Sug’oriladigan yerlarni meliorativ holatini yaxshilash chora-tadbirlari - Сельское и лесное хозяйство - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	99.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Сельское и лесное хозяйство

Sug’oriladigan yerlarni meliorativ holatini yaxshilash chora-tadbirlari

Купить

Sug’oriladigan yerlarni meliorativ holatini yaxshilash chora-tadbirlari

 MUNDARIJA  Mundarija  Kirish  2-Mavzuga oid turli tuproqlar sharoitiga o‘rganilgan ilmiy tadqiqot ishlarning xulosalari va adabiyotlar tahlillari  2.1. Tajribaning tizimi, maksadi, vazifasi, kullanmasi, tuprok iklim sharoiti va agrotexnikaviy tadbiriy choralari  Bob. Bitiruv malakaviy ishining asosiy qismi • Almashilab ekishning axamiyati va turlari  3.2 “Nurafshon” fermer xo‘jaligida tarqalgan o‘tloqi-allyuvial tuproqlar-ning xossalari  3.3. Tuproqning agrofizikaviy xossalari  3.4. Tuproqning sho‘rlanganlik xolati, % (foiz )da  3.5 G‘o‘za+beda (3:7) almashilab ekishda madaniy o‘g‘itlarni qo‘llash va uning samaradorligiga ta’siri  3.6. Tuproq tarkibidagi chirindi, umumiy azot, fosfor, kaliy va ularning haraktchan shakillari miqdorini (mg/ga) aniqlash.  3.7. G‘o‘za+beda alm

 Kirish  Respublikamizning sug‘oriladigan va lalmikor erlarda yuksak madaniyatli dehqonchilik hamda paxta etishtirishda jadal usullarni joriy qilishning eng muhim omillaridan biri xar bir mintaqada tarqalgan tuproqlar, ya’ni har bir fermer xo‘jaliklarga to‘g‘ri almashilab ekish muhim ahamiyatga egaligi jahon dehqonchilik madaniyatida isbotlangan. Jahon agrokimyo faning asoschisi YUstus Sibix 1870-yilda nemis kimyogari o‘zining “Kimyoning dehqonchilik va o‘simliklar fizialogiyasi” nomli asarida, u o‘simliklarni oziqlanishiga oid nazariyalarni tubdan o‘zgartirib monokultura (yakka ziroatchilik sharoitida ya’ni bir uzoq yillar monbaynida bir xil ekinlarni ekaverish natijasida tupoqning unumdorligi, agofizikaviy-agokimyoviy xossalairini pasayib borish sabablarini ishonarli tarzda tushuntirib

 2-Mavzuga oid turli tuproqlar sharoitiga o‘rganilgan ilmiy tadqiqot ishlarning xulosalari va adabiyotlar tahlillari.  Sug‘oriladigan paxtachilik mintaqalarining tuprog‘ida organik (chirindi) moddaning 0,982- 1,02 % atrofida bo‘lib, ular paxta maydonlarida ko‘p marotaba ishlov berish natijasida tez parchalanadi. Organik moddalarning miqdori, g‘o‘za uchun o‘tmishdosh ekin hisoblangan em-xashak ekinlarini etishtirlganda yanada ko‘payadi.  1-Butun Ittifoq Paxtachilik ilmiy tadqiqot institutining olimlari, Tojikiston dehqonchilik I.T.I. va Ozorbayjon Respblikasi olimlarining takidlashicha har qanday almashilab ekish terimiga kiradigan o‘tmishdosh ekinlari orasida beda o‘smiligi eng foydalisi hisoblanib, u biologik xususiyatlari jixatidan g‘o‘za uchun eng muxim o‘tmishdosh ekin xisoblanadi.

 2.1. Tajribaning tizimi, maksadi, vazifasi, kullanmasi, tuprok iklim sharoiti va agrotexnikaviy tadbiriy choralari.  Fan-texnika tarakayotining xozirgi darajasida kishlok xujaligini jadal rivojlanishida tuprok unumdorligini yaxshilash, begona utlarni yokotish, shurlanishni, zichlanishni, zararkunanda va kasalliklarga karshi kurashishda beda muxum biologik omil xisoblanadi.  Almashilab ekish sust tashkil etilayotgan xujaliklarda dalalarning unumdorligini pasayishi, shurlanishi va guzaning «Vilt» kasalligiga chalinishi okibatida guza xosili kamayib ketadi.  Guza+beda almashilab ekishni barcha paxtakor fermer xujaliklari uchun almashilab ekishning bir xil tizimini tavsiya kilish mumkin emas. SHuni inobatga olib, paxta rejasini bajarish,maxalliy tuprok iklim sharoitiga mos kelishi tuprok

 3. Bob. Bitiruv malakaviy ishining asosiy qismi  3.1. Almashilab ekishning axamiyati va turlari  Almashlab ekish (qishloq xo‘jalik ekinlarini navbatlab ekish) maydonlarida ekin turlarini joylashtirish tushuniladi. Paxtachilikda almashlab ekish tuproq unumdorligini oshirishda va ekologik holatini yaxshilashning asosiy omilli hisoblanadi. Bu muhim tadbir har bir mintaqalarida xususan paxtakor xo‘jaliklarda o‘z vaqtida odan va ilg‘orlarning tavsiyalariga asoslanib tug‘ri olib borilsa paxta, don va em – xashak ekinlarining hosildorligi oshib chorvachilikni yuksalishida muhim hisoblanadi. Tuproq unumdor bo’lganda suv shamol va tuproq eroziyalari salbiy ta’sir ko‘rsata olmaydi.  Fan yutuqlari va dehqonchilik madaniyati tobora oshib borayotganligi inobatga olgan sholida paxtachilikning turli

 3.2 “Nurafshon” fermer xo‘jaligida tarqalgan o‘tloqi-allyuvial tuproqlarning xossalari  Oxirgi yillarda qadimdan o‘zlashtirilib sug‘orilib ekilib kelinayotgan o‘tloqi-allyuvial tupoqlarda xo‘jalikda ekiladigan ekinlarni g‘o‘zani parvarishlashda va undan mo‘l-sifatli hosil olishda, tuproqning agrokimyoviy- agofizikaviy xossalarini yaxshilashda xar xil maxalliy va madaniy o‘g‘itlardan samarali foydalanishga intilmoqdalar.  Xo‘jalikning qishloq xo‘jalik mutaxasislari, oilaviy pudratchilar, fermer xo‘jalik raxbarlari o‘g‘itlardan samarali foydalanishni, erning agrokimyoviy-agrofizikaviy meliorativ holatlarini yaxshilamasligi, ishlab chiqilgan tavsiyalarga va ko‘rsatmalarga amal qilmaslik, tuproq va ko‘rsatmalarga amal qilmasliq, tuproq oziq moddalar bilan ta’minlanganligi darajasini inobat

 3.3. Tuproqning agrofizikaviy xossalari  Ma’lumki, xar kanday turdagi tuproqning kelib chiqishi, marfalogik belgilari sho‘rlanganlik xolati g‘ovakligi, suv o‘tkazuvchanligi, mexanikaviy tarkibi, unumdorlik darajasi, ozuqa moddalar bilan ta’minlanganlik guruxi va boshka xususiyatlari tuproqning fizikaviy xossalari, eng muxim xossasi xisoblanib qabul qilingan. Bu ko‘rsatgichlarning o‘zgarishi qo‘llanilgan omillarga bog‘liqligi isbotlangan. CHunki tuproqning qatlamlaridagi xossalarini o‘zgarishi sababli yoki ijodiy tomoniga o‘zgarishni ko‘rsatadi, natijada tuproqning biologik aktivligi va ozuqa rejimini o‘zgartirib beradi.  Tuproqning zichlanishiga erni shudgorlash davridan tashqari: ekinni ekishgacha, ekish davrida, ekinni o‘sish davrida ko‘p marotaba texnik vositalaridan o‘tishi asosiy

 3.4. Tuproqning sho‘rlanganlik xolati, % (foiz )da  Qadimdan sug‘orilib ekilib kelinayotgan o‘tloqi-allyuval tuproqlarningsho‘rlanishi asosan sug‘orish suvlarining ariqlariga va sekin maydonlarida tuproqga singib, tuproq qatlamlariga qo‘shilib ketishi er osti suvlarininga aralashishi er osti suvi satxini ko‘tarilishi er osti suvi satxini ko‘tarlishi kapilyar naychalar orqali er betiga ko‘tarildi. Issiq shamol va hhavo haroratining 43-46 0 S ga bo‘lishligi sababli er osti suvlari bug‘lanib, erning 0-60 sm da to‘planib boradi. Tajribalarning nuqtai nazaridan olib qaralganda tuproqda turlar ko‘pincha oqova suvlar er osti sizot suvlar va shamollar ta’sirida tuproqqa kelib tushadi. SHularni o‘rganish maqsadida tajribaning 3-variantidan (erni sho‘rini yuvmasdan oldin va amal davrini oxrida) 0

 3.5 G‘o‘za+beda (3:7) almashilab ekishda madaniy o‘g‘itlarni qo‘llash va uning samaradorligiga ta’siri  Sug‘oriladigan o‘tloqi allyuvial tuproqlarda beda va uning yo‘ldosh ekinlarini ekish tufayli tuproq organikmoddaga (chirindiga) boyitdi va ayni vaqtda erga meneral o‘g‘itlarni solinishi tuproqda gums tanqisligni ta’minlab turadi. Tuproqda chirindining taqchilsin ta’minlash sug‘oriladigan erlarning unumdorligini yil sayin uzluksiz oshirib borish xamda g‘o‘zadan mo‘l va sifatli xosil olish uchun g‘o‘za+beda almashilab ekish to‘liq joriy etilgan dalalarga har rotatsiya  davrida xar 4-5 yilda gektooriga 20-30 tonadan go‘ng solinib turilishi lozim. Dalani almashilab ekishda (3:6) go‘ngini bedapoya haydalagandan keyiy g‘o‘zani to‘rtinchi ekilish yilidan oldin kuzgi shudgorlashda solinadi.

 3.6. Tuproq tarkibidagi chirindi, umumiy azot, fosfor, kaliy va ularning haraktchan shakillari miqdorini (mg/ ga) aniqlash.  Tuproqlarning unumdorligini asosiy manbai hisoblangan chirindi miqdorini ko‘paytirish maqsadida: almashilab ekish oraliq ekinlarini navbatlab ekish va xar xildagi organik o‘g‘itlarni qo‘llash muxim axamiyatga ega.  Tuproqdagi chirindining ko‘payishi asosan almashilab ekish terimlariga bog‘liq bo‘lib, unda mikrooganirmlarning ish faoliyati yaxshilanishi natijasida beda ta’sirida to‘plagan organik moddalarning chirib chirindiga aylanishi aktivlashadi. Xo‘jalining o‘tloqi-allyuvmal tuproqlari sharoitida qo‘llanilayotgan: kompostlar, qishloq xo‘jalik, chiqindilari, almashilab ekishlar, ko‘kat o‘g‘itlarni tashkil etish, oraliq ozuqabop ekinlarni ekib, tuproqda to‘plan

 3.7. G‘o‘za+beda almashilab ekishda qo‘llanilgan madaniy o‘g‘itlarning g‘o‘zani o‘tishi, rivojlanishi (sr/ga) 2015 yil  Har kanday o‘simlikning xar qanday tuproq iqlim sharoitida normal o‘tishi, fazalari kechishi, hosildorligi va uning sifat ko‘rsatgichlari asosan quyidagi 5 ta faktorlarning yig‘indisiga bog‘liq bo‘lib, bular: yorug‘lik, issiqlik, namlik, ozuqa moddalari va havo, shulardan biror biri etishmasa o‘simlik normal o‘sa olmaydi. Dexqonchilik sharoitida xususan, sug‘oriladigan paxtachilik mintaqalarida turli almashilab ekish tizimi samaradorligi dexqonchilikning tuproq unimdorligining yaxshilashga emas, balki qo‘llanilayotgan samaradorligini oshirish, agrotexnikasi va meliorativ tadbirlarini samarasini yaxshilash natijasida paxta, don va boshqalar qishloqxo‘jalik ekinlarining

 3.8. Tabiat muhofazasi  O‘g‘itlardan va zaharli moddalardan noto‘g‘ri foedalanish natijasida tuproqni ifloslantirish mumkin. Mineral o‘g‘itlarni dala va yo‘llarning chetida qarovsiz qoldirish mumkin emas. Ko‘pgina yoqilg‘i moylash materiallarni notO‘g‘ri tashiladiva saqlanadi. Bu ham atrof muhitga ta’siri salbiy bo‘lishi hammaga ma’lum. Aholining o‘sish bilan oziq – ovqatga ehtiyoji ostirish natijasida insonning qishloq xo‘jalikda faoliyat yuritishi natijasida tabiatning o‘zgarishlari faol bO‘ladi. Buning oqibatida tabiiy (birlamchi) biotsenoz haydalgan erlar bog‘lar va sun’iy yaylovlar tomonidan siqib chiqarmoqda, hamda agrobiotsenoz ekosistemalar transformiratsiya qilinmoqda. Agrobiotsenozlar atrof muhitga alohida yashamaydi. Biosferaning elementar qismi bo‘lib, tabiiy biotsenozlar ko

 3.9. Texnika xavsizligi va mexnat muxofazasi  Qishloq xo‘jalik korxonlarida mexnatni muxofaza kilish bo‘yicha iashkiliy ishlar qishloq xo‘jalik er va suv xo‘jaligi vazirligi tizimidagi korxona muassasa va tashkilotlardagi mexnatni muxofaza kilish xamda texnika xavfsizligi nizomiga munosib tarzda o‘tkazish shart. Injiner texnik xizmatchilari quyidagi vazifalarni bajaradilar.  -Korxonada mexnat muxofaza kilishni tashkil etish  -Ishchilarga qo‘llanma (instuktans) berish va tushuntirish ishlarini olib borish.  -Mexnat sharoitini yaxshilash maqsadida ish uslublari mukammallashtirib borish.  -baxtsiz xodisalar va kasb kasalliklari oldini olish maqsadida ularni taxlil qilib borish. Jamoa xo‘jalik boshqarmasi yoki tashkilot raxbarlari quyidagi vazifalarni bajarishlari shart.  -Texnika xavf

 Xulosa  Buxoro viloyat, Romitan tumani “Nurafshon shirkat xo‘jaligining tarkibidagi “Sa’dulbobo” fermer xo‘jaligining o‘tloqi allyuvial tuproqlarida g‘o‘za+beda almashilba ekish terimida (3:7) madaniy o‘g‘itlarni qo‘llashning samaradorligini o‘rganish ” bo‘yicha dala tajribasida o‘rganilgan dala, laboratoriyaviy taxlillari va g‘o‘zaning o‘tish va rivojlanishi bo‘yicha biometrik o‘lchovlar natid’jasida olingan echinmalarga asosan quydagicha xulosalanish mumkin.  -Tuproqlarda almashilab ekishni joriy etmasdan turib, uning unumdorligini, em-xashakni ko‘paytirish, o‘g‘itlarni qo‘llash, begona o‘tlarni yoqotish, kasallik va zararkunandalarni kamaytirish va bajariladigan agrotexnikaviy chora-tadbirlarning terimi yo‘lga qo‘yilib bo‘lmaydi.  -Paxtachilik mintaqalarining tuproq-iqlim sharoitid

 Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati  1. I. A. Karimov-“Dexqonchilik taraqqiyoti farovonlik manbai”. Toshkent “O‘zbekiston” 1994-yil  2. I. A. Karimov-Oliy majlisining 10 sesiyasidagi so‘zlagan nutqidan  3. I. A. Karimov-O‘zbekiston buyuk kelajak sari, Toshkent “O‘zbekiston”, 1998 yil  4. YU. Libix (1840 yil)-“Kimyoning dexkonchilik va o‘simliklar firiologiyasi”, Agorokimyo M.G.I, 1990 yil  5. Paxtachilik sprovorchingi, Toshkent, “Mexnat”, 1989 yil  6. A. Mannonov, Z. S. Turezixodjaev, A. Kashkarov va boshqalar. O‘g‘itlardan foydalanishda oid sparavichnik, “Almashilab ekish va xosilddorilik” Toshkent, “O‘zbekiston”, 1971 yil  7. N. F. Bespalov- SHo‘rlangan tuproqlarda bedani o‘stirish texnologiyasi va uni sho‘rga ta’siri, avtoreferat, Nukus, 1976 yil  8. J. Sattorov, P. Karimberdie

ETIBORINGIZ UCHUN RAXMATETIBORINGIZ UCHUN RAXMAT

Купить