Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 339.2KB
Покупки 0
Дата загрузки 07 Ноябрь 2026
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет История

Продавец

Bohodir Jalolov

Diniy extremizm tarixiy ildizlari ,oqimlari ,diniy ekstremizm va terrorizm tushunchasi

Купить
Diniy extremizm tarixiy ildizlari ,oqimlari ,dini y ekstremizm va terrorizm tushunchasi  Terrorizm – jamiyatda beqarorlik keltirib chiqarish, aholi keng qatlamlarida vahima va qo rquv uyg otishga qaratilgan siyosiy ʻ ʻ kurashning o ziga xos usulidir. U yashirin (konspirativ) ruhdagi ʻ tashkilotlar tomonidan beqarorlik keltirib chiqarish orqali hokimiyatni egallash maqsadida amalga oshiriladi. Terrorchi guruhlar jamiyatda aholining keng qatlami nomidan harakat qilayotgandek taassurot uyg otish maqsadida diniy shiorlardan ʻ niqob sifatida foydalanadilar.  Terrorizmning eng asosiy xususiyatlaridan biri ushbu harakat tarafdorlarining “Kuch ishlatish va zo ravonlik davlatni qulatuvchi va ʻ hokimiyatga erishishni osonlashtiruvchi parokandalikka olib keladi”, degan g oyaga asoslanib harakat qilishlaridir. ʻ  Terrorizmning yana bir xususiyati hech qanday urush bo lmayotgan, ʻ demokratik institutlar faoliyat ko rsatayotgan, tinchlik hukmron ʻ jamiyat sharoitida muqobil usullarni atayin inkor etgan holda, siyosiy masalalarni zo rlik yo li bilan hal qilishga intilishda ko rinadi. ʻ ʻ ʻ O zbekiston mustaqilikka erishgach, mazkur hudud turli manfaatdor ʻ kuchlarning nishoniga aylandi. Siyosiy maqsadlarni din niqobi ostida amalga oshirishga intiluvchi diniy-ekstremistik va terrorchilik guruhlari mintaqaga suqilib kirishga harakat qildilar. Diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish uchun mustahkam asosga ehtiyoj sezildi.  Terrorizmning yana bir xususiyati hech qanday urush bo lmayotgan, demokratik institutlar faoliyat ko rsatayotgan, ʻ ʻ tinchlik hukmron jamiyat sharoitida muqobil usullarni atayin inkor etgan holda, siyosiy masalalarni zo rlik yo li bilan hal qilishga ʻ ʻ intilishda ko rinadi. ʻ O zbekiston mustaqilikka erishgach, mazkur hudud turli ʻ manfaatdor kuchlarning nishoniga aylandi. Siyosiy maqsadlarni din niqobi ostida amalga oshirishga intiluvchi diniy-ekstremistik va terrorchilik guruhlari mintaqaga suqilib kirishga harakat qildilar. Diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish uchun mustahkam asosga ehtiyoj sezildi.  Diniy ekstremizm – jamiyat uchun anʼanaviy bo lgan diniy qadriyatlar va ʻ aqidalarni rad etish, ularga zid bo lgan g oyalarni aldov va zo rlik bilan ʻ ʻ ʻ targ ib qilishga asoslangan nazariya va amaliyotni anglatadi. ʻ Ekstremizm va terrorizm bir-biri bilan bog liq bo lgan yagona ʻ ʻ jarayonning birin-ketin rivojlanadigan bosqichlaridir. Diniy-ekstremizm kelib chiqishining birinchi va asosiysi sababi mutaassib fikr va qarashlarning paydo bo lishidir. Mutaassiblik ʻ muayyan g oyalarning to g ri ekaniga qattiq ishonish, ularga ʻ ʻ ʻ mukkasidan ketish, “o zgalar” va “o zgacha” qarash va g oyalarga ʻ ʻ ʻ murosasiz munosabatda bo lish, boshqa firqa va mazhablarni butunlay ʻ rad etgan holda, ularni tan olmaslikda namoyon bo ladi. Mutaassiblik ʻ barcha davrlarda turli din va yo nalishlar orasida keskin nizo va ʻ to qnashuvlar kelib chiqishiga sabab bo lgan. ʻ ʻ  Ayni paytda, dunyoviy va diniy bilimlarning sayozligi, sof diniy tushunchalarning asl mazmunini bilmaslik ham diniy ekstremistik g oyalarning tarqalishiga sabab bo lishi mumkin.ʻ ʻ Yuqorida qayd etilganidek, diniy ekstremistik tashkilotlarning aksariyati o z nomini muqaddas islom dini bilan bog lashga urinadi. ʻ ʻ Ular o zlarini “najot topgan guruh”, qolgan musulmonlarni esa kofir ʻ deb hisoblaydilar.  “Islom” so zining lug aviy maʼnolaridan biri “tinchlik” bo lib, u hech ʻ ʻ ʻ qachon buzg unchilikka, qotillikka undamagan va undamaydi ham. ʻ Zamonaviy terrorchilar esa buzg unchilik va qotillik, odamlarni ʻ dahshatga solishni o zlarining maslaklariga aylantirib olganlar. ʻ  Qurʼoni karimda begunoh odamlarning joniga qasd qilish qoralanadi. Jumladan, “Niso” surasining 93-oyatida bunday marhamat qilinadi: “Kimda-kim qasddan bir mo minni o ldirsa, uning jazosi jahannamda abadiy qolishdir. Yana unga Alloh ʻ ʻ g azab qilgay, laʼnatlagay va unga ulkan azobni tayyorlab qo ygay”.  ʻ ʻ Hadislarda ham bu borada ko plab xabarlar kelgan. Jumladan, Imom Termiziy ʻ rivoyat qilgan hadisda bunday deyiladi: “Rasululloh (s.a.v.): “Alloh taoloning nazdida bir musulmon kishining nohaq qatl etilishidan ko ra, yorug dunyoning barbod bo lib ʻ ʻ ʻ ketishi yengilroqdir”, dedilar”. Hozirda dunyoda ko plab ekstremistik va terrorchi tashkilotlar mavjud bo lib, ʻ ʻ afsuski, ularning muayyan qismi islom dini niqobi ostida faoliyat yuritadi. Ular qatorida “al-Qoida”, “Hizbut-tahrir al-islomiy” (Ozodlik islomiy partiyasi), “al-Jihod”, “at-Takfir val-hijra” (Takfir va xijrat), “Turkiston islom harakati”, “Islomiy jihod ittihodi” (Islomiy jihod uyushmasi), “Katibatul Imam al-Buxari” (Imom Buxoriy batal ь oni), “Jamoat Ansorulloh” (Allohning yordamchilari jamoasi), “Jabhatun-nusra” (G alaba ʻ fronti) va “Islom davlati” kabi tashkilotlarni sanash mumkin.  Darhaqiqat, hozirgi kunga kelib diniy-ekstremistik tashkilotlar keng tarmoqli tizimga aylanib ulgurdi. Bu chuqur o ylangan strategiyaning bir ʻ qismidir. Avvalo, barcha ekstremistik tashkilotlar bir tadqiqot markazi, taʼbir joiz bo lsa, “g oyaviy laboratoriya”lar mahsuli ekanini alohida qayd etishimiz ʻ ʻ lozim. Shu o rinda, diniy-ekstremistik oqimlarni bajaradigan ʻ funktsiyalariga ko ra shartli ravishda 3 guruhga bo lishimiz mumkin.  ʻ ʻ Birinchi guruhga kiruvchi tashkilotlarning asosiy vazifasi odamlarni go yoki “islomlashtirish”, “taqvoga chaqirish”dan iborat. Bunday guruhlar ʻ qatoriga “Tablig chilar” harakatini kiritish mumkin. ʻ Ikkinchi guruh tashkilotlari esa aholiga mutaassiblik g oyalarini singdirish, ʻ ulardan muayyan g oya va rahnamoga og ishmay, so zsiz ergashadigan ʻ ʻ ʻ “kadr”larni tayyorlash bilan shug ullanadi. Bunday guruhlar qatoriga ʻ “Hizbut-tahrir” kabi diniy-ekstremistik tashkilotlarni kiritish mumkin.  Ikkinchi guruh tashkilotlari esa aholiga mutaassiblik g oyalarini ʻ singdirish, ulardan muayyan g oya va rahnamoga og ishmay, so zsiz ʻ ʻ ʻ ergashadigan “kadr”larni tayyorlash bilan shug ullanadi. Bunday ʻ guruhlar qatoriga “Hizbut-tahrir” kabi diniy-ekstremistik tashkilotlarni kiritish mumkin.    Uchinchi guruhga mansub harakatlar esa hech qanday asossiz musulmon diyorlarni “kufr diyori” deb  eʼlon qilib, u yerdagilarni  “hijrat” qilishga undash orqali turli nizo va fitna o choqlariga jalb qilish, qo lga ʻ ʻ qurol olib tinch aholi vakillari va boshqa din vakillarini qirish orqali mintaqada urush olovini yoqish, jihod tushunchasini noto g ri talqin ʻ ʻ qilish orqali yoshlarni qotilliklar qilishga chorlash bilan shug ullanadilar. ʻ Bu guruhga barcha terrorchi tashkilotlarni kiritishimiz mumkin.  Shunday ekan, diniy-ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashda barchamiz o z ʻ masʼuliyatimizni his etishimiz, ogoh bo lishimiz, vatanimizning kelajagi uchun ʻ javobgar ekanimizni unutmasligimiz lozim.

Diniy extremizm tarixiy ildizlari ,oqimlari ,diniy ekstremizm va terrorizm tushunchasi

Купить