Maktabgacha ta'lim to‘g‘risidagi nizom muofiq maktabgacha ta'lim tashkilotlari va turlari va ularning tasnifi - Дошкольное и начальное образование - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	72.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Дошкольное и начальное образование

Maktabgacha ta'lim to‘g‘risidagi nizom muofiq maktabgacha ta'lim tashkilotlari va turlari va ularning tasnifi

Купить

MAKTABGACHA TA'LIM TO'G'RISIDAGI NIZOM MUOFIQ MAKTABGACHA
TA'LIM TASHKILOTLARI VA TURLARI VA ULARNING TASNIFI
M aktabgacha ta`lim tushunchasi
I. Maktabgacha ta’lim muassasasini tashkil etish tartibi
II. Maktabgacha ta’lim muassasasi faoliyatini tashkil etish
III. Maktabgacha ta’lim muassasasini butlash
IV. Ta’lim jarayoni qatnashchilari
V. Maktabgacha ta’lim muassasasini boshqarish
VI. Maktabgacha ta’lim muassasasining mol-mulki va pul mablag’lari

Maktabgacha ta`lim tushunchasi
Maktabgacha ta`lim uzluksiz ta`limning boshlang'ich qismi hisoblanadi. U
bolaning sog’lom va rivojlangan shaxs bo’lib shakllanishini ta`minlab, o’qishga
bo'lgan ishtiyoqini uyg’otib, tizimli o’qitishga tayyorlab boradi. 6-7 yoshgacha
bo’lgan maktabgacha ta`lim davlat va nodavlat bolalar maktabgacha ta`lim
muassasalarida va oilada amalga oshiriladi. Maktabgacha ta`limning maqsadi –
bolalarni maktabdagi o’qishga tayyorlash, bolani sog’lom, rivojlangan, mustaqil
shaxs bo’lib shakllantirish, qobiliyatlarini ochib berish, o’qishga, tizimli ta`limga
bo’lgan ishtiyoqini tarbiyalashdir.
Maktabgacha ta`lim muassasasida bolalarning hayoti va sog’lig’ini muhofaza
qilish maktabgacha ta`lim muassasasi hamda shtatdagi tibbiyot xodimlari,
shuningdek maktabgacha ta`lim muassasasiga biriktirilgan sog’liqni saqlash
organlarining tibbiyot xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.
Maktabgacha ta`lim muassasasida bolalarning hayoti va sog’lig’ini muhofaza
qilishni tashkil etish tartibi va qoidalari, maktabgacha ta`lim muassasasiga
bolalarni olib kelish va olib ketish qoidalari, maktabgacha ta`lim muassasasi
binolarida xavfsizlikni tashkil etishga oid talablar, maktabgacha ta`lim
muassasasida yong’in xavfsizligini tashkil etishga oid talablar, hudud xavfsizligiga
bo’lgan talablar “Maktabgacha ta`lim muassasalarida bolalarning hayoti va
sog’lig’ini muhofaza qilishni tashkil etish tartibi to’g’risida Nizom” bilan tartibga
solinadi.
Maktabgacha ta`lim tizimi
Maktabgacha ta’lim muassasalari – O’zbekiston Respublikasidagi ta`lim
muassalarining turi bo’lib, turli yo’nalishdagi maktabgacha bo’lgan davrdagi
umumta`lim dasturlarini amalga oshiradi. Maktabgacha ta`lim muassasalari 2
yoshdan 7 yoshgacha bo’lgan bolalarni tarbiyalashni, o’qitishni, nazorat qilishni,
parvarishlashni va sog’lomlashtirishni ta`minlaydi.

Maktabgacha ta`lim muassasasini tashkil etish tartibi, faoliyatini tashkil etish va
butlash, hamda maktabgacha ta`lim muassasasining mol-mulki va pul mablag’lari,
javobgarligi, boshqaruvi va ta`lim jarayoni qatnashchilari to’g’risidagi kerakli
ma`lumotlarni “O’zbekiston Respublikasida davlat maktabgacha ta`lim muassasasi
to’g’risida Nizom” dan olishinigiz mumkin.
O’zbekistonda maktabgacha ta`lim muassasalarining zamonaviy tizimi
Maktabgacha ta`lim muassasalari, faoliyat yo’nalishiga ko’ra, quyidagi turlarga
bo’linadi:
 Bolalar yaslisi, bolalar yasli bog’chasi, bolalar bog’chasi, uydagi bolalar
bog’chasi (mustaqil muassasa yoki filial sifatida).

 Maktabgacha tarbiya va boshlang’ich ta`lim mussasasi (bolalar
bog’chasi-maktab).
 Tarbiyalanuvchilarni bir yoki bir nechta yo’nalishda (til, badiiy estetik,
sport va boshqalar) tarbiyalovchi maktabgacha ta`lim muassasalari.
 Tarbiya jismoniy va ruxiy rivojlanishdagi og’ishlarni kvalifikatsion
yaxshilovchi tiklovchi turdagi bolalar bog’chasi.
 Tibbiyot gigiena, profilaktika va sog’lomlashtirish, tadbir va
proseduralarini amalga oshiruvchi zaiflashgan bolalarni nazorat qilish va
sog’lomlashtirish bog’chasi.
 Birlashtirilgan turdagi bolalar bog’chasi (birlashtirilgan turdagi bolalar
bog’chasiga rivojlantiruvchi, tiklovchi va sog’lomlashtiruvchi guruhlar
umumlashtirilgan ko’rinishda kiradi).
Maktabgacha ta`lim muassasasining ish tartibi va u yerda bolalarning bo’lish
davomiyligi davlatning maktabgacha ta`lim sifat va darajasiga bo’lgan talablari,
nizom, maktabgacha ta`lim muassasasi va ota-onalar orasida tuzilgan shartnoma,
hamda ta`sischilar tomonidan belgilanadi.

Imkoniyatlari cheklangan bolalar uchun maxsus maktabgacha ta`lim muassasalari
tashkil qilingan bo’lib, u yerga bolalar davlatning joylardagi vakolatli ta`limni
boshqarish va sog’liqni saqlash organlari tarafidan tashkil qilingan ruhiy-tibbiy
pedagogik komissiyaning xulosasiga binoan qabul qilinadi.
Maxsus maktabgacha ta`lim muassasasini tashkil etish tartibi, mol-mulki va pul
mablag’lari, maxsus maktabgacha ta`lim muassasasida o’quv-ta`lim va
sog’lomlashtirish jarayonini tashkil qilish, ta`lim jarayoni ishtirokchilari va maxsus
maktabgacha ta`lim muassasasining boshqaruvi haqidagi to’liq
ma`lumotlar “Maxsus davlat maktabgacha ta`lim muassasasi to’g’risidagi
Nizom” da ko’rsatilgan.
Maktabgacha ta`lim muassasalarining asosiy maqsadlari
Maktabgacha ta`lim, olinish shakli va usullaridan qat`iy nazar, quyidagi
maqsadlarni o’z oldiga qo’yadi:
Maktabgacha ta`lim maqsad va vazifalarni amalga oshirishda ijtimoiy va xayri
tashkilotlari, mahalla, xalqaro fondlar faol ishtirok etadilar.
O’zbekistonda maktabgacha ta`lim davlat tilida hamda qoraqalpoq, rus, tojik,
qirg’iz, qozoq va turkman tillarida olib boriladi.
 Maktabgacha tarbiya va boshlang’ich ta`lim mussasasi (bolalar bog’chasi-
maktab).
 Tarbiyalanuvchilarni bir yoki bir nechta yo’nalishda (til, badiiy estetik, sport va
boshqalar) tarbiyalovchi maktabgacha ta`lim muassasalari.
 Tarbiya jismoniy va ruxiy rivojlanishdagi og’ishlarni kvalifikatsion yaxshilovchi
tiklovchi turdagi bolalar bog’chasi.
 Tibbiyot gigiena, profilaktika va sog’lomlashtirish, tadbir va proseduralarini
amalga oshiruvchi zaiflashgan bolalarni nazorat qilish va sog’lomlashtirish
bog’chasi.
 Birlashtirilgan turdagi bolalar bog’chasi (birlashtirilgan turdagi bolalar
bog’chasiga rivojlantiruvchi, tiklovchi va sog’lomlashtiruvchi guruhlar
umumlashtirilgan ko’rinishda kiradi).
 Bolalarni maktabda o’qishga maqsadli va tizimli tayyorlash;
 Bolalarning shaxsiy qobiliyatlari va iste`dodlarini rivojlantirish;
 Bolalarni milliy, umuminsoniy va madaniy qadriyatlar bilan tanishtirish, bolani
intellektual rivojlantirish;
 Bolalarda yuqori ma`naviy va odob axloq asoslarini shakllantirish;
 Bolalarning jismoniy va ruhiy sog’ligini mustahkamlash. Maktabgacha ta’lim
maqsad va vazifalarni amalga oshirishda ijtimoiy va xayriya tashkilotlari, mahalla,
xalqaro fondlar faol ishtirok etadilar.
O’zbekistonda maktabgacha ta’lim davlat tilida hamda qoraqalpoq, rus, tojik,
qirg’iz, qozoq va turkman tillarida olib boriladi.

U M U M I Y QOIDALAR
1. Ushbu Nizom O’zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim tizimini
takomillashtirish, uning uzluksizligini, shuningdek Kadrlar tayyorlash milliy
dasturi vazifalari samarali amalga oshirilishini ta’minlash maqsadida ishlab
chiqilgan hamda davlat maktabgacha ta’lim muassasalari (keyingi o’rinlarda
matnda "maktabgacha ta’lim muassasasi" deb yuritiladi) faoliyatini tartibga soladi.
2. Maktabgacha ta’lim muassasasi o’z faoliyatida O’zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasi va qonunlariga, O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining
qarorlari va boshqa hujjatlariga, O’zbekiston Respublikasi Prezidentining
farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, O’zbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga hamda o’z ustaviga
amal qiladi.
3. Maktabgacha ta’lim muassasasi ta’lim-tarbiya va sog’lomlashtirish
muassasasi hisoblanadi, quyidagilar uning asosiy vazifalari hisoblanadi:
 bolalarning hayotini muhofaza qilish va sog’lig’ini mustahkamlash;
 bola shaxsi asoslarini shakllantirish, uning bilimga qiziqishlarini
rivojlantirish;
 bolaning intellektual, shaxsiy va jismoniy rivojlanishini ta’minlash;
 bolaning rivojlanishidagi nuqsonlarni zarur tarzda tuzatish;
 bolalarni milliy madaniyat va umuminsoniy qadriyatlar bilan tanishtirish;
 bolalarni maktabda o’qishga tayyorlash.
I. MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASASINI TASHKIL ETISH
TARTIBI
4. Maktabgacha ta’lim muassasasi muassis tomonidan tashkil etiladi va
qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ro’yxatdan o’tkaziladi.
5. Quyidagilar:
 davlat boshqaruvi organlari;
 mahalliy davlat hokimiyati organlari;
 davlat korxonalari;
 qonun hujjatlariga muvofiq boshqa davlat tashkilotlari davlat

maktabgacha ta’lim muassasasining muassislari bo’lishi mumkin.
6. Maktabgacha ta’lim muassasalari o’z ishining o’ziga xosligiga muvofiq
quyidagi tiplarga bo’linadi:
umumiy tipdagi maktabgacha ta’lim muassasasi;
ixtisoslashtirilgan (jismoniy va psixik rivojlanishida har xil nuqsonlar
mavjud bo’lgan bolalar uchun);
sanatoriy tipidagi (zaif, turli yuqumli kasalliklarni boshdan kechirgan,
surunkali asoratlarga ega bo’lgan bolalar uchun).
7. Maktabgacha ta’lim muassasasi o’z ustaviga, bank muassasalarida hisob
raqamiga, O’zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va o’z nomi
ko’rsatilgan muhrga, yuridik manzili ko’rsatilgan shtampga ega bo’ladi.
8. Maktabgacha ta’lim muassasasini akkreditatsiya qilish davlat vakolatli
organi tomonidan attestatsiya asosida amalga oshiriladi.
II. MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASASI FAOLIYaTINI
TASHKIL ETISH
9. Maktabgacha ta’lim muassasasi belgilangan davlat normativlariga va
maktabgacha ta’lim muassasasiga qo’yiladigan talablarga muvofiq bolalarni
tarbiyalashni, o’qitishni, ularga qarab turish va ularni parvarish qilishni hamda
sog’lomlashtirishni ta’minlaydi.
10. Maktabgacha ta’lim muassasasida ta’lim mazmuni O’zbekiston
Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan yoki tavsiya qilingan
dasturlar bilan belgilanadi. Maktabgacha ta’lim muassasasi o’z (mualliflik)
dasturlaridan foydalanishga haqlidir. Bunday dasturlarni tasdiqlash tartibi
O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan belgilanadi.
11. Maktabgacha ta’lim muassasasining ish rejimi va bolalarning u yerda
qancha vaqt bo’lishi maktabgacha ta’lim muassasasi ustavi va muassisning qarori
bilan belgilanadi. Maktabgacha ta’lim muassasasi (guruh)ning kunduzgi va kechki
vaqtlarda hamda kechayu kunduz faoliyat ko’rsatishiga yo’l qo’yiladi.
12. Maktabgacha ta’lim muassasasida bolalarni o’qitish va tarbiyalash davlat
tilida va "Davlat tili haqida"gi O’zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq

boshqa tillarda olib boriladi.
13. Maktabgacha ta’lim muassasasida ovqatlanishni tashkil etish
maktabgacha ta’lim muassasasiga yuklanadi hamda O’zbekiston Respublikasida
tasdiqlangan sanitariya qoidalari va normalariga muvofiq amalga oshiriladi.
14. Bolalarga tibbiy xizmat ko’rsatish ham shtatdagi tibbiyot xodimlari, ham
maktabgacha ta’lim muassasalariga biriktirilgan sog’liqni saqlash organlarining
tibbiyot xodimlari tomonidan ta’minlanadi, ular maktabgacha ta’lim muassasasi
xodimlari bilan birgalikda bolalarning hayoti, sog’lig’i va jismoniy rivojlanishi,
davolash-profilaktika tadbirlari o’tkazilishi, sanitariya-gigiena normalariga,
ovqatlanish rejimi va sifatiga rioya qilinishi uchun javob beradilar.
Tibbiyot xodimlari faoliyatini nazorat qilish mahalliy sog’liqni saqlash
organlariga yuklanadi.
Maktabgacha ta’lim muassasasi tibbiyot xodimiga xona beradi va uning
ishlashi uchun tegishli shart-sharoitlar yaratadi.
Maktabgacha ta’lim muassasasining shtatdagi xodimlari sog’liqni saqlash
organlarida bepul tibbiy ko’rikdan o’tadilar, buning uchun sarflanadigan xarajatlar
davlat tomonidan ajratiladigan mablag’lar doirasida belgilanadi.
Maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarning hayoti va sog’lig’ini
muhofaza qilishni tashkil etish tartibi O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi
vazirligi tomonidan Sog’liqni saqlash vazirligi bilan birgalikda belgilanadi.
15. Maktabgacha ta’lim muassasasi ustavda qayd etilgan o’z maqsadlarini va
vazifalarini bajarish uchun ota-onalar yoki ularning o’rnini bosuvchi shaxslar bilan
tuzilgan shartnomalar asosida oilaning ehtiyojlarini hisobga olgan holda asosiy
ta’lim dasturlaridan tashqari qo’shimcha pulli ta’lim xizmatlari ko’rsatishga
haqlidir. Pulli ta’lim xizmatlari muassis tomonidan moliyalashtiriladigan asosiy
ta’lim faoliyati o’rniga va uning doirasida ko’rsatilishi mumkin emas.
III. MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASASINI BUTLASH
16. Maktabgacha ta’lim muassasasiga bolalar 2 yoshdan boshlab 6-7
yoshgacha tumanlar (shaharlar) hokimliklarining qarori bilan tashkil etilgan xalq
ta’limi bo’limlari huzuridagi qabul qilish komissiyasi tomonidan tegishli tibbiyot

xulosasi hisobga olingan holda qabul qilinadi. Qabul komissiyasining faoliyat
ko’rsatish tartibi belgilangan tartibda O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi
vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
17. Muassislari mahalliy davlat hokimiyati organlari bo’lgan maktabgacha
ta’lim muassasasiga bolalarni qabul qilish qabul komissiyasining qaroriga binoan
xalq ta’limi bo’limlarining yo’llanmalari asosida amalga oshiriladi.
Muassislari boshqa organlar bo’lgan maktabgacha ta’lim muassasalariga
bolalarni qabul qilish ularning muassislari tomonidan belgilanadigan tartibda
amalga oshiriladi. Bo’sh o’rinlar mavjud bo’lgan taqdirda ushbu maktabgacha
ta’lim muassasalari bolalarni xalq ta’limi bo’limlarining yo’llanmalari bo’yicha
shartnoma asosida qabul qilishi mumkin.
Maktabgacha ta’lim muassasasiga bolalarni qabul qilish tartibi muassis
tomonidan belgilanadi.
18. Quyidagi bolalar:
 va II guruh nogironlari;
 ko’p bolali oilalarning
bolalari; harbiy xizmatchilarning
bolalari;
 talabalar va pedagoglarning bolalari maktabgacha ta’lim muassasasiga
qabul qilishda imtiyozlardan foydalanadilar.
Qabul komissiyasi, shuningdek ota-onalari maktabgacha ta’lim
muassasasining moddiy- texnika bazasini mustahkamlashda yordam bergan
bolalarni istisno tarzida navbatdan tashqari qabul qilishi mumkin. Bunday bolalar
kontingenti maktabgacha ta’lim muassasasi rejadagi quvvati umumiy sonining 20
foizidan ortiq bo’lmasligi kerak.
19. Maktabgacha ta’lim muassasasida guruhlar soni muassasaning quvvatidan
va guruhlarning rejali to’ldirilishidan kelib chiqib muassis tomonidan quyidagicha
belgilanadi:
1 yoshdan 3 yoshgacha - kamida - 15 bola, biroq 20 boladan ortiq emas;
2 yoshdan 6-7 yoshgacha - kamida - 20 bola, biroq 25 boladan ortiq emas.

20. Ixtisoslashtirilgan va sanatoriy yo’nalishidagi maktabgacha ta’lim
muassasalarida guruhlarning to’ldirilishi bolalarning toifasiga va yoshiga (ikki
yoshdan boshlab va uch yoshdan katta yoshdagilar) qarab belgilanadi va tegishli
ravishda quyidagichani tashkil etadi:
nutqi og’ir nuqsonli bolalar uchun - 10-12 bola;
nutqi fonetik-fonematik nuqsonli bolalar uchun faqat uch yoshdan katta
yoshdagi bolalar uchun - 12-15 bola;
kar bolalar uchun - 8 bola;
yaxshi eshitmaydigan bolalar uchun - 10-12 bola;
ko’zi ojiz bolalar uchun - 6 bola;
yaxshi ko’rmaydigan bolalar, ambliopiyali, g’ilay bolalar uchun - 6-10
bola;
tayanch-harakatlanish a’zosi buzilgan bolalar uchun - 6-10 bola;
intellekti buzilgan (aqliy noraso) 3 yoshgacha bolalar uchun - 6 bola;
uch yoshdan katta yoshdagi aqli zaif bolalar uchun - 10 bola;
sil intoksikatsiyasi mavjud bo’lgan bolalar uchun - 15-20 bola;
tez-tez kasallanib turadigan bolalar uchun - 15-20 bola;
murakkab nuqsonli (ikki va undan ortiq nuqsonli) bolalar uchun - 8-10
bola; rivojlanishida boshqacha nuqsonlari (endokrin kasalliklar) mavjud bo’lgan
bolalar uchun - 15-20 bola.
21. Guruhlarni boshqa yoshdagi guruhdan o’tgan bolalar bilan to’ldirish
o’quv yili oxirida (avgust oyida), yangi qabul qilinayotganlar bilan to’ldirish esa
o’rinlar bo’shashiga qarab amalga oshiriladi.
Maktabgacha ta’lim muassasasida o’quv yili har yili 2 sentyabrdan
boshlanadi, keyingi yilning 1 iyunida tugallanadi va yangi o’quv yili boshlangunga
qadar sog’lomlashtirish davri boshlanadi.
22. Ushbu Nizomning 20-bandida ko’rsatilgan bolalar istalgan tipdagi
maktabgacha ta’lim muassasalariga, ularda tuzatish ishlari uchun shart-sharoitlar
mavjud bo’lgan taqdirda, tibbiyot-psixologiya-pedagogika komissiyasining
yo’llanmasi asosida qabul qilinadi.

IV. TA’LIM JARAENI QATNASHCHILARI
23. Maktabgacha ta’lim muassasasida bolalar, ota-onalar yoki ularning o’rnini
bosuvchi shaxslar va pedagog xodimlar ta’lim jarayonining qatnashchilari
hisoblanadi.
Maktabgacha ta’lim muassasasida vasiylik kengashlari tashkil etiladi, ularni
saylash tartibi va ularning vakolatlari maktabgacha ta’lim muassasalarining
ustavlarida belgilanadi. Vasiylik kengashlarining faoliyati belgilangan tartibda
O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan
vasiylik kengashi to’g’risidagi namunaviy nizom asosida amalga oshiriladi.
24. Bolalarni qabul qilishda maktabgacha ta’lim muassasasi ota-onalarni yoki
ularning o’rnini bosuvchi shaxslarni muassasaning ustavi va uning faoliyatini
tartibga soladigan boshqa hujjatlar bilan tanishtirishi shart.
25. Maktabgacha ta’lim muassasasi bilan ota-onalar yoki ularning o’rnini
bosuvchi shaxslar o’rtasidagi o’zaro munosabatlar shartnoma bilan tartibga
solinadi. SHartnoma o’qitish, tarbiyalash, qarab turish va parvarish qilish
jarayonida paydo bo’ladigan tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va
javobgarligini o’z ichiga oladi.
26. Ota-onalar yoki ularning o’rnini bosuvchi shaxslar:
 o’z bolalari uchun o’qitish va tarbiyalashning shakllarini, maktabgacha
ta’lim muassasalari tipini va ta’lim berish tilini tanlash;
 maktabgacha ta’lim muassasasi ma’muriyatidan maktabgacha ta’lim
muassasasining ustaviga muvofiq bo’lgan zarur shart-sharoitlar ta’minlanishini
talab qilish;
 bolaning shaxsiga nisbatan hurmat bilan munosabatda bo’lishni talab
qilish;
 bolalarning bolalar maktabgacha ta’lim muassasasidagi hayot kechirishini
tashkil etishda faol ishtirok etish;
 rejim doirasida ular uchun qulay bo’lgan istalgan vaqtda bolalarni
maktabgacha ta’lim muassasasiga olib kelish va undan olib ketish huquqiga ega.
Ota-onalar yoki ularning o’rnini bosuvchi shaxslar qonun hujjatlariga va

shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo’lishlari mumkin.
27. Ota-onalar yoki ularning o’rnini bosuvchi shaxslar quyidagilarga majbur:
bolalarning jismoniy va psixik sog’lig’i uchun g’amxo’rlik qilish;
bolaning qadr-qimmatiga hurmat bilan munosabatda bo’lish, unda
mehnatsevarlik, ezgulik, mehr-shafqat fazilatlarini, o’zidan katta yoshdagilarga
hurmat bilan munosabatda bo’lish tuyg’ularini tarbiyalash;
belgilangan normativlarga muvofiq bolalar bog’chasida bolaning
ta’minotiga to’lovni o’z vaqtida to’lash;
bolalarni oilada tarbiyalash uchun zarur shart-sharoitlarni ta’minlash;
bolalarning to’laqonli ovqatlanishini, ularda shaxsiy gigiena ko’nikmalari
shakllantirilishini qat’iy kuzatib borish, bolani maktabgacha ta’lim muassasasiga
ozoda kiyingan holda olib kelish.
Ota-onalar yoki ularning o’rnini bosuvchi shaxslar qonun hujjatlariga va
shartnomaga muvofiq boshqa majburiyatlar ham olishlari mumkin.
28. Maktabgacha ta’lim muassasasi tarbiyalanuvchisi va xodimlari o’rtasidagi
munosabatlar o’zaro hamkorlik, bolaning shaxsini hurmat qilish va unga shaxsiy
xususiyatlariga muvofiq rivojlanishi uchun erkinlik berish asosida olib boriladi.
29. Maktabgacha ta’lim muassasasi jamoasini butlash tartibi namunaviy shtat
jadvaliga muvofiq belgilanadi.
30. Tegishli pedagogika ma’lumotiga, kasbiy tayyorgarlikka va yuksak
axloqiy sifatlarga ega bo’lgan shaxslar pedagoglik faoliyati bilan shug’ullanish
huquqiga ega.
Sud hukmi bilan yoki tibbiy xulosaga muvofiq pedagoglik faoliyati bilan
shug’ullanishi taqiqlangan shaxslarning ushbu faoliyati bilan shug’ullanishiga yo’l
qo’yilmaydi.
31. Maktabgacha ta’lim muassasasi xodimlarining huquq va imtiyozlari
qonun hujjatlarida, maktabgacha ta’lim muassasasi ustavida, shuningdek mehnat
shartnomasi (kontrakt)da belgilanadi.
32. Maktabgacha ta’lim muassasasining pedagog xodimlari quyidagi
huquqlarga ega:

 maktabgacha ta’lim muassasasini boshqarishda muassasa ustavida
belgilanadigan tartibda qatnashish;
 o’z kasbiy sha’ni va qadr-qimmatini himoya qilish.
Pedagog xodimlar qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega
bo’lishi mumkin.
33. Pedagog xodimlar quyidagilarga majbur:
bolalarni yuqori professional darajada o’qitish va tarbiyalash;
pedagog axloq-odobiga rioya qilish, bolaning qadr-qimmatini hurmat qilish,
bolalarni tazyiqdan himoya qilish, ularni mehnatga, ota-onaga hurmat, atrof-
muhitga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo’lish ruhida tarbiyalash;
 o’z malakasini belgilangan tartibda, har uch yilda oshirib borish;
 o’zining kasbiy ko’nikmalarini va pedagoglik mahoratini doimiy ravishda
takomillashtirish.
Pedagog xodimlar qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham
olishi mumkin.
34. Maktabgacha ta’lim muassasasi xodimlariga ish haqi miqdorlari (lavozim
maoshlari) qonun hujjatlariga muvofiq belgilanadi. Muassasa rahbari
rag’batlantirish tusidagi ustamalar, qo’shimcha haq hamda boshqa to’lovlar turi va
miqdorlarini ish haqiga yo’naltiriladigan mavjud mablag’lar doirasida belgilaydi.
V. MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASASINI BOSHQARISH
35. O’quv-tarbiya jarayonini takomillashtirish, maktabgacha ta’limning
innovatsiya shakllarini rivojlantirish maqsadida maktabgacha ta’lim muassasasida
Pedagoglar kengashi faoliyat ko’rsatadi. Pedagoglar kengashi a’zolarini saylash
tartibi va uning vakolatiga kiradigan masalalar maktabgacha ta’lim muassasasi
ustavida belgilanadi.
36. Maktabgacha ta’lim muassasasiga bevosita rahbarlik qilish mudir
tomonidan amalga oshiriladi. Maktabgacha ta’lim muassasasi mudirini ishga qabul
qilish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda O’zbekiston Respublikasi Xalq
ta’limi vazirligi bilan kelishgan holda amalga oshiriladi.
Davlat maktabgacha ta’lim muassasasi mudiri bilan mehnat shartnomasi bir

yil muddatga tuziladi.
Maktabgacha ta’lim muassasasi mudiri lavozimiga qo’yiladigan malaka
talablari belgilangan tartibda O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi
tomonidan belgilanadi.
37. Maktabgacha ta’lim muassasasi mudiri:
maktabgacha ta’lim muassasasi nomidan ishonchnomasiz faoliyat ko’rsatadi,
barcha muassasa va tashkilotlarda uning manfaatlarini ifodalaydi;
maktabgacha ta’lim muassasasi mol-mulkini o’ziga berilgan vakolatlar
doirasida tasarruf etadi;
ishonchnomalar beradi;
bank muassasalarida hisob raqamlari ochadi;
maktabgacha ta’lim muassasasi xodimlarini ishga qabul qilish va joy-joyiga
qo’yishni amalga oshiradi, rag’batlantiradi, intizomiy jazo choralarini ko’radi va
ular bilan tuzilgan mehnat shartnomalari (kontraktlari)ni to’xtatadi;
o’z vakolatlari doirasida buyruqlar (farmoyishlar) chiqaradi;
maktabgacha ta’lim muassasalarining ishlarini takomillashtirish, moddiy
bazasini mustahkamlash, xodimlarni ijtimoiy muhofaza qilishni ta’minlash
bo’yicha takliflarni ko’rib chiqish uchun xalq ta’limini boshqarish yuqori organiga
kiritadi;
bolalar hayoti va sog’lig’ini muhofaza qilishning samarali tashkil etilishi,
o’quv- tarbiya jarayoni, moliya-xo’jalik faoliyati ahvoli, moddiy-texnik bazaning
mustahkamlanishi va moddiy boyliklarning saqlanishi uchun javob beradi.

 Foydalaniladigan adabiyotlar ro`yxati

 1. O‘zbekiston Respublikasining Konsitutsiyasi , -T.:O‘zbekiston. 2012 .
 2. O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni. , -
T.:O‘zbekiston. 1997.
 3. Kadrlar tayyorlash M illiy dasturi, -T.:O‘zbekiston. 1997.
 4.Maktabgach ta’lim Konsepsiyasi.-T.:2008
 5.Maktabgach ta’lim mussasalarini Namunaviy Nizomlari-T.: 2007
 6. Maktbgacha yoshd a gi bolalarga qo`yiladigan D avlat talablari-T.: 2008

 Asosiy adabiyotlar
 1. Sh.A.Sodiqova “Maktabgacha pedagogika”. “Tafakkur sarchashmalari
T:. 2013.
 2.N.M.Kayumova “Maktabgacha pedagogik” TDPU nashriyoti T:. 2013.
 3. Xasanboeva O.U. va boshq. Maktabgacha ta`lim pedagogikasi. T .: Ilm
zi. 2012

Maktabgacha ta'lim to‘g‘risidagi nizom muofiq maktabgacha ta'lim tashkilotlari va turlari va ularning tasnifi

Купить

Похожие документы
Bolalar tarbiya jamoasi - yagona pedagogik jarayonning asosiy shakli
Bolalar bog‘chasida psixologik-ijtimoiy va reabilitatsion yordamning ijtimoiy pedagogik xizmati
Bolalar folklorining o‘ziga xos jihatlari (xajm, sujet chizig‘i, janrlar)
Hikoya qilib berish turlari va metodlari. O‘yinchoq va predmetlarga qarab hikoya qilishga o‘rgatish. Bolalarni rasmga qarab hikoya tuzishga o‘rgatish. Maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqini o‘stirishda bolalar adabiy
Ijtimoiy pedagogik faoliyatning bolalarning moslashuv ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni