Temperament va kasb - Психология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	552.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	18 Сентябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Психология

Temperament va kasb

Купить

Temperament va kasb

Bizning taqdirimizni belgilaydigan ma suliyatliʼ bosqichlardan biri, bu kasb tanlashdir. Unga jiddiylik bilan qarash maqsadga muvofiq. Kasb – inson mehnati yoki mehnat faoliyatining alohida turi bo lib, uni bajarish uchun insonda maxsus bilimlar, ko nikma, malakalar va kasbiy qobiliyatlar mavjud ʻ ʻ bo lishi lozim. ʻ

Kasb tanlash avvalo maqsad qo yish bilan boshlanadi.ʻ KELAJAKDAGI ASOSIY MAQSADLAR:  Kim bo‘lmoqchiman? MAQSADGA ERISHISH USULLARI:  Tashqi sharoit (bo lajak o qish joyini tanlashda duch kelishi mumkin bo lgan ʻ ʻ ʻ to siqlar va ularni bartaraf etish yo llarini izlash). ʻ ʻ  Ichki sharoit (qobiliyat, iroda, sog liq). ʻ MAQSADLAR ICHKI RESURSLAR BILAN TA MINLANGANLILIK DARAJASI: ʼ  Hoxish, istak  Ishonch Nimaga erishmoqchiman?

Har bir o quvchilarning o ziga hos individual psixoligik ʻ ʻ xususiyatlari bor. Individual psixologik hususiyatidan kelib chiqib, har bir shaxs oziga xos bo lgan kasblarni egallaydi. ʻ Psixologlar maxsus metodikalar orqali o quvchilarning qaysi kasbga ʻ layoqatlilik darajasini o rganib maslahat va tavsiyalar beradi. ʻ

Kasb tanlash jarayonida o quvchilarning individual-tipalogik ʻ x ususiyatlari ham hisobga olinishi lozim. Chunki shaxsning xulq- atvori, temperamenti qobiliyati va boshqa x islatlari kasb tanlashda alohida ahamiyatga ega. Temperament insonning tug ma ʻ x ususiyatlaridan biri bo lib, asosiy to ʻ ‘ rtta ya ni ʼ xolerik, sangvenik, flegmatik va melanxolik kabi tiplari bor. Ular k asb tanlashda muhim ahamiyatga ega.

Temperament - bu biologik sifat, tug ma bo‘lib sotib olinmagan. ʻ Temperament bizning reaksiyalarimizning tezligini, kuchini va muvozanatini belgilaydi va ta minlaydi. U fikrlash, nutq va muloqot ʼ tarzida o zini namoyon qiladi. Ammo temperament qiziqishlarga, ʻ muvaffaqiyatga, aqlga, ishbilarmonlik fazilatlariga ta sir qilmaydi. ʼ Miloddan avvalgi asrda Buyuk olim Gippokrat Gretsiyada yashagan, uning oilasida 17 avlod shifokorlar bo lgan. Tajriba va kuzatish unga ʻ hozirgi kunda taniqli odamlarning turlarini tasvirlashga yordam berdi: sangvinik, xolerik, flegmatik va melanxolik. Gippokrat to rtta ʻ temperamentni to rt element bilan taqqosladi: ʻ olov, yer, suv, havo. To rt elementning uyg unligi yerda hayotni yaratadi, insondagi ʻ ʻ to rtta tamoyilning uyg unligi unga to liq hayot kechiri

1-topshiriq.Temperamentni aniqlash. Savol raqami yonidagi shaklga “ +” yoki “ –” qo yib, turli ʻ vaziyatlarda his-tuyg ularingiz va reaksiyalaringiz bilan ʻ bog liq savollarga “ha” yoki “yo q” deb javob bering. ʻ ʻ

1. Men tez-tez yangi tajribalarga ehtiyoj sezaman. 2. Rejalarimdan voz kechish men uchun qiyin bo lishi mumkin.ʻ 3. Men odatda harakat qilaman va tez gapiraman, uzoq vaqt ikkilanmasdan. 4. Ba zida men hech qanday sababsiz baxsiz his qilaman. ʼ 5. Garovda men g ayrioddiy narsani qila olaman. ʻ 6. Ba zan va dalarimni buzaman. ʼ ʼ 7. Mening kayfiyatim tez-tez o zgaradi. ʻ 8. Men kabi qimor. 9. Menda tez yurak urishi bor. 10. Men tez-tez aytganim yoki noto g ri ish qilganim haqida tashvishlanaman. ʻ ʻ 11. Menga tezlikni talab qiladigan ish yoqadi. 12. Do stlarim haqida yomon gapirishim kerak yedi. ʻ 13. Meni hafa qilish oson. 14. Bir nechta do stlardan ko ra ko p do stlarga yega bo lish yaxshiroqdir. ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ 15. Ba zan men yenergiya bilan to lib-toshganman va ba zida hamma narsa mening ʼ ʻ ʼ

Savollarga har qanday salbiy javob: № 6, 12, 18, 24, 30, 36 bu bir nuqtada taxmin qilinadi. Hisob qanchalik past bo lsa, ʻ test natijalarining ishonchliligi shunchalik yuqori bo ladi. Agar siz uch balldan ʻ ortiq ball to plagan bo lsangiz, ehtimol siz ongsiz ravishda ʻ ʻ “yaxshi”, “to g ri” ʻ ʻ javoblarni berishga intildingiz. Savollarga ijobiy javoblaringiz sonini hisoblang . № 1, 3, 5, 8, 11, 14, 16, 19, 21, 23, 25, 27, 29, 32, 34, 37,39. Qatorga miqdorni yozing ekstraversiya (xushmuomalalik). 0-5 ball. Agar siz 6 balldan kam ball to plagan bo lsangiz, siz introvert. ʻ ʻ Introvert (lotincha “intro” ya ni “ichki” degan ma noni anglatadi) ʼ ʼ uning ichki dunyosiga qaratilgan, u o zining his-tuyg ulari, fikrlari, tajribalari, voqea va hodisalarni qayta ʻ ʻ ko rib chiqish orqali ichki tajrib

6-11 ball. Psixologiyada sizning turingizdagi odamlar uchun maxsus atama mavjud – ambivert ( lotincha “ambi” dan – dual) . Bu universal shaxs turi, oltin o rta. Siz muloqotda tanlangansiz. Siz odamlar bilan ʻ bo lishni yoqtirasiz, lekin sizni kim o rab olgani haqida qayg urasiz. ʻ ʻ ʻ Siz kompaniyada o zingizni yaxshi his qilasiz, lekin uni osongina rad ʻ etishingiz mumkin. Yolg izlik sizni qo rqitmaydi. Siz nafaqat aloqa ʻ ʻ bilan bog liq ʻ kasblar uchun, balki yolg iz ishlash qobiliyatini talab ʻ qilasiz. 12-17 ball. Agar siz 12 balldan ortiq ball to plasangiz, siz ekstrovertsiz. ʻ Ekstrovert ( lotincha “qo shimcha”, “ortiq”, “tashqarida”, degan ʻ ma noni anglatadi ʼ ) - tashqi, tashqi obyektlar va sharoitlarga, boshqa odamlarning fikrlariga, tashqi, maqom atributlariga yo naltirilgan ʻ

Biz ikkita parametrni aniqladik – yekstraversiya va barqarorlik. Gorizontal o qda ʻ “ekstravert” (xushmuomalalik) shkalasi bo yicha ʻ ballar yig indisini va vertikal o qda – ʻ ʻ “barqarorlik” shkalasi bo yicha ballar yig indisini belgilang. ʻ ʻ Agar siz koordinata o qlarida ikkala nuqtani belgilagan bo lsangiz, ʻ ʻ temperamentingizni osongina aniqlashingiz mumkin. Siz markazdan qanchalik uzoqda bo lsangiz, to rtta temperamentdan birining ʻ ʻ xususiyatlari shunchalik aniq bo ladi. Agar sizning nuqtangiz ikkita ʻ o qdan birida bo lsa, demak siz ikkita temperament xususiyatlarini ʻ ʻ birlashtira olasiz. Bunda siz barcha to rtta temperamentning ʻ xususiyatlarini birlashtirasiz.

Sangvinik Sangvinik temperamentli odam tezda odamlar bilan yaqinlashadi, quvnoq, bir faoliyat turidan boshqasiga osongina o tadi, lekin monoton ishni yoqtirmaydi. U his-ʻ tuyg ularini osongina boshqaradi, tezda yangi muhitga ko nikadi, muloqotni yaxshi ʻ ʻ ko radi. Sangvinik odam tezda quvonch, qayg u, mehr va dushmanlik tuyg ularini ʻ ʻ ʻ rivojlantiradi, ammo bu tuyg ular sayozdir. Sangvinik odamning kayfiyati tezda ʻ o zgaradi, lekin, qoida tariqasida, yaxshi kayfiyat ustunlik qiladi. Sangvinik ʻ temperamenti kasb tanlashda hech qanday cheklovlar qo ymaydi. ʻ Ushbu temperament vakillari quyidagi kasblardan birini egallashlari mumkin:  Ma mur(administirator) ʼ .  Sotuvchi .  Pedagog .  Jurnalist .  Advokat .  Iqtisodchi .  Texnolog .  Oshpaz .  Tibbiyot hodimlari .

Xolerik Xolerik temperamentli odamlar tez, harakatchan, hayajonli. Xolerik odamlarda ifodali yuz ifodalari, jonli nutq, o tkir harakatlar mavjud. Uning his-tuyg ulari odatda tezda paydo bo ladi ʻ ʻ ʻ va o zini yorqin namoyon qiladi. Xolerik o sish bilan biznesga kirishadi, ko tarilish bilan ʻ ʻ ʻ ishlaydi, qiyinchiliklarni yengib chiqadi. Energiya ta minoti tugagach, kayfiyat keskin pasayadi. ʼ Odamlar bilan muloqot qilishda xolerik ziddiyatli vaziyatlarni keltirib chiqarishi mumkin. Xolerik odamlar o rtasida muloqotga bo lgan yehtiyoj ortib borayotganligi sababli, ular ʻ ʻ ko pincha aloqa bilan bog liq kasblarni tanlaydilar - xizmat ko rsatish sohasi, huquq, siyosat, ʻ ʻ ʻ ma muriyat. ʼ Ushbu temperament vakillari quyidagi kasblardan birini egallashlari mumkin:  O qituvchi. ʻ  Sinovchi.

Flegmatik temperamentli odamlar sekin va muvozanatli. Ular, qoida tariqasida, boshlangan biznesni oxirigacha olib kelishadi. Ularning his-tuyg ulari chuqur, lekin qiziquvchan ko zlardan ʻ ʻ yashiringan. Flegmatik odamlar o zlaridan chiqib ketish qiyin. Flegmatik temperamentli odam ʻ uchun o zini tuta bilish, xotirjamlik, xotirjamlikni rivojlantirish oson. Ammo flegmatik odam ʻ o ziga yetishmayotgan fazilatlarni rivojlantirishi kerak ʻ . Harakatchanlik, faollik, unga ma lum ʼ sharoitlarda juda oson shakllanishi mumkin bo lgan faoliyatga, letargiyaga, inersiyaga befarqlik ʻ ko rsatishiga yo l qo ymaslik. Flegmatik odamlarda tizimli ishlashga moyillik, qo yilgan ʻ ʻ ʻ ʻ vazifaga diqqatni jamlash qobiliyati, o ychanlik – olim, tadqiqotchining zarur kasbiy fazilatlari ʻ mavjud. Ushbu temperame

 Rassom  Tikuvchi  To quvchiʻ  Yozuvchi  Bugalter  Agranom  Avtomobillar ustasiMelanxolik Melanxolik temperamentli odamda his-tuyg ular va hissiy holatlar chuqurligi, katta kuchi va davomiyligi bilan farq qiladi. Melanxolik xafagarchilikni, ko tarish qiyin, garchi tashqi tomondan bu zaif namoyon bo lishi mumkin. Ular notanish va yangi odamlardan qochishadi, ko pincha xijolat bo lishadi, yangi muhitda katta noqulaylik ko rsatadilar. Hamma narsa yangi va g ayrioddiy sabablar yashirin norozilik ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ hissi. Ammo tanish va xotirjam muhitda bunday temperamentga yega odamlar o zlarini xotirjam his qilishadi va juda samarali ishlashadi. Melanxoliklar chuqurlik va doimiylik, tashqi ta sirlarga o tkir sezuvchanlik bilan ajralib turadi. ʻ ʼ ʻ Ushbu temperament vakillari quyidagi kasbl

Sof temperamentlar kam uchraydi. Har bir insonda xolerik, sangvinik, flegmatik va melanxolik narsa bor. Kim bo lish ʻ yaxshiroq degan savol, yilning qaysi vaqti yaxshiroq degan savol ham mantiqiy emas. Har birining ijobiy va salbiy tomonlari bor. Ularni bilish va harakat qilish, vaziyatga qarab samarali xulq-atvor modelini tanlash, tabiiy fazilatlarga rioya qilmaslik, balki ularni rivojlantirish kerak.

2-topshiriq.Dars mavzusini tushunish bo yicha savollar.ʻ 1. Xotirjamlik va tenglik eng zarur. a) huquq-tartibot xodimi, b) o qituvchi, v) chilangar, d) oshpaz. ʻ 2. Introvert uchun ishlashi mumkin bo‘lgan kasb. a) advokat, b) jurnalist, v) sartarosh, d) korrektor eng mos keladi. 3. Insonlarni boshqara olmaydigan tip qaysi. a) sangvinik, b) xolerik, v) flegmatik, d) melanxolik. 4. Ekstrovert uchun qaysi kasb bilan shug ullanish yaxshiroqdir. ʻ a) ilmiy faoliyat, b) aniq amaliy ish, v) mijozlarga xizmat ko rsatish, d) hisob- ʻ kitoblar va hisob-kitoblar. 5. Melanxolik qaysi kasbda ishlashi tavsiya yetilmaydi. a) terapevt, b) jarroh, v) okulist, d) rentgenolog sifatida.

Kasb tanlashda temperamentning o ziga xos xususiyatlarini ʻ hisobga olish kerak, ammo temperamentni xarakter bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Mehribonlik va shafqatizlik, mehnatyevarlik va dangasalik, ozodalik va dangasalik-bularning barchasi tabiatga xos bo lmagan, lekin hayot davomida ʻ shakllanadigan xarakter xususiyatlaridir. Har qanday temperamentli odam aqlli yoki ahmoq, halol yoki yolg onchi, ʻ iste dodli yoki qobiliyatiz bo lishi mumkin. Insonning ʼ ʻ muvaffaqiyati uning temperamentiga emas, balki shaxsning qobiliyatlari, bilimlari, ko nikmalari va yo nalishiga bog liq. ʻ ʻ ʻ

Bundan xulosa qilishimiz mumkinki, har bir o quvchi ʻ kasb tanlashda kimningdir ho x ishiga ko ra emas balki, ʻ o z ichki intuitsiyalariga, ʻ temperament x ususiyatlariga va qobilyatlariga tayangan holda, psixologlar bilan maslahatlashib, kasb tanlashlari maqsadga muvofiqdir.

E tiboringiz uchun rahmat!ʼE tiboringiz uchun rahmat!ʼ

Купить