Ta’lim psixologiyasi va tarbiya psixologiyasi - Психология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	321.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	30 Март 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Психология

Ta’lim psixologiyasi va tarbiya psixologiyasi

Купить

Ta’lim psixologiyasi va tarbiya psixologiyas i Reja: 1.Xulq-atvor va odatni shakllantirish shaxsni tarbiyalashning asosiy yo’nalishi sifatida. 2. Shaxs shakillanishiga ta’sir etuvchi omillar, psixologik shart– sharoitlari. 3. «Tarbiyasi qiyin»bolalar psixologiyasi. 4. Tarbiya jarayonining samaradorligini oshiruvchi psixologik mexanizmlar. 5. Mustaqillik sharoitida tarbiyaning asosiy vazifalari.

Insonning pisxik taraqqiyotida va shaxsiy sifatlarining tarkib topishida tashqi, ijtimoiy muhit va tarbiyaning roli hal qiluvchi ahamitga egadir. Lekin, inson shaxsining tarkib topishi, yuqorida aytib o’tganimizdek, faqat shu faktorga mos, balki uchinchi bir faktorga ham bog’liqdir. Bu faktor nasliy yo’l bilan ayrim anatomik va biologik xususiyatlarning ta’siridir. Odamga nasliy yo’l bilan ayrim anatomik va biologik xususiyatlar beriladi. Masalan: tanasining tuzilishi, soch va ko’zlarining rangi, ovozi, gapirish uslublari, ayrim harakatlari tug’ma ravishda berilishi mumkin. Lekin, shuni hech qachon esdan chiqarmaslik kerakkki, odamga hech vaqt tarbiya uning psixik xususiyatlari, ya’ni uning aqliy tomonlari bilan bog’liq bo’lgan sifatlari nasliy yo’l bilan berilmaydi. Nihoyat, nodir haollar

Generalizatsiya (lotin tilida – «umumiy», «bosh») – shartli va shartsiz reflekslarning umumlashishi.

Tarbiyalanganlik ijtimoiylashuvini o’rganish jarayoni sifatida qaraladigan yosh psixologiyasida olingan natijalarda asoslanadi: Bola o’zini egosentirik emas, balki tarbiyali tutishi uchun tarbiyalanganlik qanday rag’batlantirilishi kerak? Tarbiya o’z mohitiga ko’ra ijtimoiy jihatdan ijobiy ehtiyojlarni hosil qilishdir. Agar ta’lim shaxsning ongini shakllantirish bo’lsa, tarbiya uning ongsizlik sferasiga ta’sir etishdir. Bolalarga ularni tarbiyalaydiganlarga hissiy yaqinlik hos. Odatda 6 oylik bolalar unga g’amxo’rolik qiladigan ota – onasiga bog’lanib qoladilar. Ota – onaning oldida bo’lish, ular bilan muloqotda bo’lish bolalarga juda yoqadi, ularning yo’qligi bolaga yoqmaydi. Ota – onaning g’amxo’rligini bildiradigan so’zlar hatti – harakatlar bola uchun juda katta ahmiyatga ega, uni erka

Mustaqillik sharoitida tarbiyaning asosiy vazifalari Konfutsiy «Eskini o’zlashtirgan va yangini tushunishga qodir insongina tarbiyachi bo’la oladi» degan edi. Mustaqillikning dastlabki yillaridanoq butun mamlakat miqqiyosida ta’lim – tarbiya ilm fan kasb – hunarga o’rgatish sohalarini isloh qilishga nihoyatda katta zururat sezila boshladi. Bugungi kunda tarbiya jarayonida ham qator o’zgarishlar amalga oshirilmoqda. SHuni ta’kidlash lozimki,ma’rifat xalqimiz millatimiz qonidadir. Ananaviy sharqona qarashga ko’ra, ma’rifatliliylik faqat bilim va malaka emas, ayni paytda chuqur ma’naviyatva go’zal axloq degani hamdir. Bir ijtimoiy jamiyatning ikkinchisiga lamashishi shuningdek milliy mustaqillik va uning ne’matlari republikamiz fuqarolarida tub o’zgarishlarni vujudga keltirmoqda. Milliy tuyg’

Ta’limning psiholik asoslari muammosi ko‘pgina masalalarni qamrab oladi. Ta’limning muvaffaqiyati bir qator psixologik omillarga bog‘liq bo‘ladi. Avvalo o‘quvchining o‘qishga bo‘lgan munosabatiga to‘xtaylik. Bu munosabat diqqatda, his-tuyg‘ularda, qiziqishlar va irodada, Shuningdek, shaxsning tutgan yo‘lida namoyon bo‘ladi. Ta’lim jarayoni avvalo o‘quvchilar diqqatini yo‘lga solishni talab etadi. Darslarda ko‘rgazmali qurollardan, axborot texnologiyalari vositalaridan foydalanish ta’lim oluvchida ixtiyorsiz diqqatni yuzaga keltiradi. Ta’lim jarayonida ta’lim beruvchining vazifasi darsda ishlash holatini yuzaga keltirishgina emas, balki o‘quvchilarning darsda o‘tiladigan materialini idrok etishga tayyor turishlarini kuzatish hamdir. Dars jarayonida o‘quvchilarning diqqati o‘zgarib turadi

Ma’lumki, psixologiyada qiziqishning ikki turi o‘quvchilarning ta’lim jarayonida aniqlanadi. Birinchisi, bevosita qiziqish, ikkinchisi bilvosita qiziqish. Har bir o‘qituvchi o‘z o‘quvchilarida o‘z faniga nisbatan bilvosita qiziqishni tarkib toptirishga harakat qiladi. Qiziqishlar orqali o‘quvchilarda ta’limga faol munosabat namoyon bo‘ladi. Psixologiyada qiziqish - bu shaxsning o‘zi uchun qimmatli yoki yoqimli bo‘lgan muayyan narsa yoki hodisalarga munosabatidir. Qiziqishlar shaxsning muhim va individual xususiyatlaridan biri bo‘lib hisoblanadi. Qiziqishlar o‘quvchilar hayotida katta rol o‘ynaydi. Ular o‘quv faoliyatini faollashtiruvchi asosiy turtkilar - motivlardir. Qiziqishlar maktab o‘quvchisiga fan asoslarini durustroq o‘zlashtirib olishlariga, aqliy qobiliyatlarning o‘sishiga, bilim

Psixologlar olib borgan tadqiqotlarda o‘quvchilar tomonidan berilgan materialning o‘zlashtirilishi ko‘p jihatdan irodaning tarbiyalanishiga bog‘liqdir. Irodaviy aktivlik ta’limning zarur shartidir. O‘quv muassasasidagi ta’lim jarayonining o‘zi o‘quvchilardan irodani o‘stirish omillaridan biridir. Bunda o‘quvchilarning kundalik rejimi, o‘qish va oqilona dam olishni bir-biri bilan to‘g‘ri almashtirib turish katta rol o‘ynaydi.Ta’lim jarayonida bilish jarayonlarini shakllantirishga alohida e’tibor berish lozim. Zero, bilish jarayonlari juda murakkab faoliyat bo‘lib, unda jonli mushohadadan mavhum tafakkurga, mavhum tafakkurdan esa amaliyotga o‘tiladi, ana shundan so‘ng ob’ektiv haqiqat bilib olinadi. Binobarin, biz birinchi navbatda ko‘rib chiqishimiz lozim bo‘lgan narsa o‘quv materalini idro

O‘quv faoliyati motivatsiyasining manbalari mavjud bo‘lib, ularga quyidagilar kiradi: 1.Ichki manbalar. Ular insoniy tug‘ma yoki orttirilgan ehtiyojlari bilan belgilanadi. Ulardan eng muhimi tug‘ma axborotga bo‘lgan ehtiyojdir. Orttirilgan ehtiyojlar esa gnostik va ijtimoiy ijobiy ehtiyojlar hisoblanadi. 2.Tashqi manbalar. Ular shaxsning ijtimoiy hayot shart- sharoitlari bilan belgilanadi. Talablar ularning birinchisi bo‘lib, jamiyatning shaxsdan talab qiladigan doimiy xulq-atvorini bildiradi. Bog‘cha, maktab, oila boladan juda ko‘p ishlarni amalga oshirishni talab qiladi. Ijtimoiy kutish har birimizdan ma’lum bilimlar, ko‘nikmalar darajasini bo‘lishi, zarurligini jamiyat kutishini bildiradi. Masalan, bir Yoshli bola yurishi kerak, 7 Yoshdan u o‘qishi kerak, 15 Yoshdan u kasb tanlashi kera

Hamkorlikdagi ta’limni tashkil etish . Demokratiya, tenglik, sub’ektlar munosabatida o‘qituvchi va o‘quvchining tengligi, maqsadini va faoliyat mazmunini birgalikda aniqlashni ko‘zda tutadi. Muammoli yondashuv . Ta’lim jarayonini muammoli holatlar orqali namoyish qilish asosida o‘quvchi bilan birgalikdagi hamkorlikni faollashtirish usullaridan biridir. Bu jarayonda ilmiy bilishning ob’ektiv ziddiyatlarini aniqlash va ularni hal qilishning dialektik tafakkurni rivojlantirish va ularni amaliy faoliyatda ijodiy ravishda qo‘llash ta’minlanadi. Axborot berishning eng yangi vosita va usullaridan foydalanish, ya’ni o‘quv jarayoniga kompyuter va axborot texnologiyalarini jalb qilish. O‘qitish usullari va texnikasi: muloqot, keys stadi, muammoli usul, o‘rgatuvchi o‘yinlar, “aqliy hujum”, insert,

AQSH psixologi D. Dyui fikrlashning ijtimoiy psixologik mohiyatini fikrni shakllanish muammosiga bog‘lab o‘rgangan olim hisoblanadi. Uning ta’kidlashicha, tajriba bilan bilimlar fikrning manbaini tashkil qiladi. Agar shaxs muammo bilan qisman tanish bo‘lsa-da, u muammoni hal qilish uchun fikr yuritishi mumkin. Agar shaxs oldida muammo tursa-yu, lekin bunday sharoitni o‘z ichiga olgan tajriba bo‘lmasa, bu taqdirda shaxs fikrlay olmaydi. Muallifning ta’kidlashicha, hayratlanish har qanday fanning onasidir. Qiziquvchanlik o‘zining dastlabki ko‘rinishida hayotiylikning mo‘l-ko‘lligini, tabiiy quvvatning ko‘pligini ifodalaydi. “Qiziquvchanlikning yuqori bosqichi bilishga intilishning ijtimoiy qo‘zg‘atuvchilari ta’siri ostida rivojlanadi. “Bu nima?”, “Nimaga?” kabi so‘roqlar shaxs mavjudligini

YA.A. Ponomarevning tadqiqotlari intuitsiya (ichki his, ichdan his qilish) mohiyatini yoritishga imkon beruvchi sub’ektiv sharoitlarni aniqlashga yordam beradi. Muallif sub’ektiv sharoitlar qatoriga muammoning mavjudligini, vazifani hal qilishga mos bo‘lmagan usullarni tugatish, muammoga qiziqishni saqlagan holda echim uchun mavjud usullar yaroqsizligiga ishonish, ijodning birinchi bosqichlarida muammoning qisqartirilishi va sxemalashtirilishi kabilarni kiritadi.SHunday qilib, YA.A. Ponomarev tadqiqotlarining ahamiyati shundan iboratki, u ichdan his qilish (intuitsiya) mexanizmini eksperimental o‘rganish zarurligini va mumkinligini ko‘rsatdi. Intuitsiya qonuniyatlarini bilishga asoslangan holda, o‘qituvchi ta’lim jarayonida faraz vujudga keltirishi, ilhomlanishi, ijodiy vaziyatlar va psix

Купить