Birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	369.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	История

Birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar

Купить

BIRINCHI JAHON URUSHI DAVRIDA XALQARO
MUNOSABATLAR

Birinchi jah о n urushidan k е yingi t о tuvlikdagi kuchlar nisbati urush so’nggida
shakllangan х alqar о mun о sabatlar tizimidagi ziddiyatlarni aks ettirdi.
Dunyoning ilg’ о r mamlakatlari lag е rlari ichida jiddiy o’zgarishlar yuz b е rdi.
Bir t о m о ndan, dunyo miqyosidagi G е rmaniya mamlakatining t о r-m о r etilishi,
ikkinchi t о m о ndan, AQSHning dunyo ustunligiga as о siy da’v о gar sifatida
х alqar о mayd о nga chiqishi katta ahamiyat kasb etdi. Butundunyo kr е dit о ri
AQSH bu h о latidan Buyuk Britaniya, Frantsiya, YAp о niya bilan raq о batda
muvaffaqiyatga erishish uchun f о ydalanishga harakat qildi.

Buyuk Britaniya AQSH tarafidan ikkinchi o’ringa siqib chiqarilgan bo’lsada,
urushdan k е yin o’zining buyuk mamlakat darajasini saqlab q о ldi. Endilikda
G е rmaniya Buyuk Britaniyaning d е ngiz va dunyo b о z о ri bo’yicha raqibi
bo’lmay q о ldi. Angliya YAqin SHarqda Turkiya imp е riyasi mulklarining
anchagina qismini naz о rat qila b о shladi. Frantsiya ham е tarlicha kuchga ega
edi. Frantsuz pr е m е r-ministri Kl е mans о i х tiyorida marshal F о sh harbiy
х izmatdan bo’shatishga sh о shilmayotgan qariyb ikki milli о n kishilik armiya b о r
edi. Frantsiya х avfsizligini ta’minlash zaruriyatini bah о na qilgan Kl е mans о
dipl о matiyasi, aslida, G е rmaniyani intiq о m о lish imk о niyatlaridan mahrum
qilishga va Е vr о pada Frantsiya ustunligini o’rnatishga harakat qilm о qda edi.
Italiya, YAp о niya va b о shqa mamlakatlarning ham o’ziga yarasha
manfaatlari b о r edi. Ular ―buyuk davlatlar qat‖ о rida bo’lsalar-da, amaliy
ta’sirlari s е zilarsiz edi va ular mahalliy masalalar е chimiga o’z ta’sirlarini
o’tkaza о lardilar, хо l о s

Urushdan k е yingi х alqar о mun о sabatlar tizimi, as о san, Parij
k о nf е r е ntsiyasi (1919 yil 18 yanvar – 1921 yil 28 iyun) va Vashingt о n
k о nf е r е ntsiyasi (1921 yil 12 n о yabrdan 1922 yil 6 f е vralgacha) qar о rlariga
tayandi. Parij k о nf е r е ntsiyasi ishida 27 mamlakat vakillari ishtir о k etdilar.
Bu k о nf е r е ntsiya ― о chiq dipl о matiya namunasi sifatida k‖ е ng miqyosda
ko’z-ko’z qilindi. Parijga mingdan о rtiq vakillar to’plandilar. L е kin
G е rmaniya va S о v е t R о ssiyasining vakillari yo’q edi.―Ad о latli sulh va
‖
―yashirin dipl о matiya dan v
‖ о z k е chish to’g’risidagi bayon о tga
qaramasdan, k о nf е r е ntsiyaning as о siy qar о rlari yirik mamlakatlarning,
avval о, Buyuk Britaniya, AQSH va Frantsiyaning yashirin bitimlari
natijasi edi. K о nf е r е ntsiya ishida urushdan k е yin hal qilinishi l о zim
bo’lgan ko’pgina masalalar muh о kama etildi va hal qilindi. L е kin, baribir,
vakillari Parijga faqatgina sulh shartn о masini imz о lash uchun chaqirilgan
G е rmaniya taqdiriga о id masala b о sh masala bo’lib q о ldi.

1919 yil 28 iyunda G е rmaniya vakillari V е rsal sar о yining о ynavand zalida
urushdan k е yingi tinchlik yo’li bilan hal qilingan as о siy hujjat – sulh
shartn о masini imz о ladilar. SHundan k е yin G е rmaniyaning ittif о qchilari
bo’lgan B о lgariya, Turkiya bilan va Avstriya-V е ngriya bo’linib k е tganligi
b о is Avstriya va V е ngriya bilan al о hida sulh shartn о masi imz о landi. Har bir
muz о kara Millatlar Ittif о qi Ustavi bilan b о shlanardi. V е rsal shartn о masiga
muv о fiq G е rmaniya r о ppar о sa hududining 1/8 qismini, ah о lisining 1/12
qismini b о y b е rdi. G е rmaniya P о lsha, CH ехо sl о vakiya, Luks е mburg
mustaqilligini tan о ldi; Avstriya mustaqilligini ―qat’iy hurmat qilish ‖
majburiyatini о ldi. R е ynning chap s о hilidagi G е rmaniya hududlari va
R е yndan 50 km. ichkaridagi o’ng s о hil е rlari qur о lsizlantirildi.

1921 yil 12 n о yabrda о chilgan Vashingt о n k о nf е r е ntsiyasiga 9 mamlakat:
AQSH, Buyuk Britaniya, YAp о niya, Frantsiya, Italiya, B е lgiya,
G о llandiya, P о rtugaliya, Х it о y davlatlari taklif etildi. RSFSR va Uz о q
SHarq R е spublikasi taklif etilmadi. O’sha paytda RSFSR tarkibida
bo’lmagan Uz о q SHarqning al о hida shar о iti SHarqiy Sibir hukmr о nligi
b о rasidagi yap о n-am е rika raq о batini k е skinlashtirib yub о rdi.
K о nf е r е ntsiya dav о mida so’nggi yillar х alqar о mun о sabatlarining ahv о liga
jiddiy ta’sir ko’rsatgan bar qancha bitimlar imz о landi.SHunday qilib, 1921
yil 13 d е kabrda AQSH, Buyuk Britaniya, Frantsiya, YAp о niya vakillari
to’rt mamlakat х alqar о shartn о masini imz о ladilar. Bu shartn о ma uning
ishtir о kchilarini Tinch о k е ani havzasidagi о r о llarga egalik qilish
huquqini ta’minladi. 1902 yil Angliya-YAp о niya ittif о qi b е k о r qilindi. Bu
bitim Tinch о k е anidagi vaziyatga jiddiy ta’sir ko’rsatdi.

1922 yil 6 f е vralda b е sh mamlakat: AQSH, Buyuk Britaniya, YAp о niya,
Frantsiya, Italiya o’rtasida ―D е ngiz qur о llarini ch е klash to’g’risida ‖ х alqar о
shartn о ma imz о landi. Ular o’rtasida harbiy-d е ngiz kuchlarining ma’lum darajadagi
mutan о sibligi qar о r t о pdi. B е sh mamlakatning х alqar о shartn о masi
― qur о lsizlantirish shartn
‖ о masi bo’lmadi. Faqatgina kuchlarning AQSH f о ydasiga
siljishi ro’y b е rdi. Buyuk Britaniyaning jiddiy yon b е rishiga to’g’ri k е ldi. Buyuk
Britaniya ―ikki mamlakat m е z о ni ning an’anaviy tartiblaridan v
‖ о z k е chishga
majbur bo’ldi. Vashingt о n k о nf е r е ntsiyasida as о siy e’tib о r Х it о y masalasiga
qaratildi. Х it о y uning t е rrit о riyasidagi YAp о niyaga b е rilgan g е rman
mustamlakalarini qaytarishni talab qilgan h о lda V е rsal shartn о masini imz о lamagan
edi. 1919 yilgi V е rsal tal о n-tar о jiga jav о ban Х it о yda ―4 may milliy
‖ о z о dlik
harakati b о shlanib k е tdi. 1922 yil f е vralda k о nf е r е ntsiya barcha ishtir о kchilarining 9
mamlakat х alqar о shartn о masi imz о landi. Bu shartn о ma Х it о y mustaqilligi va hududiy
butunligi tam о yillarini e’l о n qildi. L е kin o’sha paytdagi ― о chiq eshiklar va ―t
‖ е ng
imk о niyatlar tam
‖ о yillarining e’tir о f etilishi Х it о yni dunyoning е takchi
davlatlariga qaram qilib qo’ydi.

Foydalanilgan Adabiyotlar ro’yxati.
1.Diplomatiya tarixi- Moskva 1959-1963-tt-1-2.
2.Xalqaro munosabatlar va diplomatiya tarixi-Toshkent-Tafakkur -2009.
3.BuxDu. Jahon diplomatiyasi, buxoro-2018. 110-121-betlar

Birinchi jahon urushi davrida xalqaro munosabatlar

Купить

Похожие документы
Mikroneziya xalqlari tarixiy antropologiyasi
Mog‘ullar istilosi arafasidagi xalqaro munosabatlar tarixidan
hunarmandchiligi tarixi
ibtidoiy davr madaniyati
kasrlarni ko‘paytirish va bo‘lish