Turli dasturlash tillari dastur strukturasi tahlili
![quyidagichadir: Tovar nomi (char[20] ) Ulgurji narxlar (long) Sotish narxlari
prosent hisobida (float) Tovar partiyasining hajmi (int) Tovar kirib kelgan vaqti
(char [9]) “Ombordagi tovarlar” strukturasidagi elementlarni sanab o’tish
davomida dasturchi tomonidan shu elementlarning turi qo’shilgan. Shunga
asoslanib komponentalar har qanday turga ega bo’lishi mumkin. Strukturalar
quyidagicha ta’riflanishi mumkin: struct struturali_tur_nomi
{Elementlar_ta’riflari} Masalan: struct Date { int year; char month, day; };
Yuqorida ko’rib o’tilgan misolni quyidagicha yozish mumkin. 74 struct goods
{ char name[20]; / *nomlanishi*/ long price; /*ulgurji narxlar */ float percent;
/*narxlar % */ int vol; /* tovar partiyasi */ char date [9]; /* tovar kirib kelgan
vaqti*/ }; Dasturda tuzilma turidagi o’zgaruvchi quyidagi shaklda kiritiladi: struct
Tuzilma_nomi identifikatorlarning_ro’yxati; Masalan: struct Date s1, s2; Misol
uchun: struct complex { double real; double imag; } Bu misolda kompleks sonni
tasvirlovchi strukturali tur complex kiritilgan bo’lib, kompleks son haqiqiy qismini
tasvirlovchi real va mavhum qismini tasvirlovchi imag komponentalaridan
iboratdir. Konkret strukturalar bu holda quyidagicha tasvirlanadi: struct complex
sigma,alfa; Quyidagi misolda kasr sonni tasvirlovchi numerator–sur’at va
denominatormaxraj komponentalaridan iborat struktura ta’rifi keltirilgan. struct
fraction; { int numerator; int denominator; 75 } Bu holda konkret strukturalar
quyidagicha tasvirlanishi mumkin: struct fraction beta; Strukturalar ta’riflanganda
konkret strukturalar ro’yxatini kiritish mumkin: struct struturali_tur_nomi
{Elementlar_ta’riflari} Konkret_strukturalar_ro’yxati. Misol: struct student { char
name[15]; char surname[20]; int year; } student_1, student_2, student_3; Bu holda
student strukturali tur bilan birga uchta konkret struktura kiritiladi. Bu strukturalar
student ismi (name[15]), familiyasi (surname[20]), tug’ilgan yilidan (year) iborat.
Strukturali tur ta’riflanganda tur nomi ko’rsatilmay, konkret strukturalar ro’yxati
ko’rsatilishi mumkin: struct {Elementlar_ta’riflari} Konkret_strukturalar_ro’yxati.
Quyidagi ta’rif yordamida uchta konkret struktura kiritiladi, lekin strukturali tur
kiritilmaydi. 76 struct { char processor [10]; int frequency; int memory; int disk; }
IBM_486, IBM_386, Compaq; Strukturalarga murojaat. Konkret strukturalar](https://docx.uz/documents/81af004f-73a4-4552-8cb9-7f0e1b14d058/page_9.png?v=1)
![ta’riflanganda massivlar kabi inisializasiya kilinishi mumkin. Masalan struct
complex sigma = {1.3; 12.6}; struct goods coats = {"pidjak", 40000, 7.5, 220,
"12.01.97"); Bir xil turdagi strukturalarga qiymat berish amalini qo’llash mumkin:
struct complex alfa; alfa = sigma; Lekin strukturalar uchun solishtirish amallari
aniqlanmagan. Strukturalar elementlariga quyidagicha murojaat qilish mumkin:
Struktura nomi.element_nomi. 'Nuqta amali' struktura elementiga murojaat qilish
amali deyiladi. Bu amal qavs amallari bilan birga eng yuqori ustivorlikka ega.
Misol: struct complex alfa = {1.2, -4.5}, betta = {5.6, -7.8), sigma; sigma.real =
alfa.real + betta.real; sigma.imag = alfa.imag + betta.imag; Konkret strukturalar
elementlari dasturda alohida kiritilishi va chiqarilishi zarur. Quyidagi misolda
xizmatchi strukturasi kiritiladi: #include struct employee { char name [64]; long
employee_id; float salary; char phone[10]; 77 int office_number; } worker; void
show_emploee(employee worker) { printf("\nIsmi: %s", worker.name); printf("\
nTelefon: %s",worker.phone); printf("\nNomer: %ld",worker.employee_id);
printf("\nOylik: %f",worker.salary); printf("\nOfis: %d",worker.office_number); };
int main() { worker.employee_id = 12345; worker.salary = 25000.00;
worker.office_number = 102; printf("\n ismi:"); scanf("%s",&worker.name);
printf("\n telefon:"); scanf("%s",&worker.phone); show_emploee(worker); return
0; } Strukturaviy tur kiritish. Strukturaviy turni kiritishda yana bir imkoniyatni
yordamchi so’z typedef yaratadi. Strukturaviy tur kiritilgan va qayta nomlangan
xol uchun ta’rif quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi: typedef struct{elementlar tarifi}
struktura turi Masalan: typedef struct { double real; double imag; } complex;
Keltirilgan qoida strukturaviy tur va unga belgilash kiritadi. Bu belgilash orqali
struktura turidagi o’zgaruvchilarni xuddi shunday oddiy nomlangan strukturaviy
tur kabi kiritish mumkin. Misol: complex sigma, alfa; 78 Strukturaviy turga
dasturchi typedef yordamida nom beradi shu bilan birga u ikkinchi nomga ham
struct yordamchi so’z orqali ega bo’la oladi. Misol tariqasida rasional kasrning
strukturaviy turini aniqlashni ko’rib chiqamiz. typedef struct rational_fraction { int
numerator; /* Surat */ int denominator; /* Maxraj*/ } fraction; bu yerda fraction –](https://docx.uz/documents/81af004f-73a4-4552-8cb9-7f0e1b14d058/page_10.png?v=1)
Turli dasturlash tillari dastur strukturasi tahlili