Металлар ва қотишмаларнинг коррозион тавсифлари - Материаловедение - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Октябрь 2025
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Материаловедение

Металлар ва қотишмаларнинг коррозион тавсифлари

Купить

МЕТАЛЛАР ВА ОТИШМАЛАРНИНГ Қ КОРРОЗИОН ТАВСИФЛАРИ Reja 1. Темир асосидаги конструкцион материаллар 2. Пўлатлар ва чўянлар. 3. Коррозион бардошлиликни ошириш мақсадида металларни легирлаш

Темир асосидаги конструкцион материаллар Темир асосидаги конструкцион материаллар – чўянлар ва пўлатлар ишлаб чи ариш ажми ва улардан фойдаланиш даражаси бўйича энг кўп қ ҳ тар алган конструкцион материаллар исобланади. қ ҳ Темирнинг икки хил – α ва γ аллотропик кўринишлари мавжуд.  α –темир феррит дейилади, у магнитланувчан ва ажмий ҳ марказлашган кристалл панжара ( МКП) тузилишга эга Ҳ .  γ – темир иррали марказлашган кристалл панжара ( МКП) қ Қ тузилишига эга, магнит хоссаларига эга эмас ва у аустенит дейилади.

Темир коррозияга бардошли металл исобланмайди. ҳ Атмосфера шароитида у тез, никел ва миснинг коррозия тезлигига нисбатан 10–15 марта кучлиро қ коррозияланади. Темир асосидаги конструкцион материалларнинг деярли барчасида у ёки бу ми дорда углерод бўлади. қ

Пўлатлар ва чўянлар Fe-Fe 3 C тизимидаги отишмалар уларнинг таркибидаги углероднинг ми дорига араб қ қ қ пўлатлар ва чўянларга бўлинади. Пўлатларга таркибидаги углерод ми дори 2, қ 14 % дан ошмайдиган отишмалар киради. қ Пўлатларнинг структураси улар таркибидаги углероднинг ми дори билан ани ланади қ қ . Ч ўянларнинг таркибида 2, 14 % дан кўпро углерод бўлади. қ Пўлатлар таркибига металлга ало ида хусусиятларни арор топтириш учун доимо ҳ қ углероддан таш ари яна легирловчи элементлар деб аталадиган кўпгина кимёвий қ элементлар ўшилади. Булардан таш ари уларнинг таркибига руда ма сулотларидан ўтиб қ қ ҳ олган бош а аралашмалар ам мавжуд бўлади. Бундай элементлар ўшимчалар дейилади. қ қ ҳ қ

Оддий сифатли пўлатларга Пўлат-1, Пўлат-2, Пўлат-3 ва бош а қ таркибидаги углероднинг ми дори (0,15–0,45 %) ва механик хоссалари қ билан фар иладиган пўлатлар киради. қ қ Легирловчи компонентлар ми дори 3–5% дан ошмаган пўлатлар қ углеродли ёки паст легирланган гуру га бирлаштирилган. Уларнинг ҳ ўлланилиш со аси: жи озларнинг асосий исми ва металл қ ҳ ҳ қ конструкциялари. Углеродли пўлатлар органик кислоталар му итида кучли коррозиялана- ҳ ди, кислород кириши ва ароратнинг ортиши билан коррозия тезлиги ҳ янада ортади. Спиртларда, бензолда ва органик эритувчиларда темир углеродли пўлатлар коррозион бардошлидир.

O‘ZBEKISTONDA METALLURGIYA SANOATI, ASOSAN, BEKOBODDA JOYLASHGAN BO‘LIB, BEKOBOD METALLURGIYA ZAVODIDA QORA METALL MAHSULOTLARI: PO‘LAT VA CHO‘YAN ISHLAB CHIQARILADI .

Коррозион бардошлиликни ошириш мақсадида металларни легирлаш Металларни легирлаш (легировка) — бу металларга бош а элементларни ўшиш қ қ жараёни бўлиб, унинг ма сади материалнинг қ физикавий, механик ва кимёвий хусусиятларини яхшилашдир. Легирлаш металларга ю ори сифатли ва махсус қ хусусиятларга эга бўлган отишмаларни қ яратиш имконини беради. Бу жараён кўплаб саноат со аларида, жумладан, урилиш, ҳ қ автомобилсозлик, авиация, кимё саноати ва бош аларда ўлланилади. қ қ

Легирлашнинг асосий мақсадлари: 1. Механик хусусиятларни яхшилаш: Металларнинг мустаҳкамлигини, чидамлилигини, эластиклигини ва ишқаланишга қаршилигини ошириш. 2. Коррозияга қаршиликни ошириш: Металларнинг оксидлаш ва коррозияга қарши барқарорлигини таъминлаш. 3. Иссиқлик ва совуқка қаршиликни ошириш: Металларнинг юқори ҳароратларда ёки паст ҳароратларда ишлаш имкониятини яхшилаш.

Легирлашда ўлланиладиган асосий қ элементлар:  • C ( углерод): Темир билан легирлашда асосий элементлардан бири бўлиб, унинг ми дори ортиши билан материалнинг атти лиги ва қ қ қ муста камлиги ошади. Масалан, пўлатлар. ҳ  • Cr (хром): Пўлат ва бош а металларга ю ори аршилик, коррозияга қ қ қ чидамлилик ва исси ликка чидамлиликни ошириш учун ўшилади. қ қ Хромли пўлатлар, масалан, зангламайдиган пўлатлар.  • Ni (никел): Никелли отишмалар сову да муста кам ва қ қ ҳ пластмассага ўхшаш эластик бўлади. У коррозияга чидамлиликни оширади ва пўлатнинг атти лигини ва бардошлилигини оширади. қ қ  • Mo (молибден): Темир, пўлат ёки отишмаларга ўшилса, қ қ материалнинг исси лик аршилигини оширади. Молибденли пўлатлар, қ қ мисол учун, ю ори ароратларда ишлаш учун яхши мос келади. қ ҳ  • V (ванадий):

Легирлаш жараёнлари:  1. отишма тайёрлашҚ : Металл ва легирловчи элементларни эритиб, керакли нисбатда аралаштириш.  2. Термал ишлов бериш : Легирланган металлни издириб, сўнгра совутиш ёки бош а термал қ қ жараёнлар ёрдамида механик хусусиятларни яхшилаш.  3. Эритиш : Баъзи олларда, металларни эритиш ҳ ва аралаштиришда ю ори ароратлар ва узо ва т қ ҳ қ қ давомида са лаш талаб этилади, шунда қ легирланган компонентлар бир хил та симланади. қ

отишмалар турлари:Қ  • Темир- отишмалар (пўлат): қ Энг кенг тар алган легирлаш туридир. Пўлатлар турли қ элементлар билан легирланади, масалан, хром, никел, молибден ва бош алар. қ  • A люминий- отишмалар қ : A люминийга ўшиладиган элементлар (масалан, магнезиум, қ кремний) унинг кучини, чидамлилигини ва коррозияга аршилигини оширади. қ  • Мис- отишмалар қ : Мисга ўшиладиган қ элементлар (масалан, алюминий, зинк) унинг коррозияга аршилигини яхшилайди. қ

Купить