Pardozlash ishlari 5-sinf - Техника и технология - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	1.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	19 Апрель 2023
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Техника и технология

Pardozlash ishlari 5-sinf

Купить

5-sinf texnologiya darsligi asosida 13-mavzu:

Duradgorlik buyumlarining sifatini yaxshilash, chiroyli, mustahkam, nam, yorug‘lik, havo ta’siriga chidamli qilish hamda xizmat k о‘ rsatish muddatini oshirish uchun ularning sirti pardozlanadi. Masalan, yog‘och tabiiy gullarini saqlovchi tiniq bo‘yoqlar bilan bo‘yaladi, tiniq qatlamlar bilan qoplanadi yoki uning ustiga faner yopishtiriladi. Pardozlash ishlari bir necha bosqichda amalga oshiriladi (7-shakl).

1. Buyum sirti tekisligini ta’minlash. Yog‘och buyumlar, k о‘ pincha, bir necha detallarni о‘ zaro biriktirish y о‘ li bilan tayyorlanadi. Detaldan birikma hosil qilishda yog‘och yuzasida qolib ketgan mayda qipiqlar hisobiga birikma (buyum) ning sirti har doim ham tekis chiqavermaydi. Shuningdek, ob-havo ta’sirida ayrim detallar tob tashlab, birikma tekisligining buzilishiga sabab b о‘ ladi. Shuning uchun har qanday birikma hosil qilingandan s о‘ ng tayyor buyum sirtini bir necha bor randalab, jilvirlab tekislanadi. Buyum sirtlarining ezilishi, ayrim butoqlarning k о‘ chib ketishi va boshqa sabablarga k о‘ ra sirtlarga har xil shpaklovkalar surtilib, yoriqlar, tirqishlar, о‘ ydimchuqurliklar, teshiklar t о‘ ldiriladi va tekislanadi.

Shpaklovka yoriqlarni, teshik-kavaklarni t о‘ ldirish va butun sirtga surtish y о‘ li bilan tekislikni ta’minlash maqsadida ishlatiladi. Shunga k о‘ ra shpaklovkalar ikki xil usulda tayyorlanadi: 1. Quyuq usulda. 2. Suyuq usulda.

Quyuq shpaklovka teshik-kavaklarni t о‘ ldirishda, suyuq shpaklovka esa butun sirtga surtib tekislikni ta’minlashda ishlatiladi. Shpaklovka bir yoki bir necha bor yog‘och yoki metall kurakcha – shpatel bilan surtiladi (43-rasm).

Sirtlarni keyinchalik pardozlash uchun tayyorlash maqsadida birinchi bor turli xil qoplovchilar surtish bilan tekislash gruntovkalash deyiladi. Duradgorlik pardoz ishlarida moyli, lokli va nitrolokli gruntlar ishlatiladi. 2. Sirtlarni silliqlovchi asboblar. Sirtlarni silliqlash ishlari sirtlarga shpaklovka surtish, gruntovka qilishdan oldin va keyin bajarilishi mumkin. Shpaklovka surtish va gruntovka qilishdan oldin olib boriladigan silliqlash ishlari mushranda bilan randalangan sirtlarni qirgich yoki jilvir qog‘oz yordamida qirishdan iborat.

Sirtlarni qirish qirgich yordamida bajariladi (44-rasm). Qirish yog‘och tolalarining о‘ sish y о‘ nalishi b о‘ yicha olib boriladi. Aks holda qirgich yog‘och tolalarini k о‘ chirib chiqaradi va sirtning silliqligini buzadi.

Pemza – och sariq rangli, yengil, g‘ovak, qattiq toshdir. Pemza shpaklovkalangan va b о‘ yalgan sirtlarni quruqligicha va namlab silliqlash uchun ishlatiladi (45-rasm). 3. Lok va b о‘ yoqlar. Pardozlashning s о‘ nggi bosqichi loklash va b о‘ yashdan iborat. Bu y о‘ l bilan pardozlash materialining tiniqligi, jilolanishi, yog‘ochning tabiiy gulini о‘ zgartirishiga qarab ikki turga b о‘ linadi: – yog‘ochning tabiiy rangi va gulini o‘zgartirmaydigan tiniq duradgorlik pardozi; – yog‘ochning tabiiy rangi hamda gulini yo‘qotib, sidirg‘a ko‘rinishiga keltiradigan tiniqmas bo‘yoqchilik pardozi.

B о‘ yoqlar suvda, spirt yoki moyda eriydigan va yog‘ochning tabiiy gulini y о‘ qotmagan holda rang berish xususiyatiga ega b о‘ lgan moddalardir. B о‘ yoqlar о‘ simlik b о‘ yog‘i va sun’iy b о‘ yoqlarga b о‘ linadi. О‘ simlik b о‘ yoqlari ayrim daraxt va о‘ simliklardan olinadi. Sariq b о‘ yoq (rang) – zanjabildan, qora b о‘ yoq – zirkdan, jigarrang – olma daraxti p о‘ stlog‘idan, k о‘ k rang – bug‘doydan olinadi. Sun’iy b о‘ yoqlar toshk о‘ mirni qayta ishlash natijasida oqsil b о‘ lgan mahsulotlardan olinadi. Ular yog‘ochning tabiiy go‘zalligini va dekorativ k о‘ rinishini oshirishga imkon beradi.

Loklar tiniq pardozlashda ishlatilib, yog‘ochning tabiiy gulini о‘ zgartirmagan holda uning jilolanishini, namga, haroratning о‘ zgarishiga, yorug‘lik ta’siriga chidamliligini oshiradi. Loklar erituvchining turiga qarab spirtli, moyli va nitroloklarga b о‘ linadi (46-rasm).

B о‘ yash ch о‘ tka yordamida surtish va purkash y о‘ li bilan bajariladi. Sirtning kattakichikligiga qarab har xil ch о‘ tkalar ishlatiladi (47-rasm). 47-rasm. B о‘ yash asboblari turlari .

Cho‘tka bo‘yoq yoki lokka 1/3 kichik burchak ostida botiriladi va bo‘yoq idishiga maxsus o‘rnatilgan ip yoki idish devorlariga siqib chiqariladi. Cho‘tka pardozlanayotgan buyum yuzasida taxminan 40–45° burchak ostida ushlab ishlanadi (48-rasm).

Ch о‘ tka yordamida b о‘ yash yoki loklashda imkoni boricha ch о‘ tkani yog‘och tolalari y о‘ nalishi b о‘ yicha ortiqcha bosmasdan, bir tekis yurgiziladi. Aks holda b о‘ yoq yoki lok qatlamining notekis chiqib chatnab, yorilib ketishiga va buyum rangining bir xil chiqmasligiga sabab b о‘ ladi. Buning oldini olish va buyum qatlamining tekis, sifatli chiqishini ta’minlash uchun yangi yog‘och buyumlar kamida 2–3 marta b о‘ yaladi.

Har bir qayta b о‘ yash yoki loklashda oldingi qatlamning qurishiga imkon berish kerak. Buyumlarni pardozlash ishlarida turli xil ko‘rinishdagi qoplamalardan ham foydalaniladi. Ularga shpon va fanerlarni kiritish mumkin (49-rasm).

Muammoli topshiriq Lok-b о‘ yoqlardan foydalanib yasagan buyumingizni pardozlash uchun ch о‘ tka topilmadi. Bu holatda qanday y о‘ l tutgan b о‘ lar edingiz? 3-amaliy mashg‘ulot. Tampon tayyorlash. Jihozlar: qaychi, chizg‘ich, qalam, xavfsizlik texnikasi qoidalari, namunalar. Ishni bajarisah tartibi: Tampon tayyorlash berilgan texnologik xarita asosida amalga oshiriladi.

Купить