Buxoro vohasi antik davr arxeologiyasi - История - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	28.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	История

Buxoro vohasi antik davr arxeologiyasi

Купить

Buxoro vohasi antik davr arxeologiyasi
Reja:
1 . Antik davrda Buxoro shahri tarixi va moddiy madaniyati.
2. Antik davrda Poykand shahri tarixi va moddiy madaniyati.

Buxoro sharqning mashxur qadimgi shaharlaridan biridir. Arxeologik
ma’lumotlarga ko’ra, Buxoroga eramizdan avvalgi I ming yillik o`rtalarida asos
solingan uning nomi ilk o’rta asr Xitoy manbalarida turlicha – An, Ansi, Ango,
Buxo, Buku, Buxe, Buxaer, Buxala, Buxuala, Fuxo, Puxuala kabi nomlar bilan
atalgan. Bu atamalardan avvalgi uchtasi Buxoroning xitoycha nomlari bo’lsa,
keyingilari «Buxoro» so`zining xitoy tilidagi talaffuzidair.
O’rta asr arab manbalarida esa Buxoro, Numijkat, Navmichkat, Bumichkat,
(yangi Qo’rg’on) Al – Madina as – sufriya (mis shahar) Madinat at tujor
(Savdogarlar shahri), Fohira (Faxr-li shahar) kabi nomlar bilan tilga olingan.
Vuxoro atamasi sanksretcha «buxoro» so`zining turk mug`ulcha shakli «buxor»
(ibodatxonadan) kelib chiqgan deb taxmin qilingan. Keyingi tadqiqotlarda bu
atama so’g’dcha «bag’» (tangri) xamda «oro» (jamol) suzlaridan iborat bo’lib
«tangri jamoli» degan ma’noni anglatadi, degan fikr ilgari surilgan.
Buxoroning islomga qadar bo’lgan siyosiy tarixi xususidagi ma’lumotlar mil.
av. VII – VIII asrlar bilan chegaralanadi.VI – VIII asrlar boshida Buxorxudotlar
xokimligi poytaxti bo’lgan Buxoro 709 yilda arablar tomonidan bosib olinadi.
Mil.av. I ming yillik o`rtalarida, mil. av. IV – III asrlarga oid madaniy
qatlamlar Buxoro arki va Shahristoni xududdidagi qazishmalar va stratigrafik
xududlarda aniqlangan. Shuningdek, yunon tarixchilari Arrian, Flaviy xam
Buxoroni tilga olganlar. Spitamen ittifoqchilar izlash maqsadida Bagi yoki Gabi –
so’g’d yerlari hamda – massagetlar o`rtasidagi chegaraga qo`shinlari bilan yetib
borgan. Bu so’g’d yerlari chekkasida bo’lib, Buxoro joylashgan o`ringa muvofiq
keladi.
Salavkiylar davrida bu yerda nima bo’lganligi noma’lum. Biroqq, Buxoro
voxasi keyinroq, ehtimol, Yeftidem davrida (m. av. 230-200) Yunon – Baqtriya
davlati tarkibiga kiradi. Bunga Buxorodan topilgan tangalar guvohlik beradi.
Milodning dastlabki asrlarida Buxoro voxasi Katta Ansi (Parfiya) ga vassal tarzida
ikki yirik tobe o’lka: Gi va kichik Ansi bo’lganligi numizmatik ma’lumotlar
asosida xulosani tasdiqlaydi. Kichik Ansi bevosita, Buxoro mulki xisoblangan.

Milodning IV asri ikkinchi yarmida Buxoro voxasining vaziyati o`zgaradi. Bu
birinchi navbatda, sosoniylar ta’sirining kuchayishi bilan bog’liqki, oldingi
ellinizm ramzlari yo’qoldi – taxtiravonda o’tirgan Gerakl tavsviri o`rnini
sosoniylarni o’tli mexrobi – (otashdon) egallaydi. Mil. IV asr boshlarida Buxoro
voxasida o`ng tomonida hukmdorning o’ngga qaragan boshi tasvirlangan, orqa
tomonida esa o`tli mehrob va hukmdor nomi, unvoni yaxshi o’qiladigan so’g’d
yozuvli kumush tangalari chiqarilgan. V.A. Liv sh i t sning fikricha, hukmdorning
ismi eroncha bo’lib, otlik degan ma’noni anglatadi.
Mil. VII asridan oldingi davrga mansub bo’lgan Shimoliy xonadonlar tarixi –
Beyshi va Suyshu (VII) manbalariga ko`ra, Buxoro voxasida xududida bo’lgan eng
yirik o`lka An deb atalgan. Suyshu (Suy sulolari tarixi) ma’lumotiga kura
Buxoroda ikkita o`lka mavjudligini aytadi. Mazkur manbaga ko`ra,
Andan (Buxoro) yuz li (taxminan 45 km) g’arbda Bi o’lkasi joylashib uning
podshoxi bo’lmagan va An davlatiga bo’ysungan. Bu o’lkani Poykand bilan
taqqoslash mumkin.
Ma’lumot juda qisqa bo’lsada, biroq u har ikkila o`lka o`rtasida qandaydir
ziddiyat mavjudligiga va Buxoroning bir o`lkasi ikkinchi o`lka ustidan o`z
xukmronligini o`rnatganligi ishora qiilinadi.
VII-VIII asr Buxoro xukmdorlari haqida arab – fors va xitoy manbalarida
ancha ko`p ma’lumotlar keltirilgan.
Xuroson noibi Ubaydulloh binni Ziyod davrida (673 – 674) boshlangan va
Said binni Usmon va Salom binni Ziyod davrida (680 - 683) davom ettirilgan
arablarning Buxoroga harbiy yurishlari vaqtiga kelib, Boxoro voxasida bir qancha
mustaqil tumanlar joylashgan. Buxorxudotlar sulolasi tomonidan boshqariladigan
Buxoroning o`zi: fors Shahzodasi Shopur avlodlari – vardanxudotlar hukmronlik
qilgan. Vardana, Karmana va savdogarlar shahri Poykand.
Mamlakat arablar tomonidan fath etilgandan so’ng, bularning bari Buxoroga
qo’shib yuborilgandan so’ng, bu tumanlar o`z mustaqilligini yo’qotdi.
Numizmatik dalillar bu davrda Buxoro vohasida o’z tangasini zabt etish
xuquqiga ega bo’lgan mustaqil tumanlar bo’lganligidan guvoxlik beradi.

A. Naymarkning taxminiga ko`ra, nisbatan yaqinda topilgan va o`ng
tomonida yirtqich hayvon, orqa tomonida nasroniylar xochi tasvirlangan bir
qancha jez tangalar Vardona xukmdorlari tomonidan zarb etilgan. Ayni vaqtda
yirtqich xayvon – xoch tasvirli tangalardan tashqari, bo’g’u – xoch, qo’y – xoch
tangalarini topishga muyassar bo’lgan A. Musakayevaning fikricha, ularning bari
Varaxshaga taaluqlidir.
Qutayba ayrim ma’lumotlarga ko`ra, 707 yili, boshqa ma’lumotlarga
qaraganda, 709 yili buxorxudotlar bilan shartnoma tuzgan. Uning shartlari
bo`yicha Buxoro har yili 210 ming dirxam (kumush tanga) to`lab turishi poytaxt
shahristonidagi uylarning yarmini istilochilarga bo`shatib berishi va ularni yem –
hashak bilan muntazam ta’minlab turishi kerak bo’lgan. Buxoro Arkida Qutayba
birinchi Jome masjidini barpo etdi. Ark yaqinida esa hayit namozi o`qiladigan
masjid qurdirdi. Shunisi e’tiborga sazovorki, Qutayba ibn Muslim kofirlarning
hujum xavfi borligidan musulmonlarga xayit namozlarga qurol bilan kelishni
buyurdi (vaxolanki, umuman namoz o`kishga qurol bilan kelish nojoiz) Qutayba
islomni qabul qilgan Tug’shodani taxtga o`tqazish bilan Buxoroda qadimiy
maxalliy sulolar xokimiyatini saqlab qoldi. Uning fuqorolaridan ayrimlari faqat
islomga kirishdi. Xurosonga Ashros ibn Abdullox as – Sulamiy (727 – 729)
noiblik qilgan davrida bu yangi dinga kiruvchilar oqimi jadallashdi. U
musulmonlardan soliq olmaslikka va’da berdi, natijada so’g’diylarning ko’pchiligi
islomga kirishdi va xazinaga mablag’ tushishi deyarli to’xtadi. Shudan keyin
Ashros soliq solishning ilgarigi usulini tiklash to`g’risida farmon chiqardi, bu xol
728 yil so’g’diylarning qo’zg’aloniga sabab bo’ldi. Ular ilgarigi e’tiqod qilgan
dinlariga qaytishdi turklarni yordamga chaqirib, Buxoro voxasi bilan birgalikda,
deyarli butun So’g’dni zabt etishdi. Faqat kelasi yilgina arablar Buxoroni qaytarib
olishga muvoffaq bo’lishdi.
747 yilda Abu Muslim boshchiligida Ummaviylarga qarshi keng ko`lamda
harakat boshlandi. Bu harakat 749 yili g`olibona yakunlandi, buning natijasida,
xalifalikda xokimiyat tepasiga yangi – Abbosiylar sulolasi keldi. Deyarli o`sha
vaqtni o`zidayoq (133/750-751) Buxoroda Alilardan (ya’ni xalifa Ali avlodlari)

Sharik ibn Shayx al – Maxri 30 mingdan ziyod murid to`plab Abbosiylarga Karshi
qo`zgalon ko`tardi. Buxoroning barcha axolisi uni qqo`llab – quvvatladi. Abu
Muslim unga qarshi lashkar yuborib, Buxoro bir oydan ko`p davom etgan
qamaldan so`ng, Buxoro ko`lga olinib unga o`t qo`yildi, shahar uch kun yondi,
asirlar shahar darvozasiga osildi. Shundan so`ng, Abu muslimning o`zi xam uzoq
yashamadi. 755 yilda xalifa saroyida o`ldirtirildi. Biroq Markaziy Osiyoda uning
muridlari ko’p bo’lib, ular orasida Muqanna laqabli Xoshim ibn Haqim xam bor
edi. U Movarounnahrda ko`plab tarafdorlar to`plab, 776 yilda butun So’g’dni
komiga olgan ommaviy harakatga boshchilik qildi. O`sha yili Buxoroning Narshah
qishlog’ida va Numichkatda, ya’ni Buxoroning o`zida, Muqanna tarafdorlari
qo`zgalon ko`tarishdi.
806-810 yillarda butun Movarounnaxr isyonchi amir Rafe ibn Lays qo`liga
o`tdi. Uni Xuroson noibining og`ir zulmidan va poraxo’rligidan g’azablangan
so’g’diylar faol qo’llab – quvvatladi. 809 yilda xalifa Xorun ar – Rashid unga
qarshi katta ko`shin yubordi va Buxoro qamal qilindi. Mudofaa Rafe ibn Laysning
ukasi boshchilik qildi. Nixoyat, shahar zabt etilib, Bashir asirga olinib, xalifaning
buyrug`iga ko`ra qatl qilindi.
Arablar fatxi, Markaziy Osiyo, jumladan, Buxoro tarixida muxim burilish
davri bo’ldi. Har qanday istilo singari, ayniqsa uzoq vaqtga cho`zilgan bu fath,
ham tolonchilik, yong’in vayronagarliklar, ko`plab so’g’diylar halokati yoki
qullikka aylantirilishi bilan birga kechdi. Arablar So’g’dga ilgari na siyosiy va na
diniy birlik nimaligini bilmagan yagona islom dinini olib keldi. Uzoq vaqt
qarshilikka va noxush xolatlarga duch kelgan islom bu yerda asta – sekin chuqur
ildiz ota bordi. Shu bilan birgalikda islomdan avvalgi ko’pgina an’analarga o’z
ahamiyatini yo’qotmadi, ulardan ayrimlari xanuz yashab kelmoqda.
Arablar kelishi bilan buxorxudot tangalari namunasida kumush tanga ishlab
chiqarish davom etdi. Lekin ikkala davr tangalari o`rtasidagi farq shundaki, endigi
tangalar draxma emas, dirxam deb atalgan va ularda paxlaviy va so’g’d yozuvlari
barobarida, odatda qisqa arab yozuvlari bitilgan. Buxoro o’zining uzoq
tarixi davomida faol qurulish va qayta qurilishni bir necha bosqichini boshidan

kechirdi. Qadimgi davr inshoatlari zamonlar o`tishi bilan vayronliklar va yangi
qurilishlar ostida qolib ko`p asrlar madaniy qoldiqlar bilan qoplangan.
Me’morchilik taraqqiyoti VI-VII asrlar Buxoro so’g’di obidalarida yaqqol aks
etgan. O’sha davr shaharlari uncha katta bo’lmasada, ulardagi turmush tarzi yuksak
bo’lgan. Bu jihatdan Buxoro ham o’ziga xosdir. Uning dastlabki antik davr o’zagi
vayrona holga kelgan qal’a devorlari qoldiqlari ustiga urilgan yangi istehkom bilan
o’raldi hamda ilgarigi qala-ko’handiz Ark–shoh o’rdasiga aylantirildi. Unga
kiraverishda keng maydon – Registon barpo etildi,uning atrofida shaharning o’zi–
shahriston shakllandi. Arkda mudofaa inshootlari va aslahaxonalardan tashqari,
devonxona, xazina, qamoqxona joylashgan. VII asrda buxoroxudot Bidun barpo
qilgan saroy kompozitsiya markazini tashkil etgan. Saroy, chamasi ancha oldingi
yumshoq qatlamlar to’shalmasi ustida qurilgani sababli bo’lsa kerak bir necha bor
buzilgan; nihoyat, qatlam ostiga, Narshahiyning yozishicha, «tarhiga ko’ra Katta
Ayiq yulduzini yeslatuvchi» mustahkam qoziqoyoqlar qo’yilgach, Saroy behavotir
bo’lgan va XII asrgacha saqlanib kelgan.
Shahriston markazida savdo–hunarmandchilik ko’chalari bo’lib,ularning har
ikkala chetiga do’kon va ustaxonalar qurilgan, ularning ortida turar joylar bo’lgan.
Shahriston tashqarisidagi Jo’yi Mo’liyonning sug’oriladigan yerlarida bog’ va
ko’shklar barpo etilgan. Arablar fathidan keyin shahar tashqarisida mahalliy feodal
– kashkashonlar saroylari qad ko’targan. Chamasi, bular, ilk o’rta asr Markaziy
Osiyo uchun xos bo’lgan ko’shklardirki, ular dalalar o’rtasida balandroq sahnda
ko’p xonali qo’rg’onlar tarzida bunyod etilgan. Narshahiy malumotiga qaraganda,
uning davrida Buxoro viloyatida etti yuzga yaqin ana shunday ko’shklar bo’lib ,
ularning talaygaina qismi tashlandiq ahvolda edi
2. Ilk o’rta asrlarda Poykand shahri tarixi va moddiy madaniyati .
Mil. av. IV-III asrlarda chegara istekomi sifatida Buxoro so’g’dining Eron
bilan chegaradosh erida qadimgi Poykand shahri bunyod etilgan. Keyinchalik
Buyuk Ipak Yo’lining Poykand orqali o’tishi qal’ani shaharga aylanishiga sabab
bo’ladi.

Poykand haqidagi ma’lumotlar arab – fors jo’g’rofiy olimlari: At – Tabariy,
Ibn – al – Xordodbex, Ibn Fakix, Firdavsiylar kitoblarida, Muhd Narshahiyning
«Tarixi Buxoro» asarida saqlanib qolgan. Poykand haqidagi ayrim ma’lumotlar
o’rta asr Xitoy yilnomasida xam keltirilgan.
1896 yil topograf N.F.Sitnyakovskiy tomonidan XI asr o’rtalarida yo`q bo’lib
ketgan Poykand harobalari haqida dastlabki xabarni beradi. 1913 yilda L.A. Zimin
tomonidan shaharchaning ilk qadimshunoslik tadqiqotlari boshlanadi. 1939-1940
yillarda esa shaharchani Ermitaj (A.Yu. Yakobovskiy) va O’zkomstaris (V.A.
Shishkin) olimlari o’rgangan.
Shaharchada muntazam qazilmalar va tadqiqotlar XX asrning 80 yillarida
O’zFA Arxeologiya instituti olimlar jamoasi tomonidan Ermitaj mutaxassislari
ishtirokida o`tkazildi. Ko’p yillik arxeologik tadqiqotlar natijalari 1996 yilda chop
etilgan «Poykand shaharchasi» monografiyasida o’z aksini topdi.
Shaharcha turli vaqtda mansub bir qancha qismlardan iborat. Shulardan
qadimiysi 90x90m o`lchamidagi ark xisoblangan. V asrda arkni dastlabki
istehkomlariga shimoliy sharq tomonidan yangi devorlar qurilgan bo’lib, ular
tirqishsimon shinaklar bo’lgan to`rtburchak minoralar bilan mustaxkamlangan.
Turli tadqiqotlar shaharchadagi ilk qatlamlarni, ya’ni IV-V asrlardan tortib
XV asrgacha bo’lgan davrni qamrab olgan.
1990-2000 yillarda olib borilgan qazilmalar jarayonida arkda uchta yonib
ketgan xona topildi. Ulardan biri, ya’ni «Naqshu nigorli xona» nomini olganida
buxorxudotlar xazinasi va yashirib qo`yilgan qurol – aslaha omborxonasi topildi.
Qurol – aslaha bilan birgalikda, muhr nishonli osma sopol yorliqlar
buxorxudotlarning kumush tangasi, sopol idish topildi. Xonalar VII-VIII asr
boshida qurilgan deb taxmin qilinadi.
VIII asrga oid dorixona binosi noyob topilma xisoblanadi. Qadimshunoslar
suyuqlikni tozalash va haydash uskunasidan bo’lgan o`rta asr retort (kimyoviy
tajribada ishkiluvchi noksimon naychali idish) xilidagi maxsus kimyoviy idishlar
alembiklar, mum qoldiqli, muolajada ishlatiladigan mis tovoqcha, arab yozuvli
nishtarlar ko`plab tanga va boshqa buyumlar topilgan.

Binoning tarxi to’rtburchak shaklda bo’lib asosan, ikkita ketma-ket
joylashgan katta xona va ular ichidagi bir necha bo’linmalardan iborat.
Arxeologlarning fikricha, katta xonalarning biri kimyoviy uslubda dori –
darmonlar tayyorlashga mo`ljallangan bo’lib, ikkinchisida dorilar, dorivor
xomashyolar va idish – anjomlar saqlangan. Xonalarning biridagi bo’linmada
zinapoyali keng supa joylashgan bo’lib, unda extimol kelgan kasallarga tibbiy
yordam ko`rsatilgan, boshqacha aytganda, bu bo’linma «ambulatoriya» vazifasini
bajargan bo’lishi mumkin. Dori tayyorlaydigan xonaning ostida uzunligi 6,3 metrli
yerto`la xam bo’lib, u tayyor dori darmonlarniva turli xil buziluvchi maxsulotlarni
saqlashda o`ziga xos «sovutgich» vazifasini bajargan. Poykent dorixona binosi
xozircha Zarafshon vohasida topilgan shu xildagi yodgorliklarning yagona
timsolidir.
Poykend, qadimgi karvon yo’li ustida qad ko’targan shahar xorabasi
(mil.avv 4-3. Mil. 11 asr) Buxorodan 44 km jan-g’arbda, Jondor va Qaorakul
tumanlari tutashgan joyda joylashgan. O’rta asr manbalarida shahar Boykad, xitoy
salnomalarida esa Bi nomlari bilan tilga olingan. Uning nomlari quyi shahar
ma’nosini anglatadi. Pokend tashqi devorining nihoyatda mustahkamligidan shahar
ilk o’rta asrlarda “Shahristoni ro’ni” ya’ni “jezdan qurilgan shahriston” nomi bilan
shuhrat qozongan.
Poykend o’tmishda 4 qism: 1. Darvozali ark (may. 1ga); 2. Davozali ichki
shahriston (may. 11 ga); 3. Darvozali tashqin shahriston (may. 6 ga) 4. Sharq-g’arb
hamda janub tomonlarida qad ko’targan (may. 100 gadan oshiq) o`lkan
rabodlardan iborat bo’lgan. Arkda qadimgi ibodatxona, podshoh saroyi, 9-10
asrlarda qadko’targan mehrobli jome masjidi, ichki va tashqi shahristonlarda
savdogar va hunarmandlarning turar joylari, ichki bozor, ustaxonalvr va boshqa
inshootlar joylashgan.
Ayrim ma’lumotlarning guvohlaik berishicha Poykend qadmida Buxoro
hukumdorlarining qarorgohi bo’lgan. Narshahiyning ma’lumotlariga ko’ra shahar
aholisining aksariyat qismi savdogaglar bo’lib, ular Xitoy va dengizbo’yi

mamlakatlari bilan savdo qilganlar deb takidlaydi. Ibn Hurdodbeh va Ibn al-
Fiqihlar Poykendni “Madina at tujor” “savdogarlar shahri” nomi bilan tariflaydi.
Poykend arki, ichkiva tashqi shahristonlarining harbiri alohida (3,5-5 m)
qalin va baland devorlar xalqasi bilan o’ralgan , Devor bqylab xar 60 m masofada
va tashqi burchaklarida baland (11,5-12.5 m) 2 qavatli burjlar o’rnatilib, davoza
atrofi mudofaa inshootlari bilan mustahkamlangan. Shahar devorlari va burjlari har
1,6 m oralig’i bo’ylab shahmat usulida 3 qator nishon tuyniklari o’rnatilgan. 9
asrning oxirgi choragi va 10 asr maboyinida Poykend va uning dehqonchilik
vohasi ravnaq topadi.
Romiton . O’zbekistonning qadimgi shaharlaridan biri “Romiton”- “Tan
oromi” deb ataladi. Narshahiyning yozishicha, Romiton katta bir ko’xandizga ega
va mustahkam bir qishloq bo’lib, Buxorodan qadimiyroqdir. Ba’zi manbalarda bu
qishloqni Buxoro deb ataganlar. Romitonda qadimdan hukmdorlar turar joylari
bo’lgan. Buxoro shahri vujudga kelgandan so’ng ular Romitonda faqatgina qish
faslida yashaganlar.
Tabariyning yozishicha 707 yilda Qutayba Romitonni bosib olgan. Xuroson
noibi Abu Muslim Buxoroga har gal kelganda o’z qarorgohini Romitonda
joylashtirgan. Arab geograf va sayyohlari X asrlarda Buxoro vohasidagi 30 ga
yaqin shaharlar qatorida Romiton nomini ham tilga olishgan. Mahmud ibn
Valining “Bahr al-asror” asarida yozilishicha Romiton Buxoro viloyatidagi 10
tumanning biri, o’rta asrlarda “Samjon” deb atalgan. (Romitonning ikkinchi nomi)
Vardonze. Buxoro viloyatining Shofirkon tumanidagi “Qo’roni Vardonze”
nomi bilan mashhur yodgorlik (VI-XIX asrlar) Qo’rg’onning uzunligi 110 m.
kengligi 60-70m, balandligi 45-50m. vardonxudotlarning maxsus qarorgohi
bo’lgan. Rivoyatlarga ko’ra Shopurkom atamasi Sosoniylar shahzodasi Shopur
ismidan olingan. Shopur Buxoroga kelib, Buxorxudotdan yer olib qasr va qishloq
qurdirib unga ariq keltirgan.
Narshaxiyning yozishicha, bu katta va mustahkam Xisorga ega. U
turkistonning chegarasida joylashgan. U joyda har haftada bir kun bozor bo’lib
savdogarlar ko’p kelar edi. Arablar hujumi arafasida (VIII asr boshi) Vardonze

Buxorodan alohida mustaqil podsholik poytaxtiga aylangan. Iardonze hukmdori
vardonhudot arablar uchun Buxorxudotlardan xavfliroq bo’lgan. Xasrlarda
Vardonze obod shahar edi.
Tavois (dastlabki nomi Arqud) Buxoro vohasidagi tarixiy viloyat va shahar.
Milodning boshlarida bu yerda otashkada va otashgoh bo’lgan. Arablar ilk marta
bu joyda tovusni ko’rgach, “Zot-ut-tovois” – “Tovuslar egasi” deb nom berishgan.
Tabariyning yozishicha Tavoisda Qutayba ibn Muslimning qarorgohi bo’lgan. 730
yil 17 noyabrda arablar bilan turk xaqqoni bshochiligida turkiylar va
so’g’diylarning birlashgan qo’shinlari o’rtasida Tavoisda shiddatli jang bo’lib
o’tgan. Ilk o’rta asrlarda Tavoisda jome masjidi va katta hisor (qo’g’on) bo’lgan.
Tavois o’rtasida Abu Musliim arig’i oqib o’tgan. Tavois Buxoro-Samarqand
yo’lining ustida joylashgan bo’lib, Nashaxisning yozishicha qadimgi vaqlarda har
yili kuz faslida 10 kun nuqsoli mollarning bazori bo’lgan. So’ngi o’rta asrlarda
Tavois 2 ta qishloqqa Tavois Bolo vaTavois Payonga bo’lingan (Hozirgi Qiziltepa
tumanida).

Foydalaniladigan asosiy darsliklar va o’quv
qo’llanmalari ro’yxati
1. Античный и раннесредневековые древности Южного Узбекистана
Отв.ред. академик АН Уз ССР Г.А. Пугаченков. Т. 1989 .
2. Архитектурные памятники Туркменистана. М. 1972. Ахраров И.
Ремпель Л. Резной штук Афрасияба Т. 1971.
3. Беленицкий А.М., Бентович И.Б., Большаков О.Г. Средневековый
город Средней Азии. Л., 1973
4. Булатов М. Мавзолей Саманидов – жемчужина архитектуры Средней
Азии. Т. 1978.
5. Буряков Ю.Ф. Генезис и этапы развития городской культуры
Ташкентского оазиса. Т. 1982.
6. Древний и средневековый город Восточного МавераннахраОтв.ред.
д.и.н. Ю.Ф.Буряков. Т.1990.
7. Древняя и средневековая культура Чача. Т. 1979.
8. Живопись древнего Пянджикента / Отв.редакторы А.Ю. Якубовский и
М.М. Дьяконов. М. 1954.
9. Заднепровский Ю.А. Древнеземледельческая культура Ферганы МИА.
М. 1962. № 118 .
10. Исамиддинов М.Х. Хасанов М.Х. История древнего и средневекового
керамического производства Нахшеба. Т. 2000.

Buxoro vohasi antik davr arxeologiyasi

Купить