлашда ва табобатда ишлатилади.+обиғидан тозаланган ва уруғи майдаланган кунжутдан юқори навли ҳолва тайёрланади (таҳин ҳолваси). Гули ва танасидан парфюмерияда қўлланиладиган ёқимли хидли моддалар олинади. Иссиқ усулда олинган мой нусха олиш учун махсус қоғоз ва тушь ишлаб чиқаришда қўлланилади. Кунжараси тўйимли озуқадир.

ТАРИХИ.ТАРИХИ.  Кунжутнинг уруғи Миср фараонларининг Пирамидаларида топилган. Кунжутнинг уруғи Миср фараонларининг Пирамидаларида топилган. Кунжут мойи (сезам мойи) Александр Македонскийнинг юришларида кўп Кунжут мойи (сезам мойи) Александр Македонскийнинг юришларида кўп қўлланилган. Грек аскарлари кунжут мойини суртиб баданига совуқдан қўлланилган. Грек аскарлари кунжут мойини суртиб баданига совуқдан сақланишган. Кўп олимлар кунжут Ҳиндистондан тарқалган деб сақланишган. Кўп олимлар кунжут Ҳиндистондан тарқалган деб ҳисоблашган, чунки Ҳиндистонда бу ўсимлик қадимдан экилиб ҳисоблашган, чунки Ҳиндистонда бу ўсимлик қадимдан экилиб келинган.Кунжутнинг келиб чиқиши тўғрисида олимлар бир ҳил фикрда келинган.Кунжутнинг келиб чиқиши тўғрисида олимлар бир ҳил фикрда эмас. Кунжутнинг ватани деб

 СИСТЕМАТИКАСИСИСТЕМАТИКАСИ ..  Кунжут бир йиллик ўсимлик бўлиб, кунжутдошлар-Pedaliaceae -Кунжут бир йиллик ўсимлик бўлиб, кунжутдошлар-Pedaliaceae - оиласига, Sesamum indicum L. маданий турига мансуб бир йиллик оиласига, Sesamum indicum L. маданий турига мансуб бир йиллик ўсимлик.ўсимлик.  БИОЛОГИЯ.БИОЛОГИЯ.  Иссиқсевар ўсимлик.Ҳаво харорати 0,2° гуллар қораяди, 3° Иссиқсевар ўсимлик.Ҳаво харорати 0,2° гуллар қораяди, 3° совуқда ўсимлик нобуд бўлади.Суткалик харорат йиғиндиси 2500°С совуқда ўсимлик нобуд бўлади.Суткалик харорат йиғиндиси 2500°С атрофида.Уруғи 15-18°да униб чиқади. майсалари-4° совуқда нобуд атрофида.Уруғи 15-18°да униб чиқади. майсалари-4° совуқда нобуд бўлади, муқобил ҳарорат-22-25°, ўсув даврида ҳарорат 15°дан паст бўлади, муқобил ҳарорат-22-25°, ўсув даврида ҳарор

Етиштириш Етиштириш технологияси. технологияси.  Ўтмишдош.Ўтмишдош. Кунжут амал даврининг бошланишида Кунжут амал даврининг бошланишида жуда секин ўсади, шунинг учун фақат бегона жуда секин ўсади, шунинг учун фақат бегона ўтлардан тозаланган, унумдор ерлар талаб қи ли ўтлардан тозаланган, унумдор ерлар талаб қи ли нади.. Бўз ёки енгил соз ўрмон тупроқли, ғовакли, нади.. Бўз ёки енгил соз ўрмон тупроқли, ғовакли, етарли даражада унумдор ва бегона ўтлар босмаган етарли даражада унумдор ва бегона ўтлар босмаган ерлар кунжут учун яхши ҳисобланади.Шўр ва оғир ерлар кунжут учун яхши ҳисобланади.Шўр ва оғир тупроқ кунжут учун ярамайди. Сўлиш касалидан кўп тупроқ кунжут учун ярамайди. Сўлиш касалидан кўп зарар кўради. Кунжут учун асосий ўтмишдошлар зарар кўради. Кунжут учун асосий ўтмишдошлар дук

ЎғитлашЎғитлаш ..  Ер ҳайдашдан олдин бир гектар ерга Ер ҳайдашдан олдин бир гектар ерга 10-15 т гўнг, 60-80 кг фосфор солинади. 10-15 т гўнг, 60-80 кг фосфор солинади. Баҳорда экишдан олдин гектарига 20-30 Баҳорда экишдан олдин гектарига 20-30 кг азот солиниб, 2 марта қўшимча кг азот солиниб, 2 марта қўшимча озиқлантирилади, ҳар бирида 40-50 кг/га озиқлантирилади, ҳар бирида 40-50 кг/га азот ишлатилади. Олимларнинг азот ишлатилади. Олимларнинг маълумоти бўйича органик ва минерал маълумоти бўйича органик ва минерал ўғитлар кунжут ҳосилдорлигига кескин ўғитлар кунжут ҳосилдорлигига кескин таъсир кўрсатади:таъсир кўрсатади:

№ Вариантлар Ҳосил,ц/га Қ ўшимча ҳосил,ц/га 1 Назорат-ўғитсиз 9,3 - 2 N30P30 9,8 0.5 3 N30P30K30 – P60 9,9 0.6 4 P60 10,6 1.3 5 N60P60 10,5 1.2 6 N60P60K60 10,7 1.4 7 N90P90 10,4 1.1 8 N90P90K90 10,8 1.5 9 Гўнг-10 т. N30P30 10,2 0.9 10 Гўнг-10 т N30P30K30 10,8 1.5 11 Гўнг-20 т 10,1 0.8КУНЖУТ ҲОСИЛДОРЛИГИ

Ерга ишлов беришЕрга ишлов бериш  Кунжут ернинг чуқур ишланишини талаб қилади. Кунжут ернинг чуқур ишланишини талаб қилади. ЧЧ ии мқирқарли плуг билан 25-27 см чуқурликда ҳайдалади. мқирқарли плуг билан 25-27 см чуқурликда ҳайдалади. Шўрланган ерлар, албатта, ювилади, сув камчил жойларда Шўрланган ерлар, албатта, ювилади, сув камчил жойларда яхоб суви берилади. Эрта баҳорда борона қилинади. яхоб суви берилади. Эрта баҳорда борона қилинади. Экишгача 1-2 марта культивация ва борона қилинади.Экишгача 1-2 марта культивация ва борона қилинади.  Бегона ўт кам босган далаларда апрелнинг биринчи Бегона ўт кам босган далаларда апрелнинг биринчи ярмида 8-10 см чуқурликда бир марта культивация ва ярмида 8-10 см чуқурликда бир марта культивация ва бороналаш етарлидир.бороналаш етарлидир. Бегона ўт к

УРУҒ ВА УНИ ЭКИШУРУҒ ВА УНИ ЭКИШ  Экиладиган уруғ сифатига эътибор Экиладиган уруғ сифатига эътибор берилади. Уруғнинг тозалиги 95-98% дан берилади. Уруғнинг тозалиги 95-98% дан кам бўлмаслиги, унувчанлиги 85-95% кам бўлмаслиги, унувчанлиги 85-95% бўлиши керак. КУнжут кеч кўкламда-май бўлиши керак. КУнжут кеч кўкламда-май ойида экилади. Анғизга 10-15 июнда ойида экилади. Анғизга 10-15 июнда экилиши зарур. КУнжут кенг қаторлаб экилиши зарур. КУнжут кенг қаторлаб экилади, қатор ораси 60-70см ,экиш экилади, қатор ораси 60-70см ,экиш чуқурлиги 3-5 см бўлади. Бир гектарга 1,5-чуқурлиги 3-5 см бўлади. Бир гектарга 1,5- 2,0 млн.дона ёки 5-6 кг уруғ экилади. Экиш 2,0 млн.дона ёки 5-6 кг уруғ экилади. Экиш билан бир қаторда эгатлар олинади ва билан бир қаторда эгатлар олинади ва қондириб суғорилад

Парваришлаш ва ҳосилни Парваришлаш ва ҳосилни йиғишйиғиш  Ўсув даврида 2-3 марта культивация қилинади, ягана Ўсув даврида 2-3 марта культивация қилинади, ягана қилинмайди, 2-4 марта суғорилади, гуллагунча 1-2 марта қилинмайди, 2-4 марта суғорилади, гуллагунча 1-2 марта суғорилади, гуллаш даврида 2 марта сув берилади. суғорилади, гуллаш даврида 2 марта сув берилади. СС ии зот сувлари яқитн жойлашган ерларда 1-2 марта зот сувлари яқитн жойлашган ерларда 1-2 марта суғорилади.суғорилади.  Ўсимлик сарғайиб барглари тўкилади, пастки Ўсимлик сарғайиб барглари тўкилади, пастки кўсакчалари олдин етилади. Вкўсакчалари олдин етилади. В аа қтида ҳосил йиғилмаса, қтида ҳосил йиғилмаса, кўсакчалар ёрилиб уруғ тўкилади. Ўроқ машинасида ўриб кўсакчалар ёрилиб уруғ тўкилади. Ўроқ машинасида ўриб йиғиб ол

МАХСАРМАХСАР Аҳамияти.Аҳамияти.  Уруғининг таркибида 17-37% ярим қурийдиган оқ Уруғининг таркибида 17-37% ярим қурийдиган оқ сариқ рангли мой бўлади. Пўсти тозаланган уруғдан сариқ рангли мой бўлади. Пўсти тозаланган уруғдан олинган мой ўзинингг таъм сифати бўйича кунгабоқар олинган мой ўзинингг таъм сифати бўйича кунгабоқар мойидан қолишмайди.мойидан қолишмайди.  Мойи озиқМойи озиқ -овқат учун маргарин тайёрлашда, -овқат учун маргарин тайёрлашда, шунингдек, у техник аҳамиятга эга бўлиб, алифмой, шунингдек, у техник аҳамиятга эга бўлиб, алифмой, линолеум, совун ва бошқа маҳсулотлар олинади. линолеум, совун ва бошқа маҳсулотлар олинади. Кунжараси аччиқ бўлади.Шунин учун ўғит сифатида Кунжараси аччиқ бўлади.Шунин учун ўғит сифатида ишлатилади. Лалми ерларда пичан, кўкат, ва силос ишлатилад

Тарихи.Тарихи.  Қадимдан Миср ва Ҳиндистонда маълум бўлган, гулбаргларидан Қадимдан Миср ва Ҳиндистонда маълум бўлган, гулбаргларидан тайёрланган бўёқлар кенг қўлланилган.Эрамизгача бўлган 16 асрга оид тайёрланган бўёқлар кенг қўлланилган.Эрамизгача бўлган 16 асрга оид қазилмаларда махсарнинг қуриган гуллари топилган. Араб тилида «усфур» қазилмаларда махсарнинг қуриган гуллари топилган. Араб тилида «усфур» деб номланган. Шу номдан руссча номи келиб чиққан деб ҳисобланади. деб номланган. Шу номдан руссча номи келиб чиққан деб ҳисобланади. Қадимдан экилиб келинаётган экин сифатида бу Шимолий Африкада, Олд Қадимдан экилиб келинаётган экин сифатида бу Шимолий Африкада, Олд Осиёда, Афғонистонда, Месопотамия, Кичик Осиё, Сурия, Палестин, Осиёда, Афғонистонда, Месопотамия, Кичик Осиё, Сурия, Пал

 СистематикасиСистематикаси ..  Махсар қоқидошлар Asteraceae оиласига ва Carthamus Махсар қоқидошлар Asteraceae оиласига ва Carthamus tinctorius L..авлоди ва турига мансуб бир йиллик ўсимлик. tinctorius L..авлоди ва турига мансуб бир йиллик ўсимлик. Махсар авлоди ўз ичига 19-та турни олади, аммо фақат битта Махсар авлоди ўз ичига 19-та турни олади, аммо фақат битта маданий тури экилади. Бу тур 5-та туршҳилларига бўлинади. маданий тури экилади. Бу тур 5-та туршҳилларига бўлинади. Турхиллар морфологик белгилар билан фарқ қилади. Турхиллар морфологик белгилар билан фарқ қилади.  БиологиясиБиологияси ..  Махсар қуруқ континентал иқлим ўсимлиги, қурғоқчиликка ва Махсар қуруқ континентал иқлим ўсимлиги, қурғоқчиликка ва жуда иссиққа чидамли.жуда иссиққа чидамли.  Ўсиш даври.95-135 кун давом

Етиштириш Етиштириш технологияси.технологияси.  ММ аа хсар уруғи дуккакли дон экинларидан бўшаган ерларга экилади. Мхсар уруғи дуккакли дон экинларидан бўшаган ерларга экилади. М аа хсар хсар экиладиган шудгор чимқирқарли плуг билан 22-24 см чуқурликда экиладиган шудгор чимқирқарли плуг билан 22-24 см чуқурликда ҳайдалади.Баҳорда борона қилинади ва экишдан олдин 6-8 см чуқурликда ҳайдалади.Баҳорда борона қилинади ва экишдан олдин 6-8 см чуқурликда культивация қилиниб кетидан бороналанади.культивация қилиниб кетидан бороналанади.  Экишга тоза, йирик уруғлар ажратилади.Экишга тоза, йирик уруғлар ажратилади. Унувчанлиги сифатига қараб 85-Унувчанлиги сифатига қараб 85- 95 % бўлиши керак. МАхсар эрта баҳорги дон экинлари билан бир вақтда 95 % бўлиши керак. МАхсар эрта баҳорги дон экинлари бил

Ҳосилни йиғиб олишҲосилни йиғиб олиш ..  Махсар етилганда тўкилмайди, уруғи Махсар етилганда тўкилмайди, уруғи тўла етилганда дон комбайнлари ёрдамида тўла етилганда дон комбайнлари ёрдамида йиғиб олинади. Янчилган уруғ дон йиғиб олинади. Янчилган уруғ дон тозалайдиган машиналарда тозаланади ва тозалайдиган машиналарда тозаланади ва усти ёпиқ омборларда сақланади. усти ёпиқ омборларда сақланади. Сақланадиган уруғнинг намлиги 13% дан Сақланадиган уруғнинг намлиги 13% дан ошмаслиги лозим. Чорва молларга ошмаслиги лозим. Чорва молларга озуқалар тайёрлаш учун ўроқ машиналар озуқалар тайёрлаш учун ўроқ машиналар ёрдамида ўрилади.ёрдамида ўрилади.

ЭЭ ЪТИБОРИНГИЗ ЪТИБОРИНГИЗ УЧУН УЧУН РАҲМАТ!РАҲМАТ!

Купить