Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 339.2KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Биология

Продавец

Bohodir Jalolov

Плазмида, фаг векторлари ва рестриктазалар

Купить
Плазмида, фаг векторлари ва рестриктазалар Режа : 1, П ЛАЗМПДАЛАР ХАКИДА МАЪЛУМОТ. 2. ЭНДОНУКЛЕАЗАЛАР 3. РЕСТРИКТАЗАЛАР 4. РЕКОМБИНАНТ ДНК ОЛИШНИНГ УСУЛИЛАРИ. ТЛАЗМИДА, ФАГ ВЕКТОР ЛАРИ ВА РЕСТРИКТАЗАЛАР Бактерия ва тубан эу кари от организмлар чужайраларида асосий <ромосомадан тапткари, кичик улчамга эга булган халкасимон ёки ^изиксимон структурага эга булган кушимча хромосомалар мавжуддир -бу мини-хромосомалар - плазмпдалар деб аталади. Т плазмида ДНК си купи билан 3-10 тагача генларни узида сакдайди. 5у генлар, асосан антибиотик ё&#39;ки захарли токсинларни парчаловчи ферментларни синтезига жавоогардир. Шу туфайли плазмидалар эактерия, ачитки ва замбуруглэрнинг антибиотик ва захарли токсинларга чидамлилигини таъминлайди.  Плпзмиданинг антибиотик парчаловчи генлари бир плазмвдадан жкиичнсига транспозонлар билан бириккан х.олатда хам кучиб ута олади. зу молекуляр жараён касал чакирувчи микробларнинг антибиотикларга тадамлилигини них,оятда оширади. Плазмидалар уз хусусиятига кура нскига булинади:  Бирпнчиси - транспозон ёки бактериофаг ирсгш молекулам кави хужайра асосий хромосомасининг махсус ДНК нзчиплигини кесиб, рекомбинация дула опаоиган тазмидалар. Буидай рекомоинация:шнувчи плазмидалар трансмиссий, яъни паслдан- наслга утувчи плазмидалар деб аталади. Трансмиссибл пчазмида асосий хромосомага бириккандан кейин уз мустацшлигши йукотади.  Асосий хромосомадан мустацил равишда уз-узин и репликация цияа олмайди. Айны пайтда бупдай плазмидаларда жошашган генлар асосий хромосомада уз фаолиятини бажаради. %ужайра булияганда рекомбинацыяланувчи плазмида генлари асосий хромосома генларига бириккан х.олда наслдан-наслга утади. Иккинчи - тоифа плазмидсглар автоном холда ретикацияланувчи плазмидалар деб аталади. Бундай плазмидалар асосий хромосамага бирика олмайди, асосий хромосомалардан мустакил равишда уз-узини репликация пули билан унлаб ва х,атто юзлаб марта купайтира олади. Автоном плазмидалар бактерия ёки замбуруг булинганда циз уужайралар орасида тасодифий равигида тацсимлаиади, Шу бипан бирга автоном плазмида бир уужапрадан иккинчисига хужайра кобиги ва мембранасининг теишкларидан ута опади.  Табиатда бирор микроорганизм хужайрасига ташкаридан ёт генетик материал кирса, у дархол хужайра нуклеаза ферментлари томонидан парчаланади. ДНК молекуласини майда булакларга булувчи ферментлар - кесувчи эндонуклеазалар ёки рестриктазалар деб аталади.  Хар бир рестриктаза турт ёки купрок махсус нуклеотид жуфтларни таниб олиб богланади ва ДНК молекуласини кесади. Айрим рестриктазалар ДНК куш занжирини кайчи сингари шартта икки булакка булади. Бундай рестриктазаларга АЛи I, Dга I, Нае III, Нра I, ЕсоRV, Нinс II, рvuII, rcа I, sса I, smа I ва бошкаларини мисол килиб келтириш мумкин  Шу билан бирга занжир ДНК молекуласини &#34;ёпишкок&#34; учлар килиб кесувчи рестриктазалар хам мавжуд (Аа* 11^ Асе III, Ара I, Ват Н1, ЕсоК1, №пс! III ва бошкалар). Бу рестриктазалар функцияси жихатдан транспозазага ухшашлиги куриниб турибди. Шунинг учун хам бу рестриктазалар хосил килган &#34;ёпишкок&#34; учлардан фойдаланиб, х,ар хил ДЖ булакларини бир - бирига боглаш осонлашади. Ана шу хусусияти туфайли бу хил рестриктазалар ген мухандислигида кенг кулланилади. Хозирги кунгача 500 дан ортик хилма хил рестриктазалар тоза холда ажратиб олинган ва урганилган.  Одатда, микроорганизм ирсий моддасининг хромосомаси бир нечтг миллион нукпеотид жуфтлари шчиллигидан иборат. Усимлик ёки хдйвое геноми бир неча юз миллиондан то 1 миллиардгача нуклеотид жуфтларе изчиллигидан тузилган. Бундай йирик молекулани юк,орида кай; килинган хилма-хил рестрикцион эндонуклеазалардан фойдаланиб, куплаб булакларга булиш мумкин.  Эндонуклеаза иштирокида парчаланган ДНК булаклари электрофорез ускунасида махсус молекуляр &#34;элак&#34; тещикларидан юкрри кучланипш электр майдони таъсирида молекуланинг заряди ва улчамига биноан ажратилади. ДНК булаги махсус буёк билан буяш натижаод; ультрабинафша нурлари ёрдамида оддий куз билан курилади.  ДНК нинг майда булаклари электр майдонида гел говакларидан йирш булакларга нисбатан тез харакат килгани учун уларнинг стартдан боЫ утган масофасини улчаб ДНК булагининг катта- кичиклиги аникланади Электрофорез ускунасида бир-биридан факдт бир нуклеотид кам ён куплиги билан фаркланувчи ДНК булагини ажратиш мумкин. Рестрикцис эндонуклеаза ферментларининг очилиши ва электрофорез ускунаш ДНК булакларини ута аниклик билан бир-биридан ажратишшш такомиллатауви, йирик ДНК молекуласидан исталган ДНК булагиш ажратиб олиш имконини беради.  РЕКОМБИНАНТ ДНК ОЛИШ УСУЛЛАРИ  Сунъий П1ароитда рекомбинант ДНК олиш ва генларни клонлаш бор 1972 йилда АКД1 олимлари Бойер ва Коэ>я томонидан ама оширилган. Бу олимлар Е.соП бактериясининг хромосома ДНК сига ва! бактерия плазмидасига ало^ида идишларда ЕсоШ рестриктаза ферме! билан ишлов берганлар. Плазмида таркибида факат 1 дона ЕсоRI рестриктаза ферменти таниб кесадиган махсус нуклеотидлар кет кетлиги булганлиги сабабли фермент плазмиданинг халкасимон ДНК занжирини факат бир жойдан кесиб, плазмидани «ёпишкок;« учли оч холатга утказади. Хромосома ДНК молекуласида ЕсоRI рестриш ферменти таний оладиган махсус нуклеотидлар кетма-кетлиги канча була бу молекула шунча булакка булинади.  Турли хил улчамга эга булган ДНК молекуласи электрофорез услуй ёрдамида ажратиб олинади. Ажратиб олинган «ёпишк^ок» учли хромосом ДНК си булаги  аралаштирилиб лигаза ферменти ёрдамида тикилади (уланади). Натижада плазмида таркибига хромосома ДНК булаги киритилади.  Шу ооисдан рекомбинант ДНК га куйидагича тариф бериш мумкин: тр цандай тирик организм ирсий молекуласининг исталган булагини вектор молекулаларига бирикишдаи х,осил булган сунъий ДНК -рекомбинант ДНК депилади.  Рекомбинант ДНК олишнинг учта усули мавжуд:  - коннектор усули; - рестриктаза-лигаза;  - линкер люлекулаларидан фойдаланиш усули.  3 &#39; учига дезоксинуклеотидил-транефераза фермеити ёрдамида маълум узунликдаги олиго (аА) - сегменты уланади. Иккинчи учига эса олиго (аТ) - сегменты уланади. Бу ДНК булаклари аралаиппирилганда АА ва аТ сегменпгларнинг водород боглари асосида комплементар бирикииш туфайли хапкасимон ДНК структураси хосил булаои. Х,осил булган ДНК даги бир занжирли буш жошар ДНК-полимераза I ферменти ёрдам.ида тулдирилади.  Рестриктаза-лигаза усули - рекомбинант ДНА&#39; олишнинг энг содда ва осон усули хисобланади. Бу усулда ДНК молекуласи ва вектор плазмида «ёптщоц» учлар хосил килув^н рестриктаза билан циркилади ва аралаштирилган хол&а маълум шароитда реассоциация цшинади.  Комплементарлик хусусиятига кура ДНК молекулалари узаро водород боглари ёрда;шда бирикиб халкасимон структура уносил ктади ва ДНК занжирининг бирикмаган жошари ДНК&#39;Лигаш фермеити ердалшОа уланами.  Линкер молекулаларидан фоидаланти \\гсулида - ДНК мопекуласига ва вектор ллазмидага Т4 фаг ДНК- лигаза ферменти ёрдамида махсус нуклеотид кетма- кетлигига :>га булгаи линкер молекула уланади. Олинган икки турдаги ДНК молекуласи рестриктаза ферменти ёрдамида цирцилиб. аралаштирилган холда кайтадан ассоциация цилинади. ДНК ва вектор плазмида молекулаларининг бирикмаган жошари ДНК- лигаза ферменти ёрдамида уланади. Шу йусинда рекомбинант ДНК молекуласи хосгт булади.  ВЕКТОР МОЛЕКУЛАЛАР, ГЕНЛАР БАНКИНИ ЯРАТИШ ВА ГЕНЛАРНИ АЖРАТИШ ТЕХНОЛОГИЯСИ  Рекомбинант ДНКни автоном репликация булиши учун жавоб берадиган ДНК булаги - вектор молекулалари дейилади.  Вектор молекулалар уз вазифасига кура икки типга булинади: Биринчиси -автоном репликация булуечи векторлар. Иккинчиси - хромосомага интеграция булуечи векторлар. Вектор молекулалар ген мухандислиги биотехнологиясида генларни клонлашда ва трансформация килишда асосий иш куроли булиб хизмат килади. Вектор молекулалари вазифасини фаг ДНК лари, плазмидалар ва усимликларни хлоропласт хдмда митохондриал ДНК лари уташи мумкин.  ДНК ва вектор молекулалар рестриктаза ферменти ёрдамида циркилади ва маълум шароитда цайтадан ассогщация килинади;  Нуклеотидлар орасида уланмай цолган бугилщ ДНК- лигаза ферменти ёрдамида узаро бириктирилади;  Олинган рекомбинант ДНК бактерия %ужапрасига трансформация килинади.  Хромосомал ДНК да мавжуд генларни тула клонлаш учун ДНК улчамига ва олинган клонларни сонига эътибор бериш керак. Бу курсатгич куйидаги формула ёрдамида хисобланади:  бунда, х-клонланаётган ДНК улчами, у-гаплоид геномнинг улчами ва р-0,99 га тенг булса, 99% Хромосомал ДНК нинг мое кисми клонланади.
Купить
  • Похожие документы

  • Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
  • Viroidlar va uning ahamiyati
  • Faxriy yorliq
  • Faxriy yorliq
  • Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha