Tasavvuf tushunchasining mazmun va mohiyati uning tarixi va asosiy g’oyalarining tasnifi - Психология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	175.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	18 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Психология

Tasavvuf tushunchasining mazmun va mohiyati uning tarixi va asosiy g’oyalarining tasnifi

Купить

Tasavvuf tushunchasining mazmun va mohiyati uning tarixi va asosiy g’oyalarining tasnifi REJA: 1. TASAVVUF 2. TASAVVUF TARIQATLARI 3. TASAVVUF ALLOMALARI

TASAVVUF  1 . Tasavvuf , sufiylik — islomda insonni ruhiy va axloqiy jihatdan komillik sari yo llovchi ʻ ta limotdir ʼ . Tasavvuf so zining o zagi va mazmuni ʻ ʻ haqida olimlar turli fikr va taxminlar bildirishgan. Ular ichida Ibn Xaldunning fikri haqiqatga yaqin deb e tirof etilgan. U "Muqaddima" asarida ʼ tasavvuf "suvf" — "jun", "po stin" so zidan olingan bo lishi kerak, zero qadimdan tarkidunyo qilgan zohidlar jundan to qilgan kiyim yoki ʻ ʻ ʻ ʻ po stin kiyib yurishni odat qilganlar, bu bilan ular bashang kiyinib yuruvchi axli dunyolardan farqli hayot tarzini o zlarida namoyon etganlar, ʻ ʻ deydi. Tasavvuf va "sufiy" so zlari 9-asrning boshlarida yashagan Abu Hoshim Sufiydan boshlab joriy etilgan. Undan oldingi davrlarda bu ʻ atama o rnida "

 2. Bermuda uchburchagi  Ispaniya navigatori Bermmudes nomidagi navigator "Orol" dagi Atlantikadagi Atlantikada bo'lib, ular kemalar va maydalagichlar bilan qurshovga qo'yilgan, kemalar uchun xavfni anglatadi. U omadli edi: U ularni Iblis orollarini chaqirib, ularni xavfsiz ravishda o'tdi. Keyinchalik ular Bermuda orollari deb nomlangan. Hozirgi vaqtda bu joy yomon shon-shuhratga ega: bu navigatsiya va havo reyslari uchun xavfli maydon. Ha, va chegaralar sezilarli darajada yakunlandi.  Hozirgi vaqtda xavfli maydon - bu eng ko'p va orollar orasidagi Atlantika okeanida joylashgan barcha sohalar: Puerto-Riko, yarim orollari Florida va Bermuda. Ushbu zona o'z nomini - Bermuda uchburchagi oldi. Bu erda ular kemalar, samolyotlar va odamlar yo'q bo'lib ketis

 Tergov mutlaqo hech narsa emas edi. Bermuda uchburchagi insoniyatning abadiy sirini saqlab qoldi. Kelgusida sirli uchburchak zonasiga tushgan kemalar va samolyotlarning yo'q bo'lib ketishining barcha yangi va yangi holatlari bo'lib o'tdi. XX asrning ikkinchi yarmida ushbu tabiiy hodisa jiddiy shug'ullana boshladi. Bermuda, Florida va Puerto-Riko o'rtasida Atlantikadagi Atlantikadagi Atlantikadagi Atlantikada tushunib bo'lmaydigan narsalar olimlarni barcha yangi farazlarni ixtiro qilishga aylantiradi.  Biroq, bu joyda sirning belgisi. Va u faktlarning noqulayligi yoki ma'lum bir dalillarning noqonuniy buzilishi bilan bog'liq. Qanday bo'lmasin, olimlar hali ham o'rganilmagan tabiiy anomaliyalarning ushbu zonasida namoyon bo'lishni istisdilar

 Misr piramidalarning siri  Piramida - fir'avn qabri, bir vaqtlar taxtga qo'shildi. Xirisi, ulug'vor va eng qudratli kishi uning qabridir. Tarixning tushunarsiz bo'lmagan faktlar birinchi navbatda qadimgi misrlik piramidalarning sirli qurilishi bilan bog'liq. Tarixchilarning hisob-kitoblariga ko'ra, ularning qurilishi miloddan avvalgi 2700 dan 1800 gacha boshlangan. Ammo topishmoq bu erda ham emas! Olimlarning ta'kidlashicha, o'sha kunlarda oddiy odamlar bunday jiddiy va amaliy tuzilmalarni qura olmagan.  Piramida qoshida maxsus davolangan tosh bloklarining umumiy og'irligi hisoblab chiqilgan. Bu og'irlik 6,5 million tonnadan iborat! Bir olimning ishonishlariga ko'ra, bunday maqbara qurilishi 20 yil davomida 100000 kishi ishtirok etgan holda 2

 Olimlar - skeptiklar, bunday vazifa ular uchun chidab bo'lmasligini, bularning barchasi juda ajoyib dalillar ekanligini aytishadi. Bundan tashqari, qadimgi misrlik piramidalarning butun yil davomida qurilishi faqat bir zumda, Nil daryosi oqlanganida, quruvchilarning qishloq xo'jaligi bilan bog'liq ishlarini to'xtatib qo'ygan. Bugungi kunda ko'plab farazlar ilgari surilgan, ammo ularning hech biri tanqid va kuch uchun sinovdan o'tkazilmagan.

TASAVVUF ALLOMALARI

TASAVVUF ALLOMALARI  Avliyolar haqida tazkira bitish, ularning maqomat va manoqiblarini yozish an’anaga aylangan. Jumladan, Abdurahmon Sulamiyning «Tabaqot us-so‘fiya», Abdulloh Ansoriyning «Manozil us-soirin», Fariduddin Attorning «Tazkirat ul-avliyo», Abdurahmon Jomiyning «Nafahot ul-uns», Alisher Navoiyning «Nasoyim ul-muhabbat», Muhammad Siddiq Rushdiyning «Tazkirat ul-avliyoi turkiy» kabi kitoblarini ko‘rsatish mumkin. Bulardan Navoiy va Rushdiy asarlari o‘zbek tilidadir. Ammo ularning tili xiyla eskirib, hozirgi kitobxonlarga qiyinchilik tug‘diradi. Filologiya fanlari doktori, professor Hamidjon Homidiy shu qadimiy an’anani davom ettirgan holda tasavvuf shayxlari, oriflar va valiy zotlarning hayoti va asarlarini o‘rganib chiqib, «Tasavvuf allomalari» nomi bilan bir kitob yaratibdi.

TASAVVUF ALLOMALARI  CHunki katta mehnat amalga oshirilgan. Talay qo‘lyozma manbalarga suyangan holda 80 nafar tasavvuf allomasining hayoti va faoliyati ixcham, ravon va ommabop usulda yoritib berilgan. SHu bilan birga shayxlarning bayon etgan hikmatlari, fikru mulohazalaridan namunalar keltirilgan. Tasavvuf tazkiralari, manoqiblari rivoyat va naqllarga serob. CHunki xuddi shu rivoyat va naqllar shayxlarning tutgan yo‘li, o‘ziga xos tariqati, niyat-maqsadini rivoyatlar orqali ochishga xizmat qiladi. Kitob SHayx Uvays Qaraniy bilan boshlanib, Muhammad Siddiq Rushdiy bilan yakun topadi. Kitobda tasavvufning turli yo‘nalishiga mansub shayx va oriflar hayoti zikri mavjud. Risolada Boyazid Bistomiy, Mansur Halloj, Abulhasan Xaraqoniy, Abu Sa’id Abulxayr kabi jununtabiat, iloh ishqining sarxush

TASAVVUF TARIQATLARI  Sharq tasavvufi tarixida bir qancha maktablar yoki tariqatlar bo‘lgan. Ularning paydo bo‘lishi va taraqqiyoti tarixi ali ibn usmon jullobiy hujviriyning «kashf ulmahjub», doroshukuhning «safinat ul-avliyo», abdurrofe’ haqiqatning «eronlik oriflar va irfon tarixi», sayyid ziyovuddin sajjodiyning «tasavvuf muqaddimasi», najmiddin komilovning «tasavvuf», usmon turarning «tasavvuf tarixi» kabi kitoblarida birmuncha batafsil yoritilib, tahlil qilingan. Biz ham o‘quvchilarda o‘tmishdagi sharq mamlakatlarida keng tarqalgan tasavvuf maktablari, tariqatlari haqida tasavvur paydo qilish niyatida ularning mohiyatini muxtasar bayon etishni lozim topdik. Muhosibiya tariqatiga basra va bag‘dod shayxlarining piri horis muhosibiy (vaf. 243/857 y.) Asos solgan. Muhosibiy tasavvufdagi

TASAVVUF TARIQATLARI  Inson rizoligi bilan xudo rizoligi orasida uzviy bog‘liqlik mavjud. Shu sababli rizo sabr va bardosh asosiga qurilgan ilohiy muhabbat ifodasidir. Rizo zuhd yoki nafs inkoridan ustun turadi. Zero, rizoning sarchashmasi allohga muhabbatdirki, horis muhosibiy hayotdagi og‘irlik va 8 engillikni, xushlik va noxushlikni «ilohiy jilva» deb, turmush qiyinchiliklarini bamaylixotir qabul qilgan. Muhosibiy fikricha, insonning o‘z-o‘zini taftish qilishi, nafsini idora etishi, o‘z- o‘ziga hisob berishi (taxallusi shunga asoslanadi) muhimdir. Zero, tasavvufning asl maqsadi insonning ma’naviy-ruhiy kamolotidir. Qassoriya tariqatiga nishopur shayxlarining piri hamdun qassor (vaf. 271/884 y.) Asos solgan. Qassor «malomat» yo‘lini targ‘ib etgan va keyinchalik malomatiya so‘fiylik oqim

TASAVVUF TARIQATLARI  Shuning uchun ular «qanchalik malomatga qolsang, shuncha g‘urur va firibdan yiroq bo‘lasan» degan aqidaga amal qilishgan. Malomatiylar ichki tuyg‘ularni tashqariga chiqarmay, zuhd, riyozat va karomatni oshkor etishni johillik, riyo deb bilishgan. 9 tayfuriya tariqati asoschisi o‘nlab mashoyixlarning piri murshidi, metin iroda sohibi, buyuk shayx, «sulton ulorifiyn» boyazid bistomiy (vaf. 243/848 y.)Dir. Tasavvuf tarixida intuitiv bilish nazariyasining asoschisi deya e’tirof etilgan boyazid bistomiy «g‘alabot» va «sukr» (sarxushlik) yo‘lidan borgan. Uning fikricha, zikr paytida o‘zini unutib, haqning ishqida mastu mustag‘raq bo‘lgan so‘fiyning holati «fano»dirki, o‘zligidan kechgan va o‘zligini unutgan so‘fiyda ilohiy sifatlar mujassam bo‘ladi. Junaydiya tariqatining

TASAVVUF TARIQATLARI

Купить