To’plamlar va ular ustida amallar - Алгебра - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	598.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Алгебра

To’plamlar va ular ustida amallar

Купить

Bajardi : Tekshirdi

Reja. To’plam va uning elementi. Chekli va cheksiz to’plamlar. To’plamlar kesishmasi . To’plamlarning birlashmasi. To’plamlar kesishmasi va birlashmasi qonunlari. Qism to’plamning to’ldiruvchisi . To’plamlarni sinflarga ajratish tushinchasi. To’plamlarning dekart ko’paytmasi. Adabiyotlar:

To’plam va uning elementi. Chekli va cheksiz to’plamlar. • Matematikada ko’pincha biror ob’ektlar gruppalarini yagona butun deb qarashga to’g’ri keladi: 1 dan 10 gacha bo’lgan sonlar bir xonali sonlar, uchburchaklar, kvadratlar va shu kabilar. Bunday turli majmualar to’plamlar deb ataladi. • To’plam tushunchasi matematikaning asosiy tushunchalaridan biridir va shuning uchun u boshqa tushunchalar orqali ta’riflanmaydi.Uni misollar yordamida tushuntirish mumkin.Jumladan biror sinfdagi o’quvchilar to’plami haqida, natural sonlar to’plami haqida gapirish mumkin. • Ba’zi hollarda to’plamlar lotin alfavitining A, B, C…, Z harflari bilan belgilanadi.Birorta ham ob’ektni o’z ichiga olmagan to’plam bo’sh to’plam deyiladi va belgi bilan belgilanadi. • To’plamni tashkil etuvchi ob’ektlar uning elemen

To’plamdagi el е m е ntlarning ushbu to’plamga qarashli ekanligini quyidagicha b е lgilaymiz. aA a el е m е nt A to’plamga qarashli. Agar bir о r el е m е nt to’plamga qarashli bo’lmasa. U holda  dan foydalaniladi. M: A = {1, a, b, c 4} bo’lsin u holda quyidagilar o’rinli 1A, aA, bA, cA, 4A, 5  A, d  A, k  A. Agar to’plam el е m е ntlarini sanash mumkin bo’lsa bunday to’plam ch е klangan to’plam d е yiladi. Agar ularni sanash mumkin bo’lmasa bunday to’plam ch е ksiz to’plam d е yiladi. Masalan, haftadagi kunlar to’plami chekli, to’g’ri chiziqdagi nuqtalar to’plami esa cheksizdir.

• Matematikada bunday to’plamlar uchun maxsus belgi qabul qilingan: N harfi bilan natural sonlar to’plami belgilanadi, Z – butun sonlar to’plami, Q – rasional sonlar to’plami, R – haqiqiy sonlar to’plami. • [0; 1] sigm е nt kantin е um quvvatli to’plamldir. Unga ekvival е nt to’plamlar ch е ksiz to’plam his о blanadi. I х tiyoriy kichik k е sma ustidagi nuqtalar to’plami kantin е um quvvatli to’plamga ekkvival е nt to’plamdir.

To’plamni uning barcha elementlarini sanab ko’rsatish • To’plam o’z elementlari bilan aniqlanadi, ya’ni agar ixtiyoriy ob’ekt haqida u biror to’plamga tegishli yoki tegishli emas deyish mumkin bo’lsa, bu to’plam berilgan deb hisoblanadi. • To’plamni uning barcha elementlarini sanab ko’rsatish bilan berish mumkin. Masalan, agar biz A to’plam 3, 4, 5 va 6 sonlardan tashkil topgan desak, biz bu to’plamni bergan bo’lamiz, chunki uning barcha elementlarini sanab ko’rsatildi. Uni bunday yozish mumkin: A={3, 4, 5, 6} bunda sanab ko’rsatilgan elementlar katta qavslar ichiga yoziladi. • Xarakteristik xossa – bu shunday xossaki, to’plamga tegishli har bir element bu xossaga ega bo’ladi va unga tegishli bo’lmagan birorta ham element bu xossaga ega bo’lmaydi.

Илмий тадкийкот методлари • Илмий тадкийкот методлари - бу конуний богланишларни, муносабатларни, алокаларни орнатиш ва илмий назарияларини тузуш максадида илмий информацияларни олиш усулларидир. Кузатиш, эксперимент, мактаб хужатларини урганиш, укувчилар ишларини урганиш, сухбат ва анкеталар утказиш илмий-педагогик таъдкийкот методлари жумласига киради. Masalan, ikki xonali sonlar to’plami A ni qaraylik

To’plamlarning dekart ko’paytmasi • To’plam elementlarining kelish tartibi muhim bo’lgan hollarda, matematikada elementlarning tartiblangan naborlari haqida gap boradi. Mazkur masalada biz tartiblangan juftliklar bilan ish ko’ramiz. • a va b elementlardan tashkil topgan tartiblangan juftlikni (a, b) bilan belgilash qabul qilingan, bunda a element juftliklarning birinchi koordinatasi (komponentasi), b element esa bu juftlikning ikkinchi koordinatasi (komponentasi) deyiladi. • (a, b) va (c, d) juftliklarda a = c va b = d bo’lgan holdagina bu juftliklar teng bo’ladi. • Ikkita turli to’plamlar elementlaridan ham tartiblangan jutliklar hosil qilish mumkin. Masalan, A = {1, 2, 3} va B = {3, 5} to’plamlarni olamiz va mumkin bo’lgan tartiblangan juftliklarni shunday hosil qilamizki, jutliklarning

• A va B to’plamlarning Dekart ko’paytmasi A  B kabi belgilanadi. • Dekart ko’paytmani topishda qo’llaniladigan amal to’plamlarning Dekart ko’paytirish deyiladi. • Ta’rif. A1, A2, …, An to’plamlarning Dekart ko’paytmasi deb uzunligi n bo’lgan shunday kortejlar to’plamiga aytiladiki,bunda kortejning birinchi komponentasi A1 to’plamga,ikkinchi komponentasi A2 to’plamga ,…, n-komponentasi An to’plamga tegishli bo’ladi.

Купить