Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 572.3KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Геодезия

Продавец

Bohodir Jalolov

Зичлаш тармогида бурчакларни улчаш

Купить
Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигихўжалиги вазирлиги Тошкент ирригация ва мелиорация Тошкент ирригация ва мелиорация институтиинститути Мавзу : Мавзу : Зичлаш тармоғида бурчакларни ўлчаш ассистент Ш.Худайбергановассистент Ш.Худайберганов Ердан фойдаланиш ва ер кадастри факультети Ҳар қандай мамлакатнинг равнақи, умумбашарият тарихида тутган ўрни, мавқеи ва шуҳрати бевосита ўз фарзандларининг ақлий ва жисмоний етуклигига боғлиқдир. Ислом Каримов www.arxiv.uz Зичлаш тармоғида бурчакларни ўлчаш Зичлаш тармоқларида марказ ва белгиларни қуриб бўлгандан кейин Т5К, 2Т5К ва бошқа аниқ оптик теодалитлар билан горизонтал йўналишларни ўлчаб, бурчаклар ҳисобланади. Зичлаш тармоқларида доиравий қабуллар ва такрорлаш усуллари билан горизонтал бурчаклар ўлчанади. Доиравий қабуллар усули. Тармоқ пунктларидаги йўналишлар иккитадан кўп бўлса, яъни бир жойдан туриб биттадан кўп бурчакни ўлчаш керак бўлса, доиравий қабуллар усули қўлланилади. Ўлчаш қуйидаги тартибда бажарилади. www.arxiv.uz 4442 26 27 28 www.arxiv.uz Теодалит 43 – нуқтада ўрнатилиб, ишчи ҳолатига келтирилади, яъни марказлаштирилади, лимб доираси горизонтал ҳолатга келтирилади. Ўлчаш ишлари вертикал доиранинг чап (ДЧ) ҳолатида бошланади. Кўриш трубаси бошланғич, яъни бурчакларга нисбатан чап томондаги шундай қаратиш керакки, бунда лимб саноғи 0° дан 2 - 3' каттароқ бўлсин. Мисолда бошланғич пункт 42 ҳисобланади. Лимб бўшатилиб, труба визир ўқини 42 пунктга қаратиб, лимб маҳкамланади, саноқ олиб журналга ёзилади ( масалан 0° 03' 12'' ). Кейин алидадани бўшатиб, труда соат мили йўналиши бўйича кетма – кет 26, 27, 28, 44 ва яна 42 пунктларга қаратилиб олинган саноқларни журналга ёзилади. 42 пунктдан бошлаб унга яна қайтиб келинганда горизонтал ёпилган бўлади. Бу ўлчаш биринчи ярим қабулда ташкил қилинади. www.arxiv.uz Иккинча ярим қабулда бошлаш учун кўриш трубасини зенит орқали айлантириб доира ўнг (ДЎ) ҳолатига келтирилади. Алидадани бўшатиб, трубани 42 пунктдан бошлаб, кетма – кет соат милига тескари йўналишда 44, 28, 27, 26 ва 42 пунктларга қаратиб горизонтал доирадан олинган саноқларни журналга ёзилади. www.arxiv.uz Сана – 07. 07. 2012 йил Ҳаво – очиқ Кўриниши – 3 км t = + 30 ° Вақт – 7. 20 Тасвир - аниқ Йўналишлар номи Доира ҳолати Лимб штрихидан олинган саноқлар Шкаладан олинган саноқлар Ч + Ў (± 180) 2 0 га келтирилган йўналишлар 1 2 3 4 5 6 I қабул Пункт 42 Ч Ў 0˚ 180˚ 03'00" 02'48" 0˚03'00" 0˚02'54" 0˚00'00" 26 Ч Ў 52˚ 232˚ 11'54" 12'00" 52˚11'57" 52˚08'57" 27 Ч Ў 90˚ 270˚ 55'30" 55'36" 90˚55'33" 90˚52'33" 28 Ч Ў 137˚ 317˚ 31'30" 31'30" 137˚31'30" 137˚28'30" 44 Ч Ў 202˚ 382˚ 52'12" 52'18" 202˚52'15" 202˚49'15" 42 Ч Ў 0˚ 180˚ 03'12" 03'00" 0˚03'06" 00˚00'00" Горизонт ёпилмаслиги ∆ч = + 00' 12 &#34 Йўналиш лар номи Доира ҳолати Лимб штрихидан олинган саноқлар Шкаладан олинган саноқлар Ч + Ў (± 180) 2 0 га келтирилган йўналишлар 1 2 3 4 5 6 II қабул Пункт 42 Ч Ў 6 0˚ 24 0˚ 0 2 ' 48 " 0 3 ' 00 " 6 0˚0 2 ' 57 " 6 0˚02'54" 0˚00'00" 26 Ч Ў 11 2˚ 292 ˚ 11'4 8 " 12'00" 11 2˚11'5 4 " 52˚08'57" 27 Ч Ў 15 0˚ 33 0˚ 55'3 6 " 55' 42 " 15 0˚55'3 9 " 90˚52' 42 " 28 Ч Ў 19 7˚ 17˚ 31'30" 31'42" 1 9 7˚31'30" 137˚28'3 9 " 44 Ч Ў 2 6 2˚ 82˚ 52'12" 52' 24 " 2 6 2˚52'1 8 " 202˚49'1 8 " 42 Ч Ў 6 0˚ 24 0˚ 0 2 ' 54 " 03'0 6 " 6 0˚03'0 0 " 00˚00'00" www.arxiv.uz Йўналиш лар номи Доира ҳолати Лимб штрихидан олинган саноқлар Шкаладан олинган саноқлар Ч + Ў (± 180) 2 0 га келтирилган йўналишлар 1 2 3 4 5 6 III қабул Пункт 42 Ч Ў 12 0˚ 30 0˚ 0 4 ' 00 " 0 3 ' 48 " 12 0˚0 3 ' 57 " 12 0˚0 3 '54" 0˚00'00" 26 Ч Ў 17 2˚ 352 ˚ 1 2 '4 8 " 1 3 '0 6 " 17 2˚1 2 '5 7 " 52˚0 9 ' 00 " 27 Ч Ў 21 0˚ 3 0˚ 5 6 '3 6 " 5 6 ' 36 " 21 0˚5 6 '3 6 " 90˚52' 39 " 28 Ч Ў 25 7˚ 7 7˚ 3 2 '3 6 " 3 2 '42" 25 7˚3 2 '3 9 " 137˚28' 42 " 44 Ч Ў 32 2˚ 14 2˚ 5 3 ' 18 " 5 3 ' 24 " 32 2˚5 3 ' 21 " 202˚49' 24 " 42 Ч Ў 12 0˚ 30 0˚ 0 4 ' 06 " 03' 54 " 12 0˚0 4 '0 0 " 00˚00'00" www.arxiv.uz Жадвалда берилган формулада: δk — йўналишга киритиладиган тузатма; k – қабулда кузатилган йўналишлар номери; п - қабулда ўлчанган йўналишлар сони. ∆ ч = а ч.о – а ч.б ; ∆ ў = а ў.о – а ў.б ; бу ерда: а ч.о , а ч.б - чап доирада олинган охирги ва бошланғич саноқлар; а ў.о , а ў.б - ўнг доирада олинган худди шундай саноқлар; Чап доира билан ўнг доирадаги кузатишлар битта тўлиқ қабулни ташкил этади. Биринчи ярим қабулда ўлчаш натижалари юқоридан пастга қараб, иккинчи ярим қабулда ўлчаш натижалари пастдан юқорига қараб ёзилади. www.arxiv.uz Бошланғич пунктга иккинчи марта қаратиш (горизонтни ёпиш) ярим қабул давомида горизонтал доира лимби қўзғалмаганини текшириш учун керак. Бошланғич пунктга қаратиб ярим қабул бошида ва охирида олинган саноқларининг ўртача қиймати бир- бирига тўғри келиши ёки улар орасидаги фарқ теодолитдан саноқ олиш аниқлигини иккиланганидан катта бўлмаслиги керак. Агарда бу фарқ йўл қўярли бўлмаса, ярим қабулда ўлчаш такрорланади. Йўналишларнинг ўлчаш натижалари аниқлигини ошириш учун ўлчаш бир неча қабулда бажарилади. Лимб доирасининг хатоси таъсирини камайтириш, ўлчаш натижаларини текшириш учун ва бажариладиган ишларнингаҳамиятига қараб қабуллар сони бир нечта бўлиши мумкии. Бир қабулдан иккинчисига ўтишда лимбни δ ˚ = 180 ˚ т www.arxiv.uz бурчагига бурилади, бу ерда: т — қабуллар сони. Агар бурчакларни 3 та қабулда ўлчамоқчи бўлсак, δ ˚ = 180 ˚ = 60˚ ни ташкил қилади. 3 Демак, I қабулда саноқ 0° дан бошланган бўлса, II қабулда 60°, III қабул эса 120° дан бошланади. Учала қабулда ҳисобланган ва 0 га келтирилган йўналишлардан ўртачасини ҳисоблаб, улар айирмасидан бурчаклар ҳисобланади. www.arxiv.uz Қабуллар Пунктлар 42 26 27 28 44 I 00˚00'00" 52˚08'57" 90˚52'33" 137˚28'30" 202˚49'21" II 00˚00'00" 52˚08'57" 90˚52'42" 137˚28'39" 202˚49'18" III 00˚00'00" 52˚09'00" 90˚52'39" 137˚28'42" 202˚49'24" Ўртача 00˚00'00" 52˚08'58,2" 90˚52'37,8" 137˚28'37,2" 202˚49'19,2" www.arxiv.uz Масалан, 26 - пунктнинг ўртача йўналиши 52˚08'58,2" , 42 - пунктнинг ўртача йўналиши 00˚00'00" бўлганда, бурчак 52˚08'58,2" — 00˚00'00" = 52˚08'58,2" га тенг бўлади. Яъни умумий қоидага асосан, ўнг томон йўналишидан чап томон йўналишини айирсак, улар орасидаги горизоитал бурчак келиб чиқади. www.arxiv.uz ЗИЧЛАШТИРИШ ТАРМОКЛАРИНИ МАТЕМАТИК ИШЛАБ ЧИКИШ Бу ерда триангуляция методи билан барпо этиладиган зичлаштириш тармокларининг икки боскичдан иборат математик ишлаб чикиш куриб чикилади: 1) дастлабки хисоблашлар; 2) якуний хисоблашлар. Биринчи боскичга улчанган йуналишларни пунктлар марказига келтириш ва учбурчаклардаги богланмасликлар (хатолар) оркали бурчак улчаш аниклигини бахолаш киради. Дастлабки хисоблашларда куйидагилар бажарилади: а) тармок схемасини тузиш; б) учбурчакларнинг дастлабки ечими; в) марказлаштириш ва редукция учун тузатмаларни хисоблаш; г) улчанган йуналишларни пунктлар марказига келтириш; д) учбурчаклардаги богланмасликлар оркали бурчак улчаш аниклигини бахолаш. www.arxiv.uz Иккинчи боскичда тармок куйилган талабларга боглик равишда хар хил усулларда тенглаштирилади ва пунктларнинг координаталари хисобланади. Якуний хисоблашларда куйидагилар бажарилади: а) тармокни тенглаштириш; б) учбурчакларнинг якуний ечими; г) пунктлар координаталарини хисоблаш. www.arxiv.uz Марказлаштириш ва редукция учун тузатмалар Марказлаштириш ва редукция учун тузатмалар мос равишда куйидаги формулалар билан хисобланади: l Sin ( M + Θ ) S l 1 Sin ( M + Θ 1 ) S C'' = ρ'' r'' = ρ'' бу ерда l , l 1 - Марказлаштириш ва редукциянинг чизикли элементлари; Θ , Θ1 - марказлаштириш ва редукциянинг бурчак элементлари; М - улчанган йуналиш; ρ ’’ - радианнинг секунддаги киймати булиб, 206265’’ га тенг; S - пунктлар орасидаги масофа. www.arxiv.uz Тармок томонлари узунликларини дастлабки аниклаш, марказлаштириш ва редукция учун тузатмалар хисоблаш ва улчанган йуналишларини пунктлар марказига келтиришни аник бир мисолда куриб чикамиз. Геодезик туртбурчакда (16-чизма) улчанган бурчаклар киймати, бошлангич томон узунлиги SAB, дирекцион бурчак (АВ) ва А нуктасининг кординаталари ХА ва УА лар 2-жадвалда келтирилган. www.arxiv.uz 2-жадвал Бурчаклар сони Бурчакларнинг улчанган кийматлари Бошлангич маълумотлар 1 37 о23'34'' S AB = 2682,45 м 2 66 о34'55'' (AB) = 49 o26'28'' 3 47 о02'14'' X A = 54618,23 м 4 28 о59'36'' У A = 33108,20 м 5 38 о03'21'' 6 65 о55'05'' 7 46 о39'00'' 8 29 о22'39''www.arxiv.uz Йирик масштабли карталар мавжуд булган такдирда, S катталик карта буйича аникланиши мумкин. Бирок купинча у учбурчакларнинг дастлабки ечими билан аникланади. Зичлаштириш тармоклари учун S ни аниклаш хатоси 20 м дан ошмаслиги керак. Тармок томонларининг узунликлари учбурчакларнинг дастлабки ечимига синуслар теоремаси оркали аникланади . АВС учбурчаги учун синуслар теоремасига биноан томон узунликларини аниклаш формулалари куйидаги куринишда булади. www.arxiv.uz S BC = D 1 Sin β 1 ; S AC = D 1 Sin ( β 2 + β 3 ). S AB S BC S AC Sin β 4 Sin β 1 Sin ( β 2 + β 3 ) D 1 = = =www.arxiv.uz Хисоблаш пайтида бурчаклар 1’ гача, томон узунликлари эса 10 м гача яхлитлаб олиниши мумкин. Хисоблашлар тригонометрик функциялари бор булган барча микрокалькуляторлар ёрдамида бажарилиши мумкин. Тармок учбурчакларининг ечилишида хисоблашлар ёндош учбурчаклар учун умумий булган томон узунликларининг мос келиши оркали текширилади. Тармок учбурчакларининг дастлабки ечилиши натижаси 3-жадвалда келтирилган. Марказлаштириш ва редукция учун тузатмаларни хисоблаш натижалари 4, 5, 6, ва 7-жадвалларда курсатилган. Бу хисоблашларда улчанган йуналишларнинг киймати 1’ гача, тузатмалар С’’ ва r’’ эса 0,1’ аникликгача яхлитланади. Тузатмаларнинг ишоралари М + Θ ва М + Θ 1 ларнинг катталигига боглик равишда 0о - 180о ораликда мусбат, 180о - 360о ораликда манфий булади. www.arxiv.uz Учбурчаклар номи Пунктлар номи Бурчаклар сони Бурчаклар киймати Бурчаклар синуси Томонлар узунлиги, метр C 4 29 о00' 0,485 2680 B 2 + 3 113 o37' 0,916 5060 A 1 37 o23' 0,607 3350 180 o00' D 1 = 5526 D 6 65 o55' 0,913 3350 C 4 + 5 67 o03' 0,921 3380 B 3 47 o02' 0,732 2690 180 o00' D 2 = 3669 А 8 29 o23' 0,491 2690 D 6 + 7 112 o34' 0,923 5060 С 5 38 o03' 0,616 3380 180 o00' D 3 = 5479 B 2 66 o35' 0,918 3380 A 1 + 8 66 o46' 0,919 3380 D 7 46 o39' 0,727 2680 180 o00' D 4 = 3682 DAВ 3-жадвал ABC BCD CDAwww.arxiv.uz B C D M 0 o 00' 37 o 24' 66 o 46' S 2680 5060 3380 Θ 34 o 00' 34 o 00' 34 o 00' M+Θ 34 o 00' 71 o 24' 100 o 46' Sin (M+Θ) 0,559 0,948 0,982 K : S 1,851 0,980 1,467 C'' + 1,0'' + 0,9'' + 1,4'' Θ 84 o 00' 84 o 00' 84 o 00' M+Θ 1 84 o 00' 121 o 24' 150 o 46' Sin (M+Θ 1) 0,995 0,854 0,488 K 1 : S 8,097 4,289 6,42 r'' + 8,1'' + 3,7'' + 3,1'' 4-жадвал Белгилар A пункти l=0,024 м l 1=0,105 м Θ=34 o 00' Θ 1=84 o 00' K= l ρ ''=4960 K= l1 ρ ''=21700 В пунктига.www.arxiv.uz C D А M 0 o 00' 47 o 02' 113 o 37' S 3350 3380 2680 Θ 151 o 00' 151 o 00' 151 o 00' M+Θ 151 o 00' 198 o 02' 264 o 37' Sin (M+Θ) -0,485 -0,310 -0,996 K : S 1,910 1,893 2,388 C'' + 0,9'' - 0,6'' - 2,4'' r'' ― ― ― 5-жадвал Белгилар В пункти l = 0,031 м l 1 = 0 м Θ = 151 o 00' Θ 1 = 0 o K= l ρ '' = 6400 K= l1 ρ '' = 0 С пунктига.Эслатма: Редукция элементлари l1 ва Θ1 нолга тенг булганлиги сабабли редукция учун тузатмалар йук. www.arxiv.uz D A B M 0 o 00' 38 o 03' 67 o 03' S 2690 5060 3350 Θ 29 o 00' 29 o 00' 29 o 00' M+Θ 29 o 00' 67 o 03' 96 o 03' Sin (M+Θ) 0,485 0,921 0,994 K : S 3,907 2,077 3,137 C'' + 1,9'' + 1,9'' + 3,1'' Θ 134 o 00' 134 o 00' 134 o 00' M+Θ 1 134 o 00' 172 o 24' 201 o 03' Sin (M+Θ 1) 0,719 0,138 0,359 K 1 : S 6,357 3,379 5,104 r'' + 4,6'' + 0,5'' - 1,8'' 6-жадвал Белгилар C пункти l = 0,051 м l 1 = 0,083 м Θ = 29 o 00' Θ 1 = 134 o 00' K= l ρ ''=10510 K= l1 ρ ''=17100 D пунктига.www.arxiv.uz А B C M 0 o 00' 46 o 39' 112 o 34' S 3380 3380 2690 C'' ― ― ― Θ 51 o 00' 51 o 00' 51 o 00' M+Θ 51 o 00' 97 o 39' 163 o 34' Sin (M+Θ) 0,777 0,991 0,283 K : S 2,379 2,379 2,989 r'' + 1,8'' + 2,4'' + 0,8'' 7-жадвал Белгилар D пункти l = 0 м l 1 = 0,039 м Θ = 0 o Θ 1 = 51 o 00'' K= l ρ '' = 0 K= l1 ρ '' = 8040 A пунктига.www.arxiv.uz Эслатма: Марказлаштириш элементлари l ва Θ нолга тенг, шу сабабли марказлаштириш учун тузатмалар булмайди. Марказлаштириш ва редукция учун тузатмаларни хисоблангандан кейин улчанган йуналишлар марказига келтирилади. Шуни яхши эсда тутиш керакки бунда марказлаштириш учун тузатмалар кузатиш бажарилган пунктдаги хисоблашлардан, редукция учун тузатмалар эса кузатилган пунктлардаги хисоблашлардан олиниши керак. Масалан, А пунктдаги улчанган А-В, А-С ва А- D йуналишларга марказлаштириш учун тузатмалар мос равишда +1,0 ’’, +0,9'' ва +1,4'' га; редукция учун тузатмалар эса мос равишда ( - ), +0,5'' ва +1,8'' га тенг булади. www.arxiv.uz Улчанган йуналишлар марказлаштириш ва редукция учун тузатмалар киритилмасдан яъни йуналишлар пунктлар марказига келтирилмасдан аввал узгартирилиб, бошлангич йуналиш 0о00'00'' га тенг килиб олинади. Агар бу йуналишларга марказлаштириш ва редукция учун тузатмалар ( С + r ) ’’ i киритилса, бошлангич йуналиш нолдан фаркли булиб колади. Бунда бурчакларни йуналишлар айирма тарзида хисоблаш нокулай. Шунинг учун марказлаштириш ва редукция учун тузатмалар улчанган йуналишларга киритилишидан олдин куйидаги формула билан келтириб олинади. ( С + r ) ’’ i кел. = ( С + r ) ’’ i - ( С + r ) ’’ о www.arxiv.uz Бу тузатмалар улчанган йуналишларга киритилгандан кейин пунктлар марказига келтирилган йуналишлар хосил булади. Пунктлар марказига келтирилган йуналишларни хисоблаш 8-жадвалда курсатилган.C'' r'' (C + r)''i (C + r)''i кел В 0 о00'00'' + 1,0'' - + 1,0'' 0 0 о00'00'' С 37 o23'34'' + 0,9'' + 0,5'' + 1,4'' + 0,4'' 37 o23'34'' D 66 o46'13'' + 1,4'' + 1,8'' + 3,2'' + 2,2'' 66 o46'15'' C 0 o00'00'' + 0,9'' - 1,8'' - 0,9'' 0 0 o00'00'' D 47 o02'14'' - 0,6'' + 2,4'' + 1,8'' + 2,7'' 47 o02'17'' A 113 o37'09'& Эслатма: Келтирилган йуналишлар 1'' гача яхлитлаб олинади. Келтирилган йуналишлар буйича геодезик туртбурчакнинг келтирилган бурчаклари хисобланади. (9- жадвалга каралсин). Бурчак улчаш аниклигини бахолаш учун учбурчаклардаги бурчак богланмаслиги хисобланиб, унинг чекли киймати билан солиштириб курилади. Учбурчаклардаги бурчак богланмасликлари куйидаги ифодалардан топилади: W 1 = 1 + 2 + 3 + 4 - 180o = +23''; W 2 = 3 + 4 + 5 + 6 - 180o = +23''; W 3 = 5 + 6 + 7 + 8 - 180o = +11''; W 4 = 1 + 2 + 7 + 8 - 180o = W 1 + W 3 - W 2 = +11'' www.arxiv.uz Бурчак богланмаслигининг чекли кийматини куйидаги формула билан хисобланади: W чекли = 2,5 m β n бу ерда m β - бурчак улчаш хатоси (2-разрядли зичлаштириш тармоклари учун 10''); n - учбурчакдаги бурчаклар сони (геодезик туртбурчакнинг учбурчакларида 4). Демак бурчак богланмаслигининг чекли киймати 50'' га тенг. Учбурчаклардаги бурчак богланмаслиги чекли кийматлари ортик булмаслиги керак. Курилаётган мисолдаги бурчак богланмасликлари бу шартни каноатлантиради. www.arxiv.uz ГЕОДЕЗИК КЕСТИРМАЛАР Геодезик ишлаб чикаришда масалан , съёмка тармокларини барпо килишда , аэросуратларни планли ( координаталар буйича ) боглашда ва турли инженер - геодезик масалаларни ечишда кестирмалар кенг кулланилади . Кестирмаларнинг фазилатлари шундан иборатки, пунктлар координаталарини аниклаш учун факат бурчакларни улчаш ёки чизиклар узунлигини улчаш кифоя. Геодезик кестирмалар бурчакли кестирма, чизикли кестирма ва чизикли-бурчакли кестирмаларга булинади. Бурчакли кестирмалар уз навбатида тугри ва тескари кестирмаларга булинади. www.arxiv.uz Т ўғ ри кестирма Тугри кестирманинг мохияти шундан иборатки, бунда иккита таянч пунктининг маълум координаталари ва шу пунктларда улчанган бурчаклар буйича учинчи бир пунктнинг координаталари аникланади. Координаталарнинг аникланишини текшириш учун яна учинчи таянч пунктида хам бурчак улчанади. (17-чизма). Аникланаётган пункт кошидаги γ 1 ва γ 2 бурчакларининг киймати 30о - 150о оралигида булиши керак. Акс холда координатани хисоблаш аниклиги камаяди. Агар таянч пунктлар орасида узаро куриниш булмаса тугри кестирма масаласи дирекцион берчаклар оркали Гау с с формулалари билан ечилади. Таянч пунктлар орасида куриниш мавжуд холларда Юнг формулалари кулланилади. 17-чизмага тегишли Юнг формулалари куйидаги куринишда ёзилади. www.arxiv.uz X A Ctg β 2 + X B Ctg β 1 + У B – У A Ctg β 1 + Ctg β 2 У A Ctg β 2 + У B Ctg β 1 + Х А – Х В Ctg β 1 + Ctg β 2 ; ; X = У = X В Ctg β 4 + X С Ctg β 3 + У С – У В Ctg β 3 + Ctg β 4 У В Ctg β 4 + У С Ctg β 3 + Х В – Х С Ctg β 3 + Ctg β 4 ; . X = У =www.arxiv.uz Х У А 3223,61 807,63 103 о 19'34'' В 3329,83 2811,81 38 o 39'17'' С 6638,17 2290,17 26 o 50'16'' 92 o 34'08'' Бошлангич маълумотлар Бурчаклар βi Пунктлар Координаталарwww.arxiv.uz Тугри кестирмани Юнг формулалари ёрдамида ечишга мисол 13-жадвалда курсатилади. Ctg β 2 Ctg β 4 Ctg β 1 Ctg β 3 Ctg β 1 + Ctg β 2 Ctg β 3 + Ctg β 4 А 103 о 19'34'' 3823,61 1,250227 807,63 В 38 о 39'17'' 3329,83 -0,236871 2811,81 Р 5927,66 1,013356 823,86 В 26 о 50'16'' 3329,83 -0,044865 2822,81 С 92 о 34'08'' 6638,17 1,976430 2290,17 Р 5927,64 1,931565 823,88 У Х ур = 5927,65 У ур = 823,87 13-жадвал Пунктлар Бурчаклар Х www.arxiv.uz Тескари кестирма Тескари кестирманинг мохияти туртинчи бир нуктанинг (пунктнинг) координаталарини учта таянч пунктлар координаталари ва аникланаётган нуктада улчанган иккита бурчак оркали аниклашдан иборат (18-чизма). Текшириш учун Р нуктасининг координаталари туртта таянч пунктлари буйича аникланади. Купинча тескари бурчак кестирмаси Потенот масаласи деб юритилади. Потенот масаласини ечиш учун жуда куп формулалар мавжуд. Куйида 18-чизмага мос келадиган Деламбр формуласи берилган. Деламбр формуласи (1-формула) ёрдамида АР йуналишининг дирекцион бурчаги (АР) аниклангандан сунг 2 ва 3-формулалар оркали ВР ва СР йуналишларининг дирекцион бурчаклари (ВР) ва (СР) аникланади. Р нуктасининг координаталари Гаусс формулалари ёрдамида хисобланади (4, 5 ва 6-формулалар). www.arxiv.uz (У B - У A ) Ctg β 1 + ΔУ (X B - X A ) Ctg β 1 + ΔX 2) 3) 5) 6) ; 4) tg (AP) = X = ( CP ) = ( AP ) + ( β 1 + β 2 ) ; (X A - X C) Ctg ( β 1 + β 2) + У C - У B (У A - У C) Ctg ( β 1 + β 2) + X C - X B X A tg ( AP ) - X B tg ( BP ) + У B - У A = ( BP ) = ( AP ) + β 1 ; У = У C + ( X - X C ) tg ( CP ) (текшириш учун). У = У A + ( X - X A ) tg ( AP ) ; ; tg ( AP ) - tg ( BP ) 1)www.arxiv.uz Хисоблаш машиналарининг (микрокалкуляторларнинг) имкониятларидан фойдаланилган холда Потенот масаласини ечишга мисол 14-жадвалда келтирилган. Бунда кавслар ичидаги ракамлар билан иш тартиби курсатилган.Х У А 5953,24 13781,94 63 о 40'22'' В 8255,03 10716,34 69 o 10'20'' С 11494,85 12779,72 Бошлангич маълумотлар Бурчаклар βi Пунктлар Координаталар www.arxiv.uz Х А У А Х В У В Х С У С Х У А (1) 5953,24 (4) 13781,94 (7) 63 о 40'22'' (11) 10 о 39'32'' В (2) 8255,63 (5) 10716,34 (8) 132 o 50'42'' (12) 74 о 19'54'' С (3) 11494,85 (6) 12779,72 (9) + 793,06 (13) 143 о 30'14'' Р (14) 9291,12 (15) 14410,16 (10) + 4215,27 (16) 14410,16 14-жадвал (АР) (ВР) (СР) Пунктлар β 1 Δ (β 1 + β 2) Δ Уwww.arxiv.uz Чизикли кестирма Чизикли кестирмада учинчи бир нуктанинг координаталари иккита таянч пунктлар координаталари ва таянч пунктлардан аникланаётган пунктгача улчанган масофалар буйича аникланади. Р нуктасининг (пунктининг) координаталари тугри аникланганини текшириш учун чизикли кестирма учта таянч пунктлари буйича бажарилади ва учинчи масофа улчанади (19-чизма). Р пункти кошидаги γ 1 ва γ 2 бурчаклар киймати худи тугри кестирмадагидек 30о - 150о оралигида булиши керак. Чизикли кестирмада масофалар электромагнит дальномерлар, аниклиги оширилган куш тасвирли оптик дальномерлар, ленталар ва рулеткалар ёрдамида улчаниши мумкин. Чизикли кестирма масаласини ечиш учун куйидаги формулалар тавсия этилади. www.arxiv.uz 2 2 1 ) ( ) ( А В А В У У Х Х l     2 2 2 ) ( ) ( В С В С У У Х Х l     4) q 1 = l 2 2 + S 2 2 - S 2 3 q 1 = l 2 1 + S 2 1 - S 2 2 2 l1 2 l2 3) 2 1 2 1 1 q S h   2 2 2 2 2 q S h   q1 (X B-X A ) + h 1 (У B -У А ) q1 (У B -У A ) - h 1 (Х B -Х А ) l1 l1 q2 (X С-X В ) + h 2 (У С -У В ) q2 (У С -У В ) - h 2 (Х С -Х В ) l2 l2 ; 9) X=X В+ ; 10) У=У В + . 7) ; X=X A+ 8) У=У A +www.arxiv.uz Х У А 5181,25 1718,24 1363,65 В 5195,16 2918,42 807,74 С 5078,42 3719,24 1290,36 Бошлангич маълумотлар Масофалар Пунктлар Координаталарwww.arxiv.uz Чизикли кестирмани ечишга мисол 15-жадвалда берилган, кавслар ичида иш тартиби курсатилган. Юкорида келтирилган формулалар 19-чизмада курсатилган чизикли кестирмага тааллукли. Агар таянч пунктлар А, В ва С соат милининг юриши буйича жойлашган булоса, 7, 8, 9, ва 10-формулаларда h 1 олдидаги ишора тескари ишора билан алмаштирилади. (1) S 1 1363,65 (4) X A 5181,25 (7) У A 1718,24 (2) S 2 807,74 (5) X B 5195,16 (8) У B 2918,42 (3) S 3 1290,36 (6) X C 5078,42 (9) У C 3719,24 (10) l 1 1200,26 (10) q 1 1102,98 (10) h 1 801,86 (11) l 2 809,28 (11) q 2 220,97 (11) h 2 776,93 (16) X 5995,84 (16) У 2811,85 (16) X ур 5995,84 (17) X 5995,84 (17) У 2811,83 (17) У ур 2811,84 15 -жадвал www.arxiv.uz
Купить
  • Похожие документы

  • Bojxona psixologik test savollari
  • Geaxborot tizim va texnologiyalari asosida olot tumani melioratsiya elektron xaritalarni loyihalash va tuzish
  • Suv xo’jaligida zamonaviy TJABT qo'llash
  • Xo’jalik elektro texnika buyumlarini sertifikatlashtirish sinovlarini o’tkazish
  • Abu Rayhon Beruniy va geologiya faniga qo‘shgan hissasi

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha