Musiqa mashg‘ulotlarida bolalarga musiqalar xarakteriga xos harakatlar, o‘zbek xalq raqs elementlari va ritmik harakatlar ustida ishlash - Дошкольное и начальное образование - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	23.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	Дошкольное и начальное образование

Musiqa mashg‘ulotlarida bolalarga musiqalar xarakteriga xos harakatlar, o‘zbek xalq raqs elementlari va ritmik harakatlar ustida ishlash

Купить

Musiqa mashg‘ulotlarida bolalarga musiqalar xarakteriga xos
harakatlar, o‘zbek xalq raqs elementlari va ritmik harakatlar ustida
ishlash
Reja:
1. Musiqada ritmik harakatlar.
2. O‘zbek xalq raqslari.
3. Ritmik harakatlar ustida ishlash.

Istiqlol sharofati bilan O‘zbekiston Respublikasida keyingi yillarda
katta o‘zgarishlar ro‘y berdi. Jumladahn, MTMgacha tarbiya muas sasalari
uchun «Tayanch dastur», «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonun, «Kadrlar tayyorlash
milliy dasturi» va Davlat ta’lim standartlari joriy etildi. Ushbu qohun va
dasturlarning asosiy maqsadi yosh avlodni har tomonlama rivojlanishga
ularni aqlan yetuk, jismonan baquvvat, ma’naviy pok qilib tarbiyalab, voyaga
yetkazishdan iborat.
Ritmikaning asoschisi shvetsariyalik olim musiqashunos kompozitor
E.Jak-Dolkros shunday degan edi: «Ritm harakatlar asosida yashamoq
kerak». Musiqiy o‘yin va mashg‘ulotlar bolalarning uch yoshdan yetti
yoshgacha tavsiya etiladi. Ritmik harakatlar bolalar bog‘chasida boshlang‘ich
guruhlarda va musiqa MTMlarida, uy sharoitida yanada chuqurroq
o‘rganilishi mumkin.
O‘quvchilarning aqliy, nafosat va jismoniy rivojida raqs, musiqali
o‘yinlar va musiqaga mos harakatlar bajarish muhim ahamiyat kasb etadi.
Bunda musiqa madaniyati darslarida, musiqaga mos harakatlar bajarish
quyidagi vazifalardan iborat:
-o‘quvchilarning musiqiy uquvi, ayniqsa, xotirasi, ritm tuyg‘usi
musiqaga mos harakatlar yordamida yaxshi rivojlanadi. Har qanday harakat
turi musiqiy asarning sur’ati va ritmi ostida bajariladi, harakat bilan bog‘liq
bo‘lgan musiqiy ohanglar bola xotirasida turg‘un saqla nadi;
-raqs va musiqiy harakatlar bolada harakatchanlik, chaqqonlikni
rivojlantirib, qomatining to‘g‘ri o‘sishiga va badanini chiniqtirishga katta
yordam beradi;
-musiqiy asarlar o‘quvchilarda turlicha emotsional hislar uyg‘otib,
turlicha kayfiyatlar hosil etib, ularning ongida o‘ziga xos obrazlar yaratadiki,
bolalar asar mazmunini turli harakatlar va ishoralar bilan ifodalashga harakat
qiladilar.

Demak, musiqaga mos harakatlar o‘quvchilarning aqliy va nafosat
qobilyatini rivojlantirish bilan birgalikda irodasini ham rivojlantiradi.
Musiqiy asarlardan marsh, raqs va o‘yinlar o‘quvchilarga tez ta’sir
etadi, shuning uchun ham quvnoq raqs, qiziqarli musiqali o‘yinlar har bir
bolaning e’tiborini o‘ziga tortadi.
Ritmika bolalarda musiqiy harakatlarni, estetik tarbiyani oshirishda
katta ro‘l o‘ynaydi. Bog‘cha yoshidagi bolalar ilk yoshdan boshlab sakraydi,
o‘ynaydi, lekin bu bolaning ritmik harakatlandi, degani emas. Bu davrda
bolalar musiqa ostida emotsional harakat lanadi, eshitish qobiliyati o‘sadi.
Musiqa ostida harakatlanib, tarbiyachilar bilan birgalikda kichik-kichik
qo‘shiqlar ham kuylanadi.
Harakat turlari uchga bo‘linadi.
1. Asosiy harakatlar: yurish, yugurish, sakrash.
2. Gimnastik harakatlar: predmetlar bilan, ya’ni lenta, obruch,
bayroqchalar va koptok bilan.
3. Raqs harakatlari: musiqa ostida ritmik harakatlar haqida nazariy
bilimga ega bo‘lish mumkin.
MTMda va bog‘chada o‘tkaziladigan har bir ertalikni, turli tadbirlarni
musiqasiz tasavvur etib bo‘lmaydi. Jumladan, musiqali ritmik harakatlarning
ham o‘z o‘rni bor. Bunda bola ritmni his qiladi, qomatlari chiroyli bo‘lib,
to‘g‘ri yurushni, musiqa ostida harakat qilishni o‘rganib boradilar. Hozirgi
milliy qadriyatlarimiz, urf-odatlarimiz, o‘zbekchiligimiz o‘z o‘rnini
topayotgan bir vaqtda bolalarga o‘zbek milliy musiqasi, qo‘shiqlari, ritm
harakatlarini o‘rgatish juda muhimdir.
Chamanda gul. (O‘zbek xalq kuyi)
Tez sur’atda k atta guruh uchun

Bu raqsda to‘rtta yoki oltita qiz ishtirok etadi. Asosiy harakat sakrama,
qo‘llar yuqorida «Shamol» harakati bilan ikki qator bo‘lib, ikki tomondan
chiqadilar.
1-4- taktlar :
1- harakat : ikki tomondan ch iqishib , doira hosil qiladilar . Qizlar
navbatma - navbat o‘tirib bir - birlarining atroflarida aylanadilar .
5-8- taktlar :
2- harakat : qizlar doira bo‘lib yurib , birin ch i qatorga saflanadilar . Qizlar
o‘z joylarida turib, 4 tomonga, pastga qarsak chalib, so‘ng qo‘llarini yuqoriga
ko‘taradilar. Bu harakatlar o‘ng va chap tomonga bajariladi.
9-12- taktlar:
3-harakat: 1,3,5-qizlar qo‘llarini «chiroqcha» qilib, oldinga chiqa dilar
vayana o‘z joylariga qaytadilar. Bu harakatlar 2,4,6-qizlarda takrorlanadi.
1-4-taktlar:
4-harakat: qizlar 3 kishidan bo‘lib, qo‘l ushlashib aylanadilar. Qizlar
doira bo‘ylab yurib , bir qatorga saflanib , salom berib , ch iqib ketadilar .
Do‘loncha. (O‘zbek xalq kuyi)
Katta va tayyorlov guruhlari uchun
O‘rta ch a tez
1- holat : bosh u ch un .
Oyoqlar ye lka kengligida , qo‘llar belda , bosh o‘ng va ch ap tomonga
i martadan aylantiriladi.
2- holat: yelka uchun. Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar yelkada. Avval
o‘ng, so‘ngra chap yelka oldinga va orqaga to‘rt marta aylantiriladi.
3- holat: qo‘l uchun.
4 marta «koptokni yuqoriga ot» harakati bajariladi.
4- holat: bel uchun.

Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar belda, 1 deganda, oldinga egiladilar,
2 deganda, dastlabki holat, 3 deganda, orqaga egilib, 4 deganda, dastlabki
holatga keladilar (4 marta).
5- holat: tizza uchun.
O‘ng qo‘l tirsagi chap oyoq tizzasiga, chap qo‘l tirsagi, o‘ng oyoq
tizzasi tekkiziladi.
6- holat: oyoq uchun.
Qo‘llar belda, oyoqlar juft holatda ikki marta sakrab, 3-4 hisobida o‘ng
va chap oyoq birin-ketin oldga va orqaga harakatlanadi.
7- holat: nafas uchun.
Qo‘llar orqadan yuqoriga ko‘tarilib, oldga tushuriladi va yengil nafas
olinadi.
Qashqarcha. (O‘zbek xalq kuyi)
Tayyorlov guruhi uchun
O‘rtacha tez
1- holat: bosh uchun.
Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar belda, bosh o‘ng, chap, yuqori va
pastga qaratiladi.
2- holat: yelka uchun:
Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar pastda, yelkalar ikki marta o‘ng, ikki
marta chap tomonga aylantiriladi.
3- holat: qo‘l uchun.
Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar oldinda, yuqoriga, o‘ngga birin-ketin
harakatlantiriladi, song dastlabki holat.
4- holat: bel uchun.
Qo‘llar belda, oyoqlar yelka kengligida, ong va chap tomonga ikki
martadan egiladilar.
5- holat: tizza uchun.

Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar tizzada, yarim egilish — o‘ng va
chap tomonga egiladilar.
6- holat: oyoq uchun.
Qo‘llar belda, oyoqlarni navbat bilan oldinga, yonga, orqaga uzatib,
dastlabki holatga keladilar.
7- holat: nafas uchun.
Qo‘llar yarim egilgan holda, pastdan yuqoriga ko‘tariladi.
Olmani otdim. (O‘zbek xalq kuyi)
Tayyorlov guruhi uchun
O‘rtacha tez
Tayyorlov guruhi uchun
1- holat: bosh uchun.
Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar yonga uzatilib, bosh muqom qilib
uchiriladi.
2- holat: yelka uchun.
Oyoqlar yelka kengligida, qo‘llar belda yelka uchiriladi.
3- holat: qo‘l uchun.
Qo‘llar navbatma-navbat pastdan yuqoriga ko‘tarilib, so‘ng pastga
tushiriladi.
4- holat: bel uchun.
Oyoqlar yelka kenglida, qo‘llar belda, o‘ng va chap tomonga belni ikki
marta aylantiriladi.
5- holat: tizza uchun.
Qo‘llar pastdan «shamol qilib», o‘tirib turiladi. (4 marta)
6- holat: oyoq uchun.
4 qadam oldinga, 4 qadam orqaga yuriladi.

7- holat: yarim egilib, qo‘llarni avval o‘ng tomonga silkitib, keyin chap
tomonga silkitiladi va qomat rostlanadi (4 marta).
8- holat: nafas uchun.
Qo‘llar yondan yuqoriga k o‘ tarilib, oldinga yengil tashlanadi.

Adabiyotlar:
1. G.SHaripova, Sh. Yakubova. MTMgacha ta’lim muassasalarda musiqa
o`qitish metodikasi.Toshkent. 2007
2.D.Soipova “Musiqa o‘qitish nazariyasi va metodikasi”
3..B.Boltayev “MTMgacha ta’lim muassasalarida musiqa mash’gulotlari”
4. .“Bolajon” tayanch dasturi :Toshkent.-2016
1. A. Zimina Osnova muzыkalnogo vospitaniya i razvitiya ditey mladщego
vozrosta. M., 2000 g.
2. M.S.Osenneva”Teoriya i metodika muzikalnogo
vospitaniya”:”Akademiya” Moskva. 2012 .
3. Gogoberidze A.G. “Teoriya i metodika muzыkalnogo vospitaniya detey
doshkolnogo vozrasta”:
4. И. Ю. Дьяченко. “ Теория и методика музыкального вос питания”
5. RadыnovaO. Nastroyeniya, chustva v muzыke. M;2009

Musiqa mashg‘ulotlarida bolalarga musiqalar xarakteriga xos harakatlar, o‘zbek xalq raqs elementlari va ritmik harakatlar ustida ishlash

Купить

Похожие документы
Bolalar tarbiya jamoasi - yagona pedagogik jarayonning asosiy shakli
Bolalar bog‘chasida psixologik-ijtimoiy va reabilitatsion yordamning ijtimoiy pedagogik xizmati
Bolalar folklorining o‘ziga xos jihatlari (xajm, sujet chizig‘i, janrlar)
Hikoya qilib berish turlari va metodlari. O‘yinchoq va predmetlarga qarab hikoya qilishga o‘rgatish. Bolalarni rasmga qarab hikoya tuzishga o‘rgatish. Maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqini o‘stirishda bolalar adabiy
Ijtimoiy pedagogik faoliyatning bolalarning moslashuv ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni