Psixologik bilimlarning o’rta asrlarda va uyg’onish davrida rivojlanishi - Психология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	54.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Психология

Psixologik bilimlarning o’rta asrlarda va uyg’onish davrida rivojlanishi

Купить

PSIXOLOGIK BILIMLARNING O’RTA ASRLARDA VA UYG’ONISH DAVRIDA RIVOJLANISHI REJA: KIRISH. 1. Psixologik blimlarning uyg’onish davridagi ilm-fan taraqqiyoti bosqichlari. 2. O’rta asrlarda psixologiya fanining yuzaga kelishi. 3. Xulosa.

Psixologik bilimlarning o’rta asrlarda va uyg’onish davrida qanday yuzaga kelishi jarayonlarini batafsil o’rganib, hozirda ilmiy izlanishlar asosida haosil bo’layotgan psixologik bilimlar darajasi bilan solishtirish orqali keng asosda o’rganib fanga tadqiq etish jarayonlarini o’rganib o’tish lozimdir. X-XSH asrda qator Evropa davlatlarida fan taraqqiyoti asosan to’xtab qolgan edi. Bunga sabab esa bu davrda jahon davrlarida ichida dinning taqsimlanishi, bunda yana UP-USH asrda o’rta Osiyo va Arab davlatlarida musulmon dinining hukmron bo’lishi, Evropa davlatlarida esa xristianlikning katologik, iua dinlarining vujudga kelishi bu dinlar orasidagi o’z mavqeini kuchaytirish va kengroq tarqati uchun olib borgan qarashlaridir. Buning natijasida USH-XSH asrlarda bo’yoq inkvezatsiya davri boshland

Uyg’onish davrining asoschilaridan rus olimasi Antonina Nikolaevna Jdan ning fikricha: « O’rta Osiyo mutafakkirlari va arab mutafakkirlari bo’lmaganda Evropadagi va butun jahondagi fan taraqqiyoti mutlaqo yo’q bo’lib ketar edi » deb ta’riflaydi. Evropada buyuk invenzatsiya davrida ilm-fanga taaluqli bo’lmagan hamma asarlar yondirilib yuboriladi. Me’morchilik va madaniyatga xos bo’lmagan madaniy obidalarning hammasi vayron etiladi. Xuddi shu davrda O’rta osiyo allomalari Al Farobiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Mahmud Qoshg’ariy va arab allomalaridan Usmon Rushib va boshqalar antik falsafa yuzaga kelgan bilimlarni, yunon faylasuflarining ishlarini va Evropadagi qator olimlarning ilmiy ishlarini o’zlarida saqlab qoladi. Natijada bularning ta’sirida fan taraqqiyoti tezlashtirish

O’rta asrlarda Evropada USH-1X asrgacha bironta ham ilmiy asar yaratilmagan, deganlari notug’ri bo’lar edi. CHunki bu davrda ilmiy dunyoqarash chuqur yo’nalishda bo’lsa ham, qator dunyoqarashlar yuzaga keldi. Bu davrda shaxs tushunchasi bo’yicha mistik dunyoqarashlar Boyltsi U1-UP asr, F.Akvinskiy XSH asr, Dunskat XSH asr, A.Dante XSH-X1 asrlar R.Bekon XSH asr, Avgustin XSH asrda diniy dunyoqarash bo’yicha fandagi qator vazifalarni hal etishga qaratilgan, ko’zga ko’ringan vakillardan biri F.Akvinskiy 1226- 1274 yil , u yuqori lavozimdagi «dindor» bo’lib katolittsizm g’oyalarini fanga olib kirgan va diniy nuqtai nazardan jon haqidagi ta’limotni hal qilishga qartilgan. Uning fikricha jon va ta’na alohida-alohida xususiyatlarga ega. Ruh tanani harakatga keltiradi. SHuning uchun har xil ko’

Undan so’ng Dum Skot va Okanl ar inson idrokini, uning ya’ni uning aqlidan yuqori turadi deydi. Okanning dunyoqarashi bo’yicha «Okan ustarasi » nomini oldi va har xil hodisalar yuzaga kelishinining printsiplarini yaratishni harakat qildi. Bundash tashqari XSH asrlarda Ekxart jon haqidagi ta’limotda metitizmni yuzaga keltirdi. Bu olimlardan so’ng yangi oqimga nazar tashlaan olimlardan Rodjer Bekon hisoblanadi. X1U asrga kelib qator olimlar:

Kopernik, Kepler, Bruno, Galileo lar mexanika, astanomiya va matematika sohasida yangi zamon faniga asos soldi. SHu asrda A.Vasiliy inson tanasining tuzilishi haqida asar yaratdi. Va Galen anatomiyasini fandan siqib chiqardi. Lengel Served esa « Kichik qon aylanishi doirasi » haqidagi ta’limotni yaratadi. Nemis olimlari R.Glklenius. O.Kosmonlar 1590 yilda fanga «Psixologiya » terminini kiritdi. R.Bekon tonidan yangi g’oyalarning shakllanishi bo’ldi.

Xulosa: O’rta asrlarda yuzaga kelgan psixologik bilimlar, psixologlar olib borgan ilmiy ishlar natijalari Uyg’onish davrining o’ziga xos ilmiy tajribalarini o’zaro psixologiyaga ta’siri, shuningdek hozirdagi bu ishlarni qay yo’sinda o’rganish yo’llari, usullarining fanga talqinini ochib berish orqali bilim ko’nikmalarini oshirish. Tayanch tushunchalar: Invezatsiya – Sxolostika - o’rta asr feldal jamiyatidagi diniy feodalistik falsafa. Nominalizm - idealistik falsafaning umumiy nomi.

Nazorat savollari: 1. Nechanchi asrda Evropada ilm fan taraqqiyoti to’xtab qolgan edi? 1. Nima uchun invenzatsiya davri boshlandi? 2. Qaysi davrda shaxs tushunchasi yoki mistik qarashlar paydo bo’ldi va asoschilari kim? 3. Akvinskiy kim va u fanga qanday ilmiy g’oyalarni olib kirdi va qanday oqim paydo bo’ldi? 4. Kichik qon aylanishi doirasi haqidagi ta’limotni kim yaratgan? 5. Nechanchi yilda va qaysi mamlakat olimlari fanga «Psixologiya» terminini kiritdi?

Adabiyotlar: 1.M.V.YAroshevskiy «Istoriya psixologii». M. Izd. «Nauka» 1979 y. 1. N.Jdan «Psixologiya l’ antignosti» do nashix dney. M. «Nauka»- 1989 g. 2. S.L.Rubnshteyn «Osnovi obbshey psixologii» M.Ped. 1989 g.

ETIBORIZ UCHUN RAHMAT

Купить