1918-1939 yillarda Fransiya - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Январь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

1918-1939 yillarda Fransiya

Купить

1918-1939 yillarda Fransiya

Reja: 1. Birinchi jahon urushining Fransiya uchun oqibatlari. 2. “ Milliy blok” hukumati. Uning ichki va tashqi siyosati. 3. Iqtisodiy inqiroz va uning oqibatlari . 4. Fashistlar isyoni. 5. Xalq frontining tuzilishi.

Fransiya jahon urushida g'olib chiqqan davlatlardan biri edi. Biroq bu g'oliblik Fransiya uchun juda katta yo'qotishlar evaziga qo'lga kiritildi. Chunonchi, urush tufayli 1,4 mln. nafar fransiyalik halok bo'ldi, 750 mingi yarador, mayib-majruh bo'lib qoldi. Urush harakatlari oqibatida sanoati taraqqiy etgan viloyatlar vayronaga aylandi.

3 mln. 250 ming gektar haydaladigan yer foydalanishga yaroqsiz bo'lib qoldi. Fransiya qarz beruvchi davlatdan qarzdor davlatga aylandi. 1920-yilga kelganda Fransiyaning davlat qarzi 300 mlrd. frankka yetdi. (O'sha davrdagi hisoblarda AQSH dan 300 mlrd. dollar, Buyuk Britaniyadan esa 650 mln. funt sterling qarz bo'ldi).

Ayni paytda urush Fransiyani G'arbiy Yevropaning birinchi davlatiga ham aylantirdi. Elzas va Lotaringiyaning qaytarilishi, Saar viloyati ustidan Fransiya nazoratining o'rnatilishi mamlakatning bundan keyingi taraqqiyotida juda katta ijobiy rol o'ynadi. Yangi iqtisodiy hududlar Fransiya metallurgiya sanoati qudratini 75 foizga oshirdi.

Fransiya hukumati vayron bo'lgan xo'jalikni tiklash masalasiga ham jiddiy e'tibor berdi. Bu maqsad uchun to'langan 100 mlrd. markaga yaqin tovon sanoatni texnologiya jihatidan qayta qurish imkonini berdi. Bularning bari mamlakatni yanada industrlashtirish uchun qudratli omil bo'lib xizmat qildi, oxir-oqibatda Fransiya agrar-industrial davlatdan industrial-agrar davlatga aylandi.

Urush tufayli Fransiya mustamlakachi imperiyasi yanada kengaydi. Suriya va Livanda Fransiya nazorati o'rnatildi (Ular sobiq Turkiya imperiyasi mulklari edi). Shuningdek, Fransiya Germaniyaning, Afrikadagi mustamlakalari — Togoning bir qismi va Kamerunga ega bo'ldi.

1919-yil noyabr oyida urushdan keyin birinchi marta parlamentga saylov o'tkazildi. Saylovgacha o'ng partiyalar «Milliy blok» deb ataluvchi ittifoqqa birlashdi. Blokni o'ta o'ng partiyalar — «Milliy respublikachilik partiyasi», «Respublikachi-demokratik partiya» — tuzgan edilar. Radikallar va Respublikachilar partiyalari ularga qo'shilgan.

О’tа o'ng partiyalar siyosatiga qarshi pozitsiyada turadigan yirik siyosiy kuch Fransiya sotsialistik partiyasi (FSP) edi . Biroq uning safida ham birlik yo'q edi. 1920-yilning dekabr oyida FSPda bo'linish yuz berdi. Bo'linib chiqqan qism yangi siyosiy partiya — Fransiya Kommunistik partiyasini (FKP) tuzdi. Ijtimoiy harakatda ana shunday bo'linishlar, shuningdek kasaba uyushmalarida hukumat bilan kelishishga intiluvchi tomon kuchli mavqega egaligi hukumatni mamlakatda tub ijtimoiy islohotlarni o’tkazishga majbur etish imkonini bermadi.

«Milliy blok» tashqi siyosatida Fransiyaning Yevropada yetakchi davlat bo'lib qolishi uchun qo'lidan kelgan barcha choralarni ko'rdi. Chunonchi, u Germaniyani mumkin qadar kuchsizlantirishga intildi. 1920—1921- yillarda Fransiya ta'siri ostida Chexoslovakiya — Germaniya — Yugoslaviya ittifoqi tuzildi. U tarixda «Kichik Antanta» nomi bilan ham ma'lum. Bundan tashqari, 1921-yilda ham Sovet Rossiyasi, ham Germaniyaga qarshi qaratilgan Fransiya — Polsha harbiy ittifoqi tuzildi.

1919—1924-yillarda Fransiyaning «Milliy blok» hukumati siyosatidan norozi ichki va tashqi so'l kuchlar «So'l blok» tuzishga qaror qildilar. 1924- yilda bunday blokning tuzilishiga erishildi. Radikallar partiyasi va sotsialistik partiya bu blokka birlashdilar. 1924-yilning may oyida parlamentga o'tkazilgan saylovda g'alaba qozondilar hamda «So'l blok» hukumatini tuzdilar. Hukumatni Radikallar partiyasi rahbari E. Errio (1872—1957) boshqardi va Rur viloyatidan Fransiya qo'shinlarini olib chiqib ketdi.

Sotsialistik partiya bilan orani ochiq qilgan Radikallar partiyasi o'nglar bilan hamkorlik yo'liga o'tdi. O'ng kuchlar radikallar bilan koalitsion hukumat tuzdilar. Bu hukumat «Milliy blok» hukumati deb ataldi va unga yana R. Puankare (1860 - 1934) boshchilik qildi. Parlament R. Puankarega moliyaviy islohot uchun cheklanmagan vakolatlar berdi.

Jahon iqtisodiy inqirozi Fransiyaga ham ta'sir ko'rsatmay qolmadi. 1930-yilning oxirida Fransiya iqtisodiyotida inqiroz boshlandi va u uzoq —1936- yilgacha davom etdi. Ayni paytda u juda og'ir kechdi. Chunonchi, 1931—1935-yillarda sanoat mahsuloti ishlab chiqarish va milliy daromad hajmi 30 foizdan ortiqqa kamaydi. 1934-yilda to'qimachilikda yalpi mahsulot ishlab chiqarish 65 foizga kamaydi. 135 ta ip- gazlama fabrikasi yopildi. Ish haqi 40 foizgacha kamaytirildi. Soliqlar miqdori oshirildi.

Fransiya fashistlari hokimiyatni egallashga ochiqdan-ochiq harakat qila boshladilar. Shu maqsadda ular 1934-yil 6- fevralda qurolli isyon uyushtirdilar. Bu isyonga «Stavisskiy ishi» bahona bo'lgan. 1934-yil yanvar oyida Stavisskiy fosh etildi. Tekshiruvlarda qator siyosiy arboblarning ham qalbakichilikda qo'li borligi aniqlandi. Fashistlar bu ishda mamlakat parlamentini aybdor deb e'lon qildilar va 6-fevral kuni qurolli isyon ko'tardilar.

1936-yil iyul oyida Ispaniyada boshlangan Franko isyoni Fransiya uchun fashist davlatlari qurshovida qolish xavfini vujudga keltirdi. Shunday sharoitda hukumat Buyuk Britaniya qistovi bilan Ispaniya ishlariga «aralashmaslik» siyosatini yurita boshladi. Ayni paytda hukumat budjet tanqisligini bartaraf etolmaganligi ham munosabatlarni yanada sovutdi. Bularning bari 1938-yil aprel oyida L. Blyum hukumatini iste'fo berishga majbur etdi. Radikallar partiyasi rahbari Ye. Dalad'e yangi hukumat tuzdi.

Купить