O‘quvchilar orasida addiktiv xulq-atvorni aniqlash bo‘yicha anketa va diagnostika namunalari (5-11-sinf o‘quvchilari uchun) - Psixologiya - Dars ishlanmalar

Dokument ma'lumotlari

Narxi	35000UZS
Hajmi	29.5KB
Xaridlar	0
Yuklab olingan sana	05 May 2026
Kengaytma	docx
Bo'lim	Dars ishlanmalar
Fan	Psixologiya

Sotuvchi

Iroda Xasanova

Ro'yxatga olish sanasi 09 Dekabr 2025

18 Sotish

O‘quvchilar orasida addiktiv xulq-atvorni aniqlash bo‘yicha anketa va diagnostika namunalari (5-11-sinf o‘quvchilari uchun)

Sotib olish

O‘quvchilar orasida addiktiv xulq-atvorni aniqlash bo‘yicha anketa va
diagnostik a namunalari ( 5-11-sinf o‘quvchilari uchun )
Umumiy skrining anketa (5– 8 –sinf o‘quvchilari uchun)
Ko‘rsatma: Har bir savol uchun o‘quvchilar ga quyidagi javob larni tanlash imkoni
beriladi.
Javob variantlari: Hech qachon, Kamdan-kam, Ba’zan, Tez-tez, Juda tez-tez.
Savollar va javob variantlari psixolog tomonidan o‘qib eshittiriladi va
o‘quvchilarga oldindan tarqatilgan javob varaqal a riga o‘zlaring belgilagan variantlarini
qayd etish orqali belgilab berishlari so‘raladi.
Anketa savollari.
1. Telefonsiz yoki internesiz qolganimda jahlim chiqadi.
2. O‘yin yoki telefon sababli darslarni kechiktirgan vaqtlarim bo‘lgan.
3. Asabiy yoki xafa holatda bo‘lsam, o‘zimni bezovta va yomon his qilishni
boshlayman .
4. Ba’zi ichimliklar yoki vositalar kayfiyatni tezda o‘zgartirishini bilaman.
5. Kechasi yashirincha telefon yoki internetdan foydalanaman.
6. O‘yin yoki video sababli uyqudan voz kechishim mumkin.
7. O zimni yengilroq his qilishim uchun albatta biror narsa ichishim yokiʻ
bajarishim kerak, deb o‘ylayman.
8. Zararli ekanini bilsam ham, o‘sha vosita yoki holatga nisbatan qiziqish
uyg‘ongan vaqtlarim bo‘lgan.
9. Kimdir menga kuchli ta’sir qiluvchi moddalar taklif qilsa, rad etishim qiyin
bo‘lishi mumkin.
10. Ba’zan o‘zimni boshqara olmayotgandek his qilaman.
O‘quvchilar uchun javob varaqasi namunasi. (5-8 - sinflar uchun)
Farg‘ona viloyati, Quva tumani, 62 - maktabning 7 - sinf o‘quvchisi
________________________ning javob varaqasi
Javoblar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Hech qachon
Kamdan-kam
Ba’zan
Tez-tez
Juda tez-tez
Baholash mezonlari (5–8-sinflar uchun):
Hech qachon – 1 bal l , Kamdan-kam – 2 bal l , Ba’zan – 3 bal l , Tez-tez – 4 bal l ,
Juda tez-tez – 5 bal l .
10–20 ball — xavf yo‘q;

21–30 ball — past darajadagi xavf;
31–40 ball — o‘rta darajada xavf;
41–50 ball — yuqori xavf.
Anketa savollari ( 9 –11–sinf o‘quvchilari uchun)
Ko‘rsatma: Har bir savol uchun o‘quvchilar ga quyidagi javob larni tanlash imkoni
beriladi.
Javob variantlari: Hech qachon, Kamdan-kam, Ba’zan, Tez-tez, Juda tez-tez.
Savollar va javob variantlari psixolog tomonidan o‘qib eshittiriladi va
o‘quvchilarga oldindan tarqatilgan javob varaqal a riga o‘zlaring belgilagan variantlarini
qayd etish orqali belgilab berishlari so‘raladi.
Anketa savollari.
1. Telefon yoki internetsiz qolganimda jahlim chiqadi va bezovta bo lishniʻ
boshlayman.
2. Telefon yoki onlayn o yinlar sabab o qishdagi vazifalarni kechiktirgan
ʻ ʻ
vaqtlarim bo‘lgan.
3. Kechasi yashirincha telefon yoki internetdan foydalangan vaqtlarim
bo lgan.
ʻ
4. O yin, video yoki ijtimoiy tarmoqlar sababli kam uxlayman.
ʻ
5. Telefon yoki internetdan foydalanishni to xtatishim qiyin bo ladi.
ʻ ʻ
6. Asabiy yoki xafa holatda bo lsam, kayfiyatimni tezda o zgartiradigan
ʻ ʻ
biror narsa qilishni xohlayman.
7. Ba zi ichimliklar yoki vositalar (masalan, energetik ichimliklar va
ʼ
boshqalar) kayfiyatga kuchli ta sir qilishini yaxshi bilaman.
ʼ
8. Asabiylashganda biror narsa ichsam yoki qilsa, o zimni yengilroq his
ʻ
qilaman, deb o ylayman
ʻ
9. Zararli ekanini bilsam ham, ayrim moddalarga yoki odatlarga qiziqish
paydo bo ladi.
ʻ
10. Kimdir menga o tkir ta sir qiluvchi
ʻ ʼ moddalarni taklif qilsa, rad etishim
qiyin bo lishi mumkin.
ʻ
11. Ba zan o zimni to liq nazorat qila olmayotgandek his qilaman.
ʼ ʻ ʻ
12. Stress yoki muammolardan qochish uchun turli xil vositalarga murojaat
qilishim mumkin.
O‘quvchilar uchun javob varaqasi namunasi. ( 9 - 11- sinflar uchun)
Farg‘ona viloyati, Quva tumani, 62 - maktabning 10- sinf o‘quvchisi
________________________ning javob varaqasi
Javoblar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Hech qachon
Kamdan-kam
Ba’zan
Tez-tez
Juda tez-tez

Baholash mezonlari (9–11-sinflar uchun):
Hech qachon – 1 bal l , Kamdan-kam – 2 bal l , Ba’zan – 3 bal l , Tez-tez – 4 bal l ,
Juda tez-tez – 5 bal l .
12–24 ball — xavf yo‘q;
25–39 ball — past darajadagi xavf;
40–54 ball — o‘rta darajada xavf;
55–60 ball — yuqori xavf.
Maktab psixologi uchun muhim eslatma lar !
Addiktiv xulq nima?
Addiktiv xulq — bu bolaning yoki o‘smirning zararli odatlar ( internet,
telefon, kompyuter o‘yinlari, energetik ichimliklar, tamaki, spirtli ichimliklar
hamda psixatrop moddalar va boshqalar )ga haddan tashqari bog‘lanib qolishi,
ularni nazorat qila olmasligi bilan namoyon bo‘ladigan xulq shakli.
(Mazkur ma’lumotlar faqat maktab psixologi uchun keltirilgan bo‘lib,
o‘quvchilarga o‘qib eshittirish yoki taqdim etish mumkin emas).
Diagnostika jarayonini o‘tkazishdan oldin o‘quvchilarga quyidagicha
ko‘rsatmalar beriladi:
- “ bu tekshiruv emas ” ;
- “to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri javobning o’zi yo‘q”;
- “maqsad — sizdagi psizologik xususiyatlarni aniqlashga ko’maklashish”.
O‘quvchilarning ishonchini oshirish uchun erkin va bosimsiz muhit yaratiladi.
Ota-onalar bilan o‘tkaziladigan suhbat jarayonlari uchun tavsiyalar
1-savol: Farzandingiz kuniga necha soat telefon/kompyuter bilan band
bo‘ladi?
Tavsiya: bu jarayonning 1–1,5 soatdan oshmasligini ta’minlashga harakat
qiling, telefon va kompyuter uchun aniq vaqt rejasini belgilang, uyqudan kamida
1 soat oldin telefondan foydalanmaslik tavsiya etiladi, o‘zingiz ham shaxsiy
namuna bo‘ling – umumiy holatda, ayniqsa farzandingizning oldia telefondan
kamroq foydalaning.
2-savol: Cheklov qo‘ysangiz qarshilik ko‘rsatadimi?
Tavsiya: Qat’iy taqiqlash o‘rniga kelishuv yo‘li ni tanlang, “telefonni olib
qo‘yaman” deb emas, “Qachon va qancha ishlatamiz — birga kelishaylik” deb
tushuntiring, bolangiz qarshilik ko‘rsatsa sokin ohangda gapiring, jazolashdan
ko‘ra muqobil variant taklif qiling, zarurat bo‘lsa, maktab psixologi bilan
maslahatlashish foydali bo‘ladi.
3-savol: Bolangizning uyqu va dars tartibi buzilganmi?
Tavsiya: Uyqu va dars uchun aniq kun tartibi joriy qiling, kechasi telefonni
boladan alohida joyda qoldirish, d arsdan keyin dam olish, keyin esa telefondan
foydalanish so‘ngra uy vazifasi tartibini belgilash, uyqu buzilishi uzoq davom etsa,
mutaxassisga murojaat qilish tavsiya etiladi

4-savol: Oilaviy muloqot kamayganmi?
Tavsiya: Kuniga kamida 10–15 daqiqa telefonlarsiz suhbat jarayonlarini
tashkil qiling, garchi bunday tavsiyalarni ko‘p eshitgan bo‘lsangiz ham chindan,
farzandingiz bilan birga:
- ovqatlanish;
- sayr qilish;
- oddiy uy yumushlarini bajarish;
farzandingizni:
- ayblamasdan;
- tanqid qilmasdan;
- eshitishga harakat qiling.
“Sen doim telefon bilan bandsan” degan tanqidning o‘rniga “Men sen bilan
suhbatlashishni judayam xohlayman” degan istaklarni namoyon qilish bolaga
nisbatan do‘stona munosabatni ifodalaydi.
3. So‘rovnomadan tashqari sinf rahbari va pedagoglar bilan fikrlashgan
holda o‘quvchilarda kuzatiladigan qaramlik holatlarini aniqlash bo‘yicha
tavsiya lar (Kuzatuv uchun diagnostik karta)
Belgilang (+ / –):
O‘quvchi:
 Tez-tez charchaydi.
 Darslarda e’tiborsiz.
 Asabiy, tez jahli chiqadi.
 O‘z qobig‘iga o‘ralgan.
 Intizomida salbiy o‘zgarishlar mavjud.
 Vaqti-vaqti bilan uyqusi keladi.
 Baholari pasaygan.
 Agarda o‘quvchida 3–4 ta belgi kuzatilsa demak — xavf darajasi
mavjud;
 5 ta va undan ko‘p belgilar mavjud bo‘lsa — individual ishlash zarur.
Xulosa
Ushbu anketa va diagnostik metodlar 5-11-sinf o‘quvchilari orasida addiktiv
xulq-atvor belgilarini erta aniqlash va xavf guruhlarini belgilashda muhim
ahamiyatga ega. Natijalar o‘quvchilarning telefon, ijtimoiy tarqmoqlar va zararli
odatlarga qanchalik moyilligi borligini o‘z vaqtida aniqlash imkonini beradi.
Baholashda faqat umumiy ballarga emas, balki ayrim savollardagi yuqori
ko‘rsatkichlarga ham e’tibor berish zarur. Sababi, ir savollardagi ballarning
ustunligi o‘quvchilarning stressni boshqarish va o‘zini nazorat qilishda
qiyinchiliklari borligidan dalolat beradi hamda individual suhbat o‘tkazishni talab
etadi.
Natijalarga ko‘ra xavflilik darajasi past ko‘rsatkichni qayd etgan o‘quvchilar
bilan profilaktik ishlar, o‘rtacha xavf holatlarida da psixologik treninglar va ota-
onalar bilan hamkorlik, yuqori xavf darajasida esa individual reja asosida

chuqurlashtirilgan psixologik yordam tashkil etilishi tavsiya etiladi. Bunday
yondashuv addiktiv xulqning oldini olishda samarali hisoblanadi.

Sotib olish