Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 184.3KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Психология

Продавец

Bohodir Jalolov

Ong haqidagi psixologik tasavvurlar

Купить
Ong haqidagi psixologik tasavvurlar  Руҳдан онг сари ёки Декартнинг онг ҳақидаги таълимоти.  Рефлекс ҳақидаги таълимот.  Спиноза психологияси ва унинг "Этика" асари.  Онг ҳақидаги таълимотнинг ривожланиши.  Психика вокеликнинг киши миясида акси сифатида хар хил даражалар билан фаркланади. Психиканинг одамга хос булган олий даражаси онгни ташкил этади. Онг психиканинг, уни, яхлит бир холга келтирувчи шакли булиб кишининг мехнат фаолиятида, бошкалар билан (тил ёрдамида) доимий мулокот килиш жараёнида шаклланишини ижтимоий-тарихий шарт-шароитлари натижаси хисобланади. Шу маънода онг, олимларнинг таъкидлашича, (ижтимоий махсул) булиб, Англаган борликдан буюк бошка нарса эмасдир. Онгнинг структураси, унинг мухим психологик таърифи кандай? Унинг биринчи таърифи номининг узидаёк берилган булиб онг деганидир. кишининг онги бизнинг теварак атрофимизни куршаб турган олам хакидаги билимлар мажмуасидан таркиб топди. «Онгнинг яшаш усули ва онг учун ниманингдир борлиги - билимдир»,- деб ёзган эди. Шундай килиб, онгнинг структурасига мухим билиш жараёнлари кирадики, улар ёрдамида одам уз билимларини доимо бойитиб боради. Бу жараёнлар каторига сезгилар ва идрокни, хотирани, хаёл ва тафаккурни кушиш мумкин. Сезгилар ва идрок ёрдамида мияга таъсир утказувчи кузгатувчиларнинг бевосита акс этиши натижасида онгда борликнинг уша моментда киши тасаввурида хосил булган хиссий манзараси гавдаланади. Хотира онгда утмиш образларини кайтадан гавдалантирса, хаёл эхтиёж объекти булган, амм Онгнинг иккинчи таърифи - унда субъет билан объект уртасида аник фаркланишнинг уз ифодасини топиши, яъни одам «мен» деган тушунчага нима тегишли эканини аник билади. Тирик организмлар дунёси тарихида биринчи булиб унда ажралиб чиккан ва узини атроф мухитига карама-карши куйган инсон уз онгида ушбу карама- каршилик ва тафовутни саклаб келмокда. Жонли мавжудотлар ичида унинг узигина узини билишга, яъни психик фаолиятини узини тадкик этишга йуналтиришга кодирдир. Одам уз хатти- харакатларини ва умуман узини-узи онгли равишда бахолайди. «Мен»нинг «мен эмас»дан ажратиши хар бир киши болалигида бошдан кечирадиган йул булиб, унинг узини-узи англаши жараёнида юз беради. Онгнинг учинчи таърифи - одамнинг максадни кузловчи фаолиятини таъминлашдир. Фаолиятнинг максадларини яратиш онгнинг функциясига Киши табиат томонидан берилган нарсанинг формасини узгартириш билангина чекланмайди, табиат томонидан берилган нарсалар билан бирга узининг онгли максадини хам амалга оширади, бу максад, конун сифатида, кишининг иш усулини ва бу ишнинг характерини белгилаб беради ва киши уз иродасини ана шу максадга буйсиндириши лозим. Максадни кузловчи фаолиятнинг амалга ошишида ва йуналишида касаллик окибатида ёки бирон-бир бошка сабабларга кура хар кандай бузилишнинг юз беришини онгнинг бузилгани деб карамок керак. Нихоят онгнинг туртинчи таърифи-унинг таркибига муайян муносабатнинг кирганлигидир. «Инсоннинг мухитга булган муносабати унинг онгидир». Француз математиги, табиатшунос ва файласуфи Декартнинг исми билан психология тарихидаги гоят мухим боскич богланади. Айнан у узининг онг хакидаги таълимоти билан Аристотелнинг рух хакидаги таълимотидан психика тугрисидаги тушунчаларнинг ажралиб чикиши учун асос яратди. У автомат каби механик ишловчи организм моделини танлайди ва у билан уша кунларгача рух билан бошкарилувчи булиб хисобланган тирик танани унинг таъсиридан "холос этди". Шу даврда Гарве томони кон айланишининг кашф килиниши "организм механик машина" деган фикрни ривожлантирди. Унда юрак кон утказувчи насос булиб хисобланади ва бу жараёнда рухнинг хеч кандай функцияси йук деб таълим берилди. Декартгача барча фаолият жараёнлари, ердаги хаёт ташкарисидан энергия олувчи махсус агент рух билан бошкарилади, деб хис Аммо Декартдан бошлаб, тана механика конунларига асосан тузилган авто системадир, ундаги органларнинг ишлаши хам тананинг фаолияти хам, бошка таналар билан алокаси хам, рухга мухтож эмас, деб таькидланди. Лекин бу билан рух "ишсиз" булиб колдими? Йук, Декрт рухни хеч нарсага боглик булмаган олий субстанциягача кутарди. "Рух онгнинг узлуксиз булмаган ходисалари-фикрларидан иборат" деб айтди олим. Рухнинг бирдан бир асосий белгиси унинг фикрлашидир. Фикрлашдан тухташ рухнинг йук булишига олиб келади, деб хисоблайди. Декарт тана ва рух субстанцияларини узаро таккослаш шунга олиб келадики, Декарт тана уз табиатига булинувчи, рух эса булинмас, шунинг учун у турли хил нарса деган хулосага келди. Декарт дуализмнинг маъноси шуки, тана ва рух мустакил субстанциялардир. Бу деган сиз 18 асрнинг энг йирик кашфиётлари каторига рефлекс тушунча-сининг пайдо булишини киритиш мумкин. Рефлекс тушунчаси Декарт физикасида пайдо булди. Агар Гарвей уз кашфиёти билан рухни ички аъзоларини бошкарувчиси сифатида инкор этган булса, Декарт рухни ташкаридан таъсир этиш хусусиятидан махрум килди. У фанга физиология ва психологияда фундаментал булган рефлекс тушунчасини, термини киритди. У даврда нерв системаси тугрисидаги билимлар хам оз эди. Декарт уни ингичка кувурчалар-«трубкачалар»дан иборат деб тасаввур килди. Декартнинг тасаввурида гуё шу трубкачалардан майда енгил хавосимон зарралар харакатланади. Бу зарраларни Декарт «хайвон рухлари» деб номлади. «Мен рух деб атаган нарсалар кичиклик ва тез харакатланишдан бошка хеч кандай хусусиятга эга булмаган таначалардан узга нарса эмас. Булар коннинг энг харакатчан зарралари булиб, доим мия томонидан харакатланади», деб тушунтирмокчи булади Декарт. Унинг рефлекс схемасига кура ташки импульс нерв трубкачалари ичида жойлашган нерв "ипларининг" учига таьсир килиб, улар шу "ип" чиккан миянинг кисмини гуё арконнинг бир учи иккинчисини харакатга келтирганидек кузгатади. У ердан «хайвон рухлари» нерв оркали тегишли мускулга утиб, кискаришга мажбур килади. Шу тарика харакат руй беради. Шунинг учун кайнок буюм кулни куйдириб тартиб олишга мажбур Декартнинг биринчи оппоненти булиб голландиялик файласуф Баррух Спиноза чикди. Гегелнинг фикрича Б.Спиноза Декарт фалсафасидаги дуализмни олиб ташлади. Унга кура ягона ва абадий ажралмас хусусиятларга эга булган субстанция - бу табиат. Шунинг учун одамни субстанциялар учрашадиган «жой» сифатида Спиноза инкор этади. Одам бир бутун моддий ва рухий мавжудод деб билади. хеч ким Спинозачалик Декартнинг дуализ организмга машина сингари муносабатда булганини англамаган. узининг энг машхур психологик асари «Этика»да файласуф дастлаб субстанциялар масаласида тухталади. Шу ерданок унинг карашлари Декартнинг карашларидан узоклашади. Декартдан фаркли равишда Спиноза монестик таълимотни илгари сурди. Субстанция деганда Спиноза биздан ташкарида жойлашган табиатни тушунади. Бу субстанция уз навбатида бир Алохида рухий субстанциянинг борлигини Спиноза инкор этади, лекин материя ва тафаккур бирлиги муаммосини охирида очиб беролмади. Субстанциялар таълимоти асосида Спиноза инсонинг хиссий холатлари купрок аффектлар масаласини ёритиб берди. узининг аффектлар хакидаги таълимотида аффектларнинг пайдо булиши ва уларнинг табиати: одамларнинг аффектларга куллиги ва аффектларнинг кучи; инсон озодлиги ва инсон аклининг кучи масалалари юзасидан тухталди. Аффектларни Спиноза табиий ходиса деб билади. Аффеклар орасидан Спиноза З тасини алохида ажратиб курсатади. 1. Хохлаш. 2. коникиш. к. коникмаслик. колган барча эмоциялар шулардан пайдо булади, деб хисоблайди Спиноза. Спиноза аффектлар бутунлай инсон иродасига боглик ва уларни тулик бошкариш мумкин, деган фикрга кушилмайди Эмпирик психологиянинг «отаси» Роббе ватандоши Ж.Локк булди. Унинг «Инсон акли хакидаги тажриба» асари психологиянинг кейинги тараккиётига кучли таъсир этди. Локкнинг максади инсон билишининг пайдо булиши ва ривожланишининг тажрибавий урганишдан иборат эди. Бунда у «тугма идеялар» гоясини инкор этиб, билимларнинг манбаи индивиднинг хаётий тажрибаси деб билади. Тажрибанинг узида эса Локкнинг фикрича 2 манба бор: сезги ва рефлексия. Сезгининг обьектдаги табиатдаги барча моддий нарсалар булиб, уларнинг махсулоти фикрлардир. Яъни «Биз сарик, ок яшил, иссик, совук, юмшок, каттик, ширин, аччик ва бошкалар хакидаги фикрларни шу манба оркали оламиз» деб хисоблайди Локк. Рефлексиянинг обьекти аклимиз фаолияти билан эгалланган ва биз ташкаридан ололмайдиган фикрдир. Онгнинг объекти шу фикрдир, чунки Унинг фикрича, сезги билимнинг боши, рефлексия сезги асосида пайдо булади. Буни у шундай таърифлайди: «Аклда бирорта нарса хам йукки, у сезгида хам мавжуд булмаса». Локка кура, фикрлар 2 хил, оддий ва мураккаб, булади. Оддий фикр факат битта булади. Оддий фикр факат битта тушунчани узида саклайди. Бошка фикрлар парчаланмайди. Мураккаб фикрлар оддий фикрларни кушиш, таккослаш, умумлаштириш ва обстарктлаштириш натижасида пайдо булади. Оддий фикрлар йигиндиси онгни ташкил этади. Мураккаб фикрларнинг хосил булиш манбаларидан бири сифатида Локк ассоциацияни келтиради. У биринчи булиб «фикр ассоциацияси» деган атамани киритади.  Мустахкамловчи саволлар  XVII асрнинг психологик фикрлари  Декартнинг онг ва рух хакидаги карашлари  Б.Спинозанинг «Аффект» хакидаги фикри  Т.Роббе ва Ж.Локкнинг психологияга кушган хиссалари Этиборингиз учун рахмат !
Купить
  • Похожие документы

  • Diqqatning psixologik nazariyalari
  • “Trening”, “Guruhiy psixologik faoliyat”, “Guruhiy psixoterapiya”, “Psixoterapevtik guruh” tushunchalarining mazmuni va bog‘liqligi
  • Психолого-педагогические средства развития эмоционального интеллекта у подростков
  • Психолого-педагогические средства развития эмоционального интеллекта у подростков
  • Vaqtning psixologik idroki

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha