Butun olam tortishish qonuni - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	10000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	1
Дата загрузки	27 Сентябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Butun olam tortishish qonuni

Купить

F I Z I K A
M AVZU : Butun olam tortishish qonuni

TAKRORLASH
Tushuncha Mazmuni
Deformatsiya
Tashqi kuch ta’siri to‘xtatilgandan so‘ng jism
oldingi holatiga qaytsa
k =
Elastiklik kuchi tashqi kuch ta’siridagi
deformatsiya kattaligiga to‘g‘ri proporsional Prujinaning bikirligiTashqi kuch ta’sirida jismlar shakli va
o‘lchamining o‘zgarishi
Elastik
deformatsiya
Guk qonuni

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI
=

= -
= | F | ??????
| F | ?????? ??????

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI
= - F Bilamizki, Yer markazidan Yer yuzigacha
bo‘lgan masofa Yer markazidan Oygacha bo‘lgan
masofadan 60 marta kichik.
Jismning Yer ustidagi markazga intilma kuchi
esa Oyning orbita bo‘yicha harakatidagi markazga
intilma kuchidan 3600 marta katta.| F |
1
??????
2

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI
Bu yerda - ta’sirlashayotgan jismlar
massalari,
r - ular orasidagi masofa,
G – proporsionallik koeffitsiyenti yoki
gravitatsiya doimiysi .| F |
?????? ??????
??????
2
| F | = ??????
?????? ??????
??????
2
| F | = ??????
?????? 1 ?????? 2
??????
2

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNIGA TA’RIFF = ??????
?????? 1 ?????? 2
??????
2
F ??????
1
??????
2
F
1
??????
2

FORMULADAN BOSHQA KATTALIKLARNI TOPISHF = ??????
?????? 1 ?????? 2
??????
2
?????? 1 =
F ??????
2
?????? ?????? 2
?????? 2 =
F ??????
2
?????? ?????? 1
??????
2
= ??????
?????? 1 ?????? 2
??????
G

GRAVITATSION DOIMIYSI
Agar o‘zaro ta’sirlashadigan jismlar massasi = 1
kg va ular orasidagi masofa r = 1 m bo‘lsa, yuqoridagi
formulaga ko‘ra, F kuchning son qiymati G ga teng
bo‘ladi.
= 1 kg
= 1 kg r = 1 mDemak, gravitatsion doimiysi:

GRAVITATSION DOIMIYSI
1798- yilda ingliz olimi Genri Kaventish
gravitatsion doimiysining son qiymatini aniqladi.
G
bo‘lganligi uchun masalalar yechishda o‘rniga
qiymatidan ham foydalanish mumkin.

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI
Butun olam tortishish qonuni massasi va
orasidagi masofasi juda kichik bo‘lgan jismlar
yoki moddiy nuqtalar orasida aniq namoyon
bo‘ladi.

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI
Yerning radiusi 6400 km bo‘lganligi uchun
jism yerdan bir necha o‘n kilometr ko‘tarilganida
ham Yerga tortishish kuchi miqdorining
o‘zgarishi deyarli sezilmaydi.

BUTUN OLAM TORTISHISH QONUNI
Atrofimizdagi barcha jismlar-mashina, odam,
stol-stul, shkaf hattoki, uylar ham bir-biriga
tortishib turadi.
Lekin Yer Oyni tortishi natijasida Oy
tomonga to‘g‘ri kelgan dengiz va okean suvining
bir necha metrga ko‘tarilishi kuzatiladi.

Yer, Oy va Quyoshga oid ba’zi ma’lumotlar
1. Yerning o‘rtacha radiusi - 6,4
2. Yerning massasi - 6 kg
3. Yerdan Oygacha masofa - R 3,8
4. Oyning radiusi - 1,7
5. Oyning massasi - kg
6. Oydan Quyoshgacha bo‘lgan masofa - 1,5
7. Quyoshning radiusi - 7
8. Quyoshning massasi - kg

Masalalar yechish
1. Yer bilan Quyosh orasidagi tortishish kuchini toping.
Berilgan:
= 6 kg
= 2 kg
R = 1,5 m
G =
F - ? Formulasi:

17-mashqning 1-masalasi
1. Yer bilan Oy orasidagi tortishish kuchini toping.
Berilgan:
= 6 kg
= 7,4 kg
R = 3,8 m
G =
F - ? Formulasi:

17-mashqning 2-masalasi

Mustaqil bajarish uchun topshiriqlar:
1. Mavzu oxiridagi savollarga javob yozing.
2. Massangizni, Yerning massasi va radiusini
bilgan holda o‘zingiz Yerga qanday kuch
bilan tortishingizni hisoblang.

Butun olam tortishish qonuni

Купить