Etnogenez tushunchasi - История - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.8MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	История

Etnogenez tushunchasi

Купить

Etnogenez tushunchasi Etnogenez – xalqning kelib chiqishi. Tarix fanidagi mavjud ilmiy metodologik ishlanmaga ko`ra, etnogenez deb ilgaridan mavjud bo`lgan bir necha etnik komponentlar asosida yangi etnos (elat) ning vujudga kelishiga aytiladi. “Etnogenez” tushunchasi fanga ilk marotaba XX asrning 20-yillarida N.Ya. Marr tomonidan kiritilgan. Har bir xalqning tarixi etnogenezi va etnik tarixi bilan uzviy bog`liqdir. Etnogenez etnik tarixning ma’lum bosqichlarida vujudga kelib ma’lum bir etnosning elat, xalq bo`lib shakllanishiga qadar bo`lgan davrda davom etadigan tarixiy va etnomadaniy jarayondir. Etnogenez jarayonida etnosni belgilovchi hududiy omillar: til va etnik nom birligi, etnomadaniy birlik, ijtimoiy-iqtisodiy va xo`jalik, etnik nom (etnonim) hamda o`zlikni anglash birligi, siyosi

Xalqlarning etnogenezini o`rganishda quyidagi muhim jihatlarga e’tibor qaratish lozim: Har bir xalqning kelib chiqishi tarixi ko`p qirrali jarayon bo`lib, u o`z ichiga shu xalqning madaniyati va ijtimoiy tuzilmasi, uning biologik xususiyatlari, o`zining jamiyatda tutgan o`rnini tushunishi, tili va o`zligini anglashi jarayonlari va xususiyatlarini qamrab oladi; Etnogenez masalasiga bir tomonlama qarab, uni soddalashtirmasdan, shu xalqning kelib chiqishi tarixida ma’lum ahamiyat kasb etgan barcha tarkibiy qismlar, har bir xolat e’tiborga olinishi lozim; Etnogenez murakkab va uzoq davom etuvchi jarayon bo`lib. Mazkur jarayonni bosqichma – bosqich tiklash maqsadga muvofiqdir. Shundagina ayrim xalqlar etnogeneziga oid muammolarni ilmiy nuqtai nazardan to`g`ri va haqqoniy ochib berishi mumkin. w

Qadimgi Yunon va Rim manbalariQadimgi Eron va Hind manbalariAvesto Qadimgi Xitoy manbalariO`ZBEKISTON TARIXIGA OID YOZMA MANBALAR - Xvaday Namak - Behistun qoyalari - Abulqosim Firdavsiy “Shohnoma” - “Mahobharata” - Geradot “Tarix” - Kvint Kursiy Ruf “Buyuk Aleksandr tarixi” - Arrian Flaviy “Aleksandrning harbiy yurishlari” - Pompey Trog “ Filipp tarixi” - Gay Pliney Sekund “Oddiy tarix ” - Polibey “ Umumiy tarix” - Strabon “ Geografiya ” - Ptolomiy Klavdiy “Geografiya” - Sima Syan “Shi Szi” (Tarixiy esdaliklar) - Byan Gu “Syan Xan shu ” (Avvalgi Xan sulolasining tarixi) - Li Yan Shou “Bey shu” (Shimoliy sulolalar tarixi) - Fan Xua “Xoy Xan shu” (Keyingi Xan sulolasi tarixi) АрхеологияАрхеология  АнтропологияАнтропология  ЭтнографияЭтнография  ЛингвистикаЛингвистика  ЭпиграфикаЭп

Miloddan avvalgi VII-VI asrlarda O`zbekiston hududidaMiloddan avvalgi VII-VI asrlarda O`zbekiston hududida aholining etnik tarkibi va qadimgi xalqlarning joylashuviaholining etnik tarkibi va qadimgi xalqlarning joylashuvi № Xalqlarning nomi Joylashgan o`rni Ular istiqomat qilgan hududlarning manbalarda nomlanishi Avestoda Behistun qoyalarida Yunon-Rim mualliflari asarlarida 1 So`g`diylar Zarafshon va Qashqadaryo vodiysida So`g`da Sug`uda So`g`diyona 2 Xorazmliklar Amudaryoning quyi oqimida Xvarizam Xvarazmish Xorasmiya 3 Baqtriyaliklar Surxon vohasi, Afg`onistonning shimoli va Tojikistonning janubiy hududlari Baxdi Baqtrish Baqtriana yoki Baqtriya 4 Massagetlar Sahro va Amudaryoning bo`ylarida - - - 5 Saklar Hozirgi Toshkent va Janubiy Qozog`iston, Orol dengizi bo`ylarida, Sirdaryoning quy

QADIMGI O`RTA OSIYO HUDUDIDA YASHAGAN SAK QABILALARI Saka - tigraxauda (Cho`qqi qalpoq kiyganlar) Ular Amudaryoning quyi oqimi va Sirdaryoning o`rta va quyi oqimidan to Orol dengizining shimoligacha bo`lgan keng cho`lli hududlarda Hozirgi Toshkent viloyati va Janubiy Qozog`iston yerlarida yashaganlar Saka-tiay-tara- darayya – Kasbiy dengizi shimolida, Ural tog` oldi mintaqalarida va Orol dengizi bo`ylarida, Sirdaryoning quyi o`qimida yashganlar Saka – Xaumovarka – Ular asosan o`lkaning shimoliy sharqaiy qismida, ya’ni Murg`ob vodiysi, Amudaryoning yuqori oqimida, Pomirning to`gli tumanlarida, Oloy va Farg`ona vodiysida yashaganlarЮртимизнингЮртимизнинг энгэнг қадимқадим гиги аҳолисиаҳолиси •• МилМил . . аввавв . . I II I мингминг йилликнингйилликнинг охириохири -- II минмин гг йилликнингйи

Miloddan avvaligi II ming yillik o`rtalaridan boshlab O`rta Osiyo hududlariga shimoliy-sharqdan yangi etnik guruhlar kirib kela boshladi. O`zbeklarga xos antropologik qiyofa Sirdaryoning o`rta havzasi ya’ni Toshkent vohasi, Farg`ona vodiysi, Xorazm hamda Janubiy Qozog`iston va Yettisuv mintaqasida miloddan avvalgi I ming yillikning ikkinchi yarmida shakllana boshlagan. Mazkur aholi miloddan avvalgi III-II asrlarda O`rta Osiyoning markaziy va janubiy viloyatlariga bir necha yo`nalishda kirib borgan va keng yoyilgan. Miloddan avvalgi III-II asrlarda O`rta Osiyo ikki daryo oralig`i ko`chmanchi va yarim ko`chmanchi turkiy elatlari Sirdaryoning quyi oqimidan Markaziy Qizilqum orqali Samarqand atroflariga so`ngra Qashqadaryo vahasining quyi qismi orqali Surxondaryo vahasiga borib joylashganlar.

Miloddan avvalgi II minglikning oxoro- I mingyillikning boshlarida O`rta Osiyo hududlarida murakkab etnik jarayonlar bo`lib o`tdi. Janubiy hududlardagi hosildor vohalar o’troq dehqonchilik bilan shug`ullanuvchi aholi tomobidan o`zlashtira boshlagan bo`lsa, shimoliy viloyatlarda ko`chmanchi qabilalar tarqala boshladi. Shimoliy dasht va cho`l hududlarida esa, janub aholisidan farq qilgan braxikefal ya’ni boshi dumaloq, yuzi juda keng va cho`ziq bo`lmagan qabilalar yashagan.Bronza davriga kelib, O`rta Osiyoning janubiy viloyatlarida baland bo`yli, dolixokefal ya’ni boshi cho`zinchoq, yuzi tor irqning vakillari tarqalgan. Ko`chmanchi chorvadorlar va o`troq aholining uzviy munosabatlari asosida ijtimoiy- iqtisodiy va madabiy jarayonlar avj oldi. Bronza davriga kelib, O`rta Osiyo hududida qadimg

O`ZBEK ATAMASINING ANTROPOLOGIK TIPI VA UNING DASTLAB TARKIB TOPGAN MAKON VA ZAMON O`zbeklar alohida etnik jamoa bo`lib Markaziy Osiyoning markaziy viloyatlari- Movaraunnahr, Xorazm, Yettisuv va qisman Sharqiy Turkistonning g`arbiy mintaqalarida hamda Janubiy Turkistonda shakllangan. O`zbek xalqining asosini hozirgi O`zbekiston hududida sun’iy sug`orma dehqonchilik bilan shug`ullanib kelgan mahalliy so`g`diylar, xorazmliklar, bahtarlar, farg`onalikllar, sak-massaget qabillari tashkil etgan. Keyingi yillarda arxeolog olimlar A.A.Asqarov , O`. Islomov , Yu. F. Buryakov, T. Q. Xo`jayov larning olib borgan arxeologik va antropologik tadqiqotlar natijasida Amudaryo va Sirdaryo oralig`ida so`nggi bronza davridayoq yuqorida nomlari zikr etilgan qabila va elatlarning etnik jihatdan dastlabki arala

O`ZBEK XALQINING SHAKLLANISHIDA O`RTA ASRLARDA YUZ BERGAN ASSIMILATSIYA JARAYONLARI O’zbeklar etnogenezida qatnashgan navbatdagi etnik komponentlar kushonlar hamda IV-V asrlarda O’rta Osiyoning markaziy viloyatlariga Janubiy Sibirdan, Jung’oriyadan, Sharqiy Turkistondan kirib kelgan xioniylar, kidariylar va eftaliylardir. Shuningdek, o’zbeklar etnogeneziga Turk xoqonligi davrida O’rta Osiyoning markaziy mintaqalari (Farg’ona vodiysi, Toshkent, Zarafshon. Qashqadaryo, Surxondaryo vohalari) va Xorazmga kelib o’troqlashgan turkiy etnik komponentlar faol ta’sir ko’rsatadi. Kirib kelgan turkiy komponentlar va mahalliy aholi o’rtasidagi etnik-madaniy munosabatlarning rivoji natijasida turkiy qatlam madaniy yutuqlarining mahalliy madaniy-xo’jalik an’analar bilan jadal uyg’unlashuvi yuz berdi. VII

SUZADAGI SAROY QURILISHI HAQIDA DORO I YOZUVI Qurilishda keltirilgan oltin Sard va Baqtriyadan olib kelindi, Olmos, la’l va yoqut So`g`diyonadan keltirildi. Qo`llanilgan to`q ko`k yoqut Xorazmdan, kumush va jez Misrdan olib kelindi Persopoldagi Fors shohlari saroyi devoriga o`yib ishlangan manzarada O`rta Osiyo xalqlari boshqalar qatorida ahmoniylarga xiroj olib kelishi tasvirlangan. Sakkizinchi guruh-so`g`diylar. Ular yetti nafar, o`ziga xos oyoq kiyimida, qo`llarida qadah, mato va qaysidir hayvon terisi. Ular ikki bosh qo`y yetaklab kelmoqdalar. O`n birinchi guruh- uchi o`tkir kigiz qalpoqli saka-tigraxaudalar. Ular ot yetaklagan va qo`llarida sarupo O`n uchinchi guruh- parfiyaliklar. Qo`llarida qadah, baqtriya tuyasini yetaklaganlar. O`n beshinchi guruh-Baqtriyaliklar, yaktak kiyib, sha

Купить