Total commander qobiq dasturi - Informatika va AT - Referatlar

Dokument ma'lumotlari

Narxi	2000UZS
Hajmi	28.7KB
Xaridlar	0
Yuklab olingan sana	07 Noyabr 2026
Kengaytma	docx
Bo'lim	Referatlar
Fan	Informatika va AT

Total commander qobiq dasturi

Sotib olish

Total commander qobiq dasturi
Reja:
1. Qobiq dasturlar.
2. Total Commander panellarini boshqarish.
3. Total Commander matn muharriri.
4. Total Commander funksional tugmachalardan foydalanish.

Qobiq-dastur – operatsion sistema boshqaruvida ishga tushiriladigan va
foydalanuvchiga shu operatsion sistema bilan ishlashga ko‘maklashadigan
dasturdir. Eng birinchi ommalashgan qobiq-dasturlardan biri Norton Commander
deb nomlanadi. Bu qobiq-dastur amerikalik mashhur dasturchi Piter Norton
tomonidan ishlab chiqildi va juda tez ommalashib ketdi. Hozirgi kunda keng
tarqalgan Windows Commander, Total Commander, Far manager kabi qobiq-
dasturlar Norton Commander dasturining asosiy ish tamoyillarini o‘zida saqlab
qolgan.
Norton Commander kompyuter ekranida disk, katalog va fayllar
strukturasini ko‘rgazmali tarzdako‘rsatib turadi. Ma’lumki, matnli interfeysda
operatsion sistemaning buyruqlarini kompyuterga kiritish ko‘p mehnat, vaqt va
qunt talab qiladi. Norton Commander foydalanuvchini bu mehnatdan va operatsion
sistemaning o‘nlab buyruqlarini doimo yodda saqlashdan xalos etdi. Mazkur
dasturning eng afzal tomonlaridan biri – u operatsion sistema buyruqlaridan oson
va samarali foydalanish imkonini beradi.
Norton Commanderdan foydalanuvchi qobiq-dasturni tark etmasdan turib,
biror dasturni tuzishi yoki matnni tayyorlashi, ularni tahrirlashi va ishga tushirishi
mumkin. Norton Commander foydalanuvchi kiritgan buyruqlarni esda saqlab
boradi va ishlash jarayonida yana shu buyruqlardan foydalanishga to‘g‘ri kelsa,
ularni takroran klaviatura orqali termasdan amalga oshirish imkonini beradi.
Foydalanuvchi tomonidan tanlangan operatsion sistema buyrug‘i yoki amaliy
dastur bajarib bo‘lingandan so‘ng yana Norton Commanderga qaytiladi.
Qobiq-dasturlar asosan quyidagi imkoniyatlarni beradi:
• diskdan kataloglar ro‘yxatini ekranga to‘liq chiqarish;
• fayllardan nusxa ko‘chirish;
• fayllarni qayta nomlash;
• fayllarni o‘chirish;
• kataloglarning pog‘onalik tuzilmasini ko‘rish;
• bir katalogdan boshqa kataloglarga o‘tish;
• kataloglar hosil qilish;

• katalogni qayta nomlash va o‘chirish;
• matnli fayllarni tahrir qilish va boshqalar.
Total Commander dasturi Windows bilan ishlashni yengillashtirishdan
iborat. Bu dastur fayllar va papkalar bilan asosiy amallarni qidirish, nusxa olish,
qayta nomlash, o`chirish kabilarni soddaroq, qulayroq va yaqqolroq bajaradi.
Total Commander turli funksiyalarni bajaradi, xususan:
-diskdagi kataloglar ro`yxatini yaqqol ko`rsatadi.
-diskdagi kataloglar daraxtini ko`rsatish, kataloglarni yaratish, qayta nomlash,
o`chirish imkoniyatlariga ega.
- fayllar ustida nusxa ko`chirish, qayta nomlash, joyni o`zgartirish va o`chirish
komandalarini qulayroq bajaradi.
-turli matnli fayllar, hujjatlar, arxiv fayllar, ma`lumotlar bazasimatnlarini ko`rish,
matnli fayllarni tahrir qilish imkoniga ega.
Total Commander (Windows Commander) dasturi WINDOWS operatsion
tizimi bilan ishlash uchun eng ommaviy dastur-qobiqlardan biridir, u Windows
tizimida foydalanuvchi disklarni va disklardagi ma`lumotlarni, papkalarni
(kataloglarni) ko`radi, fayllarni o`chiradi, nusxa oladi, qayta nomlaydi, dasturni
ishga tushiradi va hokazo.
Total Commander ekranda buyruqni yoki faylning nomini tanlash yetarli,
Enter tugmasini, funksional tugmasini yoki sichqonchani shiqirlatish kerak va
kerakli jarayon bajariladi.
Total Commander bilan birgalikda matnli fayllarni va boshqa hujjatlarni
tahrir qilish va ko`rib chiqish uchun dasturlar yetkazib beriladi.
Total Commander dasturini yuklash uchun “ Пуск ” menyusidan
“ Программ ” –Total Commander dasturi tanlanadi.
Total Commander dasturi ishga tushirilgandan keyin oynaning yuqori
qismida menyular qatori, disklarni tanlash tugmalari, ikkita ramka bilan
chegaralangan to`g`ri to`rtburchakli oyna paydo bo`ladi.
Ekranning pastki satrlarida buyruqli satr va F3-F8, Alt+F4 boshqarish
tugmalari joylashgan:
F3 o`qish (View)- kursor bilan tanlangan faylni ko`rib chiqish.

F4 to`g`rilash (Edit)- kursor bilan tanlangan faylni tahrir qilish.
F5 nusxa(Soru)- kursor bilan tanlangan papkani (katalogni) yoki fayllarni
nusxalash.
F6 nom(RenMov)- kursor bilan tanlangan papkani (katalogni) yoki fayllarni
qayta nomlash yoki siljitish(siljitish boshqa panelda ochilgan papkada amalga
oshiriladi).
F7 katalog - yangi papka (katalog) yaratish.
F8 o`chirish(Delete)- kursor bilan tanlangan faylni (bo`sh katalogni)
o`chirish.
Alt+F4 chiqish(Quit)- Total Commander dasturidan chiqish.
Fayllar to’g’risidagi ma’lumotlarni chiqarishning 4 shakli mavjud: to’liq,
qisqa, izoh va andoza. To’liq shaklda o’ng tarafda fayl o’lchami baytlarda, faylni
yaratish yoki oxirgi o’zgartirilgan sanasi va vaqti chiqariladi. Qisqa shaklda faqat
fayl nomi chiqariladi.
« Загаловки табулятор » paneli bo’yicha papka (katalog) va fayllar
nomlarini sozlashda quyidagi imkoniyatlar mavjud:
-nomlarni alifbo tartibida;
-kengaytmalarni alfavit tartibida;
-fayllar o’lchanining kamayishi tartibida.
-faylning yaratilish sanasi va vaqtining kamayishi tartibda.
Fayllar va papkalar (kataloglar) ustida ba’zi amallar bajarish
Rang bilan tasvirlanadigan (kursor bilan ajratilgan) fayl yoki katalog aktiv
yoki ajratilgan deyiladi.
Birdaniga bir nechta fayllarni ajratish mumkin - Insert tugmasini bu fayllarni
nomlariga bosish yo’li bilan juda oddiy bajariladi.

Kursorni boshqa panelga ko’chirish uchun Tab tugmasini bosish kerak,
Bosh papka tarkibini chiqarish uchun kursorni uning nomiga o’rnatish va Enter
tugmasini bosish kerak.
Fayl yoki papka (katalog) ustida biror amalni bajarish uchun kursorni uning
nomiga o’rnatish va funktsional tugmalardan bitgasini yoki Enter tugmasini
bosish kerak.
Total Commander panellarini boshqarish
[Tab]- Joriy panelni o`zgartiradi.
[Ctrl]+[U]- Panellarning o`rnini almashtiradi.
[Alt]+[F1]- Chap panelda disklar ro`yxatini chiqaradi.
[Alt]+[F2]- O`ng panelda disklar ro`yxatini chiqaradi.
Paneldagi fayl va papkalar (kataloglar) ro`yxati
[Ctrl]+[F3]- fayl va papkalarni nom bo`yicha tartiblaydi.
[Ctrl]+[F4]-fayl va papkalarni kengaytma bo`yicha tartiblaydi.
[Ctrl]+[F5]-fayl va papkalarni vaqt bo`yicha tartiblaydi.
[Ctrl]+[F6]-fayl va papkalarni hajm bo`yicha tartiblaydi.
[Ctrl]+[F7]-kataloglarning tartiblanmagan ro`yxatini beradi.
Funksional tugmachalardan foydalanish
[F1]-Total Commander dasturi haqida qisqacha ma`lumotni beradi.
[F2]-foydalanuvchi ko`rsatgan komandalar ishini taxminlaydi.
[F3]-fayl matnini ekranga chiqaradi.
[F4]-faylni tahrir qilish imkoniyatini beradi.
[F5]-faylning nusxasini ko`chiradi.
[F6]-faylni qayta nomlaydi yoki boshqa katalogga ko`chiradi.
[F7]-yangi papka tashkil etadi.
[F8]-tanlangan fayl yoki papkani o`chiradi.
[Alt]+[F3]-matnli faylni tezroq chiqaradi
[Alt]+[F4]-total commander dasturidan chiqadi..
[Alt]+[F5]-ajratilgan fayllarni arxivga joylaydi
[Alt]+[F6]-arxivdagi faylni qayta tiklaydi.

[Alt]+[F7]-diskda faylni chiqaradi.
[Alt]+[F9]-arxivdagi faylni qayta tiklaydi.
[Alt]+[F10]-kataloglar daraxtini ta`minlaydi.
Total Commander matn muharriri
Operatsion qobiqda so`zlangan matnli muharriri bor, u uncha murakkab
bo`lmagan hujjatlarni tuzish va tahrir qilish uchun juda qulaydir.
Muharrirlar bilan ishlashda bajariladigan asosiy jarayonlar quyida
tushuntirilgan:
. ajratilgan matnli fayl bilan ishlash uchun muharrirni chiqarish-F4 tugmasini
bosish kerak.
. yangi faylni yaratish va tahrir qilish Ctrl+N tugmalarini bosish kerak.
. tahrir qilingan faylni saqlash F2 tugmasini bosish kerak.
. muharrirdan chiqish Esc tugmasini bosish kerak.
. ajratilgan blokni kursorning joriy holati bilan ko`rsatilgan joyga nusxalash F5
tugmasini bosish kerak.
. ajratilgan blokni o`chirish F8 tugmasini bosish kerak.
. matnni namuna bo`yicha kursordan keyin qidirish Shift+F3 tugmasini bosish
kerak.
. matnni namunalar bo`yicha kursordan oldindan qidirish va almashtirish Ctrl+R
tugmasini bosish kerak.
. belgilangan satrni o`chirish delete yoki F8 tugmalarini bosish kerak.
. yangi satrga qo`yish-Enter tugmasini bosish kerak.
. matn ichida kursorni harakatlantirish kursorni boshqarish tugmalari bilan amalga
oshiriladi.

Total commander qobiq dasturi

Sotib olish