Listli materiallarni cho'zishda tayyorlanmaning shaklini o‘zgartirish - Материаловедение - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	412.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	10 Февраль 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Материаловедение

Listli materiallarni cho'zishda tayyorlanmaning shaklini o‘zgartirish

Купить

Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Metallarga bosim bilan ishlov berish kafedrasi Listli materiallarni cho‘zishda tayyorlanmaning shaklini o‘zgartirish

Listli materiallarni cho‘zish da zagotovkaning shakli ni o‘zgartirish Bir operatsiyali cho‘zish bilan olinadigan detallarning balandligi ularning diametridan 0,7- 0,8 dan oshmaydi. Simmetrik o‘qli balandroq detallarni olish zarur bo‘lganda bir-birining izidan keladigan bir nechta operatsiyalar kiritiladi, ularning har birida zagotovka sifatida oldingi operatsiyada olingan silindrik yarim fabrikatdan foydalaniladi va jarayon shu tariqa davom etadi, ya’ni ko‘p operatsiyali cho‘zish qo‘llaniladi (1- rasm). 1- rasm. Ko‘p operatsiyali cho‘zish sxemasi : 1 -puanson; 2 -zagotovka; 3 -matritsa; 4 -detal

Ko‘p operatsiyali cho‘zish toroidal ( 3.17 a - rasm) va konus-toroidal ( 2 v - rasm) ishchi bo‘shliqlarga ega bo‘lgan matritsalarda amalga oshiriladi. Mtaritsalarning ishchi yuzalari reaktiv (tayanch) yuza bilan to‘ldirilishi mumkin (2 d - rasm ). Toroidal matritsada keyingi cho‘zish operatsiyalarida kuchlanishli- deformatsiyalangan holatning sxemasi 3- rasmda ko‘rsatilgan. Deformatsiya o‘chog‘ini ikkita zonaga ajratish mumkin: I - erkin bukish deformatsiyasi (kontaktdan tashqaridagi deformatsiya) va II - kontaktli deformatsiya (matritsaning toroidal chekkasidagi deformatsiya).

2- rasm. Ko‘p operatsiyali cho‘zish uchun matritsalarning konstruksiyalari : a) toroidal; v) konus li ; d) reaktiv bo‘shliq bilan

3 - rasm. Toroidal matritsada cho‘zishda kuchlanishli- deformatsiyalangan holatning sxemasi : I - erkin bukish deformatsiyasi ; II - kontaktli deformatsiya .

3-rasmdagi toroidal yuzaga ega bo‘lgan matritsada cho‘zishda xavfli kesimdagi kuchlanish quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi: ( 1 ) bunda R z – zagotovkaning o‘rtacha radiusi, r sr – buyumning o‘rtacha radiusi, μ – ishqalanish koeffitsienti,                    1 0 0 0 1 2 2 ln m ax S r S R S r R м ср з s

4- rasm. Konusli matritsada cho‘zishda kuchlanishli-deformatsiyalangan holatning sxemasi

Konusli-toroidal matritsada deformatsiya o‘chog‘ining I- va III - zonalaridagi kuchlanishlar va deformatsiyalarning xarakteri toroidal bo‘shliqqa ega bo‘lgan matritsada cho‘zishdagi I - va III - zonalardagi kuchlanishlar va deformatsiyalarning xarakteri bilan (3-rasm) mos tushadi. Matritsaning konusli qismida material yassi- kuchlangan va hajmiy-deformatsiyalangan holatda bo‘ladi. Konusli-toroidal matritsaga ega bo‘lgan matritsada cho‘zishda maksimal cho‘zuvchi kuchlanish quyidagicha aniqlanadi (6)    k м k з з ср k з k S r S R S R r R S tg                                     1 2 sin 1 cos 1 0 0 0 0 m ax

Cho‘zish jarayoni tugayotganda I - zonada deformatsiya o‘choqlari bilan boshlang‘ich zagotovkaning siloindrik devorlari o‘rtasida deformatsiya o‘chog‘iga kirib keladigan elementlarni bukilishga majbur qiladigan bukuvchi moment amal qiladi. Bunda zagotovkaning hali plastik de formats iyani olmagan devorlarida tangensial cho‘zish kuchlanishi vujudga keladi. Natijada zagotovkaning chekka qismining diametral o‘lchamlarining ortishi sodir bo‘ladi va unda vujudga keladigan tangensial cho‘zish deformatsiyasi zagotovkaning chekkasining bo‘ylama yoriqlar hosil qilish bilan emirilishiga olib keladi. Sifatli buyumlarni olish uchun ko‘p operatsiyali cho‘zishni silindrik devorning chekkasi bo‘ylab cho‘ziladigan qobiq hosil bo‘lishining oldini oladigan reaktiv bo‘shliqqa ega bo‘lgan matritsalarda amalga

Ko‘p operatsiyali cho‘zish bilan tor flanetsli buyumlarni ham, keng flanetsli buyumlarni ham tayyorlash mumkin. Tor flanetsli silindrik qobiqlar,qobiqning balandligining uning diametriga nisbati 1,0 dan katta bo‘lganda, flanets diametrining qobiqning diametriga nisbati esa 1,1 – 1,4 ni tashkil qilganda, odatda ko‘p operatsiyali cho‘zish bilan tayyorlanadi, bunda oldingi operatsiyalarda olingan silindrik yarim fabrikatlardan foydalaniladi. Bunday buyumlarda flanets oxirgi operatsiyada hosil qilinadi, so‘ngra esa berilgan o‘lcham bo‘yicha kesiladi. Ko‘p operatsiyali cho‘zishda keng flanets yassi zagotovkani cho‘zishning birinchi operatsiyasidayoq olinadi. Keyingi operatsiyalarda flanetsning o‘lchamlari o‘zgarmas bo‘lib qolaveradi, shaklning o‘zgarishiga esa zagotovkaning qolgan qismi tortila

Buyumning diametri bilan zagotovka diametrining ma’lum bir geometrik nisbatlarida siquvchi kuchlanishlarning ta’siri materialning barqarorligining yo‘qolishini chaqiradi, bu burmalanishlar hosil bo‘lishi bilan ifodalanadi. Material barqarorligining yo‘qolish ehtimoli deformatsiya darajasi, tayyorldanmaning nisbiy qalinligi va materialning xususiyatlariga bog‘liq bo‘ladi. Berilgan diametrda zagotovkaning boshlang‘ich devorining qalinligi qanchalik katta va zagotovkaning diametri bilan olinadigan buyumning diametri o‘rtasidagi farq qanchalik kichik bo‘lsa, flanetsning barqarorligi shunchalik yuqori bo‘ladi. Y o pishtirilgan materialdan olingan zagotovka kuydirilgan zagotovkaga qaraganda burmalanish hosil bo‘lishiga ko‘proq beriluvchan bo‘ladi.

Agar shtampning konstruksiyasida maxsus qisishdan foydalanilsa, cho‘zishda burmalanish hosil bo‘lishini bartaraf qilish mumkin. Bu borada ko‘p operatsiyali cho‘zishning ikkita usuli – qisish bilan va qismasdan cho‘zish farqlanadi. Qisish detalning o‘lchamlari, uning shakli, materialning qalinligi va operatsiyalarning soniga bog‘liq ravishda qo‘llanilishi mumkin ( 5- rasm). Ko‘p operatsiyali cho‘zishda qisishni qo‘llash zarurligi nisbat va m cho‘zish koeffitsientining qiymati bilan belgilanadi. 5 -rasm. Ko‘p operatsiyali cho‘zishda qisish sxemasi

Devor qalinligining o‘zgarishi silindrik zagotovkaning tub qismida ham o‘rinli bo‘ladi. Devorning eng kichik qalinligi (boshlang‘ich qalinlikdan 10 – 15% ga kam)toroidal uchastkada tutashuv joyida kuzatiladi. Cho‘zish koeffitsientlarining tanlangan qiymatlari va foydalaniladigan materialning xarakteristikalariga bog‘liq ravishda ko‘p operatsiyali cho‘zish termik (issiqlik) ishlovi berish bilan yoki usiz amalga oshirilishi mumkin. Buyumlarni kuchli mustahkamlanadigan materiallardan ko‘p operatsiyali cho‘zish holatida texnologik jarayonda operatsiyalar orasida termik ishlov berishni ko‘zda tutish lozim bo‘ladi. Oksidlaydigan muhitda kuydirish natijasida detalning yuzasida qattiq kuyindi hosil bo‘ladi, u eritish yoki har xil mexanik tozalash bilan olib tashlanadi. Eritish vannalarining retsep

Eritishdan keyin detaldan kislota qoldiqlarini ketkazish uchun detallar sovuq va issiq suvda yuviladi, so‘ngra kuchsiz ishqor eritmasida 60-80 ° C temperaturada neytrallanadi. Neytral yoki qayta tiklaydigan muhitga ega bo‘lgan pechlarda oksidlamaydigan (yorqin ranglarda) kuydirish ko‘proq afzal bo‘lib hisoblanadi, uning natijasida qattiq kuyindi hosil bo‘lmaydi va eritish operatsiyalarini bajarish talab qilinmaydi. Agar texnologik jarayonda operatsiyalar orasida kuydirishlar ko‘zda tutilgan bo‘lsa, u holda operatsiyalarda m ning qiymatini bir xil qilib qabul qilish mumkin. Agar termik ishlov berish o‘tkazilmasa, u holda birinchi operatsiyalarda m ning qiymati 3-5% ga kichikroq qilib qabul qilinishi lozim.shunda materialning plastiklik xususiyatlaridan samaraliroq foydalaniladi va buyumni o

Купить