Elektromagnit tebranishlarning tarqalishi. Elektromagnit to‘lqin tezligi - Физика - Презентации

Информация о документе

Цена	10000UZS
Размер	704.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Физика

Elektromagnit tebranishlarning tarqalishi. Elektromagnit to‘lqin tezligi

Купить

Elektromagnit tebranishlarning tarqalishi. Elektromagnit to‘lqin tezligi

a) Ta’limiy: O’quvchilarga Elektromagnit tebranishlarning tarqalishi.
Elektromagnit to‘lqin tezligi haqida tushuncha berish.

b) Tarbiyaviy: O`quvchilarga mustaqil fikr yuritishni, olgan bilimlarini
hayot bilan bog`lay olishni, ilmiy dunyoqarashlarini shakllantirish, estetik
did axloqiy sifatlarini kasb-hunarga bo`lgan qiziqishlarini tashkil toptirish

c) Rivojlantiruvchi: Mustaqil ishlash va fikrlash orqali bilim olishga,
xotirani mustahkamlashga, tez fikrlashga o`rgatish, fanga qiziqishini
ortirish.

Darsning turi: Amaliy, nazariy, aralash, noan`aviy, ananaviy.

Darsning usuli: Aqliy hujum, savol-javob, guruhlarda ishlash, Express test.

Darsning jihozi: Darslik, kompyuter, videoproyektor, tarqatma materiallar.

1 Tashkiliy qism 2 daqiqa
2 O’tilgan mavzuni takrorlash 15 daqiqa
3 Yangi mavzu bayoni 15 daqiqa
4 Mustahkamlash 10 daqiqa
5 Uyga vazifa 3 daqiqa

Tashkiliy qism
1. O’quvchilar bilan salomlashish
2. davomatni aniqlash
3. darsga tayyorgarlik ko`rish


1. Energiy a t urlari necha x il?

a) 2 xil k inet ik v a pot ensial b) 2 x il Bosim v a k inet i k

c) 2 xi l Bosim v a pot ensial d) 3 xil Bosim, k i net i k , pot ensial

2. J i smlarning t ezl igi t ufay l i mav jud energiy a… … … ..

A) Ish B) Pot ensi al energi y a C) Kinet ik energi y a D) Kuch

3. Dary o suv i ni ng quv v at i qay erda k at t a bo'ladi?

A) boshlanishida B) o'rt asida C) quy i o'zanida

D) dary o suv ining quv v at i hamma joy da bir xil bo'ladi.

4. Quv v at ning SI dagi o‘lchov bi rligi ni bel gilang.

A)Pask al B)Volt C)Ny ut on D)Vat t

5. Vaqt birligi i chida bajaril gan ishga … dey iladi” . Nuqt alar o’rniga t o’g’ri jav obni
t opi b qo’y ing.

a)pot ensial energiy a b)k inet i k energiy a c)t o’l a energiy a d)quv v at

6. Quv v at formulasini k o'rsat ing.

A)N=A s B)N = C) N=A t D)A =∙ ∙

Quyidagicha tajriba o‘tkazib
ko‘raylik. G‘ildirakni olib, undan
qo‘zg‘almas o‘q o‘tkazaylik. G‘ildirak
o‘qiga F kuchni 54-rasmda
ko‘rsatilganidek 1 nuqtaga ta’sir
ettiraylik. G‘ildirak harakat qilmaydi.
Endi shu kuchni 2 nuqtaga qo‘yaylik.
G‘ildirak harakatga keladi. F kuchni
aylanish o‘qidan yanada uzoqroqqa
qo‘ysak, g‘ildirak shunchalik tez
aylanadi.

Demak, aylanish o‘qiga ega bo‘lgan jismlarning harakati faqat
unga qo‘yilgan kuch kattaligiga bog‘liq bo‘lmasdan, balki kuchni
aylanish o‘qidan qancha uzoqlikka qo‘yil ganligiga ham bog‘liq
bo‘lar ekan.
Aylanish o‘qidan kuch qo‘yilgan nuqtagacha
bo‘lgan eng qisqa masofa kuch yelkasi deb ataladi.

Aylanish o‘qiga ega bo‘lgan jismlarda harakat qo‘yilgan F kuchga
hamda yelka l ga bog‘liq bo‘lganligidan kuch momenti deb
ataluvchi fizik kattalikni kiritamiz,
Uning birligi M = 1 N · m. M=F∙ l

Si z k undalik t urmushda og‘ir t oshni y ok i y uk ni joy idan si ljit ishda uning
t agiga l om t i qib k o‘t a rishganini k o‘rgansiz rasmda. Bunda lom uchiga F1
k uch bi lan t a’sir et ib, ik k i nchi uchidan F2 k uch olinadi . F2 k uch F1 dan bir
necha barobar k at t a bo‘ladi . Demak , bu qurilmada k uchdan y ut ish mumk in
ek an.
Qo‘zg‘almas
tayanch atrofida
aylana oladigan
qattiq jismga richag
deyiladi.

Quyidagi tajribani o‘tkazaylik. Shta tivga qalin chizg‘ichni O nuqta atro fida aylana
oladigan qilib o‘rnataylik. Richagning o‘ng tomoniga olti birlik masofada (A) bitta
yukni osaylik. Ikkin chi tomonida esa uch birlik maso faga (B) bit ta yukni osib
qo‘ysak, muvozanatda bo‘lmaydi. Muvozanat bo‘lishi uchun ikkita yukni osish
kerak bo‘ladi. A nuqtaga ikkinchi yukni ossak, muvo zanatni saqlash uchun B
nuqtaga to‘rtta yukni osishga to‘g‘ri keladi (56-rasm).

Demak, richagda ta’sir etuvchi kuchlar va kuch yelkalari orasida
quyidagicha munosabat bo‘ladi:??????
??????
?????? ??????
=
??????
??????
?????? ??????
bunda: – OA oraliq uzunligi bo‘lib, kuchning yelkasi;
– OB oraliq uzunligi bo‘lib, kuchning yelkasi.

Richagning muvozanatda bo‘lish sharti Arximed tomonidan
topilgan. ∙ = ∙ dan
=
bo‘lganda ay lanish o‘qiga ega bo‘lgan jismlar
muv ozanat da bo‘lishi k elib chiqadi. Bunga
moment lar qoidasi dey iladi.

Richaglar turmush va texnikada keng qo‘llaniladi.
Masalan, oddiy qaychini olib qaralsa, unda qo‘lning F1 kuchi dastasiga, F2 kuch
esa matoga qo‘yiladi. F2 kuch aylanish o‘qiga yaqin joylashganligidan F1 dan
katta bo‘ladi. Shu tamoyilga asosan mix sug‘uruvchi ombur, tunuka qirquvchi
qaychilar ishlaydi (57-rasm). Oldingi mavzularda ko‘rilgan shayinli tarozi –
yelkalari teng bo‘lgan richagdir. Agar tarozi yelkalarini turli uzunlikda olinsa,
kichik massali tarozi toshlari bilan katta massali jismlarni o‘lchash mumkin.


1. Richag qoidasini kim kashf etgan?

A) Paskal B) Nyuton C) Galiley D) Arximed

2. Aylanish o’qidan kuch qo’yilgan nuqtagacha bo’lgan eng qisqa masofaga nima deb
ataladi.

a)Richag b)kuch yelkasi c)kuch momenti d)farqsiz muvozanat

3. Kuch momenti qanday birlik da o‘lchanadi?

A) kg B)N C)N · s D) N · m.

4. Kuchning yelkasi 0.5 qo‘yilgan kuch esa 24 N ga teng. Kuch momentini toping. (N m)⋅

a) 12 b) 24 c) 0.5 d) 48

5. Kuch momenti deb nimaga aytiladi?

A) kuchning aylanish radiusiga ko‘paytmasiga ... B) kuchning kuch elkasiga nisbatiga ...

C) kuch qo'yilgan nuqtaaan aylanish o‘qigacha bo'lgan masofa bilan kuchning
ko'paytmasiga ..

D) kuchning kuch elkasiga ko'paytmasiga... teng bo'lgan kattalik kuch momenti deb
ataladi.

Uyga vazifa
1. Darslikda berilgan mavzuni o’qib kelish.
2. Savollarga javob yozib kelish.
3. Mavzuga doir savollar tuzib kelish.

FI ZI KA O’QI TUVCHI LA R KA NA LI
@y oshlar25
Telegram

Elektromagnit tebranishlarning tarqalishi. Elektromagnit to‘lqin tezligi

Купить