Psixologiya fanining tarmoqlari va tuzilishi - Психология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	544.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Психология

Psixologiya fanining tarmoqlari va tuzilishi

Купить

P S I XO LO G I YA FA N I N I N G
TA R M O Q L A R I VA T U Z IL IS H I

R E J A :
1.Psixologiya tarmoqlari
2.Psixologiyaning tuzilishi

.•
Antik davrdan
boshlab psixologik bilimlar falsafa va tibbiyot fanlari negizida rivojlanib kelgan.
Yunon shifokorlari
Gippokrat , Erasistrat psixikaning organi miya ekanligini bilganlar va inson
jonini koinotning ashyoviy bo lagi sifatida talqin qilganlar. Ularning g oyalari
ʻ ʻ Platonning jon
abadiyligi to g risidagi ta limotiga qarama-qarshi qo yilgan. Aristotel „Jon to g risida“gi asarida
ʻ ʻ ʼ ʻ ʻ ʻ
psixologik tushunchalar tizimini ishlab chiqdi.
•
O rta
ʻ asrlarda psixikaga nisbatan har xil ko rinishdagi g ayritabiiy qarashlar hukmronlik qildi. Shu ʻ ʻ
tufayli psixologik bilimlar rivojlanmay qoldi. Ammo ba zi
ʼ faylasuflar va shifokorlar ( Ibn Sino va
boshqalar) asarlarida bu sohada olg a qadam qo yildi. Inson xususiyatlari to g risidagi ma lumotlar
ʻ ʻ ʻ ʻ ʼ
qadimgi qo lyozmalar, yodgorliklarda o z aksini topa boshladi. Turli mamlakatlarda va shaharlarda
ʻ ʻ
tuzilgan akademiyalarda (Xorazm, Samarqand, Kiyev, Moskva va boshqa shaharlarda)
psixologiya yuzasidan tinglovchilarga saboq berilgan.
•
Yevropa
Uyg onish ʻ davrida Leonardo da Vinchi, X. Vives kabilar psixologiya rivojiga o z ʻ
hissalarini qo shdilar. XVIII asrga kelib M.
V. Lomonosov, A. N. Radishchev, G. S. Skovoroda, T. ʻ
Gobbs, B. Spinoza, G. Leybnits. J. Lokk, K.
A. Gelvetsii, A. Golbax, D. Didrolar psixologiyada bir
talay
kashfiyot qildilar, uni amaliy ma lumotlar bilan boyitdilar. Psixologiya XIX asrning 2-yarmiga ʼ
kelib mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. Nemis olimi V. Vundt Leypsigda 1879-yil dastlabki
eksperimental laboratoriyani jihozlashga erishdi.

T U R L A R I
•
MEHNAT PSIXOLOGIYASI. Mehnat psixologiyasi inson mehnat faoliyatining psixologik
xususiyatlarini, mehnatni ilmiy asosda tashqil qilishning psixologik asoslarini
o'rganadi. Odamning kasb uchun muhim ahamiyatga ega xususiyatlarini, mehnat
malakalarining shakllanishi va taraqqiyoti qonuniyatlarini o'rganish, ishlab chiqarish
vositalarining turli xususiyatlari (rangi, mosligi, joylashishi) ish joyi kabilarning
kishiga (mehnatkashga) ta'sirini o'rganish mehnat psixologiyasining vazifasiga kiradi.
•
Mehnat psixologiyasining taraqqiyoti jarayonida uning tarkibidan bir qancha
mustaqil sohalar ajralib chiqdi. Shulardan biri INJENERLIK PSIXOLOGIYASI. Injenerlik
psixologiyasi inson va mashina o'rtasidagi vazifalarni taqsimlash, ularning vazifalarini
muvofiqlashtirish kabi muammolarni o'rganadi. Psixologiyaning bu sohasi asosan
avtomatlashtirilgan tizimlarni boshqaruvchi operatorlarning faoliyatini o'rganadi.
Keyingi yillarda mehnat va injenerlik psixologiyasi tarkibidan avval aviatsiya,
keyinchalik kosmik psixologiya ajralib chiqdi.

.•
sixologiya taraqqiyotida, umuman, XIX asrdagi eksperimentlar alohida ahamiyat kasb etdi. Bu davrda
psixologik real voqelikni o rganish uchun metodlar majmuasi qo llana boshlandi: kuzatish, labaratoriya
ʻ ʻ
eksperimenti, tabiiy eksperiment, faoliyat natijasini tahlil qilish, ruhiy jarayonlarni modellashtirish
genetik metodi, test, ekspert baholash, intervyu, anketa, so rovnoma, tarjimai hol va hokazolar. XIX
ʻ
asr oxiri
— XX asr boshlarida qator psixologik ilmiy maktablar, yo nalishlar vujudga keldi: ʻ bixeviorizm ,
geshtaltpsixologiya ,
personalizm , freydizm va hokazolar. Psixologiyaning rivojiga I. M. Sechenov
(psixikaning reflektor tabiati), I. Pavlov (oliy nerv faoliyati) ta limotlari muhim hissa bo lib qo shildi.
ʼ ʻ ʻ
Rossiyada V.
M. Bexterev eksperimental laboratoriya (Qozon, 1885), Harkov universiteti va
N.
N. Langening Odessadagi labaratoriyasi, G.Chelpanovning Kiyevdagi, S. Korsakovning
Moskvadagi, keyinchalik V.
M. Bexterev, A. Lazurskiy, A. Nechayevlarning Peterburgdagi, V. Chijning
Yuryev (Tartu, Estoniya)dagi eksperimental laboratoriyalari psixologiya taraqqiyotiga alohida ta sir
ʼ
o tkazdi. 1912-yil Moskva universitetida Psixologiya instituti ochildi. Shu yilda I.
A. Sikorskiy ʻ
tomonidan Kiyevda jahonda birinchi marta Bolalar psixologiyasi instituti tashkil qilindi. XX asrning 1-
yarmida Rossiyada K.
N. Kornilov, Blonskiy va boshqalar dialektikaga asoslangan ilmiy psixologiyani
yaratishga kirishdilar.

.
•
E’tiboriz uchun rahmat

Psixologiya fanining tarmoqlari va tuzilishi

Купить