Ўзбекистонда тарқалган амброзияларни турлари. Стригалар чизғичсимон итузум

Ўзбекистонда тарқалган амброзияларни турлари. Стригалар чизғичсимон итузум Режа: 1. Уч қиррали амброзияни зарари, тарқалиши, ҳаёт кечириши, кураш чоралари. 2. Стригаларни зарари, тарқалиши, ҳаёт кечириши, кураш чоралари. 3. Чизғичсимон итузум зарари, тарқалиши, ҳаёт кечириши, кураш чоралари. Уч қиррали амброзия бир йиллик ўсимлик. Апрел охирида ёки май ойини бошида униб чиқади. Июнда гуллайди, июлда мева ҳосил қилади, тўкилиши ва ўлиши сентябр ойига тўғри келади. Битта ўсимликда бир неча минг уруғ ҳосил бўлиши мумкин. Амброзия гули саватчалари 30 см. Сохта меваларини тепасида 4-8 ўсимталари бор. Меваси катта 8-13 мм узунлиги, кенглиги 3,5-6 мм гача. Ранги оқ сарғишдан жигар ранггача. Баъзан меваси доғли бўлиши мумкин. Сохта мевалари карантин экспертиза вақтида уруғларда, уруғ қолдиқларида учрайди. Амброзия зарари. Бу бегона ўт сув ва минерал тузларни олиб чиқади ва ерни ҳосилдорлигини камайтиради. Бундан ташқари амброзияни гул чанги одамни ўпкасига кириб қолса поллиноз касаллигини қўзғатади. Уч қиррали амброзия ўсадиган жойларда уруғларни карантин экспертизасиз олиб келиниши мумкин эмас. Бу бегона ўт тарқалган жойларда кимёвий препаратлар яхши натижа беради. Уларни ичида гербицид базагран 48% с.э. 2-4 л/га, нитран 30% к.э. 1,5-3 л/га. Стригалар ярим паразит ёки паразит ўсимлик. Ўсимликларга паразитлик қилиб зарар етказади. Тарқалиши. Ҳозирги кунда тропик ва субтропик давлатларда тарқалган: Осиёда, Африкада, АҚШда, Австралияда. Ўзбекистонда йўқ, лекин ўтиш ҳавфи бор. Ҳаёт кечириши. Систематика ва биологик ривожланишдан заразихаларга яқин ўсимлик. Стригалар илдиз паразити. Асосан маккага, сўлига, шакар троснигига зарар етказади. Уруғ ёрдамида кўпаяди. Стрига усимлиги Итузум кўп йиллик, уруғ ёки илдиз ёрдамида кўпаядиган ўсимлик гуллаш ва мева ҳосил бериш вақти май ойдан вегетация охиригача. Уруғ ёрдамида тарқалади. Кузда ўсимлик бир қисми шамол ёрдамида тарқалади. Чизғичсимон итузум - Solanum elaeagnifolium Cav. Зарари. Далаларда тарқалган ҳолда, илдиз ёрдамида кўпайиб ерни ҳосилдорлигини пасайтиради. Ўсимлик захарли ва молларга ем - хашак сифатида ишлатилмайди. Итузум кўп йиллик, уруғ ёки илдиз ёрдамида кўпаядиган ўсимлик гуллаш ва мева ҳосил бериш вақти май ойдан вегетация охиригача. Уруғ ёрдамида тарқалади. Кузда ўсимлик бир қисми шамол ёрдамида тарқалади. Кураш чоралари Чизғичсимон итузум тарқалган давлатлардан олиб келадиган уруғларни ва бошқа қишлоқ хўжалик маҳсулотларни карантин назоратисиз бошқа жойларга ўтказиш мумкинмас. Ҳаёт кечириши Чизғичсимон итузумни пояси тикка ингичка ўсимталари бор, баландлиги 30- 100 см гача. Барглари пояда кетма-кет жойлашган, лентасимон 2,5-10 см узунлигида тукланган, гуллари қалқонсимон туп гул, гул косачаси бешта, тожибарги бешта, бинафша ёки кўк рангида 1,8-2,5 см гача. Меваси юмалоқ, силлиқ тўқ сарғиш 1,25 см Уруғи тухумсимон ёки юмалоқ 3 мм гача. Итузумнинг турлари Адабиётлар 1. Ўзбекистон қишлоқ хўжалигида иқтисодий ислоҳатларни чуқурлаштириш (1998 - 2000 йиллар дастури) “Ўзбекистон” нашриёти, Т. 1998. 2. Ўзбекистон Республикаси худудини карантиндаги зараркундалари, касалликлар ва бегона утлардан мухофаза қилишга доир қонун ҳужжатлари. Т. 1999. 3. Поспелов С.В и др., Основы карантина сельскохозяйственных растений. М. Колос”, 1985. 4. Воронкова Л.В. Сметник А.И, и др. Карантин растений. М. “Агропромиздат”, 1986.