Era tushunchasi va turlari - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	История

Era tushunchasi va turlari

Купить

Era tushunchasi va turlari Reja: 1. Era tushunchasi va turlari 2.Tarixiy eralar www.arxiv.uz

Siz dunyodagi turli mamlakatlarda yashovchi xalqlar tomonidan turli davrlarda yaratilgan asosiy kalendarlar bilan qisqacha tanishib chiqdingiz. Xalqlarga vaqt bо`laklarini hisoblashga yordam beruvchi yagona kalendardan tashqari yana yillar hisobi boshlanadigan dastlabki umumiy boshlangich nuqta ham kerak edi. Qadimgi rimliklar bunday boshlangich nuqtani era deb atashgan. Era (lotincha) biror yil hisobi boshlangan vaqtdir. Har qanday kalendar sistemasi, har qanday yil hisobi о`zining ana shunday boshlangich nuqtasiga ega bо`lishi kerak. Usiz yillar hisobini olib borish umuman mumkin emasdir. Xalqlar yil hisobining bunday boshlangich nuqtasi sifatida odatda biror afsonaviy yoki tarixiy voqeani olishganlar. Bundan tashqari, har qanday yil hisobining о`zini ham era deb atashadi. Vaqt hisobidag

Kо`pchilik xalqlarda biror xukmdorning taxtga chiqishh payti ana shunday vaqt hisobining boshlangich nuqtasi bо`lib xizmat qilgan. Masalan, qadimgi Vaviloniyada yil hisobining boshlanishi qilib Nabonassarning taxtga chiqqan davrini (eramizdan oldingi 747 yil), Hindistonda Boburiylar sulolasidan bо`lgan podsho Akbarning taxtga chiqqan paytini olganlar. Ayrim xollarda xalqlar eraning boshlanishini biror mashxur tarixiy voqea bilan bog`laganlar. Masalan, qadimgi Yunonistonda yil hisobi birinchi olimpiada о`yinlaridan (eramizdan oldingi 776 yil), qadimgi Rimda Rim shaxrining kurilishidan (eramizdan oldingi 753 yil), islom dini tarqalgan mamlakatlarda esa paygambarimiz Muhammad alayxis-salomning Makkadan Madinaga kо`chib о`tgan yillaridan (eramizdagi 622 yil) boshlanadi. www.arxiv.uz

Xalqlar tarixida yuzlab eralar mavjud bо`lgan. Ulardan ba`zilari real eralar (ya`ni real faktlarga, tarixiy voqealarga asoslangan eralar), ba`zilari esa afsonaviy faktlarga asoslanmagan eralardir. Real eralardan eng qadimiysi Vaviloniya podshosi Nabonassar erasi (eramizdan oldingi 747 yil 28 fevral) va eng keyingisi Fransuz inqilobi erasi (eramizdagi 1792 yil 22 sentabr) hisoblanadi. Afsonaviy eralarga esa “olamning yaratilishi”dan boshlanadigan era va “Isoning tugilishi”dan boshlanadigan (milodiy) era misol bо`la oladi. Milod arabcha – tug`ilish sо`zidan olingan. Masalan, hozirgi paytda dunyo miqyosida qabul qilingan xalqaro era “xristianlar erasi” (yana shunday nomlar bilan ham ataladi: “bizning era”, “yangi era”, “eramiz”, “milodiy”) deb yuritiladi, chunki u yillar hisobini afsonaviy Is

Deolektian erasi ham aniq voqeadan kelib chiqib, о`rta asrlarda tarqalgan. Deolektian erasi, Deolektianning imperatorlik taxtiga о`tirishi bilan boshlanadi. Milodning 284 yili (ya`ni bundan 1718 yil avval) Rimda saroy kо`rikchilarining boshlig`i Deolektian ismli shaxs hokimiyatni qо`lga olib imperatorlik taxtiga о`tirdi. www.arxiv.uz

О`z shaxsiga xudolarga sigingandek siginishni talab qildi. U xristianlarning ashaddiy dushmani bо`lib, ularning bо`ysunmaganlarini kuvgin ostiga soldi va katl qildi. О`zi taxtga о`tirgan yildan boshlab yangi yil hisobini ochishni talab qildi va shunga erishdi. Deolektian erasi ish boshladi. Undan sо`ng taxt uchun kurashda Konstantinning qо`li baland kelib, kurash uning galabasi bilan yakunlandi. Konstantin xristian diniga xayrixoxlik bildirib, 325 yilda Nikey (Turkiya)da xristian cherkovlarining boshliklarini favkulodda kengashini (Sobor) chaqirdi va unga imperatorning о`zi raislik qildi. Ushbu Sobor xristianlar hayotiga tegishli muxim tarixiy voqea bо`ldi. Unga yangi Zavet (Novaya zavet) ning matni uzil-kesil tasdiqlandi. Mazkur kengash barcha xristianlar zimmasiga post (rо`za) majburiyat

Shu uy sabab bо`lib, u navbatdagi pashaliyni Iso paygambarning tug`ilgan kunidan boshlangan kalendar bо`yicha tuzishga qaror qiladi. Iso paygambarning yerdagi hayotini yoritgan xristianlarning muqaddas Injil kitobi, paygambar 30 yoshida butga qoqilgandan sо`ng 25 martda, yakshanba kuni qayta tug`ilganini va aynan shu kuni “Birinchi bayram” sifatida nishonlanganini ma`lum qiladi. Shuni asos qilib, Dionisiy 25 mart yakshanbag`a tо`gri kelgan yillarni qidirdi va topdi. U Deolektian erasi bо`yicha 279 yilga tо`gri keldi. Haftaning ma`lum kuniga aniq bir kunning tо`gri kelishi (jumladan, yakshanba kuni qaytadan 25 martga tо`gri kelishi) 532 yillik davriga tengligini olimlar о`sha davrlarda aniqlagan edilar. Shu boisdan 532 dan 279 ni ayirsak 253 qoladi. Binobarin, Deolektian erasidan 253 yil ol

Rimlik monax Dionisiy, Xristos eramizning 31 yili 25 martda qayta tug`ilgan deb xulosa chiqardi va о`sha paytda Xristos 30 yoshda bо`lganligi uchun 31 dan 30 ni ayirdi. Xristosning tugilishi eramizning birinchi yiliga tо`gri keldi. Lekin bu sana 742 yillardan cherkov xujjatlarida ishlatilib XV asr о`rtalaridan keng kо`llanila boshlandi. Rossiya xristian yil hisobi Pyotr I ning farmoni bilan 1699 yildan joriy etilgan. Biz ham shundan foydalanamiz, chunki bu yil hisobi yer yuzidagi kо`pchilik xalqlar tomonidan qabul qilingan. Birinchi yildan to hozirgacha о`tgan davrni bizning eramiz deb ataymiz, uni qisqartirib b.e. deb yozamiz. Eramizdan oldingi davrda kо`p voqealar sodir bо`lgan. Biz ularni eramizdan oldin bо`lgan voqealar deymiz, qisqartirib er.av. deb yozamiz. Masalan, misga er.av. taxm

Eng kо`p tarqalgan era “Rimning tashkil topishi” erasidir (er.av. 753 yilning 21 aprelidan). Bu era G`arbiy Yevropa tarixchilari tomonidan XVIII asrgacha qо`llanilgan. Shuni aytish kerakki, har qanday era shartlidir, uning ahamiyati hamma vaqt shartli bо`ladi. Lekin bunday yil hisobining aniqligi va izchilligi, uning tartibi о`zgarmaydi. Eng muximi turli eralarning о`zaro aloqasini bilish va turli tarixiy voqealarni о`rganishda har bir eraning о`ziga xos xususiyatini hisobga olish kerak, xolos. www.arxiv.uz

Insoniyat tarixidagi eng muxim eralar № Nomi Boshlanish vaqti Eraga asos b о `lgan voqea 1 Vizan- tiya erasi Mil. av. 5509 yil 1 sentabr Olam yaratilishi 2 Yaxu- diylar erasi Mil. Av. 3761 yil 7 oqtabr Olam yaratilishi 3 Olimpiada erasi Mil. Av. 776 yil 1 iyul Birinchi olimpiada о`yinlari 4 Rim erasi Mil. Av. 753 yil 21 aprel Rimga asos solinishi 5 Nabunnossir erasi Mil. Av. 747 yil 26 fevral Yangi Bobil podsholigiga asos solinishi 6 Avgust erasi Mil. Av. 30 yil 29 avgust Avgustning taxtga о`tirishi 7 Nasroniylar erasi Milodning 1 yili Iso tavalludi 8 Diolektian erasi 284 yil 29 avgust Dioqletionning taxtga о`tirishi 9 Musulmonlar erasi 622 yil 16 iyul Rasululloxning Makkadan Madinaga xijratlari. www.arxiv.uz

Adabiyotlar ro`yxati : 1. Kаrimоv I.А.Yukcak ma`naviyat-engilmas kuch.T.,2008. 2. Kаrimоv I.А.O`zbеkistоnning o`z istiqlоl vа tаrаqqiyot yo`li. T., 1992. 3. Kаrimоv I.А.Tаrixiy xоtirаsiz kеlаjаk yo`q. T., 1998. 4. Kаrimоv I.А.Jаhon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O`zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo`llari va choralari. T., 2009. 5. va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi.T.,2010 . 6. T.Choriyev. A.Do`stov. Xronologiya.T- "Yangi asr avlodi" -2003. 7. Mustaqil О `zbekiston tarixi 3 kitob. T- " Sharq" – 2000. 8. Sharqshunoslik. 2- son.T- 1991. 9. Azimboy Sa `dullayev. Xorazm Ma `m и n Akademiyasi.Xiva-2000 10. Al - Xorazmiy muzeyi. Urganch. 2001. www.arxiv.uz

Купить