Dzyudo bilan shug‘ullanuvchi yuqori malakali qizlarning taktik mahoratini takomillashtirish uslubiyoti - Английский язык - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	73.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Июнь 2021
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Английский язык

Dzyudo bilan shug‘ullanuvchi yuqori malakali qizlarning taktik mahoratini takomillashtirish uslubiyoti

Купить

Dzyudo bilan shug‘ullanuvchi yuqori malakali qizlarning taktik mahoratini takomillashtirish uslubiyoti mavzusida yozgan

MUNDARIJA KIRISH ........................................... ОШИБКА! ЗАКЛАДКА НЕ ОПРЕДЕЛЕНА. I BOB. DZYUDODA O‘QUV MASHG‘ULOT YUKLAMALARINI REJALASHT I RISH VA NAZORAT QILISH MU A MM O LARI ..................... 6 1.1. Dzyudoda tayyorgarlik jarayonining xususiyatlari ...................................... 6 1.2. Sport kurashi turlarida joriy va bosqichli nazoratni tashkil etish muammolari ........................................................................................................... 10 1.3. Dzyudoda joriy va bosqichli nazorat muammolarini yechish yo’llari ...... 15 II BOB. TADQIQOT NATIJALARI VA ULARNI MUHOKAMA QILISH . 22 2.1. Tadqiqot uslublari va uni tashkil qilish ....................................................... 22 2.2. Dastlabki tajribani o‘tkazish va uslubiyatni an

KIRISH Mavzuning dolzarbligi. O‘zbekiston Respublikasida mustaqillikning dastlabki kunlaridananoq halq farovonligini oshirish, mamlakatni iqtisodiy–ijtimoiy va madaniy rivojlantirish hamda boshqa davlatlar bilan teng huquqli aloqalarni yaxshilashga katta e’tibor karatilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev va Respublika Xukumatining tashabbusi bilan sportga, jumladan sport kurashi turlariga aloxida katta e’tibor qaratilmoqda [1,2,3,4,5,6]. Ayniqsa, jamiyatda sog‘lom turmush tarzi tamoillarini shakllantirish, millat genofondini asrash, barkamol avlodni tarbiyalash borasida jismoniy tarbiya va sportning rolini oshirishga katta e’tibor berib kelinmokda. Ma’lumki, O‘zbekiston sportchilari xalqaro maydonga mustaqil chiqish va o‘z imkoniyatlarini namoyon etish xuquqiga va ja

Dzyudochi qizlarning organizmidagi funksional o‘zgarishni hisobga olgan holda mashg‘ulot jarayonini joriy va bosqichli nazorat qilish, ularning texnik – taktik tayyorgarligiga alohida e’tibor qaratgan holda yuklamalarni to‘g‘ri bera olish kerak. Malakali dzyudochi qizlarning tayyorgarligini samaradorligini oshirish zaruriyati yuklamani texnik – taktik tayyorgarlikni ilmiy asosda joriy va bosqichli pedagogik nazorat qilishni taqozo etadi. Ushbu uslublarni malakali dzyudochi qizlarni tayyorlash tizimiga joriy etish maxsus tadqiqot olib borish kerakligidan dalolat beradi. Yuqoridagi fikrlar bitiruv malakaviy ishining tanlangan mavzusi dolzarb ekanligini asoslab beradi. Ishning maqsadi. Malakali dzyudochi qizlarning taktik tayyorgarligini takomillashtirishni pedagogik nazorat uslubiyatini ishl

Ishning amaliy ahamiyati. Malakali dzyudochi qizlarda taktik tayyorgarligini joriy va bosqichli pedagogik nazorat va o‘quv mashg‘ulot yuklamalarni rejalashtirish usuliyatini qo‘llash qo‘yidagilarga:. - yuklamalarni tezkor, joriy va bosqichli rejalashtirish usullari, shuningdek malakali dzyudochi qizlarning shunga muvofik holatlarini tahlil qilish usullarini joriy etish. - mashg‘ulot yuklamasini dasturlash tamoyillaridan foydalanib, hisoblash usuliyati asosida turli yunalishdagi yuklamalarni tayyorgarlik bosqichlari oylik sikllar shiddat zonalari buyicha rejalashtirishni amalga oshirish. - yuklamalarni oqilona rejalashtirish turnir musobaqalarida yanada barqaror natijalarga erishishga yordam beradi. -taktik tayyorgarltgini joriy va bosqichli pedagogik nazorat uslubiyatini ishlab chiqishga i

I BOB. DZYUDODA O‘QUV MASHG‘ULOT YUKLAMALARINI REJALASHTIRISH VA NAZORAT QILISH MUAMMOLARI 1.1. Dzyudoda tayyorgarlik jarayonining xususiyatlari Yuklamalarni meyorlash dzyudochilarda yuklamalar tuzilmasini tayyorlash uslubiyatini markaziy bo‘limlar qatoriga kiradi. Mashg‘ulot yuklamalarini rejalashtirish va nazorat qilish muommolari sportda yuqori natijalar ko‘rsatish bo‘yicha shu soxa mutaxassislari, olim-pedagoglari, shuningdek yetakchi amalyotchi-murabbiylarning diqqat markazida turadi. A.S.Xomenkovning [8] fikricha, hozirgi bosqichda katta sportdagi eng asosiy yo‘nalish jahonda sportning dinamik rivojlanishiga tezda javob qaytara olishga qodir bo‘lgan ttashkiliy tuzilmalar va xizmatlarni yaratish, mashg‘ulot hamda musobaqa jarayonlarini yangi texnologiyalar bilan ta’minlash, sportchila

zamon MFning aniqlangan xususiyatlarini va avvalgi sikllarni rejalashtirishda ko‘zga tashlangan kamchiliklar asosida tayyorgarlikning model dasturini shakllantirish bilan bog‘liq. Tayyorgarlik davrida mashg‘ulotlar faol dam olishdan shiddatli maxsus ishga, jismoniy sifatlarni keyinchalik ham rivojlantirishga, dzyudo texnikasi va taktikasini egallash, hamda takomillashtirishga asta-sekin o‘tishni ta’minlashga qaratilgan. Bu davrda sportchilarning oldinda turgan musobaqa davrida muvaffaqiyatli faoliyat ko‘rsatish uchun mustahkam poydevor yaratish lozim. Tayyorgarlik davrining asosiy vazifalari organizmning funksional imkoniyatlarini oshirish umumiy jismoni y tayyorgarlikni yaxshilash, hamda takomillashtirish, ularni amalga oshirishda kamchiliklarni bartaraf etish. Iroda va ma’naviy sifatlarn

xokozalarni muntazam o‘rganish hamda hisobga olish asosida dasturlarga tezda tuzatishlar kiritishni belgilab beradi. - yillik siklda tayyorgarlik bosqichiga bog‘liq holda vositalar, uslublar va yuklamalarni oqilona taqsimlash. - mashg‘ulot va musobaka jaroyonlarini muxim darajada individuallashtirish, shu sababdan turli xil muqobil yondashishlarni rag‘batlantirish. Ammo mashg‘ulot yuklamalarini rejalashtirish va nazorat qilish dasturi jiddiy qayta ishlanishga muxtojdir. Bu yerda xalqaro kalendari MFning individual hususiyatlari, organizmning turli xil yunalishdagi yuklamalarga bo‘lgan moslashishni hisobga olish lozim. Umumiy muammani hal etish qo‘yidagi tadqiqotlarni o‘tqazishni taqoza etadi. - malakali dzyudochilarning mashg‘ulot va musobaqa faoliyatining individual hususiyatlarini aniqla

Mashg‘ulot jarayonida uchta davr- tayyorgarlik, musobaqa, o‘tish davrlari ajratiladi. Tayyorgarlik davrida mashg‘ulotlar faol dam olishdan shiddatli maxsus ishga, jismoniy sifatlarni keyinchalik ham rivojlantirishga, dzyudo texnikasi va taktikasini egallash, hamda takomillashtirishga asta-sekin o‘tishni ta’minlashga qaratilgan. Bu davrda sportchilarning oldinda turgan musobaqa davrida muvaffaqiyatli faoliyat ko‘rsatishi uchun mustaxkam poydevor yaratish lozim. Tayyorgarlik davrining asosiy vazifalari organizmning funksional imkoniyatlarini oshirish umumiy jismoniy tayyorgarlikni yaxshilash, hamda takomillashtirish, ularni amalga oshirishda kamchiliklarni bartaraf etish, irodaviy va ma’naviy sifatlarni tarbiyalashdan iborat. N.D. Grayevskaya [8] va boshqalarning tadqiqotlari natajalari. Fa

A. A. Shipelev va V. P. Klimin [12] ishlarida har bir mashg‘ulot uchun yuklamalarning taxminiy tuzilmasi, mikrotsikllar uchun yuklamalar o‘lchami darajasi, hamda ularning umumiy yunalishi ayniksa, ixtisoslashganligi va koordinatsion murakkabligi bo‘yicha meyorlarni yanada qismlarga bo‘lib aniqlashni talab qiladi. Yuklamalarni qo‘yidagi parametrlar hajmi va shiddati ixtisoslashganligi hamda koordinatsion murakkabligi e’tiborga olmasdan meyorlashga o‘rinib ko‘rilgan. Bu borada F.M. Pulatov va N.A. Kerimov larning - ishi katta a h amiyatga ega. Unda sambochilar koordinatsion qobiliyatlarini baxolash uchun koordinatsion murakkablikning 3 ta darajasini hisobga olgan holda texnik- taktik harakatlarni baholash tizimi keltirilgan, ya’ni 1- daraja- TTH yuqori bo‘lmagan tezlikda va raqib qarshiligi

ko‘rib chiqish mumkin. Birinchisi, eng yangi nazariy va amaliy tadkikotlartayanish psixik holat- yuklama-reaksiya- tiklanish kabi uzaro bog‘liqlikni hisobga olish va aytib o‘tilgan bog‘liqlik asosida yuklamalarni tuzatishni amalga oshirgan holda asosiy strategik chizikdan borishga suzsiz amal qilish lozim. M.A. SHestakovning [12] fikricha, spotchilar texnik tayyorgarligida kompyuter orqali modellashtirishdan foydalanish uchun mashg‘ulot maqsadlari, mezonlari, sportchilar organizmining tuzilishi va rivojlanishidagi uning vazifalari, qonuniyatlari to‘g‘risidagi ma’lumoilarni hisobga olgan holda mashg‘ulotning tegishli rejalarini tuzish usuliyatini ishlab chiqish zarur. Mikrotsikllar asosida mashg‘ulot jarayonini tashkil etish uni tayyorgarlik davri yoki bosqichining asosiy vazifasiga muvofiq

Mashg‘ulot yuklamalari tuzilmasi sportchilar tayyorlash uslubiyatining markaziy bo‘limlari qatoriga kiradi. Godik M.A. fikricha, yuklamaning umumiy hajmi dinamikasi uchun xos bo‘lgan yunalishlarini bilish bilan cheklanish yaramaydi. Yuklamalarning umumiy tavsiflaridan turli hajmlarni aniq va batafsil ochib berishga o‘tish lozim. Mashg‘ulot yuklamalari tizimi muayyan ixtisoslik uchun hos bo‘lgan maxsus sifatlarning rivojlanishini ta’minlashi zarur. M.A.Godik [17] o‘z ishlarida yuklamaning umumiy tavsiflari ihtisoslashganligi yunalishi hajmi va koordinatsion murakkabligini asoslab bargan hamda yuklamani nazorat qilish uslublarini ishlab chiqqan. Biroq yillik tayyorgarlik sikli bosqichlarida yuklamalarning umumiy hajmlarini rejalashtirish uslubiyatini tavsiflarga bulib ko‘rsatmagan. L.R.Ayrap

Musobaqa faoliyati tuzilmalarini sportchilar organizmining funksional imkoniyatlari bilan musobaqa faoliyati ko‘rsatkichlari bilan birga sportchilar mashqlanganligi tuzilmasining aniq son ifodasi bilan bog‘langanda mashg‘ulot jarayonini oqilona tuzish mumkin bo‘ladi. F.A.Kerimov [12] ta’kidlaydiki dzyudochilar mashg‘ulotiga nisbatan umumiy va maxsus tayyorgarlik birligi tamoyili umumiy hamda maxsus tayyorgarlikning o‘zaro bog‘liqligini nazarda tutadi. Bunda ko‘p yillik sport mashg‘ulotining birinchi bosqichlarida umumiy tayyorgarlik yetakchi o‘rin egallaydi. Umumiy tayyorgarlik organizm funksional imkoniyatlarining ma’lum bir poydevorini hamda harakat malakali va ko‘nikmalari zahirasini yaratadi. Mashg‘ulotning boshlang‘ich bosqichlarida akrobatika mashqlarini yaxshi o‘zlashtirgan dzyudoc

Jismoniy tayyorgarlikning asosiy vazifalari quyidagilardan iboratdir. Sportchilar sog‘ligi darajasi va ular organizmi turli tizimlarning funksional imkoniyatlarini oshirish. Jismoniy sifatlarni dzyudoning o‘ziga xos hususiyatiga javob beradigan birlikda jismoniy sifatlarni rivojlantirish. Jismoniy tayyorgarlik umumiy yordamchi va maxsus tayyorgarlikga bo‘linadi. Dzyudochining umumiy jismoniy tayyorgarligi yuqori natijalarga erishish uchun poydevor zarur asos hisoblanadi. U asosan quyidagi vazifalarning hal etilishini ta’minlaydi. Dzyudochi organizmining har tamonlama garmonik rivojlantirish uning fuksional imkoniyatlarini oshirish jismoniy sifatlarini rivojlantirish. Salomatlik darajasini oshirish. Shiddatli mashg‘ulot va musobaqa yuklamalari davrida faol dam olishdan to‘g‘ri foydalanish.

bellashuvlari bajaraladi va h.k. Mana shu hamma mashqlar energiya ta’minotining u yoki bu mexanizmlarini rivojlantirish imkonini ta’minlaydi dzyudochining mashqlanganligiga kompleks holda ta’sir ko‘rsatadi hamda bir vaqtning o‘zida uning jismoniy va texnik- taktik tayyorgarligini oshiradi. 1.3. Dzyudoda joriy va bosqichli nazorat muammolarini yechish yo’llari V.A Nikulichevning fikriga ko‘ra dzyudoda joriy va qayta mo‘ljal olish yoki bosqichma bosqich nazoratga e’tibor qaratish lozim. Joriy nazoratda sportchi tayyorgarligining turli tomonlarini tavsiflovchi, yuklamaning sifat ko‘rsatkichlari asosiy hisoblanadi. Bir qator mualliflar [11] boshqarishning asosi bosqichli, joriy va operativ boshqarish va nazorat metodlarini ishlab chiqarishdan iborat deb hisoblaydilar. Bu holatda boshqarishning

ko‘yilmagandagina boshqarish samarasiz bo‘lishi mumkin. Bunday baholash nazorat vositalari va usullari orqali amalga oshiriladi. A.A.Novikov [17] va boshqalarning fikricha pedagogik nazorat kuyidagilardan tashkil topish zarur: - sportchining o‘zini xis qilishi,mashg‘ulotlarga munosabati,kayfiyati va x.klar bilan tavsiflanadigan murabbiy pedagogik kuzatuvi; - mashg‘ulot yuklamalarini bajarganlik to‘g‘risidagi ma’lumot; - muddatdan oldingi mashg‘ulot samaralari to‘g‘risidagi ma’lumot. Bir necha muallif shuni xabar qiladiki malakali sportchining tayyorgarligini boshqarish uchun sport ish layoqatining diagnostikasi uchun mashg‘ulot yuklamalarini tahlil qilishni umumlashtirish lozim. Amaliyotda raqibning qarshilik ko‘rsatish darajasi va xususiyati va xklar xisobga olinmaydi. G.S Tumanyan taktik

Bunday turdagi nazoratni tashkil qilishda bir qator uslubiy qonunlarni xisobga olish lozim. Bunda sekin va tez o‘zgaruvchan tavsifga ega bo‘lgan modellar bo‘yicha tavsiflarni tuplash eng asosiy hisoblanadi. Sekin o‘zgaruvchan tavsiflar- bu texnik- taktik mahorat TTM organizmning ba’zi bir tizimlarining funksional tayyorgarligi, mahsus tezkor-kuch, ruxiy va boshqa tavsiflar. Sekin o‘zgaruvchan tavsiflarni nazorat qilish BKT dasturi bo‘yicha yiliga 3-4 marta amalga oshiriladi. Tez o‘zgaruvchan tavsiflar- bu shunday tavsiflarni, ularning mazmuni bitta mashg‘ulot yoki qisqa mashg‘ulot sikli davomida muhim darajada o‘zgaradi. Bunday tavsiflarga pulsometriya, elektrokardiografiya, laktat, mochevina MF ning ba’zi tavsiflari kiradi. Tez o‘zgaruvchan tavsiflarni yig‘ish va taxlil qilish xamda mark

F.P. Suslov [12] va O.P. Yushkov yuqori malakali sportchilarning yillik siklidagi mashg‘ulot jarayonini qo‘yilgan maqsaddan asosiy gurux sportchilarining MF, MJT hususiyatlari va shaxsiy sifatlaridan kelib chiqgan holda tashkil qilishni taklif etadilar. A.A. SHepilov va V.P. Klimin chidamlilikni dzyudochilarning eng muxim sifatlari deb hisoblaydilar. Ham mashg‘ulot, ham musobaqa jarayoni natijalari chidamlilikga bog‘liq ekanligini ta’kidlaydilar, toliqishning fiziologik mexanizmlarini keltiradilar. A.A. Petrunev sport kurashida rejalashtirish uchun qo‘yidagi qonunlarni kiritadi. - umumiy jismoniy tayyorgarlik UJT va TTT bilan bog‘liq bo‘lgan oraliqdagi vazifalarni hal etishda tayyorgarlik bosqichlarining ketma-ketligi va ularning bir vaqtning o‘zida tugaganligi. -malakali sportchilarni ta

va ruhiy tayyorgarlik darajasi, belgilangan davolovchi-profilaktika hamda tiklanish tadbirlarini bajarishni o‘z ichiga oladi. JN turlari. 1. Msobaqa faoliyatini oshirish (MFT). 2. Chuqurlashtirilgan kompleks tekshirishlar (CHKT). 3. Chuqurlashtirilgan kopmleks tibbiy tekshirishlar (CHKT). 4. Bosqichli kompleks tekshirishlar (BKT). 5. Joriy tekshirishlar (JT) va mashg‘ulot yuklamalariga tuzarishlar kiritish. JN ning hamma turlarida u yoki bu o‘aklda o‘quv-mashg‘ulot yuklamalarining nazorati amalga oshiriladi. Biroq JN ni amalga oshirishning muhim tomonlari bor. JN ni o‘tqizish hamma o‘quv –mashg‘ulot yig‘inlarida amalga oshiriladi va uning asosiy maqsadi individual tayyorgarlik rejalarining bajarilishi tahlilini amalga oshirish, foydalinayotgan mashg‘ulot dasturlariga moslashish darajasini

4. O‘lchami. U mashqlarning sportchi organizmiga bo‘lgan ta’siri darajasini belgilaydi. Ixtisoslashganlik ustidan nazorat qilish mashg‘ulot va musobaqa mashqlarining biomexanikaviy (energetik) tavsiflarini taqqoslash yo‘li orqali amalga oshiriladi. Bundan tashqari, mashqlarning ixtisoslashganligi musobaqalarda erishilgan yutuqlar va natijalar o‘rtasidagi hisoblab chiqilgan korrelyatsiya koeffitsiyentlari o‘lchamlari bo‘yicha aniqlanadi. Yuklama yo‘nalishi ustidan nazorat qilish beriladigan mashqlarning davom etish vaqti va shiddati, dam olish oralig‘i va h.k. ni nazorat qilish yo‘li orqali amalga oshiriladi. Yuklamaning koordinatsion murakkabligini nazorat qilish ko‘z bilan yoki instrumental nazorat yordamida aniqlanadi. Bunda harakatlar tezligi va amplitudasi, faol bellashuvning bor yoki

Yuklama shiddati vaqt birligida bajarilgan harakatlar soni yoki fiziologik miqiyosda, organizmning yetakchi morfo- funksional tizimlaridagi o‘zgarishlar o‘lchamlari bilan o‘lchanadi. Muallifning ta’kidlashicha. Sport o‘yinlari va yakkakurash turlarida yuklama shiddatining jismoniy ko‘rsatkichlaridan foydalanish fiziologik ko‘rsatkichlarga nisbatan ancha murakkab. Shuning uchun shiddatni baholash uchun ko‘p hollarda fiziologik va biokimyoviy ko‘rsatkichlar, xususan YUQT qo‘llaniladi. Musobaqa yuklamasi quyidagi ko‘rsatkichlar bilan o‘lchanadi. 1. bosqich davomidagi musobaqalar soni. 2. Shu musobaqalardagi startlar soni . N.A. Kerimov [12] ishlarida mashqlarning ixtisoslashganligi mashqlar natijalari va MF ko‘rsatkichlari. Ya’ni Sxuj-xujum samaradorligi, Shim-himoya samaradorligi. a- o‘rtach

II BOB. TADQIQOT NATIJALARI VA ULARNI MUHOKAMA QILISH 2.1. Tadqiqot uslublari va uni tashkil qilish - Ilmiy-uslubiy adabiyotlarni tahlil qilish va umumlashtirish. - Машғулот va musobaqa faoliyati (MF) jarayonidagi Pedagogik kuzatishlar. - Pedagogik nazorat testlari (sinovlari) tizimi. - Pulsometriya. - Pedagogik tajribalar. - Matematika-statistika uslublari. Ped a gogik tajribalar natijalarining samaradorligi quyidagi mezonlar buyicha baholandi. - Sportchilar jismoniy tayyorgarligidagi o‘zgarishlar o‘lchami. - MF kursatkichlaridagi o‘zgarishlar o‘lchami. - Sportdagi natijalar. Ilmiy va ilmiy-uslubiy adabiyotlarni tahlil qilish hamda umumlashtirish Mazkur uslub ishning hamma vazifalarini hal etish uchun universal hisoblanadi. U tadqiqot vazifalarini oldinga qo‘yishda va olingan natijalarni

Pedagogik kuzatuvlar malakali dzyudochi qizlar tomonidan bajarilgan TTH tuzilmasi hisobga olib borildi, texnik harakatlarning kombinatsiyali birikmalari aniqlandi. Kuzatuvlar davomida har bir машғулот vazifasi (seansi) dan oldin, машғулот mobaynida yurak qisqarish tezligi (YUQT) hisobga olib borildi. Dastlabki tajribada malakali dzyudochi qizlarning charchash va tiklanish holatlarini testlar orqali aniqlandi va uslubiyat ishlab chiqildi. Asosiy tajribada biz tomonimizdan taklif etilayotgan uslubiyotda malakali dzyudochi qizlarning o‘quv машғулот jarayonida yuklamalarni rejalashtirish va malakali dzyudochi qizlarning texniku taktik tayyorgarligini joriy va bosqichli pedagogik nazorat qilish usuliyatining samaradorligini tajribada asoslash amalaga oshirildi. Pedagogik nazorat testlari (sino

tezligi past darajada. 9. Usulni yaxshi bajaradi, ammo bajarish apmlitudasi yetarli darajada emas. 9 10. Usulni “ideal” (a’lo) darajada bajaradi. 10 Usullardan tuzilgan kombinatsiyalarni bajarishni baholash. 2-jadval. t/r Mezonlar Baho 1. Kombinatsiyalarni bajara olmaydi. 1 2. Kombinatsiyani faqat 1 ta usulini qo‘llab xatolar bilan va past tezlikda bajaradi. 2 3. Qo‘pol xatolar bilan va past tezlikda kombinatsiyani faqat 3 elementini bajaradi. 3 4. Past tezlikda va xatolar bilan kombinatsiyani 4 elementini bajaradi. 4 5. Past tezlikda va xatolar bilan kombinatsiyani 5 elementini bajaradi. 5 6. Kombinatsiyani 2 elementini tez va yaxshi bajaradi. Qolgan 4 ta elementini xatolar bilan va past tezlikda bajaradi. 6 7. Kombinatsiyani 3 elementini yaxshi, qolgan 2 ta elementini past tezlikda va xa

Bosqichli nazorat. Bosqichli nazoratni o‘tkazishda MF ko‘rsatkichlaridan foydalandik. Pedagogik tajriba qo‘llanilgan MF ko‘rsatkichlari. Boshlang‘ich ko‘rsatkichlar Belgilanishi Yasalgan ko‘rsatkichlar Belgilanishi Usullarni bajarishga urinish. m 1) Hujum samaradorligi Cxuj= Muvaffaqiyatli baholangan urinish. n 2) Himoya samaradorligi Cxim= Raqibning qaytarilgan hujumi N 3) O‘rtacha baho (bir bellashuvda) ā= Baholangan raqib hujumi N1 4) Hujum oralig‘i Ixuj= Qo‘lga kiritilgan ballar soni (bir bellashuvda) E 5) Himoya oralig‘i Ixim= Bellashuv vaqti t Bosqichli nazorat bir oyda bir marta o‘tkazildi. 25

Pulsometriya Pulsometriyani o‘tqazish uchun mavjud bo‘lgan uslublardan foydalanildi. Tomir urish palpatsiya (qo‘l bilan ushlab ko‘rish) yordamida aniqlandi. Bunda aniqligi 0,01 s. Gacha bo‘lgan sekundomer qo‘llanildi. Pedagogik tajribalar Tadqiqot vazifalarini hal etish uchun dastlabki va asosiy pedagogik tajribalar o‘tqazildi. Dastlabki tajribada malakali dzyudochi qizlarga bir oylik mirotsikl tuzildi. Malakali dzyudochi qizlarda joriy va bosqichli pedagogik nazorat olib borildi. Asosiy tajribada biz tomonimizdan taklif etilayotgan uslubiyotda malakali dzyudochi qizlarning o‘quv-mashg‘ulot jarayonida yuklamalarni rejalashtirish va malakali dzyudochi qizlarning texnik-taktik tayyorgarligini joriy va bosqiyali Pedagogik nazorat qilish usuliyatining samaradorligini tajribada asoslash amalga

yo‘li orqali ya’ni sportchini holatini tayyorgarlik darajasini musobaqa faoliyatini natijaviyliligini baxolash bilan hal qilinadi. Nazorat vazifalarin yechishdan olingan natijalar haqida axborot boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayonida amalga oshadi. Nazorat turlari. Sportdagi nazariya va amalaiyotda nazoratning bosqichli , kundalik amaliy turlari bor. Joriy nazorat – kundalik holatni baholashga qaratiladi ya’ni mashg‘ulotlar yoki musobaqa mikrotsiklida bir qator darslar yuklamasining oqibatida paydo bo‘ladi. Dastlabki tajribani olib borishda biz joriy nazorat o‘tkizdik. Unda malakali dzyudochi qizlarning kundalik holatini pulsometriya orqali o‘lchadik va aynan ortastik, Ruffrye Dikson sinovlaridan foydalandik. 1. Orta statik sinov – xaftada 2 martadan sinaladi. Xafta boshida va xafta

Dastlabki tajriba 1)Ortostatik sinov natijalar 1 – xafta 2.2.1-jadval Xafta boshida Xafta oxirida T/R F.I.SH5m inut yotadi 1 m inutdan so‘ng Zarba oshishi 5m inut yotadi 1 m inutdan so‘ng Zarba oshishi 1 Xol-va Y. 78 84 6 72 84 12 2 Ab-va L. 66 84 18 84 90 6 3 Shav-va Sh. 72 90 18 78 90 12 4 Xoq-va M. 66 84 18 66 84 18 5 Ism-va L. 78 102 24 78 102 24 6 Qor-va R. 60 72 12 84 108 24 7 G‘an-va G. 72 84 12 72 90 18 8 Adash-va F. 66 84 18 72 84 12 9 Jal-va G. 72 84 12 66 84 18 10 Abd-va R. 66 84 18 78 90 12 11 Beg-va S. 72 78 6 78 102 24 12 Sar-va N. 60 78 18 84 102 18 13 Said-va S. 72 90 18 72 84 12 14 Xoj-va Z. 66 90 24 72 90 18 15 Umir-va D. 72 84 12 78 96 18 16 Eshm-va L. 60 84 24 72 84 12 X o‘rtacha 69 85 16 75 91 16 Natijalarga e’tibor bersak xafta boshida YUQS normada bo‘lib xafta oxirig

T/R F.I.SH5m inut yotadi 1 m inutdan so‘ng Zarba oshishi 5m inut yotadi 1 m inutdan so‘ng Zarba oshishi 1 Xol-va Y. 78 102 24 72 90 18 2 Ab-va L. 72 90 18 66 90 24 3 Shav-va Sh. 78 90 12 84 96 12 4 Xoq-va M. 66 96 30 84 90 6 5 Ism-va L. 84 90 6 78 102 24 6 Qor-va R. 78 90 12 78 90 12 7 G‘an-va G. 84 90 6 72 84 12 8 Adash-va F. 84 96 12 66 84 18 9 Jal-va G. 72 102 30 72 84 12 10 Abd-va R. 78 84 6 72 90 18 11 Beg-va S. 66 96 30 60 78 12 12 Sar-va N. 84 96 12 66 78 12 13 Said-va S. 72 78 6 78 90 12 14 Xoj-va Z. 78 90 12 72 78 6 15 Umir-va D. 66 90 24 84 96 12 16 Eshm-va L. 84 96 12 66 90 24 X o‘rtacha 76,5 92,2 15,7 73,1 88,1 15 Ikkinchi xaftaga kelib yuklamani kamaytirib mashg‘ulotni o‘tkaza boshladik. Ko‘rinib turibdiki natijalar birinchi xaftaga nisbatan yaxshilanib borgan. Dastlabki tajri

8 Adash-va F. 66 78 12 72 78 6 9 Jal-va G. 60 84 24 66 84 18 10 Abd-va R. 78 90 12 72 78 6 11 Beg-va S. 72 90 18 66 84 18 12 Sar-va N. 72 84 12 66 78 12 13 Said-va S. 72 84 12 72 84 12 14 Xoj-va Z. 72 84 12 72 84 12 15 Umir-va D. 78 90 12 66 78 12 16 Eshm-va L. 72 84 12 78 84 6 X o‘rtacha 72,3 87,3 15 70,5 84,3 13,8 3-xaftaga kelib malakali dzyudochi qizlarga bir tomonga yunaltirilgan yuklamalar berdik. Borgan sari natijalar yaxshilanib borgan. Dastlabki tajriba 1)Ortostatik sinov natijalar 4 – h afta 2. 2. 4-jadval Xafta boshida Xafta oxirida T/R F.I.SH5m inut yotadi 1 m inutdan so‘ng Zarba oshishi 5m inut yotadi 1 m inutdan so‘ng Zarba oshishi 1 Xol-va Y. 72 84 12 72 84 12 2 Ab-va L. 78 84 6 72 78 6 3 Shav-va Sh. 60 78 18 60 72 12 4 Xoq-va M. 66 90 24 60 72 12 5 Ism-va L. 78 84 6 72 96 2

4-xaftaga kelib biz kutgan natijalar berildi. Xafta boshida va oxirida YUQS kamayib qizlarda charchash xolatidan sung tiklanish dinamikasini yaxshi ekanligi aniqlandi. 2. Rufrye Dikson sinov – Haftada bir marta xafta boshida o‘tkaziladi. Bu dzyudochi qizlarni xafta davomidagi mashg‘ulot jarayoniga tayyor ekanligini aniqlab beradi. Biz bu sinovni xaftaning xar dushanbasida quyidagi formula asosida o‘tkazdik: Bu yerda R1 – sportchini tinch holatidagi YUQS. Sportchi 5 minut yotqiziladi va puls o‘lchanadi. R2 – sportchini yuklamadan keyingi YUQS. Sportchi 20 ta o‘tirib turadi va puls o‘lchanadi. R3 - tiklanish dinamikasi. Sportchi bir minut dam oladi va yana puls o‘lchanadi. Natijalarning hammasini qo‘shib chiqib 200 ni ayirib tashlaymiz. Hosil bo‘lgan sonni 10 na bo‘lamiz. Shunda A ko‘rsatkic

9 Jal-va G. 72 102 90 6 60 90 78 3 10 Abd-va R. 78 102 90 7 72 102 90 6 11 Beg-va S. 60 90 78 3 66 96 72 3 12 Sar-va N. 72 102 84 6 66 96 78 4 13 Said-va S. 72 102 90 6 72 96 84 5 14 Xoj-va Z. 72 102 84 6 66 96 78 4 15 Umir-va D. 66 96 72 3 66 96 72 3 16 Eshm-va L. 78 102 90 7 72 102 84 6 X o‘rtacha 72,3 100,1 84,7 5,6 69 97,5 81 4,5 Birinchi xaftada malakali dzyudochi qizlarda o‘rtacha 5,6 baxo berildi. Lekin ayrim qizlarimmizda 7,8 baxolari ham bor. Ulardan holati haqida so‘rab chora ko‘rildi. Ikkinchi xaftaga kelib, o‘rtacha 4,5 baxo berildi. Bitta qizimizga 7 baxo berilgan. Dastlabki tajriba 2) Rufre Dikson sinovi 2.2.6- jadval 3 – Xafta 4 - Xafta T/ R F.I.SH P1 P2 P3 baho P1 P2 P3 baho 1 Xol-va Y. 78 102 84 6 72 96 78 5 2 Ab-va L. 72 96 78 5 66 96 78 4 3 Shav-va Sh. 66 90 72 3 60 90 7

Uchinchi xaftaga kelib o‘rtacha 5 baxo berildi. Ikkkita qizimizda 7,8 baxo olgani ma’lum bo‘ldi. Ulardan holati xaqida so‘ralganda charchash holati ro‘y bergani va tiklanish dinamikasi past ekanligini aytdi. Ular to‘rtinchi xaftaga kelib o‘rtacha 4,18 baxo berildi. 16 ta dzyudochi qizimizda ham qoniqarli baxolar yo‘q. Yuqorida o‘tkazilgan ikkita sinov natijalari shuni ko‘rsattiki yuklamalar zamonaviy MF talablariga javob bermaydi. Yuklamalar xajmi yuqori ekanligi aniqlandi,zero bugungi zamonaviy MF talablari yuklamalar hajmi yuqori bulishi emas, balki texnik – taktik xarakatlarni rivojlantirishga qaratilgan. Biz shundan xulosa qilib, malakali dzyudochi qizlarimizga texnik – taktik tayyorgarligini xisobga olgan holda bir tomonga yo‘naltirilgan yuklamalar tuzilmasini tuzdik va mikrotsikllar

Anaerob glikolitik quvvatida texnik – taktik tayyorgarlikni olib borish Xafta kunlari D ushanba Seshanba C horshanba Payshanba Jum a Shanba Y akshanba 1- mashg‘ulot Kod: BazTsil V (asosiy) Kod: BazTsil V (asosiy) Kod: VN 1 (qo‘sh- cha) Kod: BazTsil V (asosiy) Kod: BazTsil V (ko‘sh- cha) Kod: VN 2 (asosiy) D am olish № 11 № 11 № 16 № 11 № 11 № 17 120 120 120 120 120 120 2 - mashg‘ulot Kod: AbiselN (qo‘sh- cha) Kod: BazTsil V (ko‘sh- cha) Banya massaj Kod: OAEV (qo‘sh- cha) Kod: AbsilS (qo‘sh- cha) Banya massaj № 14 № 11 № 7 № 15 120 120 120 120 Jami: 240 240 120 240 240 120 Murakkab xujum harakatining texnik – taktik tayyorgarligini takomillashtirish yo‘nalishini mikrotsikli Xafta kunlari D ushanba Seshanba C horshanba Payshanba Jum a Shanba Y akshanba 34

1- mashg‘ulot Kod: SSKV (qo‘sh- cha) Kod: BazTVz (asosiy) Kod: BazTsilV (qo‘sh- cha) Kod: BazTS M (asosiy) Kod: USD (asosiy) Kod: SOAE V (asosiy)D am olish № 4 № 10 № 16 № 9 № 12 № 8 120 110 120 120 120 120 2 - mashg‘ulot Kod: BazTsil V (asosiy) Kod: VN2 (ko‘sh- cha) Banya massaj Kod: SOAIV (asosiy) Kod: VN 2 (asosiy) Banya massaj № 11 № 17 № 8 № 17 120 120 120 120 Jami: 240 230 120 240 240 120 Tayyorgarlik nazorat mikrotsikli. Texnik – taktik harakatlarni nazorat qilish satxini funksional tayyorgarligi Xafta kunlari D ushanba Seshanba C horshanba Payshanba Jum a Shanba Y akshanba 1- mashg‘ulot Kod: BazTvz (qo‘sh- cha) Kod: kontrSD (asosiy) Kod: SOAEV (asosiy) Kod: SSKV (asosiy) Kod: kontrSD (asosiy) Kod: AbsilS (qo‘sh- cha) D am olish № 10 №13 № 8 № 4 № 13 № 15 120 105 120 120 105 120 2 -

(qo‘sh- cha) (asosiy) (asosiy) (qo‘sh- cha) № 10 № 17 № 16 № 16 120 120 120 120 Jami: 240 225 120 240 225 120 Izoxlar: VzSil – ixtisoslashgan portlovchi shiddatni rivojlantirish. VN 2 – tiklanish ngagruzkasi. VN 1 – tiklanish yuklamasi. BazTSM – aralash aerob – anaerob yo‘nalishdagi sharoitlarda bazaviy texnikani takomillashtirish. BazTvz – anaerob – alakatat (maksimal portlovchi) yo‘nalishdagi sharoitlarda bazaviy texnikani rivojlantirish. Absil N – mutloq umumiy kuch qobiliyatni rivojlantirish. OAIV – umumiy aerob ixtisoslashmagan imkoniyatlarni rivojlantirish. Absil S – maxsusu kuch qobiliyatlarini rivojlantirish. SSKV – maxsus tezkorlik imkoniyatini rivojlantirish. USD – Mf va TTH darajasini oshirish. SOAIV – maxsus aerob imkoniyatlarni rivojlantirish. kontrSD – MF va TTM darajasini na

3. Yonbosh usulini bajarish. 4. Shu usullardan kombinatsiya tuzib bajarish. Ularga G.S Tumanyan shkalasi bo‘yicha baho berdik. 1. Yelkadan oshirib tashlash usulini bajarish. Dastlabki holat: Bajaruvchi o‘ng oyog‘ini raqibining o‘ng oyog‘i oldiga ko‘yadi va ko‘llari bilan o‘ng yoqasidan , qo‘lidan ushlaydi. Usulni bajarishda o‘ng qo‘lingiz bilan raqibning qo‘lini chapga yoki tepaga qarab ko‘tarib, o‘ng oyok uchi bilan uning oyoqlari oldiga buriling va chap oyog‘ingizni o‘ng oyog‘ingiz yoniga qo‘ying. Qo‘llarinigz bilan raqibingizni tortavering raqib ustingizga chiqishi bilan uni yelangizdan chap oyog‘ingiz tomonga tashlang. 2. Beldan oshirib tashlash usulini bajarish. Raqibni tirsagidan va ikkinchi qo‘l bilan belidan ushlab tos bilan burilib, qo‘lni tortib tashlaymiz. 3. Yonbosh usulini baj

Texnik harakatga pedagogik baho Nazorat guruhi. (maksimal ball 10) 2. 3 .1- jadval Tadqiqot boshida Tadqiqot oxirida T/ r F.I.SH.Y elkadan oshirib tashlash Beldan oshirib tashlash Y obosh usulini bajarish K om binatsiya Y elkadan oshirib tashlash Beldan oshirib tashlash Y obosh usulini bajarish K om binatsiya 1 A. Z. 5 6 4 5 6 7 5 6 2 M. F. 5 6 5 6 6 6 6 7 3 E. L. 6 6 6 6 7 8 7 7 4 U. D. 5 5 5 5 7 7 7 6 5 SH. S. 6 5 6 5 7 8 8 6 6 X. Z. 7 6 5 5 8 7 6 7 7 X. Y. 5 5 6 6 6 6 7 8 8 S. S. 4 5 6 5 8 7 7 6 9 S. N. 6 6 5 6 8 6 6 7 10 A. L. 6 5 5 6 7 7 6 8 11 I. L. 5 6 6 6 6 8 7 7 12 G‘. G. 6 5 5 6 7 6 8 7 5,5 5,5 5,3 5,5 6,9 6,9 6,6 6,8 0,79 0,21 0,65 0,51 0,79 0,79 0,88 0,56 V, % 14,5 9,27 12,26 9,27 11,44 11,44 13,33 8,23 t- mezoni 1,55 1,75 1,08 1,37 R R>0,0 5 R>0,0 5 R>0,0 5 R>0,0 5 Texnik hara

T/r F.I.SH.Y elkadan oshirib tashlash Beldan oshirib tashlash Y obosh usulini bajarish K om binatsiya Y elkadan oshirib tashlash Beldan oshirib tashlash Y obosh usulini bajarish K om binatsiya 1 S. N. 5 4 5 4 8 9 9 10 2 B. S. 6 5 5 5 7 7 8 8 3 A. R. 6 6 6 6 9 10 9 8 4 J. G. 4 5 5 5 9 9 10 9 5 A. F. 5 6 5 4 10 9 9 10 6 SH. Sh. 5 6 6 6 8 7 8 9 7 R. F. 5 6 5 6 9 7 10 9 8 M. A. 4 7 5 6 8 9 9 10 9 S. D. 7 6 4 5 9 8 9 8 10 D. N. 5 5 5 6 9 10 9 8 11 T. U. 6 6 6 5 9 8 9 10 12 Y. N. 5 6 5 5 10 9 9 10 5,2 5,6 5,1 5,2 8,7 8,5 9 9 0,86 0,78 0,58 0,75 0,86 1,08 0,60 0,90 V, % 16,53 13,92 11,37 14,42 16,53 12,70 6,66 10 t- mezoni 2,82 2,64 2,89 2,99 R R<0,05 R<0,05 R<0,05 R<0,05 Bosqichli nazoratni o‘tkazishda MF ko‘rsatkichlaridan foydalandik. Shartli bellashuv orqali MF ko‘rsatkichlarini aniqladik. 1.

N – raqibning qaytarilgan xujumi N1 – baholangan raqib xujumi YE – qo‘lga kiritilgan ballar soni ( bir bellashuvda ) t – bellashuv vaqti Mana shu formulalar asosida malakali dzyudochi qizlarda shartli bellashuvni tahlil qildik. Natijalar tadqiqot boshida va tadqiqot oxirida nazorat va tadqiqot guruhlarida aniqlandi. Ko‘rsatkichlarni quyidagi jadvallarda ko‘rishingiz mumkin. Musobaqa faoliyati ko‘rsatkichlari (tekshiruv bellashuvlari) Nazorat guruhi. 2. 3 .3-jadval Tadqiqot boshida Tadqiqot oxirida T/r F.I.SH S.xuj S.him α I m I n S.xuj S.him α I m I n 1 A. Z. 0,5 0,5 3,0 36 42 0,4 0,5 4,0 36 48 2 M. F. 0,04 0,6 3,5 35 40 0,5 0,6 3,0 36 47 3 E. L. 0,05 0,5 3,0 36 42 0,5 0,6 4,0 37 45 4 U. D. 0,4 0,6 3,2 34 43 0,6 0,5 3,0 37 46 5 SH. S. 0,4 0,5 3,6 34 44 0,4 0,5 3,5 36 48 6 X. Z. 0,5 0,4 3,5

Tadqiqot boshida Tadqiqot oxirida T/r F.I.SH S.xu j S.him α I m I n S.xuj S.him α I m I n 1 S. N. 0,4 0,5 3,0 36 42 0,5 0,6 3,4 39 50 2 B. S. 0,5 0,4 3,5 36 42 0,6 0,7 3,0 38 47 3 A. R. 0,4 0,5 3,0 37 41 0,5 0,7 4,0 39 48 4 J. G. 0,5 0,4 3,2 37 42 0,5 0,7 3,5 38 47 5 A. F. 0,4 0,4 3,6 36 42 0,6 0,6 4,0 37 48 6 SH. Sh. 0,4 0,5 3,5 35 40 0,4 0,5 4,1 37 49 7 R. F. 0,5 0,4 3,0 36 41 0,6 0,6 3,0 37 50 8 M. A. 0,5 0,5 4,0 38 40 0,6 0,5 3,6 39 49 9 S. D. 0,5 0,4 4,1 38 41 0,5 0,5 3,6 39 50 10 D. N. 0,4 0,5 4,0 37 41 0,4 0,7 4,1 39 47 11 T. U. 0,4 0,5 3,0 36 42 0,6 0,7 4,0 37 47 12 Y. N. 0,5 0,4 3,0 36 42 0,5 0,7 4,0 39 50 0,45 0,45 3,4 1 36,5 41,3 0,52 0,63 3,69 38,2 48,5 0,05 0,05 0,5 1 0,90 0,79 0,07 0,09 0,39 0,93 1.31 V, % 11,11 11,11 14, 95 2,46 1,91 13,46 14,28 10,56 2,43 2,70 t- mezoni 2,5

bajarish t – 2,89 ga teng, R < 0,05. Kombinatsiya tuzish t – 2,99ga teng R < 0,05 ishonchli. Yuqoridagi ikkita jadval (2.3.1, 2.3.2.)lardagi ko‘rsatkichlardan ko‘rinib turibdiki, nazorat guruhida natijalar R > 0,05 dan kichik ishonchli emas. Tadqiqot guruhining natijalari dan yuqori bo‘lgan. 2.3.3 jadval. Musobaqa faoliyati ko‘rsatkichlari (tekshiruv bellashuvlari). Nazorat guruhida S.xuj - t – 1,11ga teng, R > 0,05. S.him -- t – 1,66ga teng bo‘lsa R > 0,05. a - t – 1,38, R > 0,05. I m - t – 1,46. R > 0,05 ishonchli emas. I n - t – 1,76, R > 0,05 ishonchli emas. 2.3.4. jadval. Musobaqa faoliyati ko‘rsatkichlari (tekshiruv bellashuvlari). Tadqiqot guruhida S.xuj - t – 2,50ga teng, R < 0,05. S.him -- t – 2,91a teng bo‘lsa R < 0,05. a - t – 2,42, R < 0,05. I m - t – 2,35. R < 0,05ishonchli em

XULOSALAR 1. Ilmiy – uslubiy adabiyotlarni tahlil qilish va ilg‘or amaliy tajribani umumlashtirish shuni aniqladiki, malakali dzyudochi qizlarning texnik – taktik tayyorgarligida joriy va bosqichli pedagogik nazorat qilish muammosini hal etish quyidagi yo‘nalishlarda tadqiqotlar o‘tkazilishini taqozo qiladi: a) Dastlabki tajribani o‘tkazishda Ortostatik va Rufrye Dikson sinovlari orqali dzyudochi qizlarning holati yuklamalarning hajmi va ta’sirini aniqlagan holda usulubiyat ishlab chiqdik va asosiy tajribada qo‘llanildi. b) Mashg‘ulot vazifalari (seanslari)ni yuklamalar o‘lchami bo‘yicha tasniflash va tizimlashtirish malakali dzyudochi qizlarning texnik - taktik tayyorgarligining mashg‘ulotlar kuni,xaftalik mikrotsikllar, bosqichlar uchun mashg‘ulot yuklamalarini rejalashtirdik hamda joriy

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI 1. Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. T., 2016. 2. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat`iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik- har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. T., 2016. 3. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga quramiz. T. 2017. 4. «Kurash» milliy sport turini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-3306-sonli Qarori (Toshkent sh., 2017 yil 2 oktabr). (Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 03.10.2017 y., 07/17/3306/0046-son) . 5. «Kurash» milliy sport turini yanada rivojlantirish va ommalashtirish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi to‘g‘risida O‘zbekiston Respubl

14. Nurshin J.M., Rasulov S., Mirzakulov Sh.A., Kubaev S. Milliy kurash. Toshkent, 1997 y. 15. Nurshin J.M., Salamov R.S., Kerimov F.A. O’zbekcha milliy sport kurashi. Darslik, Toshkent, 1993 y. 207 b. 16. Taymuratov A.R. O’zbek milliy kurashi. Toshkent, 1990 y. 126 b. 17. Taymuratov Sh.A. Kurashchilarni tayyorlash texnologiyasi. Toshkent, 2010 y. 89 b. 18. Xonkeldiyev Sh.X. – M.: Jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati, Toshkent 2005y 19. Internet saytlari: www.kurash.uz www.ziyonet.uz www.uzsport.uz www.LEX.uz 45

Купить