Dokument ma'lumotlari

Narxi 34999UZS
Hajmi 450.0KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 05 May 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Infografika
Fan Psixologiya

Sotuvchi

Iroda Xasanova

Ro'yxatga olish sanasi 09 Dekabr 2025

18 Sotish

Ota-ona va bola munosabatlari mavzusida ota-onalar uchun o‘tkaziladigan seminar-trening ishlanmasi

Sotib olish
O‘QUVCHILARNI KASB-HUNARGA YO‘NALTIRISH VA PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK RESPUBLIKA TASHXIS MARKAZI “ Ota-ona va bola munosabatlari ” mavzusida ota-onalar uchun o‘tkaziladigan seminar-trening ishlanmasi 2024 Mashg‘ulotning maqs adi: o‘quvchilarning ota-onalariga oilaviy ota-ona va bola munosabatlari to‘g‘risida ma’lumot berish. Mashg‘ulotning vazifalari: ota-onalarga o ta-ona va bola munosabatlarining turlari haqida ma’lumot berish; - Ota-ona va farzand o‘rtasidagi munosabatlarni to‘g‘ri tashkil etish bo‘yicha tavsiyalarni taqdim etish. Mashg‘ulotning davomiyligi: 1 soat. Qo‘llaniladigan usullar: rolli o ‘ yin, savol-javob. Mazkur trening mashg‘ulotining ishlanmasi maktab psixologlari tomonidan o‘quvchilarning ota-onalariga trening mashg‘ulotini o‘tkazish maqsadida ishlab chiqilgan bo‘lib, unda mavzuga oid asosiy tushunchalarning ta’rifi, muammo yuzasidan tavsiyalar, qo‘llaniladigan interaktiv metodlar taqdim etilgan. “Oilaviy tarbiya” Oila bu “turli yoshdagi a’zolardan iborat jamoa”, katta avlod vakillari bolaning rivojlanishiga o‘z ta’sirini o‘tkazish imkoniyatiga ega. Bobo, buvi va yaqin kattalar hamda oila a’zolarining o‘zaro ijobiy munosabatlari bolaning shaxs sifatida shakllanishida juda katta ahamiyat kasb etadi. Oila a’zolarining o‘zaro bir- birlari bilan yaxshi munosabatda bo‘lishlari ko‘proq oiladagi tarbiyaga bog‘liq. Oilaviy tarbiya – bu bolaning shaxsiy fazilatlarini, bilimini, ahloq-odobini shakllantirish maqsadida aniq bir maqsadga yo‘naltirilgan tarbiyaviy ta’sir o‘tkazishdir. Ota-onalar tomonidan bolaning ongiga jamiyatda o‘rnatilgan ijtimoiy me’yorlar, ahloq-odob qoidalariga amal qilish asta-sekinlik bilan shakllantirilib boriladi. Oilaviy tarbiyaning uchta muhim, asosiy funksiyalari mavjud va ular quyidagilar: 1) Bolaning qiziqishlari va qobiliyatlarini ro‘yobga chiqarish, ta’lim- tarbiya berish, oilaviy an’analar, urf-odatlarni kelgusidagi avlodlarga yetkazish, dunyoqarashni shakllantirish, mehnatsevarlikka o‘rgatish, vatanparvarlik, o‘z vatanini sevish tuyg‘ularini shakllantirish, jamiyatdagi ijtimoiy normalarga amal qilish, jismoniy rivojlanishiga ko‘maklashish, sanitariya-gigena qoidalariga amal qilish va tibbiy madaniyatni shakllantirish. 2) Oila a’zolarining o‘zaro bir-birlariga tarbiyaviy ta’sir o‘tkazish. 3) O‘z-o‘zini tarbiyalash, ota-ona (oilaning boshqa a’zolari) ning bolaga doimiy ta’siri. Agar oila ushbu tarbiyaning asosiy funksiyalariga alohida e’tibor qaratsa, funksiyalar muvaffaqiyatli amalga oshirilsa, oilaning tarbiya borasidagi imkoniyatlari ortib boradi. Shaxslararo munosabatlarda oiladagi “bola va ota-ona munosabati” juda katta rol o‘ynaydi. Oiladagi o‘zaro ijobiy munosabatlar orqali bola atrofdagi odamlar bilan munosabatlarga kirishishni, muloqot qilishni o‘rganadi. “Ota-ona va bola munosabatlarining turlari” “Bola-omonat” – ota-onaning bolaga munosabatlari ichida eng keng tarqalgan muhabbat turlaridan biri. Buning zamirida faqat ota-onaning manfaatlari yotadi. Ota-ona farzandni dunyoga keltirib, o‘zining kelajagi uchun tarbiyalab, voyaga yetkazadi. Bolaning xohish-istaklari va qiziqishlarini inobatga olmasdan, o‘z kasbini, faoliyatini davom ettirish uchun katta qiladi. Bu oilada o‘zining xohishlariga undash kuchli bo‘ladi. Ya’ni, “Men senga butun umrimni bag‘ishladim senchi...! ”, “Sen o‘z hayoting va faoliyating davomida ota-onang oldida qarzdorligingni unutmasliging kerak...!” va boshqalar. “Bola-shaxsiy boylik” – ota-ona tomonidan bolaga nisbatan munosabatlardagi eng xavflisi. Ota-ona tomonidan bolaga shaxsiy boylik sifatida qarash. Bu munosabatda ikkita yo‘nalishni alohida ko‘rsatib o‘tish mumkin. Agar bolaga oilada boshqalar tomonidan mehr-muhabbat ko‘rsatilsa va uning oilada eng yaxshi ko‘radigan insoni (kumiri) bo‘lsa, barcha muammolarni uning yaqinlari, qorindoshlari hal qiladi. Agar oilada oilaviy qadriyatlarga amal qilinmasa, oilada nosog‘lom muhit bo‘lsa, ota-ona tomonidan ichkilikka ruju qo‘yilsa, bola boshqa salbiy ta’sirlarga tushib qoladi. Uydan ketib qolish, daydichilik kabi holatlarga tushib qoladi. “Bola ortiqcha tashvish” – bolaning ko‘nglini xira qiladigan munosabat turlaridan biri. Bola oilada o‘zini keraksiz, ortiqcha deb his qiladi. Ota-ona doim juda ko‘p vaqtini bolaning tashvishlari va muammolari uchun sarflayotganligini ta’kidlaydi. Juda ko‘p ota-onalar ota-onalik mas’uliyatini his qilmaydi. Ota-onalik mas’uliyatini bobosiga, buvisiga, yaqinlariga yoki bo‘lmasa institutsional muassasalar zimmasiga yuklab qo‘yadi. “Bola omadsizlik” – bu holat bolani ijtimoiy jihatdan zaif bo‘lishiga olib keladi. Ota-ona farzandining xohish va qiziqishlariga, hissiyotlariga, dunyoqarashi va fikrlashiga jiddiy e’tibor qaratmaydi. Shunchaki, “bola gapiraveradi-da”, deb o‘ylaydi. Bu kabi yondashuv bolaning uquvsiz, omadsiz bo‘lib qolishiga o‘z ta’sirini o‘tkazadi. Ular bolaning kelajakda muvaffaqiyatlarga erishishiga ishonmaydi, bu haqida unga doim “baribir qancha uringaning, harakat qilganing bilan hech narsaga erishaolmaysan, qo‘ygin nima qilasan”, deb uning ishtiyoqini so‘ndiradi. Bunday holatda oilada bola qobiliyatli, omadli bo‘lib voyaga yetmaydi. “Bola qarzdor” – bunday holatdagi oilada bola yuqori lavozimlarda, hokimiyat idoralarida boshqaruvchi lavozimlarida ishlasa bola oila a’zolari va qorindoshlarining oldida qarzdor deb hisoblanadi. Bunday vaziyat bolaning qahri qattiq, badjahl bo‘lib shakllanishiga olib keladi. Ulardan doim hamma nimadir talab qiladi. Ota-onaning bolaga bunday munosabati natijasida bolada omadsizlik obrazi shakllanishiga olib kelishi haqida o‘ylamaydi. Ota-ona o‘zining muammolari bilan band bo‘lib, bolaga yetarlicha e’tibor qaratmaydi. Ular bolaning faoliyatiga, berilgan topshiriqlarni bajarishiga va hayotidagi muammolarini hal etishiga yordam bermaydi. “Bola kumir” – bunday oilada bola yer yuzidagi barcha ne’matlar ichida eng yaxshisi, eng sevimli inson sifatida qaraladi. Bolaga g‘amho‘rlik qilish, uning tarbiyasiga e’tibor qaratish, bolada o‘z-o‘ziga baho berish, borliqni ob’yektiv idrok etishni shakllantiradi va o‘ziga bo‘lgan ishonch ortib boradi. O‘rinsiz, keragidan ortiq, maqtov “dunyoda eng yaxshi, zo‘r” degan holatga olib keladi. Natijada bolani doim maqtab tursa, u bir ish qilishi odat bo‘lib qoladi. “Bola - kichik do‘st” – oilaviy tarbiyada bola va ota-ona o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlardagi eng yaxshi vaziyat hisoblanadi. Bu munosabat turi insonparvar va eng ishonchli hisoblanadi. Buning zamirida o‘zaro tenghuquqli hamkorlik yotadi. Faqat hayotiy muammolarni hal etishda yoshi katta inson dono, yoshi kichik inson esa unga qaraganda tajribasiz. Ota-ona bolaga alohida hamg‘o‘rlik qiladi, mehr beradi. Bunday oilada sog‘lom muhit yaratiladi. Bunday munosabat bolaning yoshiga va hayotiy tajribasiga qarab o‘rnatiladi. “Ota-ona va bola munosabatlarining turlari” mavzusida o‘tkaziladigan rolli o‘yin Ota-onalardan iborat 6 ta guruhga tuziladi. Har bir guruhga quyidagi munosabat turlarini namoyon etish topshirig‘i taqdim etiladi: 1-guruh: “Bola-omonat” 2-guruh: “Bola-shaxsiy boylik” 3-guruh: “Bola ortiqcha tashvish” 4-guruh: “Bola omadsizlik” 5-guruh: “Bola qarzdor” 6-guruh: “Bola kumir” 7-guruh: “Bola - kichik do‘st” . Guruhlarga tayyorgarlik ko ‘ rish uchun 10 daqiqa, rolli o‘yinni taqdim etish uchun 5 daqiqa vaqt beriladi. Farzandlarimiz zo ‘ ravonlikka loyiqmi? Ota onalarga tavsiyalar  Avvalo farzandingizni real yoki virtual xayotdagi zo‘ravonlik/bulling haqida xabardor qiling.  Bolalar zo‘ravonlikning nima ekanligini bilganlaridan so‘ng, ular o‘zlariga yoki boshqa birovga nisbatan bunday holat sodir bo‘lishi bilanoq, ushbu holatni osonroq aniqlashga qodir bo‘ladi.  Farzandingiz bilan ochiq suhbatlashing. Unga zo‘ravonlikning haqida qanchalik ko‘p gapirsangiz, u buni ko‘rganida yoki boshdan kechirganida sizga aytib berishi osonroq bo‘ladi.  Har kuni farzandlaringiz bilan muloqotda bo‘ling va ulardan nafaqat darslari va mashg‘ulotlari, balki his-tuyg‘ulari haqida so‘rang, maktabdagi vaqtlari va ularning internetdagi faoliyati to‘g‘risida ham so‘rang.  Farzandingizga bullingga qarshi kurashda o‘rnak bo‘lishga yordam bering. Zo‘ravonlikning uchta ishtirokchisi mavjud: jabrlanuvchi, tartibbuzar va guvoh. Bolalar zo‘ravonlikni qurboni bo‘lishmasa ham, ular o‘z tengdoshlariga nisbatan beozor, hurmatli va mehribon bo‘lish orqali zo‘ravonlikni holatining oldini olishlari mumkin.  Agar ular zo‘ravonlikning guvohi bo‘lsa, jabrlanuvchini qo‘llab- quvvatlashlari, unga yordam berishlari yoki zo‘ravonlikni amalga oshiruvchilarini so‘roqqa tutishlari mumkin.  Farzandingizga o‘ziga ishonchni oshirishda yordam bering.  Farzandingizni darslarga qatnashishga yoki jamoat tadbirlariga qo‘shilishga undang.  Bu bolada o‘ziga nisbatan ishonchni mustahkamlashga va umumiy qiziqishlarga ega do‘stlar orttirishga yordam beradi. Savol javoblar! 1. “Oilaviy tarbiya” tushunchasiga izoh bering. 2. Ota-ona va bola munosabatlarining turlarini sanab o ting. ʻ 3. Ota-ona va farzand o rtasidagi iliq munosabatlarni yanada ʻ mustahkamlash uchun qanday tavsiyalarni taqdim eta siz ?

Ota-ona va bola munosabatlari mavzusida ota-onalar uchun o‘tkaziladigan seminar-trening ishlanmasi

Sotib olish