“To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratning perimetrini yechishga o‘rgatish” - Maktabgacha va boshlang'ich ta'lim - Dars ishlanmalar

Dokument ma'lumotlari

Narxi	9000UZS
Hajmi	411.5KB
Xaridlar	0
Yuklab olingan sana	01 Oktyabr 2026
Kengaytma	doc
Bo'lim	Dars ishlanmalar
Fan	Maktabgacha va boshlang'ich ta'lim

Sotuvchi

Baxtiyor

Ro'yxatga olish sanasi 03 May 2024

28 Sotish

“To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratning perimetrini yechishga o‘rgatish”

Sotib olish

Fan: Matematika
Mavzu: “To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratning perimetrini yechishga o‘rgatish”
Sinf: 3-sinf
Dars davomiyligi: 45 daqiqa
Dars turi: Yangi bilim beruvchi va amaliy
Dars metodi: Suhbat, tushuntirish, savol-javob, “Kim tez topadi?”, “Zanjir” metodi
Dars jihozlari: Doska, darslik, tarqatma materiallar, rangli qog‘ozlar, chizg‘ich, geometrik
shakllar rasmlari
?????? Darsning maqsadi
Ta’limiy:
O‘quvchilarga to‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratning perimetri haqida tushuncha berish,
perimetrni formulalar yordamida hisoblashni o‘rgatish.
Tarbiyaviy:
O‘quvchilarda tartiblilik, aniqlik, jamoada ishlash va o‘zaro yordam berish ko‘nikmalarini
shakllantirish.
Rivojlantiruvchi:
O‘quvchilarning mantiqiy fikrlash, hisoblash, o‘lchash va masalani mustaqil yechish
qobiliyatlarini rivojlantirish.
?????? Darsning borishi
1. Tashkiliy qism — 3 daqiqa
O‘qituvchi:
— Assalomu alaykum, aziz o‘quvchilar! Bugungi matematika darsimizga tayyormisiz?
O‘quvchilar:
— Va alaykum assalom! Ha, tayyormiz!
Dars shiori:
“O‘lchaymiz, hisoblaymiz,
To‘g‘ri javobni topamiz!”
O‘qituvchi o‘quvchilarning darsga tayyorgarligini tekshiradi.
2. O‘tilgan mavzuni takrorlash — 5 daqiqa
O‘qituvchi geometrik shakllarni ko‘rsatadi.

Savollar:
1. Bu qanday shakl?
2. To‘g‘ri to‘rtburchakning nechta tomoni bor?
3. Kvadratning nechta tomoni bor?
4. Kvadratning tomonlari qanday?
5. Uzunlikni o‘lchash uchun qanday asbobdan foydalanamiz?
Kutiladigan javoblar:
— To‘g‘ri to‘rtburchakning 4 ta tomoni bor.
— Kvadratning ham 4 ta tomoni bor.
— Kvadratning barcha tomonlari teng.
— Uzunlik chizg‘ich yordamida o‘lchanadi.
3. Yangi mavzuga kirish — 5 daqiqa
O‘qituvchi doskaga to‘g‘ri to‘rtburchak chizadi:
6 sm
┌────────────┐
4 sm│ │4 sm
└────────────┘
6 sm
O‘qituvchi:
— Bolalar, tasavvur qiling, biz mana shu shaklning atrofiga lenta yopishtirmoqchimiz . Buning
uchun qancha lenta kerakligini qanday aniqlaymiz?
O‘quvchilar shaklning barcha tomonlarini qo‘shish kerakligini aytadilar.
O‘qituvchi:
— To‘g‘ri! Shaklning barcha tomonlari uzunliklari yig‘indisi perimetr deb ataladi.
?????? Qoida:
Shakl barcha tomonlari uzunliklarining yig‘indisi uning perimetri deyiladi.
Perimetr P harfi bilan belgilanadi.
4. To‘g‘ri to‘rtburchak perimetri — 7 daqiqa
To‘g‘ri to‘rtburchakda qarama-qarshi tomonlar teng bo‘ladi.
a = 6 sm

┌──────────────┐
b=4 sm│ │b=4 sm
└──────────────┘
a = 6 sm
Barcha tomonlarni qo‘shamiz:
P = 6 + 4 + 6 + 4 = 20 sm
Demak:
Formula:
P = a + b + a + b
yoki
⭐ P = 2 × (a + b)
Bu yerda:
 a — uzunligi;
 b — eni;
 P — perimetr.
Misol:
Uzunligi 8 sm , eni 3 sm bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchakning perimetrini toping.
Yechish:
P = 2 × (8 + 3)
P = 2 × 11
P = 22 sm
Javob: 22 sm.
5. Kvadrat perimetri — 5 daqiqa
O‘qituvchi kvadrat rasmini ko‘rsatadi:
5 sm
┌───────┐
5 sm│ │5 sm
└───────┘
5 sm

O‘qituvchi:
— Kvadratning barcha tomonlari qanday?
O‘quvchilar:
— Teng.
Demak, barcha tomonlar uzunligini qo‘shamiz:
P = 5 + 5 + 5 + 5 = 20 sm
⭐ Kvadrat perimetri formulasi:
P = 4 × a
Bu yerda a — kvadratning tomoni.
Misol:
Kvadratning tomoni 7 sm . Uning perimetrini toping.
P = 4 × 7 = 28 sm
Javob: 28 sm.
6. “Kim tez topadi?” o‘yini — 5 daqiqa
O‘quvchilarga quyidagi topshiriqlar beriladi.
?????? 1-topshiriq
To‘g‘ri to‘rtburchakning uzunligi 9 sm, eni 4 sm.
P = ?
Yechish:
P = 2 × (9 + 4)
P = 26 sm
Javob: 26 sm.
?????? 2-topshiriq
Kvadratning tomoni 6 sm.
P = ?
P = 4 × 6
P = 24 sm.
?????? 3-topshiriq
To‘g‘ri to‘rtburchakning uzunligi 10 sm, eni 5 sm.

P = ?
P = 2 × (10 + 5)
P = 30 sm.
7. Guruhlar bilan ishlash — 5 daqiqa
Sinf 3 guruhga bo‘linadi.
?????? “Bilimdonlar” guruhi
Kvadratning tomoni 8 sm.
P = ?
Javob: 32 sm
?????? “Zukkolar” guruhi
To‘g‘ri to‘rtburchakning uzunligi 12 sm, eni 5 sm.
P = ?
Javob: 34 sm
?????? “Chaqqonlar” guruhi
To‘g‘ri to‘rtburchakning tomonlari 7 sm va 3 sm.
P = ?
Javob: 20 sm
8. Mustaqil ish — 5 daqiqa
O‘quvchilar daftarlariga quyidagi masalalarni bajaradilar.
1-masala
To‘g‘ri to‘rtburchakning uzunligi 15 sm , eni 6 sm . Perimetrini toping.
P = 2 × (15 + 6) = 42 sm
2-masala
Kvadratning tomoni 9 sm . Perimetrini toping.
P = 4 × 9 = 36 sm
3-masala
Kvadratning perimetri 24 sm . Uning bir tomoni necha santimetr?
24 : 4 = 6 sm
Javob: 6 sm.

9. “To‘g‘ri yoki noto‘g‘ri?” — 2 daqiqa
O‘qituvchi gaplarni o‘qiydi. O‘quvchilar “To‘g‘ri” yoki “Noto‘g‘ri” deb javob beradilar.
1. Kvadratning barcha tomonlari teng. ✅
2
. Kvadratning perimetri P = 2 × a. ❌
3
. To‘g‘ri to‘rtburchakning qarama-qarshi tomonlari teng. ✅
4
. Perimetr shaklning barcha tomonlari yig‘indisidir. ✅
5
. Kvadrat perimetri P = 4 × a. ✅
10. Darsni yakunlash — 3 daqiqa
O‘qituvchi:
— Bugun qanday yangi bilim oldik?
O‘quvchilar:
— To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratning perimetrini topishni o‘rgandik.
Eslab qolamiz:
?????? To‘g‘ri to‘rtburchak:
P = 2 × (a + b)
?????? Kvadrat:
P = 4 × a
⭐ Baholash
O‘quvchilar darsdagi faolligiga qarab rag‘batlantiriladi:
?????? “A’lo matematik”
?????? “Faol ishtirokchi”
?????? “Zukko o‘quvchi”
Baholashda quyidagilar hisobga olinadi:
 formulani bilishi;
 hisoblashni to‘g‘ri bajarishi;
 chizmadan foydalana olishi;
 masalani mustaqil yechishi;
 guruh ishida faol qatnashishi.
?????? Uyga vazifa
1. Uzunligi 14 sm , eni 5 sm bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchakning perimetrini toping.

2. Tomoni 8 sm bo‘lgan kvadratning perimetrini toping.
3. O‘zingiz istagan o‘lchamda kvadrat va to‘g‘ri to‘rtburchak chizing va ularning perimetrini
hisoblang.

?????? Dars uchun asosiy ko‘rgazmali material

Dars ishlanma

Sotib olish

O'xshash dokumentlar
Bolalar tarbiya jamoasi - yagona pedagogik jarayonning asosiy shakli
Bolalar bog‘chasida psixologik-ijtimoiy va reabilitatsion yordamning ijtimoiy pedagogik xizmati
Bolalar folklorining o‘ziga xos jihatlari (xajm, sujet chizig‘i, janrlar)
Hikoya qilib berish turlari va metodlari. O‘yinchoq va predmetlarga qarab hikoya qilishga o‘rgatish. Bolalarni rasmga qarab hikoya tuzishga o‘rgatish. Maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqini o‘stirishda bolalar adabiy
Ijtimoiy pedagogik faoliyatning bolalarning moslashuv ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni