Molekulyar biologiya. Genlar ekspressiyasi- DNK biosintezi, RNK biosintezi - Биология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	299.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Биология

Molekulyar biologiya. Genlar ekspressiyasi- DNK biosintezi, RNK biosintezi

Купить

Molekulyar biologiya. Genlar ekspressiyasi: DNK biosintezi, RNK biosintezi

Molekulyar biologiyada genlar ekspressiyasi jarayoni ikki asosiy bosqich orqali amalga oshiriladi: DNK biosintezi (replikatsiya) va RNK biosintezi (transkripsiya). Ushbu jarayonlar hujayralar faoliyatining asosiy molekulyar mexanizmlarini tashkil qiladi. 1. DNK biosintezi (Replikatsiya) Replikatsiya – DNK molekulasining aniq nusxasini yaratish jarayoni bo‘lib, bu jarayon hujayra bo‘linishi oldidan sodir bo‘ladi.

Asosiy xususiyatlari: Yarim konservativlik – yangi DNK molekulalari ikkita zanjirdan iborat bo‘lib, ulardan biri eski (ona zanjir), ikkinchisi yangi sintezlangan bo‘ladi. Fermentlar ishtiroki – replikatsiyada asosiy fermentlar: DNK-giraza – DNK spiralini yengillashtiradi. Helikaza – DNK spiralini ajratib, ikki zanjirni ochadi. Primaza – qisqa RNK primerlarini hosil qiladi. DNK-polimeraza – nukleotidlarni bir-biriga ulab, yangi DNK zanjirini sintezlaydi.

Ligaza – DNK fragmentlarini birlashtiradi . Yo‘nalish – replikatsiya DNK ning 5' 3' yo‘nalishda sodir bo‘ladi.→ Replikatsiya bosqichlari: 1. Initsiatsiya – DNK helikaza yordamida ochilib, replikatsiya boshlanadi. 2. Elongatsiya – DNK-polimeraza yangi zanjirlarni sintezlaydi. 3. Terminatsiya – replikatsiya to‘xtaydi va yangi DNK molekulalari hosil bo‘ladi.

2. RNK biosintezi (Transkripsiya) Transkripsiya – DNKdagi genetik ma'lumot asosida RNK molekulasining sintezlanishi jarayoni. Bu jarayonda faqat bitta DNK zanjiri (matritsa zanjir) ishlatiladi. Asosiy xususiyatlari: Transkripsiya RNK-polimeraza fermenti tomonidan amalga oshiriladi. Hosil bo‘lgan RNK molekulasi mRNK, tRNK, yoki rRNK kabi turli RNK lar bo‘lishi mumkin. Transkripsiya 5' 3' yo‘nalishda sodir bo‘ladi.→

Transkripsiya bosqichlari: 1. Initsiatsiya – RNK-polimeraza DNK ning promotor sohasiga birikadi va transkripsiyani boshlaydi. 2. Elongatsiya – RNK-polimeraza DNK matritsa zanjiri bo‘ylab harakatlanib, komplementar RNK zanjirini sintezlaydi. 3. Terminatsiya – RNK-polimeraza terminator sohasiga yetib kelganda transkripsiya to‘xtaydi va RNK zanjiri ajralib chiqadi.

Umumiy tushuncha: Replikatsiya – genetik ma'lumotning nusxasi yaratiladi (DNK DNK).→ Transkripsiya – genetik ma'lumot RNK ga ko‘chiriladi (DNK RNK). → Ushbu jarayonlarning buzilishi ko‘plab kasalliklar va patologik holatlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin. Shu sababli, ularning klinik ahamiyati katta

1. DNK biosintezi (Replikatsiya) va klinik ahamiyati Replikatsiyaning buzilishlari Replikatsiya jarayonidagi xatolar mutatsiyalarga olib keladi. Bu mutatsiyalar saraton, irsiy kasalliklar va degenerativ kasalliklar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. DNKning noto‘g‘ri replikatsiyasi xromosomal anomaliyalar, masalan, Down sindromi kabi kasalliklarga sabab bo‘ladi.

Kasalliklar 1. Saraton: DNK replikatsiyasida xatolar sodir bo‘lganda hujayralar nazoratsiz bo‘linib, o‘smalar paydo bo‘ladi. Onkogenlar va tumorni bostiruvchi genlardagi mutatsiyalar saraton rivojlanishiga olib keladi. Kimyoterapiyada DNK replikatsiyasini buzuvchi dorilar (masalan, sisplatin yoki 5-fluorouracil) qo‘llanadi.

2. Irsiy kasalliklar: Replikatsiya jarayonidagi xatolar genetik kasalliklarga sabab bo‘ladi. Kseroderma pigmentozum – DNKni tiklash mexanizmlarining buzilishi tufayli teri saratoni rivojlanadi. Bloom sindromi – DNK replikatsiyasi jarayonidagi nosozliklar tufayli immunitet tanqisligi va o‘sish nuqsonlari kuzatiladi.

E’ TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT

Купить

Похожие документы
Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
Viroidlar va uning ahamiyati
Faxriy yorliq
Faxriy yorliq
Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami