Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлари - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	457.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	История

Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлари

Купить

Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги таълим вазирлиги Бухоро Давлат УниверситетиБухоро Давлат Университети Психология ва социология кафедраси Психология ва социология кафедраси Махсудова Маҳлиё Махсудова Маҳлиё Мавзу: Абу Райҳон Берунийнинг Мавзу: Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлариижтимоий қарашлари Бакалавр даражаси олиш учун Бакалавр даражаси олиш учун тайёрлагантайёрлаган ТАҚДИМОТИТАҚДИМОТИ

Абу РайАбу Рай ҳон Беруний ҳон Беруний 973 -1048973 -1048

Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлариқарашлари КиришКириш II . . БобБоб . . Абу Райҳон Беруний ижтимоий қарашларининг илмий- Абу Райҳон Беруний ижтимоий қарашларининг илмий- назарий асослари.назарий асослари. 1.1. Беруний ижтимоий қарашларини ўрганишнинг илмий назарий 1.1. Беруний ижтимоий қарашларини ўрганишнинг илмий назарий асослариасослари 1.2. Беруний яшаган давр ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг социологик 1.2. Беруний яшаган давр ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг социологик таснифитаснифи II боб. Абу Райҳон Берунийнинг илмий-фалсафий қарашлари II боб. Абу Райҳон Берунийнинг илмий-фалсафий қарашлари 2.1. Абу Райҳон Беруний табиий ижтимоий фанлар орқали 2.1. Абу Райҳон Беруний табиий ижтимоий фанлар орқали ижтимоий жараёнларни тасниф этишнинг ўзига хослиги ха

Мавзунинг долзарблиги.Мавзунинг долзарблиги. Давлат ва жамиятни бошқариш жараёнида ўтмиш Давлат ва жамиятни бошқариш жараёнида ўтмиш маънавий меросимиз анъаналаридан фойдаланиш муҳим маънавий меросимиз анъаналаридан фойдаланиш муҳим аҳамият касб этади. Шу маънода буюк мутафаккир олим Абу аҳамият касб этади. Шу маънода буюк мутафаккир олим Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлари бугун ҳам ўз Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлари бугун ҳам ўз қадру-қимматини йўқотмаган. қадру-қимматини йўқотмаган. Чунки бизнинг асосий Чунки бизнинг асосий мақсадимиз Президент И.А.Каримов таъкидлаганидек: мақсадимиз Президент И.А.Каримов таъкидлаганидек: «Мустақил дунёқарашга эга, аждодларимизнинг бебаҳо «Мустақил дунёқарашга эга, аждодларимизнинг бебаҳо мероси ва замонавий тафаккурига таяниб яшайдиган меро

 Тадқиқотнинг мақсади. Тадқиқотнинг мақсади. Мутафаккирнинг ижтимоий Мутафаккирнинг ижтимоий қарашларини тизимли тарзда чуқур ўрганиш ва қарашларини тизимли тарзда чуқур ўрганиш ва таълим тарбия жараёнида ундан фойдаланиш. таълим тарбия жараёнида ундан фойдаланиш.  Тадқиқот объекти. Тадқиқот объекти. Мутафаккирнинг ижтимоий Мутафаккирнинг ижтимоий сиёсий ҳаётга ва ижтимоий муҳитга бўлган сиёсий ҳаётга ва ижтимоий муҳитга бўлган муносабати илмий назарий қарашлари тадқиқот муносабати илмий назарий қарашлари тадқиқот объектини ташкил этади.объектини ташкил этади.  Тадқиқотнинг предмети.Тадқиқотнинг предмети. Беруний яшаган даврдаги Беруний яшаган даврдаги ижтимоий жамоалар ва жараёнлар тахлили ва ижтимоий жамоалар ва жараёнлар тахлили ва мутафаккирнинг воқеликка объектив позитив мутафаккир

Тадқиқотнинг назарий ва Тадқиқотнинг назарий ва амалий аҳамияти.амалий аҳамияти.  Бугунги кунда шахс жамият ижтимоий Бугунги кунда шахс жамият ижтимоий муносабатлар, ижтимоий муҳит мазмунини муносабатлар, ижтимоий муҳит мазмунини илмий назарий жиҳатдан такомиллаштиришда илмий назарий жиҳатдан такомиллаштиришда Берунийнинг “Қадимги халқлардан қолган Берунийнинг “Қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар”, “Ҳиндистон”, “Сайдана” каби ёдгорликлар”, “Ҳиндистон”, “Сайдана” каби асарларида баён қилинган миллий ғоявий, асарларида баён қилинган миллий ғоявий, илмий-назарий, маърифий ва услубий қарашлари илмий-назарий, маърифий ва услубий қарашлари билан бойитилди. Тадқиқот натижаларидан билан бойитилди. Тадқиқот натижаларидан таълим муассасаларида, жамоат таълим муассасаларида, жамоат ташкилотларида

 Тадқиқотнинг методлари: Тадқиқотнинг методлари: Ишда Ишда тарихийлик, мантиқийлик ва қиёсий таҳлил тарихийлик, мантиқийлик ва қиёсий таҳлил каби усуллардан фойдаланилган.каби усуллардан фойдаланилган.  Ишнинг фаразиИшнинг фарази шундан иборатки, шундан иборатки, Берунийнинг жамият, шахс, ижтимоий Берунийнинг жамият, шахс, ижтимоий бошқарув, ижтимоий муҳит тўғрисидаги бошқарув, ижтимоий муҳит тўғрисидаги қарашлари, турли асарларида билдирган қарашлари, турли асарларида билдирган фикр-мулоҳазаларининг қиёсий таҳлил фикр-мулоҳазаларининг қиёсий таҳлил қилиниши ва умумлаштирилиши буюк қилиниши ва умумлаштирилиши буюк алломанинг социологик концепциясини алломанинг социологик концепциясини яхлит ҳолда тасаввур қилишга унинг яхлит ҳолда тасаввур қилишга унинг илмий қадр-қимматини тўғри баҳолаш

1.1 1.1 Беруний ижтимоий қарашларини ўрганишнинг Беруний ижтимоий қарашларини ўрганишнинг илмий назарий асослариилмий назарий асослари  Бир қанча йиллар давомида Беруний ижодини илмий-Бир қанча йиллар давомида Беруний ижодини илмий- назарий жиҳатдан тадқиқ этиш масаласи кўпгина назарий жиҳатдан тадқиқ этиш масаласи кўпгина тарихчилар, файласуфлар,жамиятшунослар, тарихчилар, файласуфлар,жамиятшунослар, маданиятшунослар ва фан тарихи билан шуғулланувчи маданиятшунослар ва фан тарихи билан шуғулланувчи мутахассисларни қизиқтириб келмоқда. Мустақиллик мутахассисларни қизиқтириб келмоқда. Мустақиллик шарофати билан давлатимиз томонидан Абу Райҳон шарофати билан давлатимиз томонидан Абу Райҳон Беруний дунёқарашининг янги қирраларини ўрганишга Беруний дунёқарашининг янги қирраларини ўрганишга ке

Беруний яшаган давр ижтимоий-иқтисодий Беруний яшаган давр ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг социологик таснифиҳаётининг социологик таснифи Илмдан нима фойда бор дегувчи қўпол ва бадмуомала жоҳиллар Илмдан нима фойда бор дегувчи қўпол ва бадмуомала жоҳиллар инсоннинг бошқа ҳайвонотдан устунлиги илм туфайли эканини инсоннинг бошқа ҳайвонотдан устунлиги илм туфайли эканини билмайдиган ва илмсиз инсон ўз мазмунидан маҳрум бўлажагини билмайдиган ва илмсиз инсон ўз мазмунидан маҳрум бўлажагини улар фаҳмламайдилар, деб ёзади Беруний.улар фаҳмламайдилар, деб ёзади Беруний. ““ Илмни унинг моҳияти учун ўрганадилар. Илм ўзи лаззат бағишлайди. Илмни унинг моҳияти учун ўрганадилар. Илм ўзи лаззат бағишлайди. Одамлар илм туфайли эзгуликка эришадилар. Улар илм туфайли Одамлар илм туфайли эзгуликка эришадилар

Абу Райҳон Беруний табиий ижтимоий фанлар орқали Абу Райҳон Беруний табиий ижтимоий фанлар орқали ижтимоий жараёнларни тасниф этишнинг ўзига хослиги ижтимоий жараёнларни тасниф этишнинг ўзига хослиги хақидахақида  Берунийнинг лингвистика билан шуғулланиши асосан илмий Берунийнинг лингвистика билан шуғулланиши асосан илмий терминология соҳаси билан боғлиқ бўлган. Бу борадаги унинг диққат терминология соҳаси билан боғлиқ бўлган. Бу борадаги унинг диққат доираси ниҳоят кенг бўлиб, астрономия, математика, минералогия, доираси ниҳоят кенг бўлиб, астрономия, математика, минералогия, ботаника, зоология, фалсафа каби фанларга оид араб, форс, юнон, ботаника, зоология, фалсафа каби фанларга оид араб, форс, юнон, сурёний, санксрит ва бошқа тиллар ҳамда диалектлардаги сурёний, санксрит ва бошқа тилла

Мутафаккирнинг фалсафий Мутафаккирнинг фалсафий қарашлариқарашлари  Улуғ Шарқ мутафаккири Абу Райҳон Муҳаммад ибн Улуғ Шарқ мутафаккири Абу Райҳон Муҳаммад ибн Аҳмад ал-Беруний Шарқ тафаккур оламининг ўзига хос Аҳмад ал-Беруний Шарқ тафаккур оламининг ўзига хос йўналишини очиб берди ва инсоният тарихи, унинг йўналишини очиб берди ва инсоният тарихи, унинг вужудга келиши, тараққиёти ҳамда таназзуллари вужудга келиши, тараққиёти ҳамда таназзуллари атрофидаги мавжуд фикрларга аниқлик киритди. Турли атрофидаги мавжуд фикрларга аниқлик киритди. Турли зиддиятли қарашларни бутун моҳияти билан ўрганиб, зиддиятли қарашларни бутун моҳияти билан ўрганиб, унга ўзига хос ёндашиб, мавжуд қарашларни кескин унга ўзига хос ёндашиб, мавжуд қарашларни кескин тарзда бойитиб, унинг ўзанини ўзгартириб юборди.

 Абу Райҳон Берунийнинг хинд фалсафасидаги классик таълимотлар Абу Райҳон Берунийнинг хинд фалсафасидаги классик таълимотлар асосида билиш ва билим муаммолари доирасини тахлил қилганлиги асосида билиш ва билим муаммолари доирасини тахлил қилганлиги ҳар томонлама асослаб берилган. Қадимги давр ҳинд ҳар томонлама асослаб берилган. Қадимги давр ҳинд фалсафасидаги билиш масалалари кўпроқ диний ғоялар билан фалсафасидаги билиш масалалари кўпроқ диний ғоялар билан уйғунлашиб кетган. Шунинг учун ҳам алоҳида инсон лют субъект уйғунлашиб кетган. Шунинг учун ҳам алоҳида инсон лют субъект (Браҳман)га қай даражада қўшилиб кета олса, шу даражада субъект (Браҳман)га қай даражада қўшилиб кета олса, шу даражада субъект бўла олади, деб қаралган. Субъект ўз билиш қобилияти ва бўла олади, деб қаралган. Субъ

Абу Райҳон Берунийнинг "Ҳиндистон" асарида онтологик ва Абу Райҳон Берунийнинг "Ҳиндистон" асарида онтологик ва гносеологик муаммолар талқинини қуйидагича изоҳлаймиз:гносеологик муаммолар талқинини қуйидагича изоҳлаймиз:  Ҳиндларнинг борлик ҳақидаги қарашлари диний-мифологик Ҳиндларнинг борлик ҳақидаги қарашлари диний-мифологик характерга эга бўлиб, бу қарашларда табиат худо билан характерга эга бўлиб, бу қарашларда табиат худо билан бирлашиб кетган. Табиатни бундай руҳлантириш юнон ва бирлашиб кетган. Табиатни бундай руҳлантириш юнон ва айрим суфия мазҳабидаги файласуфларнинг қарашлари айрим суфия мазҳабидаги файласуфларнинг қарашлари билан муштарак эканлиги ва уларни пантеистик харакатерга билан муштарак эканлиги ва уларни пантеистик харакатерга эга, деб талқин қилинган.

 Беруний ўз фалсафий қарашларининг ҳамма системасини Беруний ўз фалсафий қарашларининг ҳамма системасини баён этган махсус фалсафий асар қолдирмаган бўлса ҳам, баён этган махсус фалсафий асар қолдирмаган бўлса ҳам, деярли ҳамма йирик асарларида унинг дунёқараши деярли ҳамма йирик асарларида унинг дунёқараши ҳақида тўла фикр юритиш имконини берадиган фалсафий ҳақида тўла фикр юритиш имконини берадиган фалсафий фикрларни учратамиз. Булардан Берунийнинг табиат фикрларни учратамиз. Булардан Берунийнинг табиат фалсафаси учун унинг Ибн Сино билан савол-жавоблари, фалсафаси учун унинг Ибн Сино билан савол-жавоблари, «Масъуд қонуни»нинг. биринчи китоби, «Ёдгорликлар» ва «Масъуд қонуни»нинг. биринчи китоби, «Ёдгорликлар» ва «Геодезия»нинг айрим қисмлари; кишилик жамияти «Геодезия»нинг айрим қисмла

Беруний қарашларида жамият, Беруний қарашларида жамият, бошқарув ва ижтимоий муҳит: қиёсий бошқарув ва ижтимоий муҳит: қиёсий таҳлилтаҳлил  Беруний ижтимоий қарашларининг Беруний ижтимоий қарашларининг асосий моҳияти шундаки, у даставвал асосий моҳияти шундаки, у даставвал қомусий олим сифатида илмий тадқиқот қомусий олим сифатида илмий тадқиқот методини ишлаб чиқишга интилган. Ана методини ишлаб чиқишга интилган. Ана шу методнинг асосий хусусияти шу методнинг асосий хусусияти ўрганилаётган ҳодисаларга тажрибавий, ўрганилаётган ҳодисаларга тажрибавий, рационалистик ендашиш бўлиб, унинг рационалистик ендашиш бўлиб, унинг энг муҳим талаби — оғишмай ҳақиқатга энг муҳим талаби — оғишмай ҳақиқатга интилишдан иборат эди. интилишдан иборат эди.  Беруний илмий фаолиятининг дастлабки Беруний илми

Беруний қарашларида жамият, Беруний қарашларида жамият, бошқарув ва ижтимоий муҳит: қиёсий бошқарув ва ижтимоий муҳит: қиёсий таҳлилтаҳлил  Берунийнинг жамият тўғрисидаги қарашларини буюк Берунийнинг жамият тўғрисидаги қарашларини буюк мутафаккирлар Абу Наср Форобий ва Ибн Халдунлар мутафаккирлар Абу Наср Форобий ва Ибн Халдунлар қарашлари билан қиёсий таҳлил қилсак, буюк сиймолар қарашлари билан қиёсий таҳлил қилсак, буюк сиймолар ўз даври ижтимоий ҳаёти тўғрисидаги қарашлари ўз даври ижтимоий ҳаёти тўғрисидаги қарашлари илмийлиги самаралилиги ва бу давр учун ҳам амалий илмийлиги самаралилиги ва бу давр учун ҳам амалий аҳамиятга эгалиги билан қадрлидир. Жумладан, буюк аҳамиятга эгалиги билан қадрлидир. Жумладан, буюк қомусий олим Абу Наср Форобий инсон ва ҳаёт қомусий олим Абу Наср Фороб

Беруний маънавий меросини Беруний маънавий меросини ўрганишнинг илмий ва амалий ўрганишнинг илмий ва амалий аҳамиятиаҳамияти  Давлат ва жамиятни бошқариш жараёнида ўтмиш маънавий меросимиз Давлат ва жамиятни бошқариш жараёнида ўтмиш маънавий меросимиз анъаналаридан фойдаланиш муҳим аҳамият касб этади. Шу маънода анъаналаридан фойдаланиш муҳим аҳамият касб этади. Шу маънода буюк мутафаккир олим Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлари буюк мутафаккир олим Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий қарашлари ўзининг серқирралилиги, мазмундорлиги, илмийлиги билан ҳам муҳим ўзининг серқирралилиги, мазмундорлиги, илмийлиги билан ҳам муҳим аҳамиятга эга.Берунийнинг жамият ҳақидаги қарашлари кўплаб аҳамиятга эга.Берунийнинг жамият ҳақидаги қарашлари кўплаб асарларида муайян воқеликлар билан бирга ифода эт

Беруний маънавий меросини Беруний маънавий меросини ўрганишнинг илмий ва амалий ўрганишнинг илмий ва амалий аҳамиятиаҳамияти  Президентимиз И. А. Каримов Президентимиз И. А. Каримов жамиятшунослар олдига замонавий ўзбек жамиятшунослар олдига замонавий ўзбек миллий фалсафаси ва жамиятшунослигини миллий фалсафаси ва жамиятшунослигини яратиш зарурлиги тўғрисидаги шарафли, яратиш зарурлиги тўғрисидаги шарафли, лекин ўта мураккаб вазифани қўяётган экан, лекин ўта мураккаб вазифани қўяётган экан, уни ҳал этишда Беруний каби уни ҳал этишда Беруний каби мутафаккирларнинг жамият, ижтимоий муҳит, мутафаккирларнинг жамият, ижтимоий муҳит, инсон, бошқарув муаммолари бўйича тарих инсон, бошқарув муаммолари бўйича тарих синовидан ўтган қарашлари, таълимотлари синовидан ўтган қарашлари, таълимотлари янг

ХулосаХулоса  Бугунги кунда фуқаролик жамияти, демократик давлат Бугунги кунда фуқаролик жамияти, демократик давлат қуриш жараёнида, ижтимоий ҳаётнинг барча қуриш жараёнида, ижтимоий ҳаётнинг барча жабҳаларида фуқароларни ижтимоий, сиёсий, жабҳаларида фуқароларни ижтимоий, сиёсий, маънавий, маърифий жиҳатдан фаоллигини ошириш ва маънавий, маърифий жиҳатдан фаоллигини ошириш ва баркамол инсон сифатида шаклланиши учун жаҳонда баркамол инсон сифатида шаклланиши учун жаҳонда бўлаётгани сингари мамлакатда ҳам катта куч бўлаётгани сингари мамлакатда ҳам катта куч сарфланмоқда. Бу халқимизнинг ижтимоий жиҳатдан сарфланмоқда. Бу халқимизнинг ижтимоий жиҳатдан замон талабига мос равишда билимларини замон талабига мос равишда билимларини такомиллаштириб боришидаги фаолиятида ҳам яққол такомиллаштир

Тадқиқот натижалари бўйича Тадқиқот натижалари бўйича қуйидаги хулоса чиқарилди: қуйидаги хулоса чиқарилди:  Абу Райҳон Беруний рационализм ва шариат орасида умумий мўътадилликни Абу Райҳон Беруний рационализм ва шариат орасида умумий мўътадилликни сақлаб, диний ва дунёвий илмларнинг давлат ва жамият равнақида тутган ўрнини сақлаб, диний ва дунёвий илмларнинг давлат ва жамият равнақида тутган ўрнини юксак баҳолаган. юксак баҳолаган.  Беруний ўзининг ижтимоий-сиёсий қарашларида субъективликдан чекиниб, Беруний ўзининг ижтимоий-сиёсий қарашларида субъективликдан чекиниб, умуминсоний қадриятларга таяниб фикр юритган. умуминсоний қадриятларга таяниб фикр юритган.  Беруний яшаган даврларда амалий-ижобий билиш бошқаришга нисабатан Беруний яшаган даврларда амалий-ижобий билиш бошқаришга нисаба

Абу Наср Форобийнинг ижтимоий муҳит Абу Наср Форобийнинг ижтимоий муҳит тўғрисидаги қарашларитўғрисидаги қарашлари

Ибн Халдуннинг ижтимоий муҳит Ибн Халдуннинг ижтимоий муҳит тўғрисидаги қарашларитўғрисидаги қарашлари

Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий муҳит Абу Райҳон Берунийнинг ижтимоий муҳит тўғрисидаги қарашларитўғрисидаги қарашлари

АдабиётларАдабиётлар  Каримов.И.А. Бизнинг асосий мақсадимиз жамиятни янада демократлаштириш ва янгилаш, Каримов.И.А. Бизнинг асосий мақсадимиз жамиятни янада демократлаштириш ва янгилаш, мамлакатни модернизация ва ислоҳ этишдир. — Тошкент. Ўзбекистон. 2005. 20—бет.мамлакатни модернизация ва ислоҳ этишдир. — Тошкент. Ўзбекистон. 2005. 20—бет.  2. Каримов И.А. Соғлом авлод— халқимиз келажаги. Халқ сўзи, 1999, 10 декабр2. Каримов И.А. Соғлом авлод— халқимиз келажаги. Халқ сўзи, 1999, 10 декабр  3. Каримов И.А. Ўзбекистон мустақилликка эришиш остонасида.-Т.: “Ўзбекистон” НМИУ, 2011, 3. Каримов И.А. Ўзбекистон мустақилликка эришиш остонасида.-Т.: “Ўзбекистон” НМИУ, 2011, 228 бет228 бет  4. Абу Райҳон Беруний, ал-Қонун ал-Масъудий, I, Ҳайдаробод, 1954, 156-бет 4. Абу Райҳон Беруний, ал-Қону

Купить