Cho‘zishning boshqa turlari - Материаловедение - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	206.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Декабрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Материаловедение

Cho‘zishning boshqa turlari

Купить

Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Metallarga bosim bilan ishlov berish kafedrasi Sovuq holatda shtamplash texnologiyasi Mavzu. Cho‘zishning boshqa turlari .

Cho‘zishning maxsus usul lari Rotatsion cho‘zish Opravkaga o‘rnatilgan, unchalik katta bo‘lmagan uchastkada joylashgan plastik deformatsiyaning uzluksiz ko‘chadigan zonasiga (o‘chog‘iga) ega bo‘lgan aylanuvchi zagotovkadan shakl hosil qilish rotatsion cho‘zish deb ataladi. Jarayon konussimon silindrik detal larning ham, egri chiziqli hosil qiluvchiga ega bo‘lgan silindrik detal larning ham devorlarini yupqalashishi bilan kechadi. Shu bilan birgalikda rotatsion cho‘zish bilan keng asssortimentda silindrik detallarni olish mumkin. Rotatsion cho‘zish jarayoni maxsus asbob-uskunalarda roliklar yordamida amalga oshadi. Konussimon va murakkab shaklli silindrik detallarni rotatsion cho‘zish jarayonining sxemasi S 1 = S 0 · sin α sinus qonuni bo‘yicha amalga oshiriladi (1- rasm ). Silindrik detall

1- rasm . Konussimon detalni rotatsion cho‘zish sxemasi 2- rasm . Silindrik zagotovkani to‘g‘ri (a) va teskari ( v ) usul bilan r otatsion cho‘zish

Kombinatsiyalangan cho‘zish Agar cho‘zish jarayonida bir paytda zagotovkaning diametri va devorining o‘zgarishi sodir bo‘lsa, u holda bunday cho‘zish kombinatsiyalangan cho‘zish deb ataladi (3- rasm ). Bunday cho‘zish mohiyati bo‘yicha yupqalashtirmasdan cho‘zish bilan devorni yupqalashtirish bilan cho‘zishni birlashtirish bo‘lib hisoblanadi. Shu sababli tahlil qilishda deformatsiya o‘chog‘i ikkita uchastkaga – majburiy yupqalashishsiz cho‘zish uchastkasi va devorni yupqalashtirish bilan cho‘zish uchastkasiga ajratiladi. Birinchi uchastkada kuchlanishlarning kattaligi yupqalashtirmasdan ko‘p operatsiyali cho‘zishga tegishli bo‘lgan formulalar bo‘yicha aniqlanadi. 3- rasm . Kombinatsiyalangan cho‘zish sxemasi

Ikkinchi uchastkada tortilgan detalning devorlariga ta’sir ko‘rsatadigan kuchlanish avval keltirilgan uslub - tashqi va ichki kuchlarning ishlari tengligi shartidan kelib chiqadigan uslub bilan bir xil bo‘ladi. S.A. Valievning ko‘rsatishicha, kombinatsiyalangan cho‘zish ma’lum bir sharoitlarda zagotovkaning nisbiy balandligini odatdagi yupqalashtirish bilan cho‘zishga qaraganda ko‘proq oshirish imkonini beradi. Reversiv cho‘zish Reversiv cho‘zishda cho‘zish kuchi o‘zgaradi. Nisbatan kichik - asosan 3 mm gacha bo‘lgan qalinlikka ega bo‘lgan katta detallar uchun qo‘llaniladi (4-rasm) va

4- rasm . Reversiv cho‘zish sxemasi bosqichlar sonini kamaytirish imkonini berishi sababli o‘tishlar sonini kamaytirish maqsadida, m = 0,35 – 0,45; katta flanetsli buyumlarni olish uchun ; qo‘shaloq devorli (termos tipidagi) buyumlarni olish uchun foydalaniladi. Burmalanishlardan qochish uchun burmalanishdan saqlagichlar (qisishlar) qo‘llaniladi. Qisishning mo‘ljallanishi cho‘zish sxemasi bilan belgilanadi.

Elastik-rezinali yoki suyuqlikli matritsada qattiq puanson bilan cho‘zish Bu cho‘zish rezina bilan cho‘zish nomini olgan va seriyali hamda kichik seriyali ishlab chiqarishda yupqa list materialdan ( S ≤ 3 mm) silindrik, konussimon va to‘g‘ri burchakli detallarni shtamplashda qo‘llaniladi. Gidropresslarda birinchi va oxirgi operatsiyalarda foydalaniladi. Chuqur bo‘lmagan detallarni rezina bilan cho‘zish rezinaning unchalik katta bo‘lmagan solishtirma bosimida (60-85 kg/sm 2 ) qo‘yilma plankalar yordamida amalga oshiriladi. Chuqur cho‘zishni konteynerga kiritilgan rezina bilan shtamplash jarayonida pressning gidravlik yostig‘i tomonidan beriladigan - 0 dan 600 kg/sm 2 gacha rostlanadigan yuqori bosim ostida bo‘lgan hollarda qo‘llash mumkin (5-rasm). 5- rasm . Konteynerdagi rezina bilan cho‘z

Jarayon quyidagicha kechadi. Polzun pastga tushganda zagotovka 1 konteynerda joylashgan 2 rezinaga (yoki suyuqlikli matritsaga) tegadi va unga market yostig‘i bilan 3 plita va 5 shpilkalar orqali qisiladi. 6 – yo‘naltiruvchi plita. Polzun pastga tushgan sayin rezina zagotovkani deformatsiyalaydi va uni asta-sekin 4 puansonning atrofiga tortadi. Alyuminiyni cho‘zishda solishtirma qisish bosimi 0 dan 400-500 kg/sm 2 gacha, latun va po‘latni cho‘zishda 0 dan 500-600 kg/sm 2 gacha rostlanadi. Odatdagi cho‘zish bilan solishtirganda quyidagi ijobiy o‘ziga xos texnologik xususiyatlarga ega: 1) uning zagotovka bilan birgalikda qo‘llanishi sababli rezina bilan zagotovka o‘rtasida zararli ishqalanishning bo‘lmasligi; 2) matritsa tomonidan zagotovkaning butun yuzasiga bir tekis gidrostatik bosim beri

3) yon devorning flanets bilan tutashish radiusi cho‘zish jarayonida doimiy deb hisoblanmaydi – deformatsiyalanishning boshida u eng katta bo‘ladi, solishtirma bosim ortib borishi bilan kamayadi, bu butun jarayonga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Bularning barchasi eng chekka deformatsiya darajasini odatdagi usul bilan cho‘zishga qaraganda bir qadar oshirish imkonini beradi (cho‘zish koeffitsientlari uchun kichikroq qiymatlar olinadi), chunki devorlarning tubda dumaloqlanish yonidagi xavfli kesimi bo‘ylama cho‘zuvchi kuchlanishlardan xalos bo‘ladi. Shofman bo‘yicha q = 40 kg/sm 2 , R = 4 S , h d bo‘lganda alyuminiy uchun m = 0,45 deb qabul qilinadi, r fl = 1,5 S da R min flanets yonida bo‘ladi. 0,8 VG po‘lat uchun m = 0,5, h = 0,75 d , r fl = 4 S ; X18N-9 po‘lat uchun: m = 0,65, h = 0,33 d , r f

Bu usul bilan olingan buyumlar darz ketishlarsiz, tirnalishlarsiz, bir tekis qalinlikka ega bo‘ladi. Kamchiligi – yuqori solishtirma bosimni hosil qilish va uni ish paytida rostlash zarurligi. Aynan ana shu sabab usulni qo‘llashni chegaralab qo‘yadi. Puanson po‘lat, yog‘och, plastmassadan ishlangan bo‘lishi mumkin. Rezinaning xarakteristikasi: uzilishga qarshiligi 50-55 kg/sm 2 , solishtirma cho‘zilishi 600- 700%, qoldiq cho‘zilish 25-30%; yuklama ostida siqilishi 50-70%, Shor bo‘yicha qattiqligi - 70. Matritsa sifatida rezinaning o‘rniga rezina g‘ilofga solingan yopishqoq suyuqlik (moy, glitserin) va gidroplastlardan foydalanish mumkin. Biroq bu ishonchli zichlashtiradigan qurilmalar bo‘lishini talab qiladi.

Qattiq matritsada elastik-rezinali yoki suyuqlikli puanson bilan cho‘zish Mazkur jarayonda deformatsiyalanish qattiq puanson bilan emas, rezina yoki suyuqlikning bosimi bilan sodir bo‘ladi. Yassi jismlarni ham, ichi bo‘sh zagotovkalarni ham shtamplash mumkin. Bunda gidravlik cho‘zish qiziqish uyg‘otadi (6 rasm). 6- rasm . S uyuqlik bilan bosimi ostida cho‘zish

Bir tekis bosim tufayli bu usul bilan konussimon, yarim sferik, parabolik, to‘g‘ri burchakli shakldagi ichi bo‘sh detallarni bitta operatsiya bilan shtamplash mumkin. Birinchi operatsiyada cho‘zish koeffitsienti m = 0,5 bo‘lishi mumkin. Bunda matritsa bilan puansonni rostlash zarurati bo‘lmaydi. Usulning kamchiligi shundan iboratki, detalning gumbazsimon qismida yoki tubi yonida ba’zan 40% gacha materialning sezilarli yupqalashishi kuzatiladi. Bundan tashqari suyuqlikli puanson bilan zagotovka o‘rtasida ishqalanishning bo‘lmasligi cho‘zish paytida uning beqaror muvozanatda bo‘lishiga olib keladi, bundan zagotovkaga qo‘yilgan kuchlarning o‘q simmetriyasining eng kichik buzilishi ham zagotovkani yon tomonga siljitadi (ya’ni brak hosil bo‘ladi). Maxsus qotirgichlar (fiksatorlar) va bosimni ro

bunda : S – materialning qalinligi , r p – tub yonidagi dumaloqlanishning ichki radiusi , R – detalning sferik qism i ni dumaloqlanishining ichki radiusi . Keyingi yillarda xorijda ommaviy ishlab chiqarishda ikki yoqlama harakat qiladigan maxsus gidropresslarda gidrocho‘zish keng tarqalishga ega bo‘lgan. Bir yoki ikki operatsiyada eng murakkab shaklli detallarni yoki 12-15 mm gacha qalinlikdagi materiallarni cho‘zish mumkin. Tonnajga bog‘liq ravishda suyuqlikning maksimal ishchi bosimi 715 dan 1060 atm gacha o‘zgaradi.

Yoyish usuli bilan cho‘zish va shakl berish Bunday cho‘zish kichik seriyali ishlab chiqarishda oddiy konstruksiyali yirik detallar uchun qo‘llaniladi: motorollerlar, avtomobillar, trolleybuslarning oblitsovka (qoplama) detallari, alyuminiy va magniy qotishmalaridan 3,5 mm gacha qalinlikda bo‘lgan detallar, kam uglerodli va zanglamaydigan po‘latdan 1,5 mm gacha bo‘lgan qalinlikdagi detallar tayyorlanadi. Asbob-uskunalar – 300 tonnagacha kuchga ega bo‘lgan tortadigan presslar , bolvanlar 250 ° C gacha qizdiri ladi. Yupqalashish 5-7%, ba’zan 8- 12%. Bolvanlar alyuminiy-rux qotishmalari yoki qattiq yog‘ochdan ishlanadi. Shakl berishda bolvanlar cho‘yan yoki uglerodli po‘latdan tayyorlanadi. Jarayonning kamchiligi – metallning qisish uchun qo‘shimchalar qoldirishga ortiqcha sarflanishi. Ba’zan

Купить