Yadro. 9 - sinf - Биология - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	04 Октябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Биология

Yadro. 9 - sinf

Купить

14- §. Yadro • 9- sinf “Biologiya. Sitologiya va genetika asoslari” darsligi asosida. 2014

• Yadro — zamburug‘, o‘simlik va hayvonlar hujayrasining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi.

• Hujayra yadrosida DNK ya’ni, genlar bo‘lib, ular ikki asosiy vazifani bajaradi: • Genetik axborotni saqlaydi va ko‘paytiradi.

• Hujayrada sodir bo‘ladigan moddalar almashinuvi jarayonini idora qiladi.

• Odatda hujayralar bitta yadroga ega bo‘ladi. Ba’zan 2—3 yadroga ega bo‘lgan hujayralar ham uchrab turadi. Ko‘p yadroli hujayralar (ayrim hollarda o‘nlab yadrolar) borligi ham ma’lum. Yadroning shakli ko‘pincha hujayra shakliga o‘xshab ketadi. Ayrim hollarda noto‘g‘ri shaklga ega bo‘lgan yadrolar ham uchraydi.

• Yadro qo‘sh membranali qobiq bilan o‘ralgan. Tashqi, sitoplazma bilan tutashgan yadro membranasida ribosomalar joylashgan. Ichki tomondan yadro membranasi silliq bo‘ladi.

• Hujayra yadrosi tarkibiga quyuq yadro shirasi , xromatin va bitta yoki bir necha yadrocha kiradi. Tirik hujayradagi yadro shirasi, yadro tuzilishidagi oraliqlarini to‘ldirib turuvchi gelsimon massadan iborat.

• Xromatin (yunoncha “xroma” — rang) yadroning shaklan yadrochadan farq qiluvchi, ba’zi bir bo‘yoqlar yordamida bo‘yaladigan donador va to‘rsimon tuzilishidir. Xromatin DNK va oqsildan iborat bo‘lib, xromosomaning spirallashmagan va zichlashmagan qismlari hisoblanadi.

• Xromosomalarni o‘rganish quyidagilarni aniqlashga imkon yaratdi. • Har qanday o‘simlik yoki hayvon organizmining somatik hujayrasidagi xromosomalar soni bir xil

• Har qanday organizmning jinsiy hujayrasi hamma vaqt somatik hujayraga nisbatan ikki barobar kam xromosomaga ega

• Bir turga mansub barcha organizmlarning hujayrasidagi xromosomalar soni bir xilda bo‘ladi.

• Somatik hujayraning xromosomalar to‘plamining miqdoriy (soni va o‘lchami) va sifatiy (shakli) belgilari yig‘indisi kariotip deb ataladi. Tirik organizmlarning ko‘pchilik turlarida kariotipdagi xromosomalar soni juft bo‘ladi.

• Bir xil shakl, o‘lcham hamda iplarga ega bo‘lgan xromosomalar gomologik xromosomalar deb ataladi. Somatik hujayraning xromosoma to‘plamidagi har bir xromosoma o‘z juftiga ega va juft (yoki diploid ) deb ataladi. Diploid to‘plam 2n bilan belgilanadi. Jinsiy hujayralarga juft gomologik xromosomalardan faqat bittasi o‘tadi, shuning uchun gametaning xromosoma to‘plami toq (yoki gaploid ) deyiladi.

• Hujayra yadrosiga xos bo‘lgan uchinchi xususiyat — yadrochaning mavjudligidir. U yadro shirasiga botib kirgan zich tanachadan iborat. Yadrochalar faqat bo‘linmaydigan hujayralarda bo‘ladi, ular mitoz paytida yo‘qolib ketadi, bo‘linish tamom bo‘lgach yana paydo bo‘ladi.

• Yadrocha — shakllanishdarajasi har xil bo‘lgan ribosomalar va r-RNKning to‘plamidan iborat.

Купить

Похожие документы
Fermentlar va kofermentlar funksiyasi
Viroidlar va uning ahamiyati
Faxriy yorliq
Faxriy yorliq
Bojxona qo'mitasiga ishga kirish uchun savol javoblar toplami