Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 577.7KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Физика

Продавец

Bohodir Jalolov

Elektrotexnikaning asosiy qonunlari

Купить
• O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi. Buxoro yuqori texnologiyalar muhandislik-texnika instituti. ’’Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish’’ fakulteti 18-12 EE guruh talabasi Farmonov Dilxush va Yodgorov Fayozning Yo’nalishga kirish fanidan tayyorlagan slaydlar to’plami. Elektrotexnikaning asosiy qonunlari OM QONUNI • Ushbu ξ = U+U ich, tenglikka zanjirning bir qismi uchun Om qonunidan • U=I · R; U ich =I · r ni qo'ysak, • ξ = I • R + I • r = I (R+r) ni olamiz. Bundan: • Shunday qilib, zanjirdagi tok kuchi, manba elektr yurituvchi kuchining zanjir tashqi va ichki qismlari qarshiliklari yig'indisiga nisbatiga teng. Bu butun zanjir uchun Om qonunidir. • Om qonuniga ko'ra, zanjirning tashqi qismining qarshiligi qancha kichik bo'lsa, tok kuchi shuncha katta bo'ladi. Lekin bunda zanjirning tashqi qismidagi kuchlanish kamayadi, negaki ichki qismida I • r kuchlanish ortadi: U= ξ –I · r JOUL-LENS QONUNI • O’tkazgichdan tok o’tganda o’tkazgich qiziydi, bu jarayonda ajralib chiqqan issiqlik miqdori o’tkazgich qarshiligiga, tok kuchining kvadratiga va vaqtga proporsional ekan. • Q=I 2 Rt • Q —Joullarda ifodalanadi. • Birlik vaqtda birlik hajmdan ajralib chiquvchi issiqlik miqdorini tokning solishtirma quvvati deb ataymiz. Tokning quvvati • , (14.1) • formulalari bilan ifodalanib: XBS da quvvatning birligi 1vatt1A*1V1Vt. KIRXGOF QOIDALARI KIRXGOFNING BIRINCHI QOIDASI • Zanjirning tarmoqlanish nuqtasida, potensial o’zgarmayotgan holda, toklarning tugundan oldingi yig’indisi qiymati tugundan keyingi yig’indi qiymatiga teng KIRXGOFNING IKKINCHI QOIDASI • Zanjirning tarmoqlangan har qanday berk konturdagi tok kuchlarining zanjirning tegishli qismidagi qarshiliklarga ko’paytmalari yig’indisi shu konturdagi EYuKlaring algebraik yig’indisiga teng • J 1 R 1 +J 2 R 2 +J 3 R 3 +…..+J n R n =E n +E n +E n +…. +E n ENERGETIK YOQILG’I RESURSLARINING ZAXIRALARI VA TURLARI • Mustaqil Respublikamiz sharoitida issiqlik energetikasi sanoat va qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning yetakchi omili hisoblanadi.Yer yuzida aholi sonining ortib borishi qo’shimcha energetik, ekologik, iqtisodiy va ijtimoiy muammolarni vujudga kelishiga sabab bo’lmoqda. Hozirgi vaqtda energetika ta’limida ekologik toza energiya quyosh,shamol,daryo,dengiz va okean suvlari manbalaridan foydalanishni taqozo etmoqda. • Elektr energiyani juda ko’p iste’mol qiladigan joylarda elektr stansiyalar boshqa joylardan keltiriladigan yoqilg’iga mo’ljallab quriladi. Issiqlik energetik elektr stansiyalarning IES juda ulkanlari boshqa viloyatlarni ham issiqlik bilan taminlaydi va ular gidroelektr stansiyalar GRES deb yuritiladi. • Ko’pchilik IES lar elektr energiya bilan bir vaqtda issiqlik energiyasini • Tog’ daryolarda qurilgan GRES larda eng arzon elektr energiya ishlab chiqariladi. O’zbekitonda suv quvvati manbalarining mavjudligi va ayni vaqtda issiqlik stansiyasida ishlatishga yoqilg’i bo’lmaganidan dastlab asosan GRES lar qurilgan. Mamlakatimizda birinchi Gidro Elektr Stansiyasi 1926-yili Bo’zsuv kanalida qurilgan. Keyinchalik qurilgan Xishrav, Tuyamo’min, Farxod, Xo’jakent GRES lari mamlakat sa’noatining rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etgan. O’zbekitonda GRES qurish bilan bir qatorda elektr energiya ishlab ciqarish, yerlarni sug’orish, xo’jaliklarni suv bilan taminlash, baliqchilikni rivojantirish imkoniyatlarini yaratdi. Tez oqar daryolarda GRES larni bir biriga yaqin qurish mumkun. Natijada Chirchiq-Bo’zsuv energetika inshoatidagi singari GRES lar kaskadi shaklida bukaskad G • Hozirgi kunda quyosh energetika stansiyalari AQSH va Isroilda mavjuddir. Quyosh barcha energiya manba’lari bilan taqqoslanganda yangilanadigan bitmas-tuganmas energiya manbai sifatida ajralib turadi. Quyoshda elektr energiyasi olishning ham bir necha usullarisinovdan o’tkazilgan. Bulardan iqtisodiy jihatdan eng qulayi quyosh issiqlik elektr stansiyalari. Bunda qo’rgon tepasiga o’rnatilgan qabul qiluvchiga qator gleostad oynalar to’plangan quyosh energiyasini uzatadi. Quyosh energiyasi suvni qizdiradi, hosil bo’lgan bug’ esa oddiy bug’ trubinasiga jo’natiladi. Bu qurilmalar joyning iqlim sharoitiga hamda kecha va kunduz sikliga bevosita bog’liqdir. O’rta Osiyo Respublikalari teretoriyalarining 37-42 kengliklarida joylashgan shu joylarda quyosh energiyasidan amaliy maqsadlarda foydalanish ENERGIYA OLISHNING NOANANAVIY OLINISH USULLARI QUYOSH ENERGIYASI • Jahon energetika kengashi tomonidan taqdim etilgan rejaga muvofiq, kurrai zaminimizda har yili ishlatiladigan yoqilg`i 15 milliard tonna neft yoqilg`isi ekvivalenti energiyasidan oshmagan taqdirdagina bunday halokatning oldini olish mumkin. Buning uchun 2050 yilga borib sarflanishi mo`ljallanayotgan yoqilg`ining qirq foizi quyosh, shamol, oqar suv yordamida hamda biologik usulda hosil qilinadigan energiya kabi qayta tiklanuvchan issiqlik manbalaridan foydalanish hisobiga qoplanishi lozim. • O`zbekiston quyosh energiyasidan xalq xo`jaligining turli jabhalarida foydalanish uchun qulay tabiiy sharoitda joylashgan. Yurtimiz iqlim sharoitida har yili bir kvadrat metr yer sathiga bir million yetti yuz ming kilovatt-soat miqdorida quyosh energiyasi tushadi. O`zbekiston Fanlar akademiyasining "Fizika-Quyosh" ilmiy ishlab chiqarish birlashmasi selektiv qoplamalar va quyosh issiqlik qurilmalari laboratoriyasida bunday vazifalar echimini topishga xizmat qiladigan noan`anaviy, qayta tiklanuvchan va ekologik toza quyosh energiyasidan issiqlik manbai sifatida foydalanuvchi qurilmalar majmuasi yaratildi. O`zbekiston energetiklarining bu borada qo`lga kiritgan yutuqlari quyosh energiyasidan issiqlik ta`minoti tizimlarida keng foydalanish imkonini beradi. • Respublikamizda ishlab chiqarilayotgan 65 million tonna shartli yoqilg`ining uchdan bir qismi aholining issiqlik energiyasiga bo`lgan ehtiyojini qoplash uchun sarflanadi. Agar uning 25 foizi quyosh energiyasi hisobiga qoplansa, talab qilinadigan an`anaviy yoqilg`i miqdori sezilarli kamayadi, atrof- muhitga etkazilayotgan zararning oldi olinadi. Quyosh energiyasini issiqlik energiyasiga aylantiruvchi qurilma quyosh kollektori deb ataladi. Iste`molchilarning issiqlik energiyasi yoki issiq suvga bo`lgan ehtiyojini istalgan vaqtda qondirish uchun yana qo`shimcha issiqlik energiyasi akkumulyatorlari talab etiladi. Hozirgi paytda olimlarimiz shunday qurilmalarning keng ko`lamda foydalanishga mo`ljallangan nusxalarini ishlab chiqib, amaliyotga tatbi etish borasida izlanmoqda. • Quyosh energiyasidan amalda foydalanishning yana bir muhim yo`nalishi uni fotoelektrik batareyalar yordamida elektr energiyasiga aylantirish va markazlashgan elektr tarmoqlari etib bormagan joylardagi iste`molchilarni ta`minlashdir. Bu borada jahonning rivojlangan mamlakatlarida samarali usullar yaratilgan. Quyoshdan olinadigan elektr energiyasi narxini yanada pasaytirishning istiqbolli yo`llaridan biri termodinamik usuldir. Bunda dastlab quyosh energiyasi harorati 300-350 daraja bo`lgan issiqlik energiyasiga aylantiriladi, keyin undan an`anaviy bug`-kuch qurilmalari yordamida elektr energiyasi hosil qilinadi. Bu usulda ishlab chiqilgan har bir kilovatt-soat elektr energiyasining narxi O`zbekiston iqlimi sharoitida 0,1 AQSh dollarigacha pasayishi mumkin. Tabiiyki, markaziy elektr tarmoq KIMYOVIY ELEKTR STANSIYALAR ATOM ELEKTR STANSIYALARI • Atom Elektr Stansiyasi (AES) — Texnologik sxemasi jihatidan issiklik elektr stansiyalari turiga kiruvchi elektr stansiya. Oddiy issiqlik elektr stansiyalari (TES)da ko`mir, neft, qoramoy (mazut) va gaz yoqilsa, Atom Elektr Stansiyasida yoqilg`i sifatida uran ishlatiladi. Atom Elektr Stansiyasining asosiy qismi atom qozoni, ya`ni atom reaktori. Atom Elektr Stansiyasida, ko`pincha, atom reaktorlarining. 4 tipi qo`llaniladi: 1) Suv-suvli (bunda susaytirgich moda o`rnida ham, issiqlik eltuvchi modda o`rnida ham oddiy suv ishlatiladi); 2) Grafit-suvli (suv — issiklik eltuvchi, grafit esa susaytiruvchi bo`ladi); 3) Og`ir suvli (oddiy suv issiqlik eltuvchi, og`ir suv esa susaytiruvchi); 4) Grafit- gazli (gaz — issiqlik eltuvchi, grafit — susaytiruvchi). • Zamonaviy atom energetikasida asosan uran235 dan foydalaniladi. Uning tabiiy zaxirasi unchalik katta emas, organik yoqilg`ining esa atigi 10% ini tashkil kiladi. Bu miqdor atom energetikasini yoqilg`i bilan uzoq vakdtacha ta`minlay olmaydi. Yadro yoqilg`isi sifatida qo`llaniladigan plutoniy-239 va uran-233 olish uchun xom ashyo hisoblanadigan uran-238 bilan toriy- 232 ning zaxirasi yer bag`rida yetarli miqdorda. Bu yadro yoqilg`ilari yerdagi energetik resursni taxminan. 1000 baravar oshiradi. Hozirgi yoqilg`i ishlab chiqaradigan ko`paytiruvchi atom reaktorlarida yoqilg`i miqdorini ishlash jarayonida orttirish mumkin. Masalan, ikki marta ko`paytirish uchun taxminan. 10 yilgacha vaqt kerakligi ma`lum. Demak, odamzod atom yoqilg`isisiz qolmaydi.Atom energiyasi xalqaro agentligining xabar be • Dunyoning ko`plab boshqa mamlakatlarida ham Atom Elektr Stansiyasilar ishlab turibdi. Hozirgi vaqtda xalq xo`jaligining elektr energiyasidan foydalanmaydigan biror sohasini topish qiyin. Shuning uchun elektr energiyasi ishlab chiqarish yildan yilga ortib bormoqda. Masalan, 1980 yilda dunyoda ishlatilgan elektr energiyasining 5,6%, 1985 yilda — 10,8% va 1988 yilda-27% Atom Elektr Stansiyasilarda ishlab chiqilgan. • Taqqoslash uchun 1987 yil AQSH ishlatgan energiyasining 19%, Buyuk Britaniyada 19%, Yaponiyada 30%, GFRda 34%, Fransiyada 76% Atom Elektr Stansiyasilarda ishlab chiqilgan. Lekin 1986 yil aprelda Chernobil (sobiq SSSR) Atom Elektr Stansiyasida bo`lib o`tgan katta avariya butun dunyo Atom Elektr Stansiyasilar kurilishi rejalarini buzib yubordi. AQSHda qurilish ishlari sekinlashti • Kelajakda Atom Elektr Stansiyasilar yetarli darajada rivojlanadi va dunyo mamlakatlarining umumiy energetika balansida yetakchi o`rinni egallaydi. • So’ngi paytlarda dunyo, barchaning bilgani kabi atom stansiyalari muammosi bilan bosh qotirmoqda. Yaponyadagi atom falokati ortidan Bolgariya, İtaliya, Germaniya kabi davlatlar ham kelajakdagi atom dasturlarini qoldirdilar. Zilzila va tsunami falokat ortidan Fuskushima Atom stansiyasida maydonga kelgan radiatsiya sizishi kun sayin tahlikali ko’lamlarga tomnon borar ekan, endi esa o’tgan hafta maydonga kelgan 7.1 darajali zilzila, Onagava atom stansiyasidagi reaktorlarda radiatsiya sizishiga sabab bo’ldi. Undan keyin atom falokatining darajasi 7 ga ko’tarildi. • Bu mavzuda bizor ma’lumot beraylik. 1986 yili Chernobel falokati hozirgi kungacha maydonga eng katta atom falokati sifatida İNES yani xalqaro atom va radiologik hodisalar o’lchoviga ko’ra 7 sifatida darajalantirilgan. Radiatsiya tekshiruvlari uchun Yaponiyada bo’lgan xalqaro radiatsiyani o’lchash guruhi falokatni 7 daraja sifatida e’lon qilish uchun chaqirgan edi. Yaponiya hukumati nihoyat vaziyatning qanchalik jiddiy bo’lganini qabul qildi. Chunki Fukushima atom stansiyasi nazoratdan chiqib ketmoqda. Yaponiya atom xavfsizlik kengashi, Osiyo va Yevropadagi ko’p sonda davlatga o’z ta’srini ko’rsatgan atom sizishini xavf saviyasini “o’tginchi bo’lib” eng yuqori saviyaga ko’tardi. Bu Chebnobel falokati bilan ayni saviyada baholanganini ifoda etmoqda. Lekin, hanuz eng yomon vaziyatda emas. C • 1980 yilda • dunyoda ishlatilgan elektr energiyasining 5,6%, 1985 yilda — 10,8% va 1988 yilda-27% Atom Elektr Stansiyasilarda ishlab chiqilgan. Taqqoslash uchun 1987 yil AQSH ishlatgan • energiyasining 19%, Buyuk Britaniyada 19%, Yaponiyada 30%, GFRda 34%, Fransiyada 76% Atom Elektr Stansiyasilarda ishlab • chiqilgan. Lekin 1986 yil aprelda Chernobil (sobiq SSSR) Atom Elektr Stansiyasida bo`lib o`tgan katta avariya butun dunyo Atom • Elektr Stansiyasilar kurilishi rejalarini buzib yubordi. AQSHda qurilish ishlari sekinlashtirildi, Skandinaviya mamlakatlarida esa butunlay to`xtaldi. Ammo yer yuzidagi energiya manbalari hisoblanmish — neft, gaz, ko`mir zaxiralari cheklanganligidan Atom Elektr Stansiyasilarni takomillashtirishdan boshqa iloj yo`q. Atom energiyasi manbai uran va toriyning ye O’ZBEKISTONDA ENERGETIKANING RIVOJLANISH TARIXI VA O’RNI • O’zbekistondagi katta energetikaning rivojlanish tarixi XX asrning 20-yillaridan boshlangan Sobiq Ittifoq bo’yicha eng katta va keng qamrovli loyixa bo’lib, GOELRO (Rossiyani elektrlashtirishning davlat rejasi) hisoblanadi. Tarixiy dalillar [ 4,5 ] asosida quyidagi ma‘lumotlarni keltiramiz. Aytilgan loyixani amalga oshirish muddati 10-15 yil, reja bo’yicha qurilishi mo’ljallangan tuman elektr stantsiyalari soni 30 ta (20 ta issiqlik va 10 ta gidravlik), reja bo'yicha olinishi kutilgan quvvat 1,1 mln.kVt., ushbu loyixani ishlab chiqish 1920 yilga to’gri keladi. O’zbekistonda dastlab gidravlik elektr stantsiyalari qurildi. Chunki suv energiyasi mavjud edi. Birinchi GES 1926 yilda Bo’zsuv kanalida ishga tushirildi.1935 yilda qurilgan elektr stantsiyalari soni 40 taga yetdi. Albatta O’rt • Elektrlashtirish asosan katta-katta, sanoati rivojlangan shaharlarda tez amalga oshirildi. Elektr energiyasidan nafaqat ishlab chiqarishda, transportda ham keng qo’llaniladi. 1977 yilda O’zbekiston tarixida birinchi metro ishga tushirildi. Tramvay va trolleybus yo’llari, shuningdek Toshkent, Sirdaryo viloyatlaridagi sanoat yuksak rivojlangan shaharlarni bog’lab turuvchi temir yo’l shoxobchalalarini elektrlashtirish ishlari esa ancha oldin amalga oshirilgan edi. Ma‘lumotlarga asosan Respublikada elektr energiyasini ishlab chiqarish quyidagicha oshib borgan • Xozirgi kundagi Respublikamizning elektr energiy ishlab chiqarish potentsiali bir yilda 55 mlrd. kVt.soatlgacha etadi. • Elektr energiyasini ishlab chiqarmasdan iste‘mol qilib bo’lmasligi va aksincha, iste‘mol qilmasdan ishlab chiqarib bo’lmasligini nazarda tutadigan bo’lsak, 1- jadvalda keltirilgan ma‘lumotlar asosida elektr energiyasining iste‘molchilari soni ko’payganligi aniq. Haqiqatan ham, oxirgi 10 yillik ichida hatto qishloq xonadonlarida ham elektr energiyasini iste‘mol qiluvchi qurilmalar (televizor, videomagnitofon, sovutgich, muzlatgich, kir yuvish mashinasi va boshqa ko’pgina elektr energiyasini iste‘mol qiluvchilarning ortishi hamda aholi sonining o’sishi, ishlab chiqarish quvvatlarining ortishi ham elektr energiyasi iste‘molini oshishiga olib keladi. • O’zbekiston energetikasining istiqboli davlat ahamiyatidagi loyihalarda o’z aksini topmoqda. Respublikadagi katta energetika • sistemasi 500 kV kuchlanishli HEUY lari orqali bog’langan. Ushbu tarmoqning kengayishi, yangi elektr stantsiyalari ishga tushirilishi mo’ljallangan. Tolimarjon IES (issiqlik elektr stantsiyasi) da 800 MVt quvvatga ega bo’lgan 4 ta blok ishga tushirilishi rejalashtirilgan. Bugungi kunda ushbu elektr stantsiyasida birinchi blok ishga tushirildi. Katta quvvatli elektr stantsiyalarini ishga tushirish juda murakkab jarayon hisoblanadi • Kichik-kichik quvvatli va turli xildagi energiya turlaridan elektr energiyasini olish usullari ham energetikani istiqbolli yo’nalishlariga kiradi. Xozirgi kunda Respublikamizda AES (atom elektr stantsiyasi) dan boshqa turdagi elektr stantsiyalar faoliyat ko’rsatmoqda. Respublikamizda umumiy ishlab chiqarilgan elektr energiyasini taxminan 13- 14 % gidravlik qurilmalarda, qolganini esa, asosan issiqlik elektr stantsiyalarida ishlab chiqarilmoqda. • Energetikaning shakllanishidagi dastlabki yillarda elektr energiyasi alohida-alohida joylashgan, bir- biridan uzoq masofalardagi elektr stantsiyalarda ishlab chiqarilar edi. Vaqt o’tishi bilan alohida elektr stantsiyalari parallel ishlash rejimida elektr tarmog’ini hosil qilib birlasha boshladi. Bir nechta yaqin hududlarda joylashgan elektr stan • Elektroenergetika sistema - elektr stantsiyalari, elektr va issiqlik tarmoqlari, iste‘mol bog’lamalaridan tarkib topgan bo’lib, ular elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish, uzatish hamda taqsimlash jarayonlari bilan birlashtirilgan, umumiy tezkor va xo’jalik boshqaruv tizimi ishtirokida bog’langandir. • Respublikamizda bir nechta hududiy elektr korxonalari bo’lib, ularning har qaysisi o’ziga tegishli hududdagi iste‘molchilarni elektr tarmoqlari orqali markazlashtirilgan holatda elektr energiyasi bilan ta‘minlaydi. • Hududiy elektr korxonalari odatda bir viloyat yoki avtonom respublikaga, ba‘zan esa bir nechta tumanlarga xizmat ko’rsatadi. Tok turi Rejim parametrlari Chastota Kuchlanish Kuchlanish egri chizig’i shakli Faza kuchla- nishlari sim- metriyasi Uch fazali + + + + Bir fazali + + + - O’zgarmas - + + - Ma‘muriy – xo’jalik yuritishi bo’yicha hudud energosistemasi maxsus turdagi bir nechta energetika korxonalaridan tarkib topgan. Bularga: elektrostantsiyalar; elektr tarmoqlarini ishlatish korxonalari; ta‘mirlash bazalari; loyihalash – konstruktorlik tashkilotlari; podstantsiyalar; energetika yo’nalishidagi zavodlar va boshqalar kiradi. Elektr energiyasining sifatini miqdor jihatdan baholash uchun ta‘minlovchi tarmoq rejimining turli parametrlaridan foydalaniladi: MGD GENERATORLARI МАГНИТОГИДРОДИНАМИЧЕСКИЙ ГЕНЕРАТОР • Магнитогидродинамический генератор, МГД-генератор — энергетическая установка, в которой энергия рабочего тела (жидкой или газообразной электропроводящей среды), движущегося в магнитном поле, преобразуется непосредственно в электрическую энергию. • Также как и в обычных машинных генераторах, принцип работы МГД- генератора основан на явлении электромагнитной индукции, то есть на возникновении тока в проводнике, пересекающем силовые линии магнитного поля. Но, в отличие от машинных генераторов, в МГД-генераторе проводником является само рабочее тело, в котором при движении поперёк магнитного поля возникают противоположно направленные потоки носителей зарядов противоположных знаков. • Рабочим телом МГД-генератора могут служить следующие среды: • Электролиты • Жидкие металлы • Плазма (ионизированный газ) • Первые МГД-генераторы использовали в качестве рабочего тела электропроводные жидкости (электролиты), в настоящее время применяют плазму, в которой носителями зарядов являются в основном свободные электроны и положительные ионы, отклоняющиеся в магнитном поле от траектории, по которой газ двигался бы в отсутствие поля. В таком генераторе может наблюдаться дополнительное электрическое поле, так называемое поле Холла (см. Эффект Холла), которое объясняется смещением заряженных частиц между соударениями в сильном магнитном поле в плоскости, перпендикулярной магнитному полю. • В МГД-генераторе происходит прямое преобразование механической энергии движущейся среды в электр • МГД-генератор - одно из устройств длягенерации электрической энергии. Втакой установке происходит • преобразование энергии движущегося рабочего тела в электроэнергию. Что такое рабочее тело? В данном случае, этотокопроводящая среда - может быть жидкий металл, электролит или плазма. Движение таких сред описывается • магнитной гидродинамикой, отсюда и название генератора. • Принцип его работы и строение относительно просты. Идея заключается в том, чтобы пропускать по каналу, находящемся в магнитном поле, создаваемом электромагнитом, рабочее тело. Оно движется на большой скорости, которая может быть сверхзвуковой. МАГНИТОГИДРОДИНАМИЧЕСКИЙ ГЕНЕРАТОР • В последующие годы исследования развивались по двум основным направлениям: использование эффекта индуцирования ЭДС для измерения скорости движущейся электропроводной среды (например, в расходомерах) и генерирование электрической энергии. • Хотя первые патенты на МГД-преобразования энергии были выданы ещё в самом начале XX века, описанные в них конструкции были на практике нереализуемы. • Первый работающий МГД-генератор был построен только в 1950-х годах благодаря развитию теории магнитной гидродинамики и физики плазмы, исследованиям в области физики высоких температур и созданию к этому времени жаропрочных материалов, использовавшихся тогда, прежде всего, в ракетной технике. • МАГНИТОГИДРОДИНАМИЧЕСКИ Й ГЕНЕРАТОР • (МГД-генератор), установка для непосредств. преобразования тепловой энергии в электрическую. Основан на явлении эл.-магн. индукции, т. е. возникновении тока в проводнике, пересекающем магн. силовые линии; в кач-ве движущегося в магн. поле проводника используется плазма или проводящая жидкость (электролиты и жидкие металлы) . • На возможность использования проводящих жидкостей, движущихся в магн. поле, для генерации электрич. токов указал ещё англ. физик М. Фарадей в 1831. Однако предпринятые им же попытки экспериментально проверить эту идею были безуспешны. Осн. принципы устройства современных М. г. были сформулированы в 1907 — 22, однако практич. реализация их оказалась возможной только в кон. 50-х гг. в связи с развитием магнитной гидродинамики, фи • МГД-каналом происходят большие потери кинетич. энергии, а при работе с гетерогенным парогазовым рабочим телом — потери электропроводности. Эти потери и ряд др. эффектов ограничивают кпд жидкометаллич. М. г. величинами =3— 6%; агрегатные мощности М. г.— ок. 0,5—1,0 МВт. Значительно более высокие показатели имеют плазменные М. г. Во- первых, в них рабочее тело можно разгонять до больших скоростей (=2000 —2500 м/с), во-вторых, введение в газы небольших кол-в легко ионизующихся добавок (нtр., паров щелочных металлов К, Cs) позволило снизить темп-ру ионизации и получить приемлемые электропроводности плазмы уже при темп-рах 2300—3000 К и атм. давлениях. Использование перегрева электронной компоненты плазмы относительно ионной и ат. компонент также значительно увеличивает электропроводность так • МАГНИТОГИДРОДИНАМИЧЕСКИЙ ГЕНЕРАТОР • (МГД-генератор) - устройство, в к- ром за счёт явления электромагнитной индукции в канале с наложенным магн. полем внутр., тепловая или (и) кинетич. и потенциальная энергии потока электропроводящей среды преобразуются в электрич. энергию. Рабочим телом М. г. могут быть низкотемпературная плазма или проводящая жидкость (жидкие металлы, электролиты). Низкотемпературная плазма в М. г. представляет собой продукты сгорания природных или спец. топлив с легкоионизуемыми добавками соединений щелочных металлов или инертные газы также со щелочными добавками в равновесном или термически неравновесном состояниях. Используются М. г. в т. н. установках прямого преобразования энергии. Идея МГД-преобразования энергии была высказана М. Фарадеем (М. Faraday) ещё в 1831 • МАГНИТОГИДРОДИНАМИЧЕСКИЙ ГЕНЕРАТОР (МГД- генератор) - энергетическая установка, в которой энергия электропроводящей среды (обычно низкотемпературной плазмы), движущейся в магнитном поле, непосредственно преобразуется в электрическую энергию. Работы по практическому применению магнитогидродинамического генератора ведутся с кон. 50-х гг. 20 в. Основное преимущество магнитогидродинамического генератора перед машинными генераторами - отсутствие движущихся частей, однако из-за низкого кпд (не св. 40%) промышленного использования они пока не получили. • Первый магнитогидродинамический генератор тока был испытан еще в 1832 г. английским физиком М. Фараде-ем, который пытался обнаружить возникновение электродвижущей силы (ЭДС) между двумя электродами, опущенными в воды реки Темзы вблизи моста Ват • МГД-генератор позволяет непосредственно превращать тепловую энергию в электричество без промежуточных сложных устройств типа паровой турбины или двигателя внутреннего сгорания. • Почему же до сих пор используют обычные генераторы? Проблема заключается в создании необходимого «рабочего тела» для МГД-генераторов. Жидкие металлы неудобны в обращении, да и не так просто заставить их двигаться по каналу с большими скоростями. Поэтому МТД- генераторы на жидких металлах не получили широкого распространения. Чаще применяются МГД-насосы для жидких металлов и других проводящих жидкостей, устройства, где электрический ток вызывает движение проводящей жидкости, а не наобо рот, как в генераторе.
Купить
  • Похожие документы

  • Yorug‘lik bosimi
  • Davolashda qo‘llaniladigan tezlatgichlar va ularning turlari
  • Lazerlarning amaliyotdagi qo`llanish sohalari
  • Optik sistemalarning aberratsiyasini o‘rganish
  • Gamma nurlanishlarning modda bilan o‘zaro ta’sirlashuvini o‘rganish

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha