Dokument ma'lumotlari

Narxi 30000UZS
Hajmi 114.6KB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 01 Noyabr 2026
Kengaytma docx
Bo'lim Testlar
Fan Fizika

Sotuvchi

DocX Seller

Ro'yxatga olish sanasi 31 Oktyabr 2026

1 Sotish

FIZIKA. Milliy sertifikat imtihoniga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026)

Sotib olish
FIZIKA Milliy sertifikat imtihoniga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026) 23 ta variant • 1035 ta topshiriq • javoblari bilan Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma • 2026-yil ikkinchi yarmidan fizika fanidan milliy sertifikat imtihoni elektron (kompyuterda) shaklda o'tkaziladi. Topshiriq turlari agentlik spetsifikatsiyasiga mos: Y-1 (bitta to'g'ri javob), Y- 2 (moslashtirish) va ochiq topshiriqlar (a/b, qisqa javob). • Variantlar umumiy agentlik formatida tuzilgan: har birida 32 ta Y-1, 3 ta Y-2 va 10 ta ochiq topshiriq (jami 45). Rasmiy variantdagi aniq topshiriqlar soni va vaqt uzbmb.uz dagi fizika spetsifikatsiyasida belgilanadi — imtihondan oldin tekshiring. • Hisoblashlarda g = 10 m/s², suvning zichligi 1000 kg/m³, suvning solishtirma issiqlik sig'imi 4200 J/(kg·°C) deb olingan. Javoblar SI birliklarida berilgan. • Natija Rash modeli bo'yicha hisoblanadi: 46 balldan boshlab sertifikat beriladi (C), 70 dan yuqori — A+. Noto'g'ri javob uchun ball ayirilmaydi. • Har bir topshiriq ostida to'g'ri javob yashil rangda berilgan; hujjat oxirida javoblar kaliti bor. • Muhim: rasmiy imtihon savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu to'plam rasmiy topshiriq turlari va mazmun sohalari asosida tuzilgan mashq variantlaridir. Barcha hisoblash masalalari javoblari dastur yordamida tekshirilgan. Har bir variant tuzilishi Topshiriqlar Turi Izoh 1–32 Y-1 (yopiq) To'rt variantdan bitta to'g'ri javobni tanlang 33–35 Y-2 (moslashtirish) 4 ta tushunchani 6 ta javobdan mosiga juftlang 36–45 O (ochiq) a) va b) masalalarga qisqa (sonli) javob yozasiz Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 2 Mundarija № Variant Topshiriqlar 1 1-variant 1–45 2 2-variant 46–90 3 3-variant 91–135 4 4-variant 136–180 5 5-variant 181–225 6 6-variant 226–270 7 7-variant 271–315 8 8-variant 316–360 9 9-variant 361–405 10 10-variant 406–450 11 11-variant 451–495 12 12-variant 496–540 13 13-variant 541–585 14 14-variant 586–630 15 15-variant 631–675 16 16-variant 676–720 17 17-variant 721–765 18 18-variant 766–810 19 19-variant 811–855 20 20-variant 856–900 21 21-variant 901–945 22 22-variant 946–990 23 23-variant 991–1035 Jami topshiriqlar 1035 Javoblar kaliti (hujjat oxirida) Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 3 1-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. O'tkazgichdan 5 A tok 32 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 37 C B) 320 C C) 6,4 C D) 160 C To'g'ri javob: D) 160 C✔ 2. Qarshiligi 45 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 4 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 360 V B) 180 V C) 49 V D) 11,25 V To'g'ri javob: B) 180 V ✔ 3. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 170 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 34 A B) 68 A C) 850 A D) 0,03 A To'g'ri javob: A) 34 A ✔ 4. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 19 V B) 90 V C) 180 V D) 1,11 V To'g'ri javob: B) 90 V ✔ 5. Massasi 3 kg bo'lgan jismga 3 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 9 N B) 6 N C) 1 N D) 90 N To'g'ri javob: A) 9 N ✔ 6. Foydali ish koeffitsiyenti (FIK) har doim qanday bo'ladi? A) 100% dan katta B) 100% dan kichik C) Aynan 100% D) Manfiy To'g'ri javob: B) 100% dan kichik ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 4 7. 4 Ω va 3 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 1,71 Ω B) 3,5 Ω C) 12 Ω D) 7 Ω To'g'ri javob: A) 1,71 Ω✔ 8. SI tizimida massa birligi qaysi? A) Nyuton B) Kilogramm C) Gramm D) Tonna To'g'ri javob: B) Kilogramm ✔ 9. Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 7 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 336 W B) 31 W C) 3,43 W D) 168 W To'g'ri javob: D) 168 W ✔ 10. Massasi 6 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 0,6 N B) 600 N C) 60 N D) 6 N To'g'ri javob: C) 60 N ✔ 11. Massasi 6 kg bo'lgan jism yerdan 30 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 90 J B) 900 J C) 180 J D) 1800 J To'g'ri javob: D) 1800 J ✔ 12. Jism 4 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 20 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 160 m B) 80 m C) 24 m D) 0,2 m To'g'ri javob: B) 80 m ✔ 13. Hajmi 5 m³, massasi 1000 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 5 kg/m³ B) 200 kg/m³ C) 400 kg/m³ D) 5000 kg/m³ To'g'ri javob: B) 200 kg/m³ ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 5 14. Tebranish davri 0,5 s. Tebranish chastotasini toping. A) 2 Hz B) 4 Hz C) 0,5 Hz D) 1 Hz To'g'ri javob: A) 2 Hz✔ 15. To'lqin uzunligi 6 m, chastotasi 28 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 168 m/s B) 4,67 m/s C) 34 m/s D) 0,21 m/s To'g'ri javob: A) 168 m/s ✔ 16. 28440 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 4740 Pa B) 47400 Pa C) 170640 Pa D) 28446 Pa To'g'ri javob: A) 4740 Pa ✔ 17. To'lqin uzunligi 18 m, chastotasi 14 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 252 m/s B) 32 m/s C) 0,78 m/s D) 1,29 m/s To'g'ri javob: A) 252 m/s ✔ 18. «T = 2π√(l/g)» formulasi nimani ifodalaydi? A) Kinetik energiya B) Potensial energiya C) Matematik mayatnik davri D) Elektr quvvati To'g'ri javob: C) Matematik mayatnik davri ✔ 19. Massasi 16 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 24 kg·m/s B) 2 kg·m/s C) 128 kg·m/s D) 512 kg·m/s To'g'ri javob: C) 128 kg·m/s ✔ 20. «Linzaning optik kuchi» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Gers (Hz) B) Kelvin (K) C) Dioptriya (dptr) D) Paskal (Pa) To'g'ri javob: C) Dioptriya (dptr) ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 6 21. Qarshiligi 20 Ω bo'lgan o'tkazgichga 140 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 2800 A B) 0,14 A C) 7 A D) 14 A To'g'ri javob: C) 7 A✔ 22. «Quvvat» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Joul (J) B) Genri (H) C) Vatt (W) D) Farad (F) To'g'ri javob: C) Vatt (W) ✔ 23. Hajmi 4 m³, massasi 2200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 550 kg/m³ B) 8800 kg/m³ C) 1100 kg/m³ D) 1,82 kg/m³ To'g'ri javob: A) 550 kg/m³ ✔ 24. Massasi 5 kg, tezligi 7 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 0,71 kg·m/s B) 35 kg·m/s C) 12 kg·m/s D) 122,5 kg·m/s To'g'ri javob: B) 35 kg·m/s ✔ 25. Massasi 20 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 1690 kg·m/s B) 260 kg·m/s C) 33 kg·m/s D) 1,54 kg·m/s To'g'ri javob: B) 260 kg·m/s ✔ 26. Massasi 15 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 1267,5 kg·m/s B) 1,15 kg·m/s C) 28 kg·m/s D) 195 kg·m/s To'g'ri javob: D) 195 kg·m/s ✔ 27. 16 Ω va 18 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 8,47 Ω B) 2 Ω C) 288 Ω D) 34 Ω To'g'ri javob: D) 34 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 7 28. Suvning 1 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 100 Pa B) 10000 Pa C) 1000 Pa D) 10 Pa To'g'ri javob: B) 10000 Pa✔ 29. Elektronni kim kashf etgan? A) Nils Bor B) Ernest Rezerford C) Jozef Jon Tomson D) Jeyms Chadvik To'g'ri javob: C) Jozef Jon Tomson ✔ 30. Butun olam tortishish qonunini kim kashf etgan? A) Iogann Kepler B) Galileo Galiley C) Isaak Nyuton D) Albert Eynshteyn To'g'ri javob: C) Isaak Nyuton ✔ 31. Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 8 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 13,75 W B) 1760 W C) 880 W D) 118 W To'g'ri javob: C) 880 W ✔ 32. 9700 N kuch 2 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 19400 Pa B) 4850 Pa C) 48500 Pa D) 9702 Pa To'g'ri javob: B) 4850 Pa ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Zanjir qismi uchun Om qonuni a) Q = I²·R·t 2) Bosim b) P = U·I 3) Elektr quvvati c) p = ρ·g·h 4) Gidrostatik bosim d) p = F/S e) A = F·s f) I = U/R A) 1–d, 2–c, 3–b, 4–f B) 1–f, 2–d, 3–a, 4–c C) 1–f, 2–d, 3–b, 4–c D) 1–c, 2–d, 3–b, 4–f To'g'ri javob: C) 1–f, 2–d, 3–b, 4–c ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 8 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Joul–Lens qonuni a) F = ρ·g·V 2) Arximed kuchi b) Q = I²·R·t 3) Zichlik c) ρ = m/V 4) Foton energiyasi d) E = h·ν e) N = A/t f) E = m·c² A) 1–b, 2–a, 3–e, 4–d B) 1–b, 2–e, 3–c, 4–d C) 1–b, 2–a, 3–c, 4–d D) 1–b, 2–f, 3–c, 4–d To'g'ri javob: C) 1–b, 2–a, 3–c, 4–d✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Massa va energiya bog'lanishi a) F = m·a 2) Bosim b) p = F/S 3) Jism impulsi c) E = m·c² 4) Zichlik d) ρ = m/V e) E = m·v²/2 f) p = m·v A) 1–c, 2–d, 3–b, 4–f B) 1–f, 2–d, 3–b, 4–c C) 1–c, 2–b, 3–a, 4–d D) 1–c, 2–b, 3–f, 4–d To'g'ri javob: D) 1–c, 2–b, 3–f, 4–d ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 22 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 17 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 14 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 12 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 374 m; b) 168 m ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Tebranish davri 0,2 s. Tebranish chastotasini toping. b) Tebranish davri 5 s. Tebranish chastotasini toping. Javob: a) 5 Hz; b) 0,2 Hz ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 230 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 220 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 46 A; b) 110 A ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 27 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 2 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 9 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 20 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 54 m; b) 180 m ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 9 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 45 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 8 kg bo'lgan jismga 4 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 405 N; b) 32 N✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 60 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 20 Ω bo'lgan o'tkazgichga 180 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 6 A; b) 9 A ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 3 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 2 Ω va 4 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 2,4 Ω; b) 1,33 Ω ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 2640 N kuch 4 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 16280 N kuch 4 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 660 Pa; b) 4070 Pa ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 9 Ω va 15 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 20 Ω va 26 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 24 Ω; b) 46 Ω ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 5 kg suvni 22 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 6 kg suvni 26 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 462000 J; b) 655200 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 10 2-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Qarshiligi 30 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 39 V B) 270 V C) 3,33 V D) 540 V To'g'ri javob: B) 270 V✔ 2. O'tkazgichdan 4 A tok 42 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 336 C B) 10,5 C C) 46 C D) 168 C To'g'ri javob: D) 168 C ✔ 3. Qarshiligi 19 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 7 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 2,71 V B) 133 V C) 266 V D) 26 V To'g'ri javob: B) 133 V ✔ 4. Massasi 8 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 80 J B) 400 J C) 800 J D) 40 J To'g'ri javob: B) 400 J ✔ 5. «Farad (F)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Elektr sig'im B) Tok kuchi C) Induktivlik D) Linzaning optik kuchi To'g'ri javob: A) Elektr sig'im ✔ 6. To'lqin uzunligi 13 m, chastotasi 2 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 6,5 m/s B) 26 m/s C) 15 m/s D) 0,15 m/s To'g'ri javob: B) 26 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 11 7. Avtomobil 187 m masofani 11 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 34 m/s B) 2057 m/s C) 5,88 m/s D) 17 m/s To'g'ri javob: D) 17 m/s✔ 8. To'lqin uzunligi 7 m, chastotasi 11 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 18 m/s B) 0,64 m/s C) 1,57 m/s D) 77 m/s To'g'ri javob: D) 77 m/s ✔ 9. Qarshiligi 7 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 10 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 0,7 V B) 17 V C) 70 V D) 140 V To'g'ri javob: C) 70 V ✔ 10. Hajmi 3 m³, massasi 900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 600 kg/m³ B) 2700 kg/m³ C) 3,33 kg/m³ D) 300 kg/m³ To'g'ri javob: D) 300 kg/m³ ✔ 11. Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 4 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 3 W B) 48 W C) 16 W D) 96 W To'g'ri javob: B) 48 W ✔ 12. Avtomobil 480 m masofani 16 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 60 m/s B) 30 m/s C) 3,33 m/s D) 7680 m/s To'g'ri javob: B) 30 m/s ✔ 13. Linzaning optik kuchi birligi qaysi? A) Lyumen B) Kandela C) Dioptriya D) Lyuks To'g'ri javob: C) Dioptriya ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 12 14. Xalqaro birliklar tizimida (SI) uzunlik birligi qaysi? A) Santimetr B) Dyuym C) Metr D) Kilometr To'g'ri javob: C) Metr✔ 15. 8400 N kuch 10 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 8400 Pa B) 840 Pa C) 8410 Pa D) 84000 Pa To'g'ri javob: B) 840 Pa ✔ 16. Hajmi 4 m³, massasi 500 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 8 kg/m³ B) 250 kg/m³ C) 2000 kg/m³ D) 125 kg/m³ To'g'ri javob: D) 125 kg/m³ ✔ 17. 12100 N kuch 10 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 12100 Pa B) 1210 Pa C) 12110 Pa D) 121000 Pa To'g'ri javob: B) 1210 Pa ✔ 18. To'lqin uzunligi 5 m, chastotasi 21 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 26 m/s B) 4,2 m/s C) 105 m/s D) 0,24 m/s To'g'ri javob: C) 105 m/s ✔ 19. Dvigatel 2 s da 2500 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 2498 W B) 5000 W C) 2500 W D) 1250 W To'g'ri javob: D) 1250 W ✔ 20. Dvigatel 18 s da 5040 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 280 W B) 560 W C) 5022 W D) 90720 W To'g'ri javob: A) 280 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 13 21. Tebranish davri 4 s. Tebranish chastotasini toping. A) 0,5 Hz B) 4 Hz C) 0,25 Hz D) 8 Hz To'g'ri javob: C) 0,25 Hz✔ 22. «N = A/t» formulasi nimani ifodalaydi? A) Kinetik energiya B) Quvvat C) Foton energiyasi D) Arximed kuchi To'g'ri javob: B) Quvvat ✔ 23. Avtomobil 238 m masofani 17 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 7,14 m/s B) 4046 m/s C) 28 m/s D) 14 m/s To'g'ri javob: D) 14 m/s ✔ 24. Massasi 32 kg bo'lgan jismga 4 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 8 N B) 36 N C) 1280 N D) 128 N To'g'ri javob: D) 128 N ✔ 25. Massasi 15 kg bo'lgan jism yerdan 7 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 1050 J B) 157 J C) 525 J D) 105 J To'g'ri javob: A) 1050 J ✔ 26. 6 kg suvni 54 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 25200 J B) 1360800 J C) 136080 J D) 226800 J To'g'ri javob: B) 1360800 J ✔ 27. O'tkazgichdan 10 A tok 40 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 50 C B) 400 C C) 800 C D) 4 C To'g'ri javob: B) 400 C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 14 28. 57 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 16 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 912 J B) 3,56 J C) 73 J D) 1824 J To'g'ri javob: A) 912 J✔ 29. Avtomobil 342 m masofani 19 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 6498 m/s B) 5,56 m/s C) 36 m/s D) 18 m/s To'g'ri javob: D) 18 m/s ✔ 30. Hajmi 1 m³, massasi 200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 200 kg/m³ B) 401 kg/m³ C) 400 kg/m³ D) 5 kg/m³ To'g'ri javob: A) 200 kg/m³ ✔ 31. Qarshiligi 39 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 6 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 45 V B) 468 V C) 6,5 V D) 234 V To'g'ri javob: D) 234 V ✔ 32. O'tkazgichdan 4 A tok 28 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 112 C B) 224 C C) 32 C D) 7 C To'g'ri javob: A) 112 C ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Elektr zaryadi a) Joul (J) 2) Magnit oqimi b) Kulon (C) 3) Termodinamik harorat c) Nyuton (N) 4) Kuch d) Volt (V) e) Kelvin (K) f) Veber (Wb) A) 1–b, 2–e, 3–f, 4–c B) 1–f, 2–b, 3–e, 4–c C) 1–b, 2–f, 3–e, 4–c D) 1–b, 2–f, 3–c, 4–e To'g'ri javob: C) 1–b, 2–f, 3–e, 4–c ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 15 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Georg Om a) Nurlanishning kvant gipotezasi 2) Vilgelm Rentgen b) X-nurlar (rentgen nurlari) 3) Maks Plank c) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi 4) Jeyms Chadvik d) Neytronning kashf etilishi e) Atmosfera bosimini o'lchash f) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni A) 1–c, 2–b, 3–a, 4–f B) 1–b, 2–a, 3–c, 4–d C) 1–c, 2–b, 3–a, 4–d D) 1–c, 2–d, 3–b, 4–a To'g'ri javob: C) 1–c, 2–b, 3–a, 4–d✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Jism impulsi a) E = m·v²/2 2) Nyutonning II qonuni b) p = m·v 3) Quvvat c) p = ρ·g·h 4) Kinetik energiya d) N = A/t e) F = m·a f) P = U·I A) 1–b, 2–e, 3–d, 4–a B) 1–b, 2–e, 3–c, 4–a C) 1–b, 2–a, 3–e, 4–d D) 1–b, 2–e, 3–d, 4–c To'g'ri javob: A) 1–b, 2–e, 3–d, 4–a ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 19 m, chastotasi 28 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 9 m, chastotasi 48 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 532 m/s; b) 432 m/s ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 442 m masofani 17 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 480 m masofani 16 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 26 m/s; b) 30 m/s ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 7 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 44 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 70 N; b) 440 N ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 21 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 49 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 210 N; b) 490 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 16 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 13 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 7 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 15 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 10 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 91 V; b) 150 V✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 84 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 23 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 14 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 24 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 1932 J; b) 336 J ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 12 Ω va 3 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 12 Ω va 20 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 2,4 Ω; b) 7,5 Ω ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 2 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 9 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 15 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 20 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 18 m; b) 300 m ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 9 kg bo'lgan jismga 5 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 21 kg bo'lgan jismga 7 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 45 N; b) 147 N ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Suvning 4 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Suvning 6 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 40000 Pa; b) 60000 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 17 3-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Massasi 24 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 24 N B) 240 N C) 2400 N D) 2,4 N To'g'ri javob: B) 240 N✔ 2. 2 Ω va 4 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 3 Ω B) 8 Ω C) 6 Ω D) 1,33 Ω To'g'ri javob: D) 1,33 Ω ✔ 3. Dvigatel 8 s da 5440 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 680 W B) 5432 W C) 43520 W D) 1360 W To'g'ri javob: A) 680 W ✔ 4. Massasi 17 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 42,5 J B) 212,5 J C) 425 J D) 85 J To'g'ri javob: B) 212,5 J ✔ 5. Avtomobil 144 m masofani 8 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 1152 m/s B) 36 m/s C) 5,56 m/s D) 18 m/s To'g'ri javob: D) 18 m/s ✔ 6. Massasi 5 kg bo'lgan jism yerdan 16 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 400 J B) 66 J C) 800 J D) 80 J To'g'ri javob: C) 800 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 18 7. Tebranish davri 5 s. Tebranish chastotasini toping. A) 0,2 Hz B) 0,4 Hz C) 10 Hz D) 5 Hz To'g'ri javob: A) 0,2 Hz✔ 8. Hajmi 4 m³, massasi 1700 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 6800 kg/m³ B) 850 kg/m³ C) 2,35 kg/m³ D) 425 kg/m³ To'g'ri javob: D) 425 kg/m³ ✔ 9. Yorug'likning oq rangni spektrga ajralishi qanday hodisa? A) Qutblanish B) Interferensiya C) Difraksiya D) Dispersiya To'g'ri javob: D) Dispersiya ✔ 10. Massasi 18 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 1800 J B) 900 J C) 90 J D) 180 J To'g'ri javob: B) 900 J ✔ 11. 17940 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 29900 Pa B) 107640 Pa C) 2990 Pa D) 17946 Pa To'g'ri javob: C) 2990 Pa ✔ 12. «Joul–Lens qonuni» formulasi qaysi? A) Q = I²·R·t B) p = F/S C) E = h·ν D) E = m·c² To'g'ri javob: A) Q = I²·R·t ✔ 13. Massasi 2 kg, tezligi 3 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 5 kg·m/s B) 6 kg·m/s C) 9 kg·m/s D) 0,67 kg·m/s To'g'ri javob: B) 6 kg·m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 19 14. Hajmi 4 m³, massasi 200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 100 kg/m³ B) 20 kg/m³ C) 800 kg/m³ D) 50 kg/m³ To'g'ri javob: D) 50 kg/m³✔ 15. Gamma-nurlanish nima? A) Protonlar oqimi B) Yuqori energiyali elektromagnit nurlanish (fotonlar) C) Neytronlar oqimi D) Elektronlar oqimi To'g'ri javob: B) Yuqori energiyali elektromagnit nurlanish (fotonlar) ✔ 16. 34160 N kuch 7 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 48800 Pa B) 239120 Pa C) 4880 Pa D) 34167 Pa To'g'ri javob: C) 4880 Pa ✔ 17. Massasi 58 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 5800 N B) 5,8 N C) 580 N D) 58 N To'g'ri javob: C) 580 N ✔ 18. «p = F/S» formulasi nimani ifodalaydi? A) Massa va energiya bog'lanishi B) Nyutonning II qonuni C) Matematik mayatnik davri D) Bosim To'g'ri javob: D) Bosim ✔ 19. Massasi 12 kg bo'lgan jism yerdan 29 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 149 J B) 1740 J C) 348 J D) 3480 J To'g'ri javob: D) 3480 J ✔ 20. 17 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 6 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 2,83 J B) 204 J C) 23 J D) 102 J To'g'ri javob: D) 102 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 20 21. Qarshiligi 35 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 5 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 7 V B) 40 V C) 350 V D) 175 V To'g'ri javob: D) 175 V✔ 22. To'lqin uzunligi 20 m, chastotasi 22 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 42 m/s B) 1,1 m/s C) 440 m/s D) 0,91 m/s To'g'ri javob: C) 440 m/s ✔ 23. 2 Ω va 3 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 1,2 Ω B) 5 Ω C) 2,5 Ω D) 6 Ω To'g'ri javob: A) 1,2 Ω ✔ 24. Qarshiligi 3 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 10 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 30 V B) 0,3 V C) 60 V D) 13 V To'g'ri javob: A) 30 V ✔ 25. Avtomobil 464 m masofani 16 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 7424 m/s B) 58 m/s C) 29 m/s D) 3,45 m/s To'g'ri javob: C) 29 m/s ✔ 26. Dvigatel 15 s da 20850 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 312750 W B) 2780 W C) 20835 W D) 1390 W To'g'ri javob: D) 1390 W ✔ 27. Qarshiligi 49 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 6 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 55 V B) 8,17 V C) 588 V D) 294 V To'g'ri javob: D) 294 V ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 21 28. Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 6 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 2640 W B) 226 W C) 36,67 W D) 1320 W To'g'ri javob: D) 1320 W✔ 29. Anri Bekkerel qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni B) Elastiklik kuchi qonuni C) Elektronning kashf etilishi D) Radioaktivlik hodisasi To'g'ri javob: D) Radioaktivlik hodisasi ✔ 30. 7 kg suvni 29 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 121800 J B) 852600 J C) 85260 J D) 29400 J To'g'ri javob: B) 852600 J ✔ 31. «Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) J. J. Tomson B) Sharl Kulon C) Blez Paskal D) Maykl Faradey To'g'ri javob: B) Sharl Kulon ✔ 32. Hajmi 2 m³, massasi 200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 10 kg/m³ B) 200 kg/m³ C) 400 kg/m³ D) 100 kg/m³ To'g'ri javob: D) 100 kg/m³ ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Blez Paskal a) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni 2) Georg Om b) X-nurlar (rentgen nurlari) 3) Jeyms Chadvik c) Elektronning kashf etilishi 4) Vilgelm Rentgen d) Elastiklik kuchi qonuni e) Neytronning kashf etilishi f) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi A) 1–e, 2–f, 3–a, 4–b B) 1–a, 2–b, 3–e, 4–f C) 1–d, 2–f, 3–e, 4–b D) 1–a, 2–f, 3–e, 4–b To'g'ri javob: D) 1–a, 2–f, 3–e, 4–b ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 22 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Robert Guk a) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi 2) Sharl Kulon b) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari 3) Anri Bekkerel c) Elastiklik kuchi qonuni 4) Galileo Galiley d) X-nurlar (rentgen nurlari) e) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni f) Radioaktivlik hodisasi A) 1–c, 2–d, 3–f, 4–b B) 1–c, 2–e, 3–f, 4–b C) 1–c, 2–b, 3–f, 4–e D) 1–b, 2–e, 3–f, 4–c To'g'ri javob: B) 1–c, 2–e, 3–f, 4–b✔ 35. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Jeyms Chadvik a) Neytronning kashf etilishi 2) Maykl Faradey b) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni 3) Vilgelm Rentgen c) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi 4) Arximed d) X-nurlar (rentgen nurlari) e) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch f) Elektromagnit induksiya A) 1–a, 2–f, 3–e, 4–d B) 1–a, 2–f, 3–b, 4–e C) 1–e, 2–f, 3–d, 4–a D) 1–a, 2–f, 3–d, 4–e To'g'ri javob: D) 1–a, 2–f, 3–d, 4–e ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 m³, massasi 1300 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 4 m³, massasi 1200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 650 kg/m³; b) 300 kg/m³ ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 20 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 6 Ω bo'lgan o'tkazgichga 30 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 4 A; b) 5 A ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 17 m, chastotasi 3 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 13 m, chastotasi 34 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 51 m/s; b) 442 m/s ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 16 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 6 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 22 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 4 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 96 V; b) 88 V ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 23 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 21 Ω va 13 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 14 Ω va 14 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 34 Ω; b) 28 Ω✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 3 kg suvni 33 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 3 kg suvni 69 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 415800 J; b) 869400 J ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 5 kg, tezligi 9 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 12 kg, tezligi 6 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 202,5 J; b) 216 J ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 4 kg suvni 63 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 1 kg suvni 52 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 1058400 J; b) 218400 J ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 19 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 8 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 5 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 15 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 152 m; b) 75 m ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 35460 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 22440 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 3940 Pa; b) 3740 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 24 4-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Jism 23 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 4 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 92 m B) 27 m C) 5,75 m D) 184 m To'g'ri javob: A) 92 m✔ 2. 10 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 120 Ω B) 22 Ω C) 5,45 Ω D) 11 Ω To'g'ri javob: C) 5,45 Ω ✔ 3. Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 3 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 8 W B) 72 W C) 27 W D) 144 W To'g'ri javob: B) 72 W ✔ 4. Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 10 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 2200 W B) 22 W C) 230 W D) 4400 W To'g'ri javob: A) 2200 W ✔ 5. 25 Ω va 6 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 31 Ω B) 150 Ω C) 4,84 Ω D) 19 Ω To'g'ri javob: A) 31 Ω ✔ 6. Fotoeffekt nazariyasini yaratgani uchun Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan olim kim? A) Albert Eynshteyn B) Nils Bor C) Maks Plank D) Lui de Broyl To'g'ri javob: A) Albert Eynshteyn ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 25 7. Termodinamikaning birinchi qonuni nimani ifodalaydi? A) Entropiya kamayishini B) Energiyaning saqlanish qonunini issiqlik jarayonlarida (Q = ΔU + A) C) Issiqlik sovuqdan issiqqa o'z-o'zidan o'tishini D) Absolyut nolga erishish mumkinligini To'g'ri javob: B) Energiyaning saqlanish qonunini issiqlik jarayonlarida (Q = ΔU + A)✔ 8. «Nyutonning II qonuni» formulasi qaysi? A) Q = I²·R·t B) E = m·c² C) F = m·a D) N = A/t To'g'ri javob: C) F = m·a ✔ 9. Massasi 59 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 5,9 N B) 590 N C) 59 N D) 5900 N To'g'ri javob: B) 590 N ✔ 10. 38800 N kuch 10 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 38800 Pa B) 3880 Pa C) 388000 Pa D) 38810 Pa To'g'ri javob: B) 3880 Pa ✔ 11. Joul–Lens qonuni qaysi formula bilan ifodalanadi? A) Q = c·m·Δt B) Q = λ·m C) Q = I²·R·t D) Q = q·U To'g'ri javob: C) Q = I²·R·t ✔ 12. Massasi 44 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 44 N B) 4,4 N C) 4400 N D) 440 N To'g'ri javob: D) 440 N ✔ 13. SI tizimida quvvat birligi qaysi? A) Joul (J) B) Vatt (W) C) Amper (A) D) Om (Ω) To'g'ri javob: B) Vatt (W) ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 26 14. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 210 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 2100 A B) 42 A C) 0,05 A D) 21 A To'g'ri javob: D) 21 A✔ 15. «Joul (J)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Linzaning optik kuchi B) Elektr zaryadi C) Ish va energiya D) Elektr sig'im To'g'ri javob: C) Ish va energiya ✔ 16. 20 Ω va 10 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 30 Ω B) 6,67 Ω C) 15 Ω D) 200 Ω To'g'ri javob: B) 6,67 Ω ✔ 17. Massasi 9 kg bo'lgan jism yerdan 29 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 261 J B) 119 J C) 2610 J D) 1305 J To'g'ri javob: C) 2610 J ✔ 18. Nyutonning birinchi qonuni (inersiya qonuni) nimani ta'kidlaydi? A) Energiya saqlanadi B) Ta'sir aksta'sirga teng C) Kuch massa va tezlanish ko'paytmasiga teng D) Jismga boshqa jismlar ta'sir qilmasa yoki ta'sirlar kompensatsiyalansa, u tinch holatini yoki to'g'ri chiziqli tekis harakatini saqlaydi To'g'ri javob: D) Jismga boshqa jismlar ta'sir qilmasa yoki ta'sirlar kompensatsiyalansa, u tinch ✔ holatini yoki to'g'ri chiziqli tekis harakatini saqlaydi 19. O'tkazgichdan 8 A tok 56 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 64 C B) 896 C C) 448 C D) 7 C To'g'ri javob: C) 448 C ✔ 20. «Zanjir qismi uchun Om qonuni» formulasi qaysi? A) E = m·c² B) Q = I²·R·t C) F = m·a D) I = U/R To'g'ri javob: D) I = U/R ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 27 21. Massasi 10 kg, tezligi 7 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 17 kg·m/s B) 70 kg·m/s C) 1,43 kg·m/s D) 245 kg·m/s To'g'ri javob: B) 70 kg·m/s✔ 22. Hajmi 2 m³, massasi 1900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 1900 kg/m³ B) 3800 kg/m³ C) 950 kg/m³ D) 1,05 kg/m³ To'g'ri javob: C) 950 kg/m³ ✔ 23. Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 210 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 210 A B) 0,01 A C) 420 A D) 105 A To'g'ri javob: D) 105 A ✔ 24. 19 Ω va 26 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 7 Ω B) 10,98 Ω C) 45 Ω D) 494 Ω To'g'ri javob: C) 45 Ω ✔ 25. «Chastota» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Gers (Hz) B) Genri (H) C) Mol (mol) D) Paskal (Pa) To'g'ri javob: A) Gers (Hz) ✔ 26. Massasi 46 kg bo'lgan jismga 5 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 51 N B) 230 N C) 9,2 N D) 2300 N To'g'ri javob: B) 230 N ✔ 27. Massasi 77 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 77 N B) 7,7 N C) 770 N D) 7700 N To'g'ri javob: C) 770 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 28 28. 5760 N kuch 2 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 11520 Pa B) 28800 Pa C) 5762 Pa D) 2880 Pa To'g'ri javob: D) 2880 Pa✔ 29. Qarshiligi 17 Ω bo'lgan o'tkazgichga 170 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 20 A B) 0,1 A C) 10 A D) 2890 A To'g'ri javob: C) 10 A ✔ 30. Qarshiligi 16 Ω bo'lgan o'tkazgichga 80 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 5 A B) 10 A C) 1280 A D) 0,2 A To'g'ri javob: A) 5 A ✔ 31. Massasi 45 kg bo'lgan jismga 8 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 3600 N B) 5,62 N C) 360 N D) 53 N To'g'ri javob: C) 360 N ✔ 32. Hajmi 30 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 600 N B) 3000 N C) 300 N D) 30 N To'g'ri javob: C) 300 N ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Quvvat a) p = F/S 2) Tekis harakatda yo'l b) E = h·ν 3) Bosim c) v = λ·ν 4) Zichlik d) s = v·t e) ρ = m/V f) N = A/t A) 1–e, 2–d, 3–a, 4–f B) 1–f, 2–d, 3–a, 4–e C) 1–e, 2–d, 3–f, 4–a D) 1–d, 2–f, 3–e, 4–a To'g'ri javob: B) 1–f, 2–d, 3–a, 4–e ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 29 34. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Kuch a) Vatt (W) 2) Quvvat b) Nyuton (N) 3) Impuls c) Tesla (T) 4) Tok kuchi d) Om (Ω) e) Amper (A) f) kg·m/s A) 1–e, 2–a, 3–f, 4–b B) 1–b, 2–a, 3–c, 4–e C) 1–a, 2–b, 3–e, 4–f D) 1–b, 2–a, 3–f, 4–e To'g'ri javob: D) 1–b, 2–a, 3–f, 4–e✔ 35. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Albert Eynshteyn a) Neytronning kashf etilishi 2) Vilgelm Rentgen b) Nurlanishning kvant gipotezasi 3) Maks Plank c) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi 4) Sharl Kulon d) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni e) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch f) X-nurlar (rentgen nurlari) A) 1–e, 2–f, 3–b, 4–d B) 1–d, 2–f, 3–b, 4–c C) 1–c, 2–f, 3–b, 4–d D) 1–c, 2–b, 3–d, 4–f To'g'ri javob: C) 1–c, 2–f, 3–b, 4–d ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 10 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 2 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 50 kg·m/s; b) 10 kg·m/s ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 9 m, chastotasi 33 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 17 m, chastotasi 19 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 297 m/s; b) 323 m/s ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 18 s da 28980 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 14 s da 3220 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 1610 W; b) 230 W ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 8 A tok 34 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 7 A tok 57 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 272 C; b) 399 C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 30 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 8 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 10 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 880 W; b) 240 W✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 19 Ω bo'lgan o'tkazgichga 190 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 230 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 10 A; b) 115 A ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 7 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 8 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 8 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 28 V; b) 64 V ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 28 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 15 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 280 N; b) 150 N ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 2700 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 3900 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 450 Pa; b) 650 Pa ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 990 N kuch 3 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 1620 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 330 Pa; b) 180 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 31 5-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. «Elektr zaryadi» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Kulon (C) B) Joul (J) C) Tesla (T) D) Kandela (cd) To'g'ri javob: A) Kulon (C)✔ 2. To'lqin uzunligi 3 m, chastotasi 32 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 35 m/s B) 10,67 m/s C) 96 m/s D) 0,09 m/s To'g'ri javob: C) 96 m/s ✔ 3. «Kelvin (K)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Termodinamik harorat B) Magnit oqimi C) Induktivlik D) Impuls To'g'ri javob: A) Termodinamik harorat ✔ 4. SI tizimida bosim birligi qaysi? A) Nyuton (N) B) Paskal (Pa) C) Joul (J) D) Gers (Hz) To'g'ri javob: B) Paskal (Pa) ✔ 5. 17100 N kuch 10 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 1710 Pa B) 171000 Pa C) 17110 Pa D) 17100 Pa To'g'ri javob: A) 1710 Pa ✔ 6. 12 Ω va 20 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 16 Ω B) 7,5 Ω C) 240 Ω D) 32 Ω To'g'ri javob: B) 7,5 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 32 7. Avtomobil 300 m masofani 15 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 4500 m/s B) 20 m/s C) 40 m/s D) 5 m/s To'g'ri javob: B) 20 m/s✔ 8. 61 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 15 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 4,07 J B) 1830 J C) 76 J D) 915 J To'g'ri javob: D) 915 J ✔ 9. Dvigatel 15 s da 24000 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 23985 W B) 1600 W C) 3200 W D) 360000 W To'g'ri javob: B) 1600 W ✔ 10. Massasi 31 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 40 N B) 2790 N C) 279 N D) 3,44 N To'g'ri javob: C) 279 N ✔ 11. Dvigatel 7 s da 7560 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 2160 W B) 7553 W C) 52920 W D) 1080 W To'g'ri javob: D) 1080 W ✔ 12. Qarshiligi 8 Ω bo'lgan o'tkazgichga 160 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,05 A B) 20 A C) 1280 A D) 40 A To'g'ri javob: B) 20 A ✔ 13. 36450 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 4050 Pa B) 328050 Pa C) 36459 Pa D) 40500 Pa To'g'ri javob: A) 4050 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 33 14. Hajmi 4 m³, massasi 2600 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 1,54 kg/m³ B) 650 kg/m³ C) 10400 kg/m³ D) 1300 kg/m³ To'g'ri javob: B) 650 kg/m³✔ 15. 65 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 10 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 1300 J B) 6,5 J C) 650 J D) 75 J To'g'ri javob: C) 650 J ✔ 16. Dvigatel 9 s da 11700 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 2600 W B) 11691 W C) 1300 W D) 105300 W To'g'ri javob: C) 1300 W ✔ 17. Massasi 30 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 39 N B) 270 N C) 3,33 N D) 2700 N To'g'ri javob: B) 270 N ✔ 18. Massasi 14 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 140 J B) 700 J C) 70 J D) 1400 J To'g'ri javob: B) 700 J ✔ 19. Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 16 V B) 6 V C) 8 V D) 2 V To'g'ri javob: C) 8 V ✔ 20. 16800 N kuch 7 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 16807 Pa B) 24000 Pa C) 2400 Pa D) 117600 Pa To'g'ri javob: C) 2400 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 34 21. Avtomobil 126 m masofani 6 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 21 m/s B) 42 m/s C) 756 m/s D) 4,76 m/s To'g'ri javob: A) 21 m/s✔ 22. «Massa va energiya bog'lanishi» formulasi qaysi? A) ρ = m/V B) s = v·t C) E = m·c² D) p = F/S To'g'ri javob: C) E = m·c² ✔ 23. 6 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 4 Ω B) 9 Ω C) 18 Ω D) 72 Ω To'g'ri javob: A) 4 Ω ✔ 24. O'tkazgichdan 7 A tok 2 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 0,29 C B) 14 C C) 28 C D) 9 C To'g'ri javob: B) 14 C ✔ 25. To'lqin uzunligi 5 m, chastotasi 13 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 18 m/s B) 2,6 m/s C) 0,38 m/s D) 65 m/s To'g'ri javob: D) 65 m/s ✔ 26. Hajmi 4 m³, massasi 2300 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 1,74 kg/m³ B) 9200 kg/m³ C) 1150 kg/m³ D) 575 kg/m³ To'g'ri javob: D) 575 kg/m³ ✔ 27. O'tkazgichdan 2 A tok 31 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 33 C B) 15,5 C C) 62 C D) 124 C To'g'ri javob: C) 62 C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 35 28. Avtomobil 336 m masofani 12 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 28 m/s B) 4032 m/s C) 56 m/s D) 3,57 m/s To'g'ri javob: A) 28 m/s✔ 29. Massasi 29 kg bo'lgan jismga 10 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 2900 N B) 39 N C) 290 N D) 2,9 N To'g'ri javob: C) 290 N ✔ 30. Hajmi 1 m³, massasi 2800 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 2800 kg/m³ B) 5600 kg/m³ C) 5601 kg/m³ D) 0,36 kg/m³ To'g'ri javob: A) 2800 kg/m³ ✔ 31. 23050 N kuch 5 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 4610 Pa B) 46100 Pa C) 23055 Pa D) 115250 Pa To'g'ri javob: A) 4610 Pa ✔ 32. 13 Ω va 25 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 325 Ω B) 8,55 Ω C) 12 Ω D) 38 Ω To'g'ri javob: D) 38 Ω ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Foton energiyasi a) p = F/S 2) Arximed kuchi b) F = ρ·g·V 3) Jism impulsi c) E = h·ν 4) Bosim d) T = 2π√(l/g) e) N = A/t f) p = m·v A) 1–c, 2–b, 3–f, 4–e B) 1–c, 2–b, 3–f, 4–d C) 1–c, 2–b, 3–a, 4–f D) 1–c, 2–b, 3–f, 4–a To'g'ri javob: D) 1–c, 2–b, 3–f, 4–a ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 36 34. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Termodinamik harorat a) Kelvin (K) 2) Elektr qarshilik b) Dioptriya (dptr) 3) Modda miqdori c) Amper (A) 4) Tok kuchi d) Om (Ω) e) Mol (mol) f) Kandela (cd) A) 1–c, 2–d, 3–e, 4–a B) 1–a, 2–d, 3–e, 4–c C) 1–f, 2–d, 3–e, 4–c D) 1–c, 2–e, 3–a, 4–d To'g'ri javob: B) 1–a, 2–d, 3–e, 4–c✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Massa va energiya bog'lanishi a) F = k·x 2) Guk qonuni b) Q = I²·R·t 3) Matematik mayatnik davri c) E = m·c² 4) Gidrostatik bosim d) I = U/R e) T = 2π√(l/g) f) p = ρ·g·h A) 1–d, 2–a, 3–e, 4–f B) 1–c, 2–a, 3–e, 4–f C) 1–a, 2–c, 3–e, 4–f D) 1–f, 2–e, 3–c, 4–a To'g'ri javob: B) 1–c, 2–a, 3–e, 4–f ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 36 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 29 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 58 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 3 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 1044 J; b) 174 J ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 20 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 9 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 29 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 20 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 180 m; b) 580 m ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 39 kg bo'lgan jismga 10 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 31 kg bo'lgan jismga 10 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 390 N; b) 310 N ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 312 m masofani 12 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 152 m masofani 19 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 26 m/s; b) 8 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 37 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 2 Ω va 3 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 2 Ω va 10 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 1,2 Ω; b) 1,67 Ω✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 3 Ω va 2 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 6 Ω va 3 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 1,2 Ω; b) 2 Ω ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 17 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 17 kg, tezligi 3 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 68 kg·m/s; b) 51 kg·m/s ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 8 kg suvni 69 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 5 kg suvni 50 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 2318400 J; b) 1050000 J ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 12 m, chastotasi 2 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 4 m, chastotasi 22 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 24 m/s; b) 88 m/s ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 15 kg, tezligi 9 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 18 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 607,5 J; b) 36 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 38 6-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. 4 kg suvni 28 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 470400 J B) 16800 J C) 117600 J D) 47040 J To'g'ri javob: A) 470400 J✔ 2. O'tkazgichdan 1 A tok 40 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 80 C B) 40 C C) 81 C D) 41 C To'g'ri javob: B) 40 C ✔ 3. Hajmi 3 m³, massasi 1200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 2,5 kg/m³ B) 400 kg/m³ C) 800 kg/m³ D) 3600 kg/m³ To'g'ri javob: B) 400 kg/m³ ✔ 4. Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 40 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,05 A B) 20 A C) 80 A D) 40 A To'g'ri javob: B) 20 A ✔ 5. Massasi 8 kg, tezligi 6 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 24 J B) 144 J C) 48 J D) 288 J To'g'ri javob: B) 144 J ✔ 6. Qarshiligi 6 Ω bo'lgan o'tkazgichga 30 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 5 A B) 10 A C) 180 A D) 0,2 A To'g'ri javob: A) 5 A ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 39 7. Qarshiligi 13 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 1 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 27 V B) 26 V C) 13 V D) 14 V To'g'ri javob: C) 13 V✔ 8. Avtomobil 120 m masofani 8 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 30 m/s B) 6,67 m/s C) 960 m/s D) 15 m/s To'g'ri javob: D) 15 m/s ✔ 9. Massasi 3 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 6 J B) 3 J C) 13 J D) 12 J To'g'ri javob: A) 6 J ✔ 10. Massasi 10 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 1,25 kg·m/s B) 18 kg·m/s C) 80 kg·m/s D) 320 kg·m/s To'g'ri javob: C) 80 kg·m/s ✔ 11. Massasi 13 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 650 kg·m/s B) 23 kg·m/s C) 130 kg·m/s D) 1,3 kg·m/s To'g'ri javob: C) 130 kg·m/s ✔ 12. Jism 21 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 3 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 63 m B) 126 m C) 7 m D) 24 m To'g'ri javob: A) 63 m ✔ 13. Absolyut nol harorat Selsiy shkalasida qanchaga teng? A) −459 °C B) −100 °C C) 0 °C D) −273,15 °C To'g'ri javob: D) −273,15 °C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 40 14. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 30 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,17 A B) 150 A C) 12 A D) 6 A To'g'ri javob: D) 6 A✔ 15. «Modda miqdori» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Kandela (cd) B) Mol (mol) C) Gers (Hz) D) Vatt (W) To'g'ri javob: B) Mol (mol) ✔ 16. Arximed kuchi qanday formula bilan hisoblanadi? A) F = k·x B) F = q·E C) F = ρ(suyuqlik)·g·V(botgan qism) D) F = m·a To'g'ri javob: C) F = ρ(suyuqlik)·g·V(botgan qism) ✔ 17. 4 Ω va 9 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 13 Ω B) 5 Ω C) 2,77 Ω D) 36 Ω To'g'ri javob: A) 13 Ω ✔ 18. Suvning 14 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 1400 Pa B) 140000 Pa C) 14000 Pa D) 140 Pa To'g'ri javob: B) 140000 Pa ✔ 19. Dvigatel 18 s da 31500 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 31482 W B) 1750 W C) 567000 W D) 3500 W To'g'ri javob: B) 1750 W ✔ 20. O'tkazgichdan 7 A tok 28 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 196 C B) 392 C C) 4 C D) 35 C To'g'ri javob: A) 196 C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 41 21. Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 200 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 100 A B) 400 A C) 200 A D) 0,01 A To'g'ri javob: A) 100 A✔ 22. Evanjelista Torrichelli qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Neytronning kashf etilishi B) Nurlanishning kvant gipotezasi C) Radioaktivlik hodisasi D) Atmosfera bosimini o'lchash To'g'ri javob: D) Atmosfera bosimini o'lchash ✔ 23. Massasi 26 kg bo'lgan jismga 6 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 1560 N B) 4,33 N C) 156 N D) 32 N To'g'ri javob: C) 156 N ✔ 24. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 180 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 900 A B) 36 A C) 72 A D) 0,03 A To'g'ri javob: B) 36 A ✔ 25. Qarshiligi 47 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 423 V B) 56 V C) 5,22 V D) 846 V To'g'ri javob: A) 423 V ✔ 26. Jism 21 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 4 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 84 m B) 25 m C) 168 m D) 5,25 m To'g'ri javob: A) 84 m ✔ 27. Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 4 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 27,5 W B) 440 W C) 880 W D) 114 W To'g'ri javob: B) 440 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 42 28. «P = U·I» formulasi nimani ifodalaydi? A) Isitish uchun issiqlik miqdori B) Tekis harakatda yo'l C) Elektr quvvati D) Quvvat To'g'ri javob: C) Elektr quvvati✔ 29. O'tkazgichdan 7 A tok 41 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 574 C B) 287 C C) 5,86 C D) 48 C To'g'ri javob: B) 287 C ✔ 30. Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 2 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 26 W B) 12 W C) 96 W D) 48 W To'g'ri javob: D) 48 W ✔ 31. Impulsning saqlanish qonuni qaysi tizimlar uchun bajariladi? A) Faqat suyuqliklar uchun B) Hech qachon bajarilmaydi C) Faqat ochiq tizimlar uchun D) Yopiq (berk) tizimlar uchun To'g'ri javob: D) Yopiq (berk) tizimlar uchun ✔ 32. Massasi 8 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 0,89 N B) 17 N C) 72 N D) 720 N To'g'ri javob: C) 72 N ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Quvvat a) E = h·ν 2) Foton energiyasi b) p = m·v 3) Gidrostatik bosim c) p = ρ·g·h 4) Arximed kuchi d) F = ρ·g·V e) s = v·t f) N = A/t A) 1–c, 2–f, 3–d, 4–a B) 1–f, 2–a, 3–d, 4–c C) 1–f, 2–d, 3–a, 4–c D) 1–f, 2–a, 3–c, 4–d To'g'ri javob: D) 1–f, 2–a, 3–c, 4–d ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 43 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Zichlik a) F = k·x 2) Gidrostatik bosim b) s = v·t 3) Joul–Lens qonuni c) p = ρ·g·h 4) Foton energiyasi d) Q = I²·R·t e) ρ = m/V f) E = h·ν A) 1–d, 2–c, 3–e, 4–f B) 1–e, 2–d, 3–c, 4–f C) 1–e, 2–c, 3–f, 4–d D) 1–e, 2–c, 3–d, 4–f To'g'ri javob: D) 1–e, 2–c, 3–d, 4–f✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Kuch a) Gers (Hz) 2) Tok kuchi b) Genri (H) 3) Chastota c) Nyuton (N) 4) Elektr zaryadi d) Volt (V) e) Kulon (C) f) Amper (A) A) 1–e, 2–a, 3–c, 4–f B) 1–e, 2–f, 3–a, 4–c C) 1–c, 2–e, 3–f, 4–a D) 1–c, 2–f, 3–a, 4–e To'g'ri javob: D) 1–c, 2–f, 3–a, 4–e ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Tebranish davri 0,5 s. Tebranish chastotasini toping. b) Tebranish davri 0,2 s. Tebranish chastotasini toping. Javob: a) 2 Hz; b) 5 Hz ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 31 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 20 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 310 N; b) 200 N ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 9 Ω va 6 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 8 Ω va 23 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 15 Ω; b) 31 Ω ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 221 m masofani 13 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 40 m masofani 2 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 17 m/s; b) 20 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 44 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 6 Ω bo'lgan o'tkazgichga 240 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 210 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 40 A; b) 42 A✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 27 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 23 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 48 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 4 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 621 J; b) 192 J ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 2 A tok 58 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 8 A tok 39 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 116 C; b) 312 C ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 1610 N kuch 1 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 16560 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 1610 Pa; b) 2760 Pa ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 3 m³, massasi 700 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 4 m³, massasi 900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 233,33 kg/m³; b) 225 kg/m³ ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 30 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 5 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 14 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 17 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 150 m; b) 238 m ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 45 7-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 100 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,1 A B) 10 A C) 1000 A D) 20 A To'g'ri javob: B) 10 A✔ 2. 2 kg suvni 72 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 604800 J B) 8400 J C) 60480 J D) 302400 J To'g'ri javob: A) 604800 J ✔ 3. 2 kg suvni 33 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 27720 J B) 138600 J C) 8400 J D) 277200 J To'g'ri javob: D) 277200 J ✔ 4. «Arximed kuchi» formulasi qaysi? A) Q = I²·R·t B) F = k·x C) F = ρ·g·V D) p = ρ·g·h To'g'ri javob: C) F = ρ·g·V ✔ 5. «Atmosfera bosimini o'lchash» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Sharl Kulon B) Isaak Nyuton C) Evanjelista Torrichelli D) Arximed To'g'ri javob: C) Evanjelista Torrichelli ✔ 6. Massasi 4 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 16 J B) 32 J C) 128 J D) 256 J To'g'ri javob: C) 128 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 46 7. Massasi 36 kg bo'lgan jismga 8 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 4,5 N B) 44 N C) 2880 N D) 288 N To'g'ri javob: D) 288 N✔ 8. Massasi 80 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 8000 N B) 80 N C) 8 N D) 800 N To'g'ri javob: D) 800 N ✔ 9. Massasi 2 kg, tezligi 7 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 49 kg·m/s B) 14 kg·m/s C) 9 kg·m/s D) 0,29 kg·m/s To'g'ri javob: B) 14 kg·m/s ✔ 10. Massasi 8 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 0,8 N B) 800 N C) 80 N D) 8 N To'g'ri javob: C) 80 N ✔ 11. Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 10 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 11 W B) 120 W C) 2200 W D) 1100 W To'g'ri javob: D) 1100 W ✔ 12. 1 kg suvni 48 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 20160 J B) 201600 J C) 4200 J D) 403201 J To'g'ri javob: B) 201600 J ✔ 13. Dvigatel 14 s da 3780 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 52920 W B) 540 W C) 270 W D) 3766 W To'g'ri javob: C) 270 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 47 14. Qarshiligi 8 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 1 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 17 V B) 16 V C) 9 V D) 8 V To'g'ri javob: D) 8 V✔ 15. Qarshiligi 38 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 47 V B) 342 V C) 4,22 V D) 684 V To'g'ri javob: B) 342 V ✔ 16. Avtomobil 156 m masofani 6 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 52 m/s B) 3,85 m/s C) 26 m/s D) 936 m/s To'g'ri javob: C) 26 m/s ✔ 17. 7 kg suvni 5 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 147000 J B) 14700 J C) 29400 J D) 21000 J To'g'ri javob: A) 147000 J ✔ 18. 31 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 3 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 186 J B) 34 J C) 10,33 J D) 93 J To'g'ri javob: D) 93 J ✔ 19. Dvigatel 18 s da 900 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 882 W B) 100 W C) 16200 W D) 50 W To'g'ri javob: D) 50 W ✔ 20. Dvigatel 5 s da 350 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 140 W B) 1750 W C) 345 W D) 70 W To'g'ri javob: D) 70 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 48 21. 4 kg suvni 65 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 16800 J B) 1092000 J C) 109200 J D) 273000 J To'g'ri javob: B) 1092000 J✔ 22. Dvigatel 20 s da 17200 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 17180 W B) 860 W C) 1720 W D) 344000 W To'g'ri javob: B) 860 W ✔ 23. Massasi 2 kg bo'lgan jism yerdan 8 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 80 J B) 28 J C) 16 J D) 160 J To'g'ri javob: D) 160 J ✔ 24. O'tkazgichdan 9 A tok 6 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 108 C B) 0,67 C C) 54 C D) 15 C To'g'ri javob: C) 54 C ✔ 25. «I = U/R» formulasi nimani ifodalaydi? A) Matematik mayatnik davri B) Zanjir qismi uchun Om qonuni C) Guk qonuni D) Bosim To'g'ri javob: B) Zanjir qismi uchun Om qonuni ✔ 26. Hajmi 13 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 260 N B) 13 N C) 130 N D) 1300 N To'g'ri javob: C) 130 N ✔ 27. Massasi 19 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 1,9 N B) 1900 N C) 19 N D) 190 N To'g'ri javob: D) 190 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 49 28. Dvigatel 5 s da 500 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 200 W B) 495 W C) 100 W D) 2500 W To'g'ri javob: C) 100 W✔ 29. Sharl Kulon qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) X-nurlar (rentgen nurlari) B) Butun olam tortishish qonuni C) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni D) Nurlanishning kvant gipotezasi To'g'ri javob: C) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni ✔ 30. «kg·m/s» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Chastota B) Impuls C) Kuch D) Termodinamik harorat To'g'ri javob: B) Impuls ✔ 31. Massasi 4 kg bo'lgan jism yerdan 26 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 520 J B) 104 J C) 66 J D) 1040 J To'g'ri javob: D) 1040 J ✔ 32. Hajmi 1 m³, massasi 2700 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 2700 kg/m³ B) 5401 kg/m³ C) 5400 kg/m³ D) 0,37 kg/m³ To'g'ri javob: A) 2700 kg/m³ ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Maks Plank a) Nurlanishning kvant gipotezasi 2) Galileo Galiley b) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni 3) Sharl Kulon c) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni 4) Blez Paskal d) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi e) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari f) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch A) 1–c, 2–e, 3–b, 4–a B) 1–f, 2–e, 3–b, 4–c C) 1–a, 2–d, 3–b, 4–c D) 1–a, 2–e, 3–b, 4–c To'g'ri javob: D) 1–a, 2–e, 3–b, 4–c ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 50 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Matematik mayatnik davri a) T = 2π√(l/g) 2) Nyutonning II qonuni b) F = m·a 3) Massa va energiya bog'lanishi c) p = F/S 4) To'lqin tezligi d) F = ρ·g·V e) v = λ·ν f) E = m·c² A) 1–b, 2–e, 3–a, 4–f B) 1–e, 2–f, 3–a, 4–b C) 1–e, 2–a, 3–f, 4–b D) 1–a, 2–b, 3–f, 4–e To'g'ri javob: D) 1–a, 2–b, 3–f, 4–e✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Modda miqdori a) Joul (J) 2) Ish va energiya b) Kandela (cd) 3) Elektr zaryadi c) Mol (mol) 4) Yorug'lik kuchi d) Kulon (C) e) Veber (Wb) f) Tesla (T) A) 1–b, 2–a, 3–d, 4–c B) 1–e, 2–a, 3–d, 4–b C) 1–c, 2–a, 3–d, 4–b D) 1–a, 2–c, 3–d, 4–b To'g'ri javob: C) 1–c, 2–a, 3–d, 4–b ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 1 m³, massasi 400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 3 m³, massasi 1100 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 400 kg/m³; b) 366,67 kg/m³ ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 74 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 44 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 740 N; b) 440 N ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 20 Ω bo'lgan o'tkazgichga 20 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichga 160 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 1 A; b) 40 A ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 12 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 20 kg, tezligi 7 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 24 kg·m/s; b) 140 kg·m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 51 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 100 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 12 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 14 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 24 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 1200 J; b) 336 J✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 16080 N kuch 8 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 9400 N kuch 2 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 2010 Pa; b) 4700 Pa ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 75 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 4 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 10 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 3 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 300 J; b) 30 J ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 32 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 71 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 320 N; b) 710 N ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 13 m, chastotasi 34 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 12 m, chastotasi 15 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 442 m/s; b) 180 m/s ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 10 Ω va 22 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 18 Ω va 23 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 32 Ω; b) 41 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 52 8-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. 22 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 6 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 132 J B) 264 J C) 3,67 J D) 28 J To'g'ri javob: A) 132 J✔ 2. Ketma-ket ulangan o'tkazgichlarda qaysi kattalik barcha o'tkazgichlarda bir xil bo'ladi? A) Qarshilik B) Tok kuchi C) Kuchlanish D) Quvvat To'g'ri javob: B) Tok kuchi ✔ 3. Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 5 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 120 W B) 29 W C) 240 W D) 4,8 W To'g'ri javob: A) 120 W ✔ 4. Qarshiligi 33 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 5 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 165 V B) 6,6 V C) 38 V D) 330 V To'g'ri javob: A) 165 V ✔ 5. «p = m·v» formulasi nimani ifodalaydi? A) Bosim B) Zichlik C) Jism impulsi D) Matematik mayatnik davri To'g'ri javob: C) Jism impulsi ✔ 6. Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 10 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 34 W B) 240 W C) 2,4 W D) 480 W To'g'ri javob: B) 240 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 53 7. 8100 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 48600 Pa B) 13500 Pa C) 1350 Pa D) 8106 Pa To'g'ri javob: C) 1350 Pa✔ 8. Massasi 12 kg, tezligi 14 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 168 kg·m/s B) 0,86 kg·m/s C) 1176 kg·m/s D) 26 kg·m/s To'g'ri javob: A) 168 kg·m/s ✔ 9. Dvigatel 16 s da 8320 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 1040 W B) 8304 W C) 133120 W D) 520 W To'g'ri javob: D) 520 W ✔ 10. Massasi 20 kg, tezligi 6 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 3,33 kg·m/s B) 120 kg·m/s C) 26 kg·m/s D) 360 kg·m/s To'g'ri javob: B) 120 kg·m/s ✔ 11. Dvigatel 13 s da 20930 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 1610 W B) 20917 W C) 3220 W D) 272090 W To'g'ri javob: A) 1610 W ✔ 12. 8 kg suvni 9 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 37800 J B) 33600 J C) 302400 J D) 30240 J To'g'ri javob: C) 302400 J ✔ 13. Jism 29 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 8 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 3,62 m B) 464 m C) 232 m D) 37 m To'g'ri javob: C) 232 m ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 54 14. Jism 13 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 14 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 364 m B) 27 m C) 0,93 m D) 182 m To'g'ri javob: D) 182 m✔ 15. Massasi 19 kg bo'lgan jismga 4 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 760 N B) 4,75 N C) 76 N D) 23 N To'g'ri javob: C) 76 N ✔ 16. 6 Ω va 23 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 4,76 Ω B) 17 Ω C) 138 Ω D) 29 Ω To'g'ri javob: D) 29 Ω ✔ 17. Massasi 13 kg bo'lgan jism yerdan 23 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 299 J B) 2990 J C) 153 J D) 1495 J To'g'ri javob: B) 2990 J ✔ 18. Hajmi 10 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 100 N B) 200 N C) 10 N D) 1000 N To'g'ri javob: A) 100 N ✔ 19. Massasi 3 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 75 J B) 37,5 J C) 7,5 J D) 15 J To'g'ri javob: B) 37,5 J ✔ 20. 12 Ω va 19 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 228 Ω B) 31 Ω C) 7,35 Ω D) 7 Ω To'g'ri javob: B) 31 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 55 21. 25 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 25 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 1250 J B) 625 J C) 50 J D) 1 J To'g'ri javob: B) 625 J✔ 22. Hajmi 2 m³, massasi 1000 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 2000 kg/m³ B) 2 kg/m³ C) 1000 kg/m³ D) 500 kg/m³ To'g'ri javob: D) 500 kg/m³ ✔ 23. 73 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 22 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 95 J B) 3212 J C) 1606 J D) 3,32 J To'g'ri javob: C) 1606 J ✔ 24. To'lqin uzunligi 1 m, chastotasi 8 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 9 m/s B) 8 m/s C) 17 m/s D) 0,12 m/s To'g'ri javob: B) 8 m/s ✔ 25. Massasi 12 kg bo'lgan jism yerdan 8 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 128 J B) 960 J C) 480 J D) 96 J To'g'ri javob: B) 960 J ✔ 26. O'tkazgichdan 9 A tok 19 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 28 C B) 2,11 C C) 342 C D) 171 C To'g'ri javob: D) 171 C ✔ 27. Suvning 6 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 60 Pa B) 6000 Pa C) 600 Pa D) 60000 Pa To'g'ri javob: D) 60000 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 56 28. Massasi 66 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 66 N B) 6600 N C) 6,6 N D) 660 N To'g'ri javob: D) 660 N✔ 29. Massasi 12 kg bo'lgan jism yerdan 23 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 1380 J B) 276 J C) 2760 J D) 143 J To'g'ri javob: C) 2760 J ✔ 30. «Mexanik ish» formulasi qaysi? A) p = ρ·g·h B) F = k·x C) A = F·s D) s = v·t To'g'ri javob: C) A = F·s ✔ 31. Avtomobil 240 m masofani 10 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 4,17 m/s B) 48 m/s C) 2400 m/s D) 24 m/s To'g'ri javob: D) 24 m/s ✔ 32. «Foton energiyasi» formulasi qaysi? A) E = h·ν B) A = F·s C) F = m·a D) N = A/t To'g'ri javob: A) E = h·ν ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Matematik mayatnik davri a) E = m·c² 2) Isitish uchun issiqlik miqdori b) P = U·I 3) Elektr quvvati c) E = m·g·h 4) Massa va energiya bog'lanishi d) Q = c·m·Δt e) T = 2π√(l/g) f) s = v·t A) 1–e, 2–d, 3–b, 4–a B) 1–f, 2–d, 3–b, 4–a C) 1–e, 2–f, 3–b, 4–a D) 1–d, 2–e, 3–b, 4–a To'g'ri javob: A) 1–e, 2–d, 3–b, 4–a ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 57 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Gidrostatik bosim a) F = ρ·g·V 2) Nyutonning II qonuni b) v = λ·ν 3) To'lqin tezligi c) ρ = m/V 4) Arximed kuchi d) p = ρ·g·h e) Q = c·m·Δt f) F = m·a A) 1–b, 2–f, 3–d, 4–a B) 1–d, 2–f, 3–b, 4–a C) 1–a, 2–f, 3–b, 4–d D) 1–d, 2–b, 3–f, 4–a To'g'ri javob: B) 1–d, 2–f, 3–b, 4–a✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Quvvat a) F = m·a 2) Jism impulsi b) v = λ·ν 3) Nyutonning II qonuni c) N = A/t 4) Elektr quvvati d) E = m·v²/2 e) P = U·I f) p = m·v A) 1–c, 2–f, 3–e, 4–a B) 1–d, 2–f, 3–a, 4–e C) 1–f, 2–c, 3–a, 4–e D) 1–c, 2–f, 3–a, 4–e To'g'ri javob: D) 1–c, 2–f, 3–a, 4–e ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 40 m masofani 2 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 33 m masofani 3 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 20 m/s; b) 11 m/s ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 17 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 2 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 212,5 J; b) 4 J ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 11 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 3 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 88 kg·m/s; b) 36 kg·m/s ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 12 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 2 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 96 J; b) 25 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 58 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 5 kg, tezligi 11 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 17 kg, tezligi 3 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 302,5 J; b) 76,5 J✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 3 m³, massasi 1400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 1 m³, massasi 1500 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 466,67 kg/m³; b) 1500 kg/m³ ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 m³, massasi 2100 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 3 m³, massasi 900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 1050 kg/m³; b) 300 kg/m³ ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 9 A tok 38 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 4 A tok 22 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 342 C; b) 88 C ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 24 kg bo'lgan jismga 6 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 27 kg bo'lgan jismga 2 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 144 N; b) 54 N ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 7 kg, tezligi 6 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 6 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 126 J; b) 432 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 59 9-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. 4 kg suvni 40 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 16800 J B) 168000 J C) 67200 J D) 672000 J To'g'ri javob: D) 672000 J✔ 2. 4 Ω va 2 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 1,33 Ω B) 3 Ω C) 8 Ω D) 6 Ω To'g'ri javob: A) 1,33 Ω ✔ 3. Suvning 12 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 1200 Pa B) 120000 Pa C) 12000 Pa D) 120 Pa To'g'ri javob: B) 120000 Pa ✔ 4. Jism 8 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 4 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 2 m B) 32 m C) 64 m D) 12 m To'g'ri javob: B) 32 m ✔ 5. Robert Guk qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Elektromagnit induksiya B) Elastiklik kuchi qonuni C) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari D) Radioaktivlik hodisasi To'g'ri javob: B) Elastiklik kuchi qonuni ✔ 6. 4 Ω va 20 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 12 Ω B) 3,33 Ω C) 24 Ω D) 80 Ω To'g'ri javob: B) 3,33 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 60 7. Radioaktivlik hodisasini kim kashf etgan? A) Eynshteyn B) Mariya Kyuri C) Anri Bekkerel D) Rentgen To'g'ri javob: C) Anri Bekkerel✔ 8. Massasi 30 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 3000 N B) 30 N C) 300 N D) 3 N To'g'ri javob: C) 300 N ✔ 9. Massasi 56 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 5600 N B) 5,6 N C) 56 N D) 560 N To'g'ri javob: D) 560 N ✔ 10. Jism 22 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 3 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 132 m B) 7,33 m C) 25 m D) 66 m To'g'ri javob: D) 66 m ✔ 11. Massasi 9 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 9 J B) 18 J C) 37 J D) 36 J To'g'ri javob: B) 18 J ✔ 12. «Bosim» formulasi qaysi? A) Q = I²·R·t B) p = ρ·g·h C) p = F/S D) T = 2π√(l/g) To'g'ri javob: C) p = F/S ✔ 13. «E = m·g·h» formulasi nimani ifodalaydi? A) Mexanik ish B) To'lqin tezligi C) Potensial energiya D) Arximed kuchi To'g'ri javob: C) Potensial energiya ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 61 14. «Jism impulsi» formulasi qaysi? A) F = m·a B) E = h·ν C) p = m·v D) P = U·I To'g'ri javob: C) p = m·v✔ 15. Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 60 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 60 A B) 120 A C) 30 A D) 0,03 A To'g'ri javob: C) 30 A ✔ 16. 2220 N kuch 2 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 1110 Pa B) 2222 Pa C) 11100 Pa D) 4440 Pa To'g'ri javob: A) 1110 Pa ✔ 17. Dvigatel 18 s da 14040 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 252720 W B) 1560 W C) 14022 W D) 780 W To'g'ri javob: D) 780 W ✔ 18. Chastota birligi qaysi? A) Tesla (T) B) Metr (m) C) Gers (Hz) D) Sekund (s) To'g'ri javob: C) Gers (Hz) ✔ 19. 5 kg suvni 65 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 21000 J B) 273000 J C) 1365000 J D) 136500 J To'g'ri javob: C) 1365000 J ✔ 20. Rentgen nurlarini kim kashf etgan? A) Anri Bekkerel B) Pyer Kyuri C) Vilgelm Konrad Rentgen D) Tomas Edison To'g'ri javob: C) Vilgelm Konrad Rentgen ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 62 21. 29 Ω va 14 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 9,44 Ω B) 15 Ω C) 406 Ω D) 43 Ω To'g'ri javob: D) 43 Ω✔ 22. Hajmi 39 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 3900 N B) 39 N C) 390 N D) 780 N To'g'ri javob: C) 390 N ✔ 23. Qarshiligi 40 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 8 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 320 V B) 640 V C) 48 V D) 5 V To'g'ri javob: A) 320 V ✔ 24. To'lqin uzunligi 2 m, chastotasi 41 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 20,5 m/s B) 0,05 m/s C) 82 m/s D) 43 m/s To'g'ri javob: C) 82 m/s ✔ 25. 12 Ω va 16 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 28 Ω B) 4 Ω C) 192 Ω D) 6,86 Ω To'g'ri javob: A) 28 Ω ✔ 26. Nyutonning ikkinchi qonuni formulasi qaysi? A) F = m·g·h B) F = k/x C) F = p·S D) F = m·a To'g'ri javob: D) F = m·a ✔ 27. «Ish va energiya» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Kulon (C) B) Kandela (cd) C) Joul (J) D) Volt (V) To'g'ri javob: C) Joul (J) ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 63 28. 9 Ω va 18 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 27 Ω B) 162 Ω C) 9 Ω D) 6 Ω To'g'ri javob: A) 27 Ω✔ 29. 9 Ω va 3 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 27 Ω B) 2,25 Ω C) 6 Ω D) 12 Ω To'g'ri javob: D) 12 Ω ✔ 30. Qarshiligi 17 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 3 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 102 V B) 5,67 V C) 51 V D) 20 V To'g'ri javob: C) 51 V ✔ 31. Massasi 3 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 37,5 kg·m/s B) 0,6 kg·m/s C) 8 kg·m/s D) 15 kg·m/s To'g'ri javob: D) 15 kg·m/s ✔ 32. Avtomobil 84 m masofani 3 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 28 m/s B) 3,57 m/s C) 252 m/s D) 56 m/s To'g'ri javob: A) 28 m/s ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Quvvat a) Om (Ω) 2) Modda miqdori b) Paskal (Pa) 3) Bosim c) Mol (mol) 4) Magnit induksiya d) Vatt (W) e) Volt (V) f) Tesla (T) A) 1–d, 2–b, 3–c, 4–f B) 1–d, 2–e, 3–b, 4–f C) 1–d, 2–c, 3–b, 4–f D) 1–b, 2–f, 3–d, 4–c To'g'ri javob: C) 1–d, 2–c, 3–b, 4–f ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 64 34. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Magnit induksiya a) Kulon (C) 2) Linzaning optik kuchi b) Paskal (Pa) 3) Elektr sig'im c) Dioptriya (dptr) 4) Elektr zaryadi d) Veber (Wb) e) Tesla (T) f) Farad (F) A) 1–b, 2–c, 3–f, 4–a B) 1–e, 2–c, 3–f, 4–b C) 1–e, 2–c, 3–f, 4–a D) 1–a, 2–c, 3–f, 4–e To'g'ri javob: C) 1–e, 2–c, 3–f, 4–a✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Elektr sig'im a) Om (Ω) 2) Tok kuchi b) Amper (A) 3) Elektr qarshilik c) Vatt (W) 4) Quvvat d) Gers (Hz) e) Farad (F) f) Dioptriya (dptr) A) 1–e, 2–b, 3–a, 4–c B) 1–e, 2–b, 3–f, 4–c C) 1–e, 2–c, 3–a, 4–b D) 1–e, 2–d, 3–a, 4–c To'g'ri javob: A) 1–e, 2–b, 3–a, 4–c ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 2 Ω va 20 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 4 Ω va 10 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 1,82 Ω; b) 2,86 Ω ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 53 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 7 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 530 N; b) 70 N ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Suvning 10 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Suvning 13 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 100000 Pa; b) 130000 Pa ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 72 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 22 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 720 N; b) 220 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 65 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 50 m masofani 5 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 360 m masofani 20 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 10 m/s; b) 18 m/s✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 68 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 21 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 99 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 17 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 1428 J; b) 1683 J ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 2 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 4 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 48 W; b) 440 W ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 210 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 30 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 21 A; b) 3 A ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 49 kg bo'lgan jismga 10 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 10 kg bo'lgan jismga 5 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 490 N; b) 50 N ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 81 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 10 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 22 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 2 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 810 J; b) 44 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 66 10-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Massasi 14 kg bo'lgan jism yerdan 23 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 163 J B) 3220 J C) 322 J D) 1610 J To'g'ri javob: B) 3220 J✔ 2. Hajmi 43 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 43 N B) 430 N C) 860 N D) 4300 N To'g'ri javob: B) 430 N ✔ 3. Hajmi 3 m³, massasi 1600 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 533,33 kg/m³ B) 4800 kg/m³ C) 1,88 kg/m³ D) 1066,67 kg/m³ To'g'ri javob: A) 533,33 kg/m³ ✔ 4. Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 9 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 432 W B) 216 W C) 33 W D) 2,67 W To'g'ri javob: B) 216 W ✔ 5. Massasi 12 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 384 J B) 768 J C) 96 J D) 48 J To'g'ri javob: A) 384 J ✔ 6. 82 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 7 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 89 J B) 11,71 J C) 1148 J D) 574 J To'g'ri javob: D) 574 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 67 7. Hajmi 17 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 17 N B) 1700 N C) 340 N D) 170 N To'g'ri javob: D) 170 N✔ 8. Hajmi 1 m³, massasi 1400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 2800 kg/m³ B) 0,71 kg/m³ C) 1400 kg/m³ D) 2801 kg/m³ To'g'ri javob: C) 1400 kg/m³ ✔ 9. Qarshiligi 9 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 10 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 90 V B) 180 V C) 19 V D) 0,9 V To'g'ri javob: A) 90 V ✔ 10. Uzoqdan ko'rmaslik (gipermetropiya) qanday linza bilan tuzatiladi? A) Linza kerak emas B) Sochuvchi linza bilan C) Silindrik oyna bilan D) Yig'uvchi (qavariq) linza bilan To'g'ri javob: D) Yig'uvchi (qavariq) linza bilan ✔ 11. Hajmi 2 m³, massasi 2900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 2900 kg/m³ B) 5800 kg/m³ C) 0,69 kg/m³ D) 1450 kg/m³ To'g'ri javob: D) 1450 kg/m³ ✔ 12. «Gidrostatik bosim» formulasi qaysi? A) p = m·v B) s = v·t C) p = ρ·g·h D) T = 2π√(l/g) To'g'ri javob: C) p = ρ·g·h ✔ 13. Massasi 9 kg, tezligi 7 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 220,5 J B) 441 J C) 31,5 J D) 63 J To'g'ri javob: A) 220,5 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 68 14. Prujinali mayatnikning tebranish davri formulasi qaysi? A) T = 2π√(l/g) B) T = 2π√(m/k) C) T = 2πk/m D) T = mk To'g'ri javob: B) T = 2π√(m/k)✔ 15. SI tizimida vaqt birligi qaysi? A) Sutka B) Sekund C) Soat D) Minut To'g'ri javob: B) Sekund ✔ 16. 1410 N kuch 3 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 4700 Pa B) 470 Pa C) 1413 Pa D) 4230 Pa To'g'ri javob: B) 470 Pa ✔ 17. Jism 29 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 14 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 406 m B) 812 m C) 2,07 m D) 43 m To'g'ri javob: A) 406 m ✔ 18. 94 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 18 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 3384 J B) 1692 J C) 112 J D) 5,22 J To'g'ri javob: B) 1692 J ✔ 19. Suvning 17 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 1700 Pa B) 17000 Pa C) 170000 Pa D) 170 Pa To'g'ri javob: C) 170000 Pa ✔ 20. Avtomobil 98 m masofani 7 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 7,14 m/s B) 28 m/s C) 686 m/s D) 14 m/s To'g'ri javob: D) 14 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 69 21. Avtomobil 84 m masofani 7 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 24 m/s B) 12 m/s C) 8,33 m/s D) 588 m/s To'g'ri javob: B) 12 m/s✔ 22. Dvigatel 20 s da 28800 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 2880 W B) 1440 W C) 28780 W D) 576000 W To'g'ri javob: B) 1440 W ✔ 23. Massasi 17 kg bo'lgan jism yerdan 8 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 136 J B) 178 J C) 1360 J D) 680 J To'g'ri javob: C) 1360 J ✔ 24. Foton energiyasi formulasi qaysi? A) E = q·U·t B) E = m·g·h C) E = h·ν D) E = k·x²/2 To'g'ri javob: C) E = h·ν ✔ 25. Blez Paskal qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Elektronning kashf etilishi B) Elektromagnit induksiya C) Elastiklik kuchi qonuni D) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni To'g'ri javob: D) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni ✔ 26. J. J. Tomson qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Radioaktivlik hodisasi B) Neytronning kashf etilishi C) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch D) Elektronning kashf etilishi To'g'ri javob: D) Elektronning kashf etilishi ✔ 27. Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 10 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 120 W B) 22 W C) 240 W D) 1,2 W To'g'ri javob: A) 120 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 70 28. Chastotasi 20 000 Hz dan yuqori tovush to'lqinlari qanday ataladi? A) Radioto'lqin B) Gipertovush C) Ultratovush D) Infratovush To'g'ri javob: C) Ultratovush✔ 29. Dvigatel 3 s da 1350 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 900 W B) 450 W C) 1347 W D) 4050 W To'g'ri javob: B) 450 W ✔ 30. Arximed qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni B) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi C) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch D) X-nurlar (rentgen nurlari) To'g'ri javob: C) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch ✔ 31. Massasi 17 kg, tezligi 11 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 2057 J B) 1028,5 J C) 93,5 J D) 187 J To'g'ri javob: B) 1028,5 J ✔ 32. Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 1 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 441 W B) 440 W C) 220 W D) 221 W To'g'ri javob: C) 220 W ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Elektr quvvati a) T = 2π√(l/g) 2) Joul–Lens qonuni b) F = k·x 3) Matematik mayatnik davri c) Q = I²·R·t 4) Jism impulsi d) p = m·v e) E = m·g·h f) P = U·I A) 1–f, 2–a, 3–c, 4–d B) 1–f, 2–e, 3–a, 4–d C) 1–f, 2–c, 3–d, 4–a D) 1–f, 2–c, 3–a, 4–d To'g'ri javob: D) 1–f, 2–c, 3–a, 4–d ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 71 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Potensial energiya a) A = F·s 2) Mexanik ish b) F = k·x 3) Guk qonuni c) F = ρ·g·V 4) Zanjir qismi uchun Om qonuni d) I = U/R e) E = m·g·h f) E = h·ν A) 1–e, 2–d, 3–b, 4–a B) 1–e, 2–a, 3–b, 4–d C) 1–e, 2–a, 3–b, 4–c D) 1–e, 2–b, 3–d, 4–a To'g'ri javob: B) 1–e, 2–a, 3–b, 4–d✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Joul–Lens qonuni a) Q = I²·R·t 2) Mexanik ish b) T = 2π√(l/g) 3) Potensial energiya c) A = F·s 4) Jism impulsi d) p = m·v e) E = m·g·h f) N = A/t A) 1–a, 2–e, 3–c, 4–d B) 1–a, 2–d, 3–e, 4–c C) 1–a, 2–c, 3–e, 4–d D) 1–a, 2–c, 3–b, 4–d To'g'ri javob: C) 1–a, 2–c, 3–e, 4–d ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 2 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 24 kg bo'lgan jismga 2 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 18 N; b) 48 N ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 8 kg bo'lgan jism yerdan 26 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 4 kg bo'lgan jism yerdan 10 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 2080 J; b) 400 J ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 3 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 25 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 30 N; b) 250 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 72 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 14 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 14 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 448 J; b) 28 J✔ 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 m³, massasi 1700 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 1 m³, massasi 500 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 850 kg/m³; b) 500 kg/m³ ✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 6 s da 6540 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 18 s da 23760 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 1090 W; b) 1320 W ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 13 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 15 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 26 J; b) 480 J ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 18 s da 3600 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 11 s da 13090 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 200 W; b) 1190 W ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 6 A tok 49 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 2 A tok 44 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 294 C; b) 88 C ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 1 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 10 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 24 W; b) 2200 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 73 11-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Dvigatel 19 s da 24890 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 472910 W B) 24871 W C) 1310 W D) 2620 W To'g'ri javob: C) 1310 W✔ 2. Suvning 5 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 50 Pa B) 500 Pa C) 50000 Pa D) 5000 Pa To'g'ri javob: C) 50000 Pa ✔ 3. «Elektr quvvati» formulasi qaysi? A) F = k·x B) P = U·I C) Q = I²·R·t D) E = m·c² To'g'ri javob: B) P = U·I ✔ 4. 34640 N kuch 8 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 4330 Pa B) 34648 Pa C) 277120 Pa D) 43300 Pa To'g'ri javob: A) 4330 Pa ✔ 5. Dvigatel 9 s da 17100 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 153900 W B) 1900 W C) 3800 W D) 17091 W To'g'ri javob: B) 1900 W ✔ 6. Tovush qaysi muhitda tarqala olmaydi? A) Suvda B) Havoda C) Vakuumda D) Po'latda To'g'ri javob: C) Vakuumda ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 74 7. Atmosfera bosimini birinchi marta o'lchagan olim kim? A) Isaak Nyuton B) Blez Paskal C) Evanjelista Torrichelli D) Robert Boyl To'g'ri javob: C) Evanjelista Torrichelli✔ 8. «Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Albert Eynshteyn B) Galileo Galiley C) Evanjelista Torrichelli D) Jeyms Chadvik To'g'ri javob: B) Galileo Galiley ✔ 9. Avtomobil 40 m masofani 2 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 20 m/s B) 40 m/s C) 80 m/s D) 5 m/s To'g'ri javob: A) 20 m/s ✔ 10. Jism 27 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 14 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 41 m B) 756 m C) 1,93 m D) 378 m To'g'ri javob: D) 378 m ✔ 11. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 40 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 200 A B) 8 A C) 0,12 A D) 16 A To'g'ri javob: B) 8 A ✔ 12. Hajmi 5 m³, massasi 2800 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 560 kg/m³ B) 14000 kg/m³ C) 1120 kg/m³ D) 1,79 kg/m³ To'g'ri javob: A) 560 kg/m³ ✔ 13. 86 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 15 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 5,73 J B) 1290 J C) 101 J D) 2580 J To'g'ri javob: B) 1290 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 75 14. «s = v·t» formulasi nimani ifodalaydi? A) Guk qonuni B) Tekis harakatda yo'l C) Foton energiyasi D) Arximed kuchi To'g'ri javob: B) Tekis harakatda yo'l✔ 15. Suvning 19 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 19000 Pa B) 190000 Pa C) 190 Pa D) 1900 Pa To'g'ri javob: B) 190000 Pa ✔ 16. «Nyuton (N)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Kuch B) Magnit induksiya C) Tok kuchi D) Impuls To'g'ri javob: A) Kuch ✔ 17. Massasi 32 kg bo'lgan jismga 2 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 640 N B) 16 N C) 34 N D) 64 N To'g'ri javob: D) 64 N ✔ 18. Diffuziya hodisasi qaysi holatda tezroq boradi? A) Faqat muzda B) Qattiq jismlarda va past haroratda C) Faqat vakuumda D) Gazlarda va harorat ortganda To'g'ri javob: D) Gazlarda va harorat ortganda ✔ 19. To'lqin uzunligi 1 m, chastotasi 35 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 35 m/s B) 36 m/s C) 71 m/s D) 0,03 m/s To'g'ri javob: A) 35 m/s ✔ 20. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 230 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 46 A B) 0,02 A C) 92 A D) 1150 A To'g'ri javob: A) 46 A ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 76 21. Qarshiligi 15 Ω bo'lgan o'tkazgichga 30 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 450 A B) 0,5 A C) 4 A D) 2 A To'g'ri javob: D) 2 A✔ 22. «Elastiklik kuchi qonuni» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Ernest Rezerford B) Anri Bekkerel C) Sharl Kulon D) Robert Guk To'g'ri javob: D) Robert Guk ✔ 23. Jism 3 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 19 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 57 m B) 0,16 m C) 22 m D) 114 m To'g'ri javob: A) 57 m ✔ 24. Qarshiligi 20 Ω bo'lgan o'tkazgichga 20 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 400 A B) 2 A C) 3 A D) 1 A To'g'ri javob: D) 1 A ✔ 25. Alfa-zarra nima? A) Foton B) Neytron C) Geliy atomining yadrosi (2 proton, 2 neytron) D) Elektron To'g'ri javob: C) Geliy atomining yadrosi (2 proton, 2 neytron) ✔ 26. Massasi 40 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 400 N B) 4000 N C) 40 N D) 4 N To'g'ri javob: A) 400 N ✔ 27. To'lqin uzunligi 18 m, chastotasi 42 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 2,33 m/s B) 756 m/s C) 60 m/s D) 0,43 m/s To'g'ri javob: B) 756 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 77 28. To'lqin uzunligi 4 m, chastotasi 15 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 3,75 m/s B) 19 m/s C) 0,27 m/s D) 60 m/s To'g'ri javob: D) 60 m/s✔ 29. Jism 8 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 7 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 56 m B) 112 m C) 1,14 m D) 15 m To'g'ri javob: A) 56 m ✔ 30. SI tizimida elektr qarshilik birligi qaysi? A) Farad (F) B) Amper (A) C) Volt (V) D) Om (Ω) To'g'ri javob: D) Om (Ω) ✔ 31. Suvning 15 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 150 Pa B) 1500 Pa C) 150000 Pa D) 15000 Pa To'g'ri javob: C) 150000 Pa ✔ 32. Massasi 5 kg, tezligi 7 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 245 J B) 17,5 J C) 35 J D) 122,5 J To'g'ri javob: D) 122,5 J ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Matematik mayatnik davri a) E = m·g·h 2) Isitish uchun issiqlik miqdori b) p = ρ·g·h 3) Jism impulsi c) Q = c·m·Δt 4) Gidrostatik bosim d) T = 2π√(l/g) e) v = λ·ν f) p = m·v A) 1–f, 2–c, 3–b, 4–d B) 1–d, 2–f, 3–c, 4–b C) 1–d, 2–c, 3–f, 4–b D) 1–c, 2–f, 3–d, 4–b To'g'ri javob: C) 1–d, 2–c, 3–f, 4–b ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 78 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Sharl Kulon a) X-nurlar (rentgen nurlari) 2) Jeyms Chadvik b) Neytronning kashf etilishi 3) Ernest Rezerford c) Butun olam tortishish qonuni 4) Vilgelm Rentgen d) Nurlanishning kvant gipotezasi e) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni f) Atomning yadro (planetar) modeli A) 1–e, 2–b, 3–f, 4–a B) 1–f, 2–b, 3–e, 4–a C) 1–c, 2–b, 3–f, 4–a D) 1–b, 2–e, 3–f, 4–a To'g'ri javob: A) 1–e, 2–b, 3–f, 4–a✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Kuch a) Vatt (W) 2) Bosim b) Nyuton (N) 3) Termodinamik harorat c) Farad (F) 4) Elektr zaryadi d) Kulon (C) e) Paskal (Pa) f) Kelvin (K) A) 1–b, 2–e, 3–f, 4–d B) 1–d, 2–e, 3–f, 4–b C) 1–b, 2–f, 3–e, 4–d D) 1–e, 2–f, 3–b, 4–d To'g'ri javob: A) 1–b, 2–e, 3–f, 4–d ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 3 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 22 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 27 V; b) 44 V ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 14 m, chastotasi 11 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 19 m, chastotasi 2 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 154 m/s; b) 38 m/s ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 5 m³, massasi 2400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 3 m³, massasi 2200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 480 kg/m³; b) 733,33 kg/m³ ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 37 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 9 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 6 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 74 V; b) 54 V ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 79 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 13 Ω va 28 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 4 Ω va 21 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 41 Ω; b) 25 Ω✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 14 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 19 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 6 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 3 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 266 m; b) 18 m ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 91 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 10 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 84 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 17 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 910 J; b) 1428 J ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 23 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 3 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 15 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 7 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 69 m; b) 105 m ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 13 kg bo'lgan jismga 3 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 33 kg bo'lgan jismga 4 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 39 N; b) 132 N ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 36 kg bo'lgan jismga 2 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 36 kg bo'lgan jismga 6 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 72 N; b) 216 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 80 12-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Qarshiligi 13 Ω bo'lgan o'tkazgichga 130 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,1 A B) 1690 A C) 10 A D) 20 A To'g'ri javob: C) 10 A✔ 2. 17150 N kuch 5 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 17155 Pa B) 3430 Pa C) 85750 Pa D) 34300 Pa To'g'ri javob: B) 3430 Pa ✔ 3. Matematik mayatnikning tebranish davri formulasi qaysi? A) T = l/g B) T = 2πlg C) T = 2π√(m/k) D) T = 2π√(l/g) To'g'ri javob: D) T = 2π√(l/g) ✔ 4. 29470 N kuch 7 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 42100 Pa B) 206290 Pa C) 4210 Pa D) 29477 Pa To'g'ri javob: C) 4210 Pa ✔ 5. Avtomobil 119 m masofani 7 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 5,88 m/s B) 34 m/s C) 17 m/s D) 833 m/s To'g'ri javob: C) 17 m/s ✔ 6. 10 Ω va 3 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 30 Ω B) 2,31 Ω C) 6,5 Ω D) 13 Ω To'g'ri javob: B) 2,31 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 81 7. Nyutonning uchinchi qonuni nimani ta'kidlaydi? A) Kuch tezlanishga teskari proporsional B) Bosim hamma yo'nalishda bir xil uzatiladi C) Ikki jism bir-biriga moduli teng, yo'nalishi qarama-qarshi kuchlar bilan ta'sir qiladi D) Jism tinch holatini saqlaydi To'g'ri javob: C) Ikki jism bir-biriga moduli teng, yo'nalishi qarama-qarshi kuchlar bilan ta'sir qiladi✔ 8. Massasi 17 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 272 J B) 34 J C) 136 J D) 68 J To'g'ri javob: C) 136 J ✔ 9. Massasi 4 kg, tezligi 3 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 12 J B) 6 J C) 18 J D) 36 J To'g'ri javob: C) 18 J ✔ 10. Isaak Nyuton qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari B) Elektronning kashf etilishi C) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi D) Butun olam tortishish qonuni To'g'ri javob: D) Butun olam tortishish qonuni ✔ 11. To'lqin uzunligi 16 m, chastotasi 38 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 2,38 m/s B) 608 m/s C) 54 m/s D) 0,42 m/s To'g'ri javob: B) 608 m/s ✔ 12. Massasi 70 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 7 N B) 700 N C) 7000 N D) 70 N To'g'ri javob: B) 700 N ✔ 13. 32 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 26 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 832 J B) 58 J C) 1,23 J D) 1664 J To'g'ri javob: A) 832 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 82 14. Massasi 14 kg bo'lgan jism yerdan 6 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 84 J B) 420 J C) 840 J D) 146 J To'g'ri javob: C) 840 J✔ 15. «A = F·s» formulasi nimani ifodalaydi? A) Kinetik energiya B) Jism impulsi C) Nyutonning II qonuni D) Mexanik ish To'g'ri javob: D) Mexanik ish ✔ 16. 4260 N kuch 3 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 12780 Pa B) 14200 Pa C) 1420 Pa D) 4263 Pa To'g'ri javob: C) 1420 Pa ✔ 17. Jism 3 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 13 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 39 m B) 78 m C) 16 m D) 0,23 m To'g'ri javob: A) 39 m ✔ 18. Beta-nurlanish nimadan iborat? A) Geliy yadrolaridan B) Neytronlardan C) Elektronlar (yoki pozitronlar) oqimidan D) Faqat fotonlardan To'g'ri javob: C) Elektronlar (yoki pozitronlar) oqimidan ✔ 19. Massasi 5 kg bo'lgan jism yerdan 21 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 71 J B) 105 J C) 525 J D) 1050 J To'g'ri javob: D) 1050 J ✔ 20. Elektromagnit induksiya hodisasini kim kashf etgan? A) Aleksandr Volta B) Georg Om C) Andre Amper D) Maykl Faradey To'g'ri javob: D) Maykl Faradey ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 83 21. Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichga 40 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,1 A B) 10 A C) 20 A D) 160 A To'g'ri javob: B) 10 A✔ 22. Massasi 7 kg bo'lgan jismga 2 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 3,5 N B) 9 N C) 14 N D) 140 N To'g'ri javob: C) 14 N ✔ 23. 53 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 14 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 1484 J B) 742 J C) 3,79 J D) 67 J To'g'ri javob: B) 742 J ✔ 24. 36 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 7 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 43 J B) 252 J C) 504 J D) 5,14 J To'g'ri javob: B) 252 J ✔ 25. Hajmi 20 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 2000 N B) 20 N C) 400 N D) 200 N To'g'ri javob: D) 200 N ✔ 26. 10 Ω va 4 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 40 Ω B) 7 Ω C) 14 Ω D) 2,86 Ω To'g'ri javob: D) 2,86 Ω ✔ 27. Massasi 30 kg bo'lgan jismga 4 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 1200 N B) 7,5 N C) 120 N D) 34 N To'g'ri javob: C) 120 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 84 28. «v = λ·ν» formulasi nimani ifodalaydi? A) Mexanik ish B) Jism impulsi C) Arximed kuchi D) To'lqin tezligi To'g'ri javob: D) To'lqin tezligi✔ 29. Massasi 61 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 61 N B) 610 N C) 6100 N D) 6,1 N To'g'ri javob: B) 610 N ✔ 30. Massasi 4 kg bo'lgan jism yerdan 27 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 67 J B) 540 J C) 1080 J D) 108 J To'g'ri javob: C) 1080 J ✔ 31. Massasi 15 kg bo'lgan jism yerdan 29 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 435 J B) 179 J C) 2175 J D) 4350 J To'g'ri javob: D) 4350 J ✔ 32. 6 Ω va 20 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 14 Ω B) 120 Ω C) 4,62 Ω D) 26 Ω To'g'ri javob: D) 26 Ω ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Kuchlanish a) Om (Ω) 2) Ish va energiya b) Mol (mol) 3) Impuls c) kg·m/s 4) Modda miqdori d) Joul (J) e) Volt (V) f) Gers (Hz) Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 85 A) 1–e, 2–d, 3–a, 4–b B) 1–e, 2–d, 3–c, 4–b C) 1–e, 2–a, 3–c, 4–b D) 1–b, 2–d, 3–c, 4–e To'g'ri javob: B) 1–e, 2–d, 3–c, 4–b✔ 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Arximed kuchi a) ρ = m/V 2) Gidrostatik bosim b) F = m·a 3) Nyutonning II qonuni c) F = ρ·g·V 4) Jism impulsi d) E = h·ν e) p = ρ·g·h f) p = m·v A) 1–c, 2–e, 3–b, 4–d B) 1–d, 2–e, 3–b, 4–f C) 1–c, 2–e, 3–b, 4–f D) 1–f, 2–e, 3–b, 4–c To'g'ri javob: C) 1–c, 2–e, 3–b, 4–f ✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Termodinamik harorat a) Kulon (C) 2) Kuchlanish b) Joul (J) 3) Linzaning optik kuchi c) Volt (V) 4) Elektr zaryadi d) Dioptriya (dptr) e) Vatt (W) f) Kelvin (K) A) 1–a, 2–c, 3–d, 4–f B) 1–f, 2–a, 3–d, 4–c C) 1–f, 2–c, 3–d, 4–a D) 1–f, 2–d, 3–a, 4–c To'g'ri javob: C) 1–f, 2–c, 3–d, 4–a ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 20 Ω bo'lgan o'tkazgichga 40 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 50 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 2 A; b) 10 A ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 14 s da 22680 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 14 s da 15820 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 1620 W; b) 1130 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 86 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 19 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 24 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 190 N; b) 240 N✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 42 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 40 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 420 N; b) 400 N ✔ 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 20 Ω va 29 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 5 Ω va 5 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 49 Ω; b) 10 Ω ✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 14 s da 16520 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 2 s da 660 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 1180 W; b) 330 W ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 18 kg bo'lgan jismga 10 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 13 kg bo'lgan jismga 2 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 180 N; b) 26 N ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 20 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 5 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 19 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 10 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 100 m; b) 190 m ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 63 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 20 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 19 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 3 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 1260 J; b) 57 J ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 5 A tok 48 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 9 A tok 21 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 240 C; b) 189 C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 87 13-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Jism 7 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 19 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 133 m B) 0,37 m C) 26 m D) 266 m To'g'ri javob: A) 133 m✔ 2. Avtomobil 168 m masofani 6 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 56 m/s B) 28 m/s C) 3,57 m/s D) 1008 m/s To'g'ri javob: B) 28 m/s ✔ 3. Suvning 9 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 90 Pa B) 9000 Pa C) 900 Pa D) 90000 Pa To'g'ri javob: D) 90000 Pa ✔ 4. «Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Albert Eynshteyn B) Georg Om C) Ernest Rezerford D) Jeyms Chadvik To'g'ri javob: B) Georg Om ✔ 5. 4 kg suvni 6 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 25200 J B) 16800 J C) 10080 J D) 100800 J To'g'ri javob: D) 100800 J ✔ 6. Hajmi 1 m³, massasi 1500 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 3000 kg/m³ B) 3001 kg/m³ C) 0,67 kg/m³ D) 1500 kg/m³ To'g'ri javob: D) 1500 kg/m³ ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 88 7. 3 kg suvni 16 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 12600 J B) 67200 J C) 20160 J D) 201600 J To'g'ri javob: D) 201600 J✔ 8. 2 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 24 Ω B) 7 Ω C) 14 Ω D) 1,71 Ω To'g'ri javob: D) 1,71 Ω ✔ 9. Qarshiligi 18 Ω bo'lgan o'tkazgichga 180 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,1 A B) 20 A C) 10 A D) 3240 A To'g'ri javob: C) 10 A ✔ 10. Jism 30 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 14 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 44 m B) 840 m C) 2,14 m D) 420 m To'g'ri javob: D) 420 m ✔ 11. Ernest Rezerford qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Radioaktivlik hodisasi B) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch C) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari D) Atomning yadro (planetar) modeli To'g'ri javob: D) Atomning yadro (planetar) modeli ✔ 12. To'lqin uzunligi 1 m, chastotasi 12 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 12 m/s B) 0,08 m/s C) 25 m/s D) 13 m/s To'g'ri javob: A) 12 m/s ✔ 13. Massasi 15 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 24 N B) 135 N C) 1350 N D) 1,67 N To'g'ri javob: B) 135 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 89 14. Massasi 10 kg bo'lgan jism yerdan 26 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 2600 J B) 260 J C) 1300 J D) 126 J To'g'ri javob: A) 2600 J✔ 15. Massasi 11 kg bo'lgan jism yerdan 26 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 286 J B) 136 J C) 2860 J D) 1430 J To'g'ri javob: C) 2860 J ✔ 16. «Termodinamik harorat» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) kg·m/s B) Dioptriya (dptr) C) Kelvin (K) D) Farad (F) To'g'ri javob: C) Kelvin (K) ✔ 17. To'lqin uzunligi 12 m, chastotasi 6 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 72 m/s B) 2 m/s C) 18 m/s D) 0,5 m/s To'g'ri javob: A) 72 m/s ✔ 18. Massasi 52 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 52 N B) 5200 N C) 520 N D) 5,2 N To'g'ri javob: C) 520 N ✔ 19. O'tkazgichdan 4 A tok 30 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 120 C B) 240 C C) 34 C D) 7,5 C To'g'ri javob: A) 120 C ✔ 20. Dvigatel 14 s da 26740 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 3820 W B) 374360 W C) 1910 W D) 26726 W To'g'ri javob: C) 1910 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 90 21. To'lqin uzunligi 7 m, chastotasi 19 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 133 m/s B) 26 m/s C) 2,71 m/s D) 0,37 m/s To'g'ri javob: A) 133 m/s✔ 22. Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichga 100 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 400 A B) 50 A C) 25 A D) 0,04 A To'g'ri javob: C) 25 A ✔ 23. Massasi 64 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 64 N B) 640 N C) 6400 N D) 6,4 N To'g'ri javob: B) 640 N ✔ 24. Massasi 6 kg, tezligi 3 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 27 J B) 18 J C) 54 J D) 9 J To'g'ri javob: A) 27 J ✔ 25. Qarshiligi 23 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 46 V B) 11,5 V C) 25 V D) 92 V To'g'ri javob: A) 46 V ✔ 26. Maykl Faradey qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni B) Elastiklik kuchi qonuni C) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni D) Elektromagnit induksiya To'g'ri javob: D) Elektromagnit induksiya ✔ 27. Jism 11 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 4 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 88 m B) 15 m C) 2,75 m D) 44 m To'g'ri javob: D) 44 m ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 91 28. 12 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 144 Ω B) 6 Ω C) 12 Ω D) 24 Ω To'g'ri javob: B) 6 Ω✔ 29. To'lqin uzunligi 6 m, chastotasi 35 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 0,17 m/s B) 41 m/s C) 210 m/s D) 5,83 m/s To'g'ri javob: C) 210 m/s ✔ 30. Suvning 16 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 1600 Pa B) 16000 Pa C) 160 Pa D) 160000 Pa To'g'ri javob: D) 160000 Pa ✔ 31. O'tkazgichdan 6 A tok 45 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 7,5 C B) 270 C C) 540 C D) 51 C To'g'ri javob: B) 270 C ✔ 32. Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 8 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 1,5 W B) 96 W C) 20 W D) 192 W To'g'ri javob: B) 96 W ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Termodinamik harorat a) Kulon (C) 2) Chastota b) Kelvin (K) 3) Elektr zaryadi c) Joul (J) 4) Tok kuchi d) Gers (Hz) e) Volt (V) f) Amper (A) A) 1–b, 2–d, 3–c, 4–f B) 1–b, 2–e, 3–a, 4–f C) 1–b, 2–d, 3–e, 4–f D) 1–b, 2–d, 3–a, 4–f To'g'ri javob: D) 1–b, 2–d, 3–a, 4–f ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 92 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) J. J. Tomson a) Elektronning kashf etilishi 2) Arximed b) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari 3) Galileo Galiley c) Radioaktivlik hodisasi 4) Maykl Faradey d) Nurlanishning kvant gipotezasi e) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch f) Elektromagnit induksiya A) 1–d, 2–e, 3–b, 4–f B) 1–b, 2–a, 3–e, 4–f C) 1–a, 2–e, 3–b, 4–f D) 1–e, 2–a, 3–f, 4–b To'g'ri javob: C) 1–a, 2–e, 3–b, 4–f✔ 35. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Evanjelista Torrichelli a) Atomning yadro (planetar) modeli 2) Maykl Faradey b) Nurlanishning kvant gipotezasi 3) Ernest Rezerford c) Elektromagnit induksiya 4) Blez Paskal d) Atmosfera bosimini o'lchash e) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni f) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni A) 1–b, 2–c, 3–a, 4–e B) 1–d, 2–c, 3–a, 4–e C) 1–d, 2–c, 3–a, 4–b D) 1–a, 2–c, 3–d, 4–e To'g'ri javob: B) 1–d, 2–c, 3–a, 4–e ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichga 160 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 50 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 40 A; b) 5 A ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 72 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 26 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 29 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 14 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 1872 J; b) 406 J ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 27 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 25 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 270 N; b) 250 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 93 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 15 m, chastotasi 30 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 17 m, chastotasi 21 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 450 m/s; b) 357 m/s✔ 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 20 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 6 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 80 kg·m/s; b) 72 kg·m/s ✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 27270 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 940 N kuch 1 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 3030 Pa; b) 940 Pa ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 8 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 3 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 39 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 3 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 24 V; b) 117 V ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 232 m masofani 8 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 286 m masofani 11 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 29 m/s; b) 26 m/s ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 33 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 32 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 330 N; b) 320 N ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 5 kg suvni 6 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 5 kg suvni 35 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 126000 J; b) 735000 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 94 14-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Massasi 3 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 216 J B) 432 J C) 36 J D) 18 J To'g'ri javob: A) 216 J✔ 2. O'tkazgichdan 5 A tok 44 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 49 C B) 8,8 C C) 440 C D) 220 C To'g'ri javob: D) 220 C ✔ 3. Erkin tushish tezlanishi Yer sirtida taxminan qanchaga teng? A) 24,8 m/s² B) 9,8 m/s² C) 3,7 m/s² D) 1,6 m/s² To'g'ri javob: B) 9,8 m/s² ✔ 4. Qarshiligi 42 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 7 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 294 V B) 6 V C) 49 V D) 588 V To'g'ri javob: A) 294 V ✔ 5. Suvning 4 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 4000 Pa B) 40 Pa C) 40000 Pa D) 400 Pa To'g'ri javob: C) 40000 Pa ✔ 6. 10 Ω va 2 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 12 Ω B) 1,67 Ω C) 20 Ω D) 8 Ω To'g'ri javob: A) 12 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 95 7. Massasi 9 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 1296 J B) 648 J C) 54 J D) 108 J To'g'ri javob: B) 648 J✔ 8. O'tkazgichdan 10 A tok 39 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 49 C B) 3,9 C C) 390 C D) 780 C To'g'ri javob: C) 390 C ✔ 9. «p = ρ·g·h» formulasi nimani ifodalaydi? A) Potensial energiya B) Quvvat C) Bosim D) Gidrostatik bosim To'g'ri javob: D) Gidrostatik bosim ✔ 10. Issiqlik uzatishning uch turi qaysilar? A) Diffuziya, osmos, kondensatsiya B) Ishqalanish, siqilish, cho'zilish C) Issiqlik o'tkazuvchanlik, konveksiya, nurlanish D) Bug'lanish, erish, qotish To'g'ri javob: C) Issiqlik o'tkazuvchanlik, konveksiya, nurlanish ✔ 11. Hajmi 25 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 25 N B) 2500 N C) 250 N D) 500 N To'g'ri javob: C) 250 N ✔ 12. Hajmi 2 m³, massasi 500 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 1000 kg/m³ B) 500 kg/m³ C) 4 kg/m³ D) 250 kg/m³ To'g'ri javob: D) 250 kg/m³ ✔ 13. Massasi 14 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 18 kg·m/s B) 112 kg·m/s C) 3,5 kg·m/s D) 56 kg·m/s To'g'ri javob: D) 56 kg·m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 96 14. Avtomobil 252 m masofani 18 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 4536 m/s B) 14 m/s C) 7,14 m/s D) 28 m/s To'g'ri javob: B) 14 m/s✔ 15. Suvning 2 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 2000 Pa B) 200 Pa C) 20 Pa D) 20000 Pa To'g'ri javob: D) 20000 Pa ✔ 16. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 80 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,06 A B) 400 A C) 16 A D) 32 A To'g'ri javob: C) 16 A ✔ 17. Massasi 9 kg bo'lgan jism yerdan 22 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 1980 J B) 990 J C) 198 J D) 112 J To'g'ri javob: A) 1980 J ✔ 18. O'tkazgichdan 10 A tok 41 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 4,1 C B) 410 C C) 820 C D) 51 C To'g'ri javob: B) 410 C ✔ 19. 8680 N kuch 2 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 43400 Pa B) 17360 Pa C) 8682 Pa D) 4340 Pa To'g'ri javob: D) 4340 Pa ✔ 20. Fizika masalasini yechishning to'g'ri bosqichlari qaysi? A) Faqat sonlarni ko'paytirish B) Shartni o'qish, «Berilgan»ni yozish va birliklarni SI ga keltirish, formula tanlash, hisoblash, javobni tahlil qilish C) Faqat formulani yozish D) Darhol javobni taxmin qilish To'g'ri javob: B) Shartni o'qish, «Berilgan»ni yozish va birliklarni SI ga keltirish, formula tanlash, ✔ hisoblash, javobni tahlil qilish Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 97 21. «Impuls» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) kg·m/s B) Dioptriya (dptr) C) Joul (J) D) Mol (mol) To'g'ri javob: A) kg·m/s✔ 22. 10 kg suvni 27 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 1134000 J B) 2268001 J C) 42000 J D) 113400 J To'g'ri javob: A) 1134000 J ✔ 23. Massasi 12 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 2,4 kg·m/s B) 150 kg·m/s C) 60 kg·m/s D) 17 kg·m/s To'g'ri javob: C) 60 kg·m/s ✔ 24. «ρ = m/V» formulasi nimani ifodalaydi? A) Matematik mayatnik davri B) Kinetik energiya C) Zichlik D) Guk qonuni To'g'ri javob: C) Zichlik ✔ 25. To'lqin uzunligi 2 m, chastotasi 2 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 4 m/s B) 13 m/s C) 1 m/s D) 9 m/s To'g'ri javob: A) 4 m/s ✔ 26. Dvigatel 20 s da 3000 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 150 W B) 60000 W C) 2980 W D) 300 W To'g'ri javob: A) 150 W ✔ 27. Dvigatel 3 s da 4140 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 4137 W B) 2760 W C) 12420 W D) 1380 W To'g'ri javob: D) 1380 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 98 28. 30 Ω va 5 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 4,29 Ω B) 25 Ω C) 150 Ω D) 35 Ω To'g'ri javob: D) 35 Ω✔ 29. 95 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 3 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 98 J B) 285 J C) 570 J D) 31,67 J To'g'ri javob: B) 285 J ✔ 30. Dvigatel 12 s da 12960 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 155520 W B) 12948 W C) 2160 W D) 1080 W To'g'ri javob: D) 1080 W ✔ 31. 8 Ω va 2 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 6 Ω B) 16 Ω C) 10 Ω D) 1,6 Ω To'g'ri javob: C) 10 Ω ✔ 32. Zanjirning bir qismi uchun Om qonuni qaysi? A) I = U + R B) I = U·R C) I = U/R D) I = R/U To'g'ri javob: C) I = U/R ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Chastota a) Gers (Hz) 2) Elektr qarshilik b) Dioptriya (dptr) 3) Induktivlik c) Genri (H) 4) Magnit oqimi d) Om (Ω) e) Nyuton (N) f) Veber (Wb) A) 1–a, 2–c, 3–d, 4–f B) 1–a, 2–d, 3–c, 4–e C) 1–f, 2–d, 3–c, 4–a D) 1–a, 2–d, 3–c, 4–f To'g'ri javob: D) 1–a, 2–d, 3–c, 4–f ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 99 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Arximed a) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch 2) Robert Guk b) Elektromagnit induksiya 3) Maks Plank c) Nurlanishning kvant gipotezasi 4) Albert Eynshteyn d) Elastiklik kuchi qonuni e) Atmosfera bosimini o'lchash f) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi A) 1–a, 2–f, 3–c, 4–d B) 1–a, 2–d, 3–c, 4–f C) 1–f, 2–c, 3–d, 4–a D) 1–d, 2–a, 3–f, 4–c To'g'ri javob: B) 1–a, 2–d, 3–c, 4–f✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Tok kuchi a) Paskal (Pa) 2) Bosim b) Gers (Hz) 3) Linzaning optik kuchi c) Dioptriya (dptr) 4) Kuchlanish d) Amper (A) e) Volt (V) f) Kelvin (K) A) 1–c, 2–a, 3–d, 4–e B) 1–d, 2–a, 3–c, 4–e C) 1–e, 2–a, 3–c, 4–d D) 1–e, 2–d, 3–c, 4–a To'g'ri javob: B) 1–d, 2–a, 3–c, 4–e ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 20 s da 25400 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 6 s da 10380 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 1270 W; b) 1730 W ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 10 kg suvni 20 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 4 kg suvni 66 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 840000 J; b) 1108800 J ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 43 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 45 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 430 N; b) 450 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 100 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 4 kg, tezligi 9 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 11 kg, tezligi 3 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 162 J; b) 49,5 J✔ 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 7 m, chastotasi 18 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 11 m, chastotasi 13 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 126 m/s; b) 143 m/s ✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 4 m³, massasi 2400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 2 m³, massasi 400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 600 kg/m³; b) 200 kg/m³ ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 6 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 6 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 25 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 9 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 36 m; b) 225 m ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Tebranish davri 5 s. Tebranish chastotasini toping. b) Tebranish davri 4 s. Tebranish chastotasini toping. Javob: a) 0,2 Hz; b) 0,25 Hz ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 15 s da 29850 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 10 s da 3500 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 1990 W; b) 350 W ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 46 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 33 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 460 N; b) 330 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 101 15-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Massasi 27 kg bo'lgan jismga 5 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 135 N B) 32 N C) 1350 N D) 5,4 N To'g'ri javob: A) 135 N✔ 2. Jism 3 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 8 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 11 m B) 0,38 m C) 24 m D) 48 m To'g'ri javob: C) 24 m ✔ 3. 4 Ω va 26 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 30 Ω B) 3,47 Ω C) 104 Ω D) 22 Ω To'g'ri javob: A) 30 Ω ✔ 4. «Kuchlanish» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Om (Ω) B) Volt (V) C) Kelvin (K) D) Amper (A) To'g'ri javob: B) Volt (V) ✔ 5. 2190 N kuch 1 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 2190 Pa B) 21900 Pa C) 2191 Pa D) 4381 Pa To'g'ri javob: A) 2190 Pa ✔ 6. Hajmi 15 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 300 N B) 150 N C) 15 N D) 1500 N To'g'ri javob: B) 150 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 102 7. «Gers (Hz)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Termodinamik harorat B) Chastota C) Induktivlik D) Bosim To'g'ri javob: B) Chastota✔ 8. Hajmi 24 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 24 N B) 480 N C) 240 N D) 2400 N To'g'ri javob: C) 240 N ✔ 9. Massasi 19 kg, tezligi 6 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 25 kg·m/s B) 342 kg·m/s C) 114 kg·m/s D) 3,17 kg·m/s To'g'ri javob: C) 114 kg·m/s ✔ 10. Atomning yadro (planetar) modelini kim taklif etgan? A) Mariya Kyuri B) Demokrit C) J. J. Tomson D) Ernest Rezerford To'g'ri javob: D) Ernest Rezerford ✔ 11. Guk qonuni formulasi qaysi? A) F = m·a B) p = ρgh C) F = k·x D) E = mc² To'g'ri javob: C) F = k·x ✔ 12. 5 Ω va 8 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 3 Ω B) 40 Ω C) 3,08 Ω D) 13 Ω To'g'ri javob: D) 13 Ω ✔ 13. Massasi 48 kg bo'lgan jismga 5 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 2400 N B) 9,6 N C) 240 N D) 53 N To'g'ri javob: C) 240 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 103 14. Avtomobil 380 m masofani 20 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 5,26 m/s B) 38 m/s C) 7600 m/s D) 19 m/s To'g'ri javob: D) 19 m/s✔ 15. Suvning 10 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 100000 Pa B) 10000 Pa C) 1000 Pa D) 100 Pa To'g'ri javob: A) 100000 Pa ✔ 16. SI tizimida termodinamik harorat birligi qaysi? A) Selsiy gradusi (°C) B) Farengeyt (°F) C) Joul (J) D) Kelvin (K) To'g'ri javob: D) Kelvin (K) ✔ 17. 65 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 26 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 1690 J B) 91 J C) 3380 J D) 2,5 J To'g'ri javob: A) 1690 J ✔ 18. Qarshiligi 3 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 7 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 0,43 V B) 42 V C) 10 V D) 21 V To'g'ri javob: D) 21 V ✔ 19. Avtomobil 96 m masofani 8 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 12 m/s B) 24 m/s C) 8,33 m/s D) 768 m/s To'g'ri javob: A) 12 m/s ✔ 20. 1610 N kuch 1 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 16100 Pa B) 3221 Pa C) 1610 Pa D) 1611 Pa To'g'ri javob: C) 1610 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 104 21. Suvning 8 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 800 Pa B) 80000 Pa C) 8000 Pa D) 80 Pa To'g'ri javob: B) 80000 Pa✔ 22. Suyuqlikning qaynash harorati tashqi bosim kamayganda qanday o'zgaradi? A) O'zgarmaydi B) Nolga teng bo'ladi C) Ortadi D) Pasayadi To'g'ri javob: D) Pasayadi ✔ 23. «Magnit oqimi» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Tesla (T) B) Veber (Wb) C) Kulon (C) D) Gers (Hz) To'g'ri javob: B) Veber (Wb) ✔ 24. 2 kg suvni 70 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 588000 J B) 8400 J C) 58800 J D) 294000 J To'g'ri javob: A) 588000 J ✔ 25. Hajmi 46 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 46 N B) 4600 N C) 920 N D) 460 N To'g'ri javob: D) 460 N ✔ 26. Massasi 12 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 0,92 kg·m/s B) 156 kg·m/s C) 25 kg·m/s D) 1014 kg·m/s To'g'ri javob: B) 156 kg·m/s ✔ 27. «Kuch» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Volt (V) B) Nyuton (N) C) Amper (A) D) Om (Ω) To'g'ri javob: B) Nyuton (N) ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 105 28. 77 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 23 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 3542 J B) 3,35 J C) 100 J D) 1771 J To'g'ri javob: D) 1771 J✔ 29. Elektr sig'im birligi qaysi? A) Kulon (C) B) Farad (F) C) Genri (H) D) Tesla (T) To'g'ri javob: B) Farad (F) ✔ 30. O'tkazgichdan 3 A tok 38 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 41 C B) 12,67 C C) 114 C D) 228 C To'g'ri javob: C) 114 C ✔ 31. Yaqindan ko'rmaslik (miopiya) qanday linza bilan tuzatiladi? A) Yig'uvchi (qavariq) linza bilan B) Prizma bilan C) Sochuvchi (botiq) linza bilan D) Yassi oyna bilan To'g'ri javob: C) Sochuvchi (botiq) linza bilan ✔ 32. Massasi 12 kg bo'lgan jism yerdan 6 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 720 J B) 126 J C) 360 J D) 72 J To'g'ri javob: A) 720 J ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Arximed kuchi a) F = ρ·g·V 2) Nyutonning II qonuni b) I = U/R 3) Elektr quvvati c) P = U·I 4) Zichlik d) ρ = m/V e) E = h·ν f) F = m·a A) 1–c, 2–f, 3–a, 4–d B) 1–a, 2–d, 3–c, 4–f C) 1–a, 2–f, 3–c, 4–d D) 1–a, 2–f, 3–b, 4–d To'g'ri javob: C) 1–a, 2–f, 3–c, 4–d ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 106 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Matematik mayatnik davri a) T = 2π√(l/g) 2) Quvvat b) E = h·ν 3) Foton energiyasi c) p = m·v 4) Jism impulsi d) A = F·s e) N = A/t f) F = ρ·g·V A) 1–a, 2–b, 3–e, 4–c B) 1–a, 2–c, 3–e, 4–b C) 1–a, 2–e, 3–c, 4–b D) 1–a, 2–e, 3–b, 4–c To'g'ri javob: D) 1–a, 2–e, 3–b, 4–c✔ 35. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Georg Om a) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari 2) Maykl Faradey b) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni 3) Sharl Kulon c) Elektromagnit induksiya 4) J. J. Tomson d) Atmosfera bosimini o'lchash e) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi f) Elektronning kashf etilishi A) 1–d, 2–c, 3–b, 4–f B) 1–e, 2–c, 3–f, 4–b C) 1–e, 2–c, 3–b, 4–d D) 1–e, 2–c, 3–b, 4–f To'g'ri javob: D) 1–e, 2–c, 3–b, 4–f ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 58 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 72 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 580 N; b) 720 N ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 31770 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 20100 N kuch 10 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 3530 Pa; b) 2010 Pa ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 4 kg suvni 53 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 5 kg suvni 25 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 890400 J; b) 525000 J ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 28 Ω va 22 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 18 Ω va 8 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 50 Ω; b) 26 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 107 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 13 Ω bo'lgan o'tkazgichga 130 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 170 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 10 A; b) 85 A✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 15 Ω va 24 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 5 Ω va 25 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 39 Ω; b) 30 Ω ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Suvning 13 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Suvning 1 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 130000 Pa; b) 10000 Pa ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 7 A tok 37 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 9 A tok 15 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 259 C; b) 135 C ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 18 Ω va 2 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 5 Ω va 2 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 20 Ω; b) 7 Ω ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 3 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 9 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 660 W; b) 990 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 108 16-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. To'lqin uzunligi 3 m, chastotasi 37 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 111 m/s B) 40 m/s C) 12,33 m/s D) 0,08 m/s To'g'ri javob: A) 111 m/s✔ 2. Hajmi 9 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 9 N B) 90 N C) 180 N D) 900 N To'g'ri javob: B) 90 N ✔ 3. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 140 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 1400 A B) 14 A C) 0,07 A D) 28 A To'g'ri javob: B) 14 A ✔ 4. SI tizimida tok kuchi birligi qaysi? A) Volt (V) B) Amper (A) C) Om (Ω) D) Kulon (C) To'g'ri javob: B) Amper (A) ✔ 5. Avtomobil 48 m masofani 2 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 48 m/s B) 4,17 m/s C) 96 m/s D) 24 m/s To'g'ri javob: D) 24 m/s ✔ 6. Massa va energiya ekvivalentligi formulasi qaysi? A) E = hν/c B) E = mgh C) E = mv²/2 D) E = mc² To'g'ri javob: D) E = mc² ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 109 7. Tebranish davri 2 s. Tebranish chastotasini toping. A) 2 Hz B) 4 Hz C) 1 Hz D) 0,5 Hz To'g'ri javob: D) 0,5 Hz✔ 8. Jeyms Chadvik qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni B) Neytronning kashf etilishi C) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi D) Butun olam tortishish qonuni To'g'ri javob: B) Neytronning kashf etilishi ✔ 9. 3380 N kuch 2 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 6760 Pa B) 3382 Pa C) 1690 Pa D) 16900 Pa To'g'ri javob: C) 1690 Pa ✔ 10. Massasi 57 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 570 N B) 57 N C) 5,7 N D) 5700 N To'g'ri javob: A) 570 N ✔ 11. Atom yadrosi qanday zarralardan tashkil topgan? A) Elektron va protonlardan B) Faqat elektronlardan C) Proton va neytronlardan D) Foton va elektronlardan To'g'ri javob: C) Proton va neytronlardan ✔ 12. Massasi 5 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 250 J B) 50 J C) 25 J D) 500 J To'g'ri javob: A) 250 J ✔ 13. Magnit induksiya birligi qaysi? A) Farad (F) B) Tesla (T) C) Veber (Wb) D) Genri (H) To'g'ri javob: B) Tesla (T) ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 110 14. Massasi 37 kg bo'lgan jismga 6 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 43 N B) 222 N C) 6,17 N D) 2220 N To'g'ri javob: B) 222 N✔ 15. «Tesla (T)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Modda miqdori B) Elektr qarshilik C) Tok kuchi D) Magnit induksiya To'g'ri javob: D) Magnit induksiya ✔ 16. 32800 N kuch 8 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 32808 Pa B) 41000 Pa C) 4100 Pa D) 262400 Pa To'g'ri javob: C) 4100 Pa ✔ 17. 8 kg suvni 30 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 33600 J B) 1008000 J C) 126000 J D) 100800 J To'g'ri javob: B) 1008000 J ✔ 18. Dvigatel 20 s da 18000 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 900 W B) 360000 W C) 17980 W D) 1800 W To'g'ri javob: A) 900 W ✔ 19. Massasi 18 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 180 kg·m/s B) 900 kg·m/s C) 1,8 kg·m/s D) 28 kg·m/s To'g'ri javob: A) 180 kg·m/s ✔ 20. «X-nurlar (rentgen nurlari)» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Vilgelm Rentgen B) Robert Guk C) Jeyms Chadvik D) Georg Om To'g'ri javob: A) Vilgelm Rentgen ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 111 21. Hajmi 19 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 19 N B) 1900 N C) 380 N D) 190 N To'g'ri javob: D) 190 N✔ 22. Avtomobil 138 m masofani 6 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 46 m/s B) 23 m/s C) 4,35 m/s D) 828 m/s To'g'ri javob: B) 23 m/s ✔ 23. Hajmi 3 m³, massasi 2300 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 766,67 kg/m³ B) 1,3 kg/m³ C) 6900 kg/m³ D) 1533,33 kg/m³ To'g'ri javob: A) 766,67 kg/m³ ✔ 24. Massasi 18 kg, tezligi 11 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 198 J B) 2178 J C) 99 J D) 1089 J To'g'ri javob: D) 1089 J ✔ 25. 7 kg suvni 47 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 138180 J B) 1381800 J C) 197400 J D) 29400 J To'g'ri javob: B) 1381800 J ✔ 26. 4 kg suvni 71 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 16800 J B) 119280 J C) 298200 J D) 1192800 J To'g'ri javob: D) 1192800 J ✔ 27. Massasi 8 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 512 J B) 32 J C) 64 J D) 256 J To'g'ri javob: D) 256 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 112 28. Kinetik energiya formulasi qaysi? A) Ek = k·x² B) Ek = m·g·h C) Ek = m·v²/2 D) Ek = m·v To'g'ri javob: C) Ek = m·v²/2✔ 29. Maks Plank qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi B) Nurlanishning kvant gipotezasi C) Butun olam tortishish qonuni D) Elektromagnit induksiya To'g'ri javob: B) Nurlanishning kvant gipotezasi ✔ 30. Dvigatel 20 s da 19400 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 1940 W B) 970 W C) 19380 W D) 388000 W To'g'ri javob: B) 970 W ✔ 31. Massasi 17 kg, tezligi 8 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 136 kg·m/s B) 2,12 kg·m/s C) 544 kg·m/s D) 25 kg·m/s To'g'ri javob: A) 136 kg·m/s ✔ 32. 10 Ω va 2 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 12 Ω B) 6 Ω C) 20 Ω D) 1,67 Ω To'g'ri javob: D) 1,67 Ω ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Zichlik a) E = h·ν 2) Mexanik ish b) ρ = m/V 3) Gidrostatik bosim c) N = A/t 4) Foton energiyasi d) Q = c·m·Δt e) p = ρ·g·h f) A = F·s A) 1–b, 2–e, 3–f, 4–a B) 1–b, 2–a, 3–e, 4–f C) 1–e, 2–f, 3–a, 4–b D) 1–b, 2–f, 3–e, 4–a To'g'ri javob: D) 1–b, 2–f, 3–e, 4–a ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 113 34. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Modda miqdori a) Genri (H) 2) Magnit oqimi b) Gers (Hz) 3) Magnit induksiya c) Tesla (T) 4) Induktivlik d) Mol (mol) e) Nyuton (N) f) Veber (Wb) A) 1–d, 2–f, 3–c, 4–a B) 1–d, 2–f, 3–a, 4–c C) 1–d, 2–b, 3–c, 4–a D) 1–f, 2–d, 3–c, 4–a To'g'ri javob: A) 1–d, 2–f, 3–c, 4–a✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Termodinamik harorat a) Kandela (cd) 2) Linzaning optik kuchi b) Dioptriya (dptr) 3) Elektr sig'im c) Farad (F) 4) Quvvat d) Kelvin (K) e) Volt (V) f) Vatt (W) A) 1–d, 2–b, 3–c, 4–f B) 1–b, 2–d, 3–c, 4–f C) 1–d, 2–b, 3–a, 4–f D) 1–d, 2–a, 3–c, 4–f To'g'ri javob: A) 1–d, 2–b, 3–c, 4–f ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 10 kg, tezligi 6 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 10 kg, tezligi 11 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 60 kg·m/s; b) 110 kg·m/s ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 12 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 20 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 144 kg·m/s; b) 260 kg·m/s ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 20 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 36 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 200 N; b) 360 N ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 40 kg bo'lgan jismga 10 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 47 kg bo'lgan jismga 7 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 400 N; b) 329 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 114 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 6 kg, tezligi 9 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. b) Massasi 2 kg, tezligi 3 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. Javob: a) 243 J; b) 9 J✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 4 m, chastotasi 47 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 14 m, chastotasi 37 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 188 m/s; b) 518 m/s ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 9 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 1 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 990 W; b) 12 W ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 10 A tok 48 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 5 A tok 10 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 480 C; b) 50 C ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 12 Ω va 10 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 4 Ω va 10 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 5,45 Ω; b) 2,86 Ω ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 21 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 13 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 25 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 6 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 273 m; b) 150 m ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 115 17-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Massasi 12 kg, tezligi 7 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 294 J B) 42 J C) 588 J D) 84 J To'g'ri javob: A) 294 J✔ 2. Potensial energiya (Yer tortishish maydonida) formulasi qaysi? A) Ep = q·U B) Ep = m·v²/2 C) Ep = F·s D) Ep = m·g·h To'g'ri javob: D) Ep = m·g·h ✔ 3. Massasi 2 kg bo'lgan jism yerdan 26 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 520 J B) 260 J C) 46 J D) 52 J To'g'ri javob: A) 520 J ✔ 4. Dvigatel 17 s da 22270 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 378590 W B) 22253 W C) 2620 W D) 1310 W To'g'ri javob: D) 1310 W ✔ 5. O'tkazgichdan 5 A tok 12 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 60 C B) 17 C C) 2,4 C D) 120 C To'g'ri javob: A) 60 C ✔ 6. Massasi 6 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 507 kg·m/s B) 78 kg·m/s C) 0,46 kg·m/s D) 19 kg·m/s To'g'ri javob: B) 78 kg·m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 116 7. «Dioptriya (dptr)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Elektr qarshilik B) Linzaning optik kuchi C) Impuls D) Termodinamik harorat To'g'ri javob: B) Linzaning optik kuchi✔ 8. «Radioaktivlik hodisasi» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Anri Bekkerel B) Vilgelm Rentgen C) Galileo Galiley D) Maykl Faradey To'g'ri javob: A) Anri Bekkerel ✔ 9. «Genri (H)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Elektr sig'im B) Magnit oqimi C) Induktivlik D) Ish va energiya To'g'ri javob: C) Induktivlik ✔ 10. «Tok kuchi» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) kg·m/s B) Genri (H) C) Nyuton (N) D) Amper (A) To'g'ri javob: D) Amper (A) ✔ 11. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 150 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 30 A B) 0,07 A C) 15 A D) 1500 A To'g'ri javob: C) 15 A ✔ 12. 20 Ω va 21 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 1 Ω B) 41 Ω C) 420 Ω D) 10,24 Ω To'g'ri javob: B) 41 Ω ✔ 13. O'tkazgichdan 3 A tok 55 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 165 C B) 18,33 C C) 330 C D) 58 C To'g'ri javob: A) 165 C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 117 14. Jism 12 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 7 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 168 m B) 1,71 m C) 84 m D) 19 m To'g'ri javob: C) 84 m✔ 15. «Neytronning kashf etilishi» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Galileo Galiley B) Georg Om C) Jeyms Chadvik D) J. J. Tomson To'g'ri javob: C) Jeyms Chadvik ✔ 16. To'lqin uzunligi 16 m, chastotasi 26 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 416 m/s B) 1,62 m/s C) 0,62 m/s D) 42 m/s To'g'ri javob: A) 416 m/s ✔ 17. Mendeleyev–Klapeyron tenglamasi qaysi? A) Q = cmΔt B) pV = (m/M)RT C) p = ρgh D) F = ma To'g'ri javob: B) pV = (m/M)RT ✔ 18. «Elektr qarshilik» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Om (Ω) B) Veber (Wb) C) Nyuton (N) D) Kandela (cd) To'g'ri javob: A) Om (Ω) ✔ 19. Massasi 9 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 36 kg·m/s B) 2,25 kg·m/s C) 13 kg·m/s D) 72 kg·m/s To'g'ri javob: A) 36 kg·m/s ✔ 20. Hajmi 3 m³, massasi 1700 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 566,67 kg/m³ B) 5100 kg/m³ C) 1,76 kg/m³ D) 1133,33 kg/m³ To'g'ri javob: A) 566,67 kg/m³ ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 118 21. Parallel ulangan o'tkazgichlarda qaysi kattalik bir xil bo'ladi? A) Tok kuchi B) Zaryad C) Kuchlanish D) Qarshilik To'g'ri javob: C) Kuchlanish✔ 22. Massasi 11 kg bo'lgan jism yerdan 23 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 253 J B) 133 J C) 1265 J D) 2530 J To'g'ri javob: D) 2530 J ✔ 23. 7 kg suvni 41 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 172200 J B) 1205400 J C) 120540 J D) 29400 J To'g'ri javob: B) 1205400 J ✔ 24. Jism 27 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 11 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 297 m B) 594 m C) 38 m D) 2,45 m To'g'ri javob: A) 297 m ✔ 25. Massasi 3 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 30 N B) 0,3 N C) 3 N D) 300 N To'g'ri javob: A) 30 N ✔ 26. Hajmi 5 m³, massasi 2700 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 13500 kg/m³ B) 540 kg/m³ C) 1080 kg/m³ D) 1,85 kg/m³ To'g'ri javob: B) 540 kg/m³ ✔ 27. O'tkazgichdan 5 A tok 23 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 28 C B) 4,6 C C) 230 C D) 115 C To'g'ri javob: D) 115 C ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 119 28. 8 kg suvni 61 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 256200 J B) 204960 J C) 33600 J D) 2049600 J To'g'ri javob: D) 2049600 J✔ 29. To'lqin uzunligi 9 m, chastotasi 7 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 0,78 m/s B) 63 m/s C) 1,29 m/s D) 16 m/s To'g'ri javob: B) 63 m/s ✔ 30. Avtomobil 273 m masofani 13 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 21 m/s B) 4,76 m/s C) 3549 m/s D) 42 m/s To'g'ri javob: A) 21 m/s ✔ 31. Suvning 11 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 110 Pa B) 110000 Pa C) 1100 Pa D) 11000 Pa To'g'ri javob: B) 110000 Pa ✔ 32. Massasi 7 kg bo'lgan jism yerdan 8 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 560 J B) 78 J C) 280 J D) 56 J To'g'ri javob: A) 560 J ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Linzaning optik kuchi a) Joul (J) 2) Ish va energiya b) Kelvin (K) 3) Bosim c) Farad (F) 4) Termodinamik harorat d) Nyuton (N) e) Dioptriya (dptr) f) Paskal (Pa) A) 1–e, 2–a, 3–f, 4–b B) 1–b, 2–a, 3–f, 4–e C) 1–f, 2–a, 3–e, 4–b D) 1–f, 2–e, 3–b, 4–a To'g'ri javob: A) 1–e, 2–a, 3–f, 4–b ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 120 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Jism impulsi a) Q = c·m·Δt 2) Isitish uchun issiqlik miqdori b) P = U·I 3) Nyutonning II qonuni c) N = A/t 4) Zichlik d) F = m·a e) p = m·v f) ρ = m/V A) 1–e, 2–a, 3–f, 4–d B) 1–d, 2–e, 3–f, 4–a C) 1–e, 2–a, 3–d, 4–f D) 1–c, 2–a, 3–d, 4–f To'g'ri javob: C) 1–e, 2–a, 3–d, 4–f✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Yorug'lik kuchi a) Genri (H) 2) Bosim b) Veber (Wb) 3) Induktivlik c) Vatt (W) 4) Quvvat d) Paskal (Pa) e) Kelvin (K) f) Kandela (cd) A) 1–f, 2–d, 3–a, 4–b B) 1–d, 2–a, 3–c, 4–f C) 1–c, 2–d, 3–a, 4–f D) 1–f, 2–d, 3–a, 4–c To'g'ri javob: D) 1–f, 2–d, 3–a, 4–c ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 17 kg bo'lgan jismga 3 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 15 kg bo'lgan jismga 8 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 51 N; b) 120 N ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 5 A tok 31 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 5 A tok 3 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 155 C; b) 15 C ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 17 m, chastotasi 44 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 20 m, chastotasi 4 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 748 m/s; b) 80 m/s ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 1880 N kuch 2 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 2430 N kuch 3 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 940 Pa; b) 810 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 121 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 27 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 11 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 11 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 2 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 297 m; b) 22 m✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 14 m, chastotasi 8 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 8 m, chastotasi 34 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 112 m/s; b) 272 m/s ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 10 kg suvni 33 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 3 kg suvni 19 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 1386000 J; b) 239400 J ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 5 A tok 46 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 7 A tok 51 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 230 C; b) 357 C ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 7 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 15 kg, tezligi 5 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 70 kg·m/s; b) 75 kg·m/s ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 m³, massasi 1200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 2 m³, massasi 800 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 600 kg/m³; b) 400 kg/m³ ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 122 18-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Massasi 14 kg, tezligi 10 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 140 kg·m/s B) 700 kg·m/s C) 24 kg·m/s D) 1,4 kg·m/s To'g'ri javob: A) 140 kg·m/s✔ 2. O'tkazgichdan 6 A tok 18 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 3 C B) 24 C C) 108 C D) 216 C To'g'ri javob: C) 108 C ✔ 3. Massasi 5 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 0,38 kg·m/s B) 18 kg·m/s C) 422,5 kg·m/s D) 65 kg·m/s To'g'ri javob: D) 65 kg·m/s ✔ 4. Avtomobil 230 m masofani 10 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 4,35 m/s B) 2300 m/s C) 23 m/s D) 46 m/s To'g'ri javob: C) 23 m/s ✔ 5. Massasi 19 kg, tezligi 2 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 21 kg·m/s B) 77 kg·m/s C) 9,5 kg·m/s D) 38 kg·m/s To'g'ri javob: D) 38 kg·m/s ✔ 6. Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 1 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 25 W B) 13 W C) 12 W D) 24 W To'g'ri javob: C) 12 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 123 7. Jism 12 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 8 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 96 m B) 192 m C) 1,5 m D) 20 m To'g'ri javob: A) 96 m✔ 8. «E = h·ν» formulasi nimani ifodalaydi? A) Foton energiyasi B) Arximed kuchi C) To'lqin tezligi D) Massa va energiya bog'lanishi To'g'ri javob: A) Foton energiyasi ✔ 9. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 120 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 12 A B) 0,08 A C) 1200 A D) 24 A To'g'ri javob: A) 12 A ✔ 10. Massasi 23 kg bo'lgan jismga 2 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 460 N B) 46 N C) 11,5 N D) 25 N To'g'ri javob: B) 46 N ✔ 11. Massasi 35 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 3,89 N B) 44 N C) 315 N D) 3150 N To'g'ri javob: C) 315 N ✔ 12. 8 kg suvni 64 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 33600 J B) 215040 J C) 268800 J D) 2150400 J To'g'ri javob: D) 2150400 J ✔ 13. 3 Ω va 12 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 2,4 Ω B) 36 Ω C) 15 Ω D) 9 Ω To'g'ri javob: C) 15 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 124 14. Hajmi 3 m³, massasi 1900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 633,33 kg/m³ B) 1,58 kg/m³ C) 5700 kg/m³ D) 1266,67 kg/m³ To'g'ri javob: A) 633,33 kg/m³✔ 15. «Q = I²·R·t» formulasi nimani ifodalaydi? A) Massa va energiya bog'lanishi B) Matematik mayatnik davri C) Elektr quvvati D) Joul–Lens qonuni To'g'ri javob: D) Joul–Lens qonuni ✔ 16. Massasi 67 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 670 N B) 6700 N C) 6,7 N D) 67 N To'g'ri javob: A) 670 N ✔ 17. 32850 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 32859 Pa B) 36500 Pa C) 295650 Pa D) 3650 Pa To'g'ri javob: D) 3650 Pa ✔ 18. 22750 N kuch 5 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 113750 Pa B) 45500 Pa C) 22755 Pa D) 4550 Pa To'g'ri javob: D) 4550 Pa ✔ 19. «Guk qonuni» formulasi qaysi? A) F = k·x B) p = F/S C) F = ρ·g·V D) v = λ·ν To'g'ri javob: A) F = k·x ✔ 20. Izoxorik jarayonda qaysi kattalik o'zgarmaydi? A) Hajm B) Ichki energiya C) Bosim D) Harorat To'g'ri javob: A) Hajm ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 125 21. «Butun olam tortishish qonuni» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Robert Guk B) Galileo Galiley C) Isaak Nyuton D) Jeyms Chadvik To'g'ri javob: C) Isaak Nyuton✔ 22. Massasi 3 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 0,25 kg·m/s B) 216 kg·m/s C) 36 kg·m/s D) 15 kg·m/s To'g'ri javob: C) 36 kg·m/s ✔ 23. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 190 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 19 A B) 0,05 A C) 38 A D) 1900 A To'g'ri javob: A) 19 A ✔ 24. 3 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 15 Ω B) 36 Ω C) 7,5 Ω D) 2,4 Ω To'g'ri javob: D) 2,4 Ω ✔ 25. «Elektromagnit induksiya» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Sharl Kulon B) Blez Paskal C) Maykl Faradey D) Isaak Nyuton To'g'ri javob: C) Maykl Faradey ✔ 26. «E = m·c²» formulasi nimani ifodalaydi? A) Massa va energiya bog'lanishi B) Matematik mayatnik davri C) Potensial energiya D) Tekis harakatda yo'l To'g'ri javob: A) Massa va energiya bog'lanishi ✔ 27. Avtomobil 117 m masofani 9 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 7,69 m/s B) 13 m/s C) 1053 m/s D) 26 m/s To'g'ri javob: B) 13 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 126 28. Jism 16 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 12 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 192 m B) 28 m C) 1,33 m D) 384 m To'g'ri javob: A) 192 m✔ 29. Massasi 5 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 20 J B) 80 J C) 40 J D) 10 J To'g'ri javob: C) 40 J ✔ 30. «Atomning yadro (planetar) modeli» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Ernest Rezerford B) Sharl Kulon C) Isaak Nyuton D) Vilgelm Rentgen To'g'ri javob: A) Ernest Rezerford ✔ 31. Qarshiligi 44 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 4 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 48 V B) 11 V C) 352 V D) 176 V To'g'ri javob: D) 176 V ✔ 32. Massasi 39 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 39 N B) 3900 N C) 3,9 N D) 390 N To'g'ri javob: D) 390 N ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Elektr qarshilik a) Kandela (cd) 2) Impuls b) Om (Ω) 3) Quvvat c) Veber (Wb) 4) Magnit oqimi d) kg·m/s e) Kelvin (K) f) Vatt (W) A) 1–b, 2–d, 3–e, 4–c B) 1–b, 2–d, 3–f, 4–c C) 1–b, 2–f, 3–d, 4–c D) 1–b, 2–d, 3–a, 4–c To'g'ri javob: B) 1–b, 2–d, 3–f, 4–c ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 127 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Arximed kuchi a) F = ρ·g·V 2) To'lqin tezligi b) ρ = m/V 3) Matematik mayatnik davri c) v = λ·ν 4) Zichlik d) E = m·g·h e) T = 2π√(l/g) f) p = F/S A) 1–a, 2–c, 3–e, 4–b B) 1–a, 2–c, 3–e, 4–f C) 1–a, 2–e, 3–c, 4–b D) 1–c, 2–a, 3–b, 4–e To'g'ri javob: A) 1–a, 2–c, 3–e, 4–b✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Bosim a) Gers (Hz) 2) Elektr qarshilik b) Kelvin (K) 3) Yorug'lik kuchi c) Paskal (Pa) 4) Modda miqdori d) Mol (mol) e) Kandela (cd) f) Om (Ω) A) 1–c, 2–f, 3–e, 4–d B) 1–c, 2–f, 3–d, 4–e C) 1–c, 2–e, 3–f, 4–d D) 1–f, 2–c, 3–e, 4–d To'g'ri javob: A) 1–c, 2–f, 3–e, 4–d ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 7 kg suvni 41 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 7 kg suvni 34 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 1205400 J; b) 999600 J ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 8 kg suvni 27 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 9 kg suvni 70 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 907200 J; b) 2646000 J ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 m³, massasi 2400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 3 m³, massasi 3000 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 1200 kg/m³; b) 1000 kg/m³ ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 2 kg bo'lgan jism yerdan 14 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 2 kg bo'lgan jism yerdan 27 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 280 J; b) 540 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 128 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 10760 N kuch 4 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 25920 N kuch 8 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 2690 Pa; b) 3240 Pa✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 38 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 26 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 39 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 11 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 988 J; b) 429 J ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 37530 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 7280 N kuch 7 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 4170 Pa; b) 1040 Pa ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 10 kg suvni 56 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 8 kg suvni 13 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 2352000 J; b) 436800 J ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 4 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 16 V; b) 20 V ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) To'lqin uzunligi 19 m, chastotasi 37 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. b) To'lqin uzunligi 3 m, chastotasi 42 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. Javob: a) 703 m/s; b) 126 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 129 19-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 210 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,02 A B) 84 A C) 1050 A D) 42 A To'g'ri javob: D) 42 A✔ 2. «Zichlik» formulasi qaysi? A) ρ = m/V B) E = m·c² C) A = F·s D) p = ρ·g·h To'g'ri javob: A) ρ = m/V ✔ 3. Massasi 18 kg bo'lgan jismga 7 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 2,57 N B) 1260 N C) 126 N D) 25 N To'g'ri javob: C) 126 N ✔ 4. O'tkazgichdan 7 A tok 38 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 45 C B) 5,43 C C) 532 C D) 266 C To'g'ri javob: D) 266 C ✔ 5. «Matematik mayatnik davri» formulasi qaysi? A) T = 2π√(l/g) B) F = k·x C) E = h·ν D) Q = c·m·Δt To'g'ri javob: A) T = 2π√(l/g) ✔ 6. 8 kg suvni 5 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 21000 J B) 168000 J C) 16800 J D) 33600 J To'g'ri javob: B) 168000 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 130 7. Tebranish davri 0,1 s. Tebranish chastotasini toping. A) 20 Hz B) 10 Hz C) 0,1 Hz D) 0,2 Hz To'g'ri javob: B) 10 Hz✔ 8. «F = ρ·g·V» formulasi nimani ifodalaydi? A) Elektr quvvati B) Quvvat C) Guk qonuni D) Arximed kuchi To'g'ri javob: D) Arximed kuchi ✔ 9. 29 Ω va 19 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 11,48 Ω B) 10 Ω C) 48 Ω D) 551 Ω To'g'ri javob: C) 48 Ω ✔ 10. Broun harakati nimani isbotlaydi? A) Elektronlar mavjudligini B) Yerning aylanishini C) Molekulalarning tartibsiz issiqlik harakatini D) Yorug'lik to'lqin ekanini To'g'ri javob: C) Molekulalarning tartibsiz issiqlik harakatini ✔ 11. Avtomobil 52 m masofani 4 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 13 m/s B) 26 m/s C) 208 m/s D) 7,69 m/s To'g'ri javob: A) 13 m/s ✔ 12. Qarshiligi 4 Ω bo'lgan o'tkazgichga 200 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,02 A B) 100 A C) 50 A D) 800 A To'g'ri javob: C) 50 A ✔ 13. 2 Ω va 6 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 4 Ω B) 1,5 Ω C) 12 Ω D) 8 Ω To'g'ri javob: B) 1,5 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 131 14. Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 160 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 320 A B) 0,01 A C) 80 A D) 160 A To'g'ri javob: C) 80 A✔ 15. Massasi 18 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 1296 kg·m/s B) 30 kg·m/s C) 1,5 kg·m/s D) 216 kg·m/s To'g'ri javob: D) 216 kg·m/s ✔ 16. Massasi 6 kg, tezligi 9 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 54 J B) 486 J C) 243 J D) 27 J To'g'ri javob: C) 243 J ✔ 17. Avtomobil 280 m masofani 14 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 40 m/s B) 5 m/s C) 20 m/s D) 3920 m/s To'g'ri javob: C) 20 m/s ✔ 18. Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 170 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 170 A B) 340 A C) 85 A D) 0,01 A To'g'ri javob: C) 85 A ✔ 19. O'tkazgichdan 4 A tok 57 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 228 C B) 456 C C) 61 C D) 14,25 C To'g'ri javob: A) 228 C ✔ 20. «E = m·v²/2» formulasi nimani ifodalaydi? A) Zanjir qismi uchun Om qonuni B) Joul–Lens qonuni C) Elektr quvvati D) Kinetik energiya To'g'ri javob: D) Kinetik energiya ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 132 21. Massasi 7 kg bo'lgan jismga 4 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 280 N B) 28 N C) 1,75 N D) 11 N To'g'ri javob: B) 28 N✔ 22. Massasi 14 kg, tezligi 14 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 1372 kg·m/s B) 1 kg·m/s C) 28 kg·m/s D) 196 kg·m/s To'g'ri javob: D) 196 kg·m/s ✔ 23. «Induktivlik» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) kg·m/s B) Tesla (T) C) Gers (Hz) D) Genri (H) To'g'ri javob: D) Genri (H) ✔ 24. 30 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 14 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 44 J B) 2,14 J C) 840 J D) 420 J To'g'ri javob: D) 420 J ✔ 25. 4 kg suvni 14 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 235200 J B) 58800 J C) 16800 J D) 23520 J To'g'ri javob: A) 235200 J ✔ 26. To'lqin uzunligi 18 m, chastotasi 7 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 126 m/s B) 2,57 m/s C) 25 m/s D) 0,39 m/s To'g'ri javob: A) 126 m/s ✔ 27. Dvigatel 8 s da 1360 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 340 W B) 1352 W C) 170 W D) 10880 W To'g'ri javob: C) 170 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 133 28. «Kulon (C)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Chastota B) Elektr qarshilik C) Kuch D) Elektr zaryadi To'g'ri javob: D) Elektr zaryadi✔ 29. Massasi 14 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 224 J B) 56 J C) 112 J D) 28 J To'g'ri javob: C) 112 J ✔ 30. To'lqin uzunligi 5 m, chastotasi 27 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 135 m/s B) 0,19 m/s C) 5,4 m/s D) 32 m/s To'g'ri javob: A) 135 m/s ✔ 31. 15780 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 2630 Pa B) 15786 Pa C) 26300 Pa D) 94680 Pa To'g'ri javob: A) 2630 Pa ✔ 32. Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 3 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 223 W B) 73,33 W C) 1320 W D) 660 W To'g'ri javob: D) 660 W ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Sharl Kulon a) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi 2) Arximed b) Atmosfera bosimini o'lchash 3) Albert Eynshteyn c) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch 4) Vilgelm Rentgen d) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni e) Atomning yadro (planetar) modeli f) X-nurlar (rentgen nurlari) A) 1–d, 2–c, 3–b, 4–f B) 1–c, 2–d, 3–a, 4–f C) 1–d, 2–a, 3–c, 4–f D) 1–d, 2–c, 3–a, 4–f To'g'ri javob: D) 1–d, 2–c, 3–a, 4–f ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 134 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Galileo Galiley a) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi 2) Ernest Rezerford b) Atomning yadro (planetar) modeli 3) Albert Eynshteyn c) Atmosfera bosimini o'lchash 4) Evanjelista Torrichelli d) Suyuqlikka botirilgan jismga ta'sir etuvchi itaruvchi kuch e) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari f) Butun olam tortishish qonuni A) 1–e, 2–b, 3–a, 4–d B) 1–e, 2–a, 3–b, 4–c C) 1–b, 2–e, 3–a, 4–c D) 1–e, 2–b, 3–a, 4–c To'g'ri javob: D) 1–e, 2–b, 3–a, 4–c✔ 35. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Kuch a) Tesla (T) 2) Yorug'lik kuchi b) Nyuton (N) 3) Magnit induksiya c) Dioptriya (dptr) 4) Linzaning optik kuchi d) Mol (mol) e) Kandela (cd) f) Volt (V) A) 1–b, 2–e, 3–d, 4–c B) 1–e, 2–a, 3–b, 4–c C) 1–b, 2–c, 3–e, 4–a D) 1–b, 2–e, 3–a, 4–c To'g'ri javob: D) 1–b, 2–e, 3–a, 4–c ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 12 kg bo'lgan jism yerdan 16 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 7 kg bo'lgan jism yerdan 6 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 1920 J; b) 420 J ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 14 Ω va 10 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 30 Ω va 9 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 24 Ω; b) 39 Ω ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 220 m masofani 11 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 340 m masofani 17 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 20 m/s; b) 20 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 135 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 43 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 26 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 430 N; b) 260 N✔ 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Suvning 7 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Suvning 4 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 70000 Pa; b) 40000 Pa ✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 2 Ω va 15 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 4 Ω va 30 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 17 Ω; b) 34 Ω ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 47 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 23 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 94 V; b) 207 V ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 3 m³, massasi 1900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 1 m³, massasi 1400 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 633,33 kg/m³; b) 1400 kg/m³ ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Dvigatel 18 s da 16920 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. b) Dvigatel 18 s da 22860 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. Javob: a) 940 W; b) 1270 W ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Suvning 2 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Suvning 15 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 20000 Pa; b) 150000 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 136 20-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. «Quvvat» formulasi qaysi? A) s = v·t B) N = A/t C) p = F/S D) E = m·g·h To'g'ri javob: B) N = A/t✔ 2. Hajmi 5 m³, massasi 2200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 2,27 kg/m³ B) 440 kg/m³ C) 880 kg/m³ D) 11000 kg/m³ To'g'ri javob: B) 440 kg/m³ ✔ 3. Suvning 13 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 130 Pa B) 1300 Pa C) 13000 Pa D) 130000 Pa To'g'ri javob: D) 130000 Pa ✔ 4. Havoda tovush tezligi taxminan qanchaga teng? A) 1500 m/s B) 340 m/s C) 34 m/s D) 3·10⁸ m/s To'g'ri javob: B) 340 m/s ✔ 5. Tebranish davri 0,2 s. Tebranish chastotasini toping. A) 0,2 Hz B) 5 Hz C) 10 Hz D) 0,4 Hz To'g'ri javob: B) 5 Hz ✔ 6. Suvning 3 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 30 Pa B) 300 Pa C) 30000 Pa D) 3000 Pa To'g'ri javob: C) 30000 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 137 7. Massasi 7 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 0,54 kg·m/s B) 591,5 kg·m/s C) 20 kg·m/s D) 91 kg·m/s To'g'ri javob: D) 91 kg·m/s✔ 8. Massasi 28 kg bo'lgan jismga 1 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 29 N B) 28 N C) 57 N D) 280 N To'g'ri javob: B) 28 N ✔ 9. O'tkazgichdan 5 A tok 37 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 370 C B) 7,4 C C) 42 C D) 185 C To'g'ri javob: D) 185 C ✔ 10. Jism 21 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 20 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 840 m B) 41 m C) 1,05 m D) 420 m To'g'ri javob: D) 420 m ✔ 11. 15 Ω va 4 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 60 Ω B) 19 Ω C) 11 Ω D) 3,16 Ω To'g'ri javob: B) 19 Ω ✔ 12. 32 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 14 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 448 J B) 896 J C) 2,29 J D) 46 J To'g'ri javob: A) 448 J ✔ 13. To'lqin uzunligi 13 m, chastotasi 38 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 2,92 m/s B) 51 m/s C) 494 m/s D) 0,34 m/s To'g'ri javob: C) 494 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 138 14. Massasi 9 kg bo'lgan jism yerdan 10 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 100 J B) 450 J C) 90 J D) 900 J To'g'ri javob: D) 900 J✔ 15. 4 Ω va 25 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 21 Ω B) 100 Ω C) 3,45 Ω D) 29 Ω To'g'ri javob: D) 29 Ω ✔ 16. 13880 N kuch 4 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 55520 Pa B) 3470 Pa C) 13884 Pa D) 34700 Pa To'g'ri javob: B) 3470 Pa ✔ 17. Massasi 46 kg bo'lgan jismga 3 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 1380 N B) 138 N C) 15,33 N D) 49 N To'g'ri javob: B) 138 N ✔ 18. Dvigatel 18 s da 3420 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 3402 W B) 190 W C) 61560 W D) 380 W To'g'ri javob: B) 190 W ✔ 19. Dvigatel 4 s da 4400 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 4396 W B) 1100 W C) 17600 W D) 2200 W To'g'ri javob: B) 1100 W ✔ 20. Inson qulog'i eshitadigan tovush chastotalari oralig'i qaysi? A) Taxminan 16 (20) Hz dan 20 000 Hz gacha B) 1 Hz dan 10 Hz gacha C) Faqat 1000 Hz D) 100 000 Hz dan yuqori To'g'ri javob: A) Taxminan 16 (20) Hz dan 20 000 Hz gacha ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 139 21. 3 Ω va 4 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 7 Ω B) 1,71 Ω C) 12 Ω D) 3,5 Ω To'g'ri javob: B) 1,71 Ω✔ 22. Avtomobil 66 m masofani 6 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 11 m/s B) 9,09 m/s C) 22 m/s D) 396 m/s To'g'ri javob: A) 11 m/s ✔ 23. Massasi 2 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 20 N B) 2 N C) 0,2 N D) 200 N To'g'ri javob: A) 20 N ✔ 24. Suvning 20 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 200000 Pa B) 2000 Pa C) 20000 Pa D) 200 Pa To'g'ri javob: A) 200000 Pa ✔ 25. 27 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 28 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 0,96 J B) 1512 J C) 55 J D) 756 J To'g'ri javob: D) 756 J ✔ 26. SI tizimida ish va energiya birligi qaysi? A) Nyuton (N) B) Joul (J) C) Vatt (W) D) Kelvin (K) To'g'ri javob: B) Joul (J) ✔ 27. Massasi 39 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 3510 N B) 48 N C) 351 N D) 4,33 N To'g'ri javob: C) 351 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 140 28. Galileo Galiley qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Atomning yadro (planetar) modeli B) Elektromagnit induksiya C) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari D) Nurlanishning kvant gipotezasi To'g'ri javob: C) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari✔ 29. «Potensial energiya» formulasi qaysi? A) A = F·s B) E = m·g·h C) F = ρ·g·V D) E = m·c² To'g'ri javob: B) E = m·g·h ✔ 30. Hajmi 4 m³, massasi 1500 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 750 kg/m³ B) 2,67 kg/m³ C) 6000 kg/m³ D) 375 kg/m³ To'g'ri javob: D) 375 kg/m³ ✔ 31. Massasi 35 kg bo'lgan jismga 1 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 350 N B) 36 N C) 35 N D) 71 N To'g'ri javob: C) 35 N ✔ 32. Massasi 45 kg bo'lgan jismga 3 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 48 N B) 1350 N C) 135 N D) 15 N To'g'ri javob: C) 135 N ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Magnit oqimi a) Joul (J) 2) Modda miqdori b) Gers (Hz) 3) Ish va energiya c) Mol (mol) 4) Termodinamik harorat d) Veber (Wb) e) Tesla (T) f) Kelvin (K) A) 1–f, 2–c, 3–d, 4–a B) 1–a, 2–d, 3–f, 4–c C) 1–d, 2–c, 3–f, 4–a D) 1–d, 2–c, 3–a, 4–f To'g'ri javob: D) 1–d, 2–c, 3–a, 4–f ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 141 34. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Arximed kuchi a) I = U/R 2) Potensial energiya b) E = m·g·h 3) Foton energiyasi c) F = ρ·g·V 4) Kinetik energiya d) Q = I²·R·t e) E = h·ν f) E = m·v²/2 A) 1–c, 2–b, 3–e, 4–f B) 1–c, 2–b, 3–e, 4–a C) 1–f, 2–e, 3–b, 4–c D) 1–b, 2–e, 3–f, 4–c To'g'ri javob: A) 1–c, 2–b, 3–e, 4–f✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Gidrostatik bosim a) F = ρ·g·V 2) Arximed kuchi b) Q = c·m·Δt 3) Isitish uchun issiqlik miqdori c) E = m·c² 4) Quvvat d) N = A/t e) p = ρ·g·h f) Q = I²·R·t A) 1–e, 2–b, 3–a, 4–d B) 1–e, 2–a, 3–b, 4–d C) 1–e, 2–c, 3–b, 4–d D) 1–e, 2–f, 3–b, 4–d To'g'ri javob: B) 1–e, 2–a, 3–b, 4–d ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 4 kg bo'lgan jism yerdan 16 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 8 kg bo'lgan jism yerdan 30 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 640 J; b) 2400 J ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 1 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 3 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 110 W; b) 660 W ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 8 A tok 7 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 2 A tok 57 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 56 C; b) 114 C ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 41 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 21 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 410 N; b) 210 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 142 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) O'tkazgichdan 6 A tok 39 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. b) O'tkazgichdan 7 A tok 43 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. Javob: a) 234 C; b) 301 C✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 29 kg bo'lgan jismga 8 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 15 kg bo'lgan jismga 6 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 232 N; b) 90 N ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 60 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 11 Ω bo'lgan o'tkazgichga 220 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 30 A; b) 20 A ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 10 Ω va 3 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 10 Ω va 6 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 2,31 Ω; b) 3,75 Ω ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 13 Ω va 13 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 15 Ω va 3 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 26 Ω; b) 18 Ω ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Tebranish davri 2 s. Tebranish chastotasini toping. b) Tebranish davri 0,2 s. Tebranish chastotasini toping. Javob: a) 0,5 Hz; b) 5 Hz ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 143 21-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. 100 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 2 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 102 J B) 50 J C) 400 J D) 200 J To'g'ri javob: D) 200 J✔ 2. Massasi 7 kg bo'lgan jism yerdan 21 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 1470 J B) 147 J C) 735 J D) 91 J To'g'ri javob: A) 1470 J ✔ 3. Massasi 30 kg bo'lgan jismga 8 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 38 N B) 3,75 N C) 240 N D) 2400 N To'g'ri javob: C) 240 N ✔ 4. Jism 12 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 4 s da qancha masofa bosib o'tadi? A) 3 m B) 96 m C) 16 m D) 48 m To'g'ri javob: D) 48 m ✔ 5. «Elektronning kashf etilishi» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Ernest Rezerford B) Albert Eynshteyn C) J. J. Tomson D) Sharl Kulon To'g'ri javob: C) J. J. Tomson ✔ 6. 24840 N kuch 9 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 27600 Pa B) 24849 Pa C) 2760 Pa D) 223560 Pa To'g'ri javob: C) 2760 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 144 7. Neytronni kim kashf etgan? A) Enriko Fermi B) Nils Bor C) Jeyms Chadvik D) Ernest Rezerford To'g'ri javob: C) Jeyms Chadvik✔ 8. Albert Eynshteyn qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi B) Butun olam tortishish qonuni C) Atomning yadro (planetar) modeli D) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari To'g'ri javob: A) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi ✔ 9. SI tizimida kuch birligi qaysi? A) Paskal (Pa) B) Joul (J) C) Nyuton (N) D) Vatt (W) To'g'ri javob: C) Nyuton (N) ✔ 10. «F = m·a» formulasi nimani ifodalaydi? A) To'lqin tezligi B) Nyutonning II qonuni C) Zanjir qismi uchun Om qonuni D) Bosim To'g'ri javob: B) Nyutonning II qonuni ✔ 11. To'lqin uzunligi 14 m, chastotasi 35 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 49 m/s B) 0,4 m/s C) 2,5 m/s D) 490 m/s To'g'ri javob: D) 490 m/s ✔ 12. Massasi 5 kg bo'lgan jismga 5 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 1 N B) 10 N C) 250 N D) 25 N To'g'ri javob: D) 25 N ✔ 13. Massasi 13 kg, tezligi 4 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 104 J B) 52 J C) 26 J D) 208 J To'g'ri javob: A) 104 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 145 14. O'tkazgichdan 8 A tok 27 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 216 C B) 432 C C) 35 C D) 3,38 C To'g'ri javob: A) 216 C✔ 15. To'lqin uzunligi 19 m, chastotasi 3 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 6,33 m/s B) 57 m/s C) 22 m/s D) 0,16 m/s To'g'ri javob: B) 57 m/s ✔ 16. Massasi 21 kg bo'lgan jismga 4 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 5,25 N B) 840 N C) 84 N D) 25 N To'g'ri javob: C) 84 N ✔ 17. 71 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 24 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 95 J B) 3408 J C) 2,96 J D) 1704 J To'g'ri javob: D) 1704 J ✔ 18. Kulon qonuni nimani ifodalaydi? A) Ikki nuqtaviy zaryad orasidagi o'zaro ta'sir kuchini B) Tok kuchi va kuchlanish bog'lanishini C) Yorug'lik sinishini D) Magnit induksiyani To'g'ri javob: A) Ikki nuqtaviy zaryad orasidagi o'zaro ta'sir kuchini ✔ 19. 28 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 5 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 140 J B) 280 J C) 33 J D) 5,6 J To'g'ri javob: A) 140 J ✔ 20. Dvigatel 4 s da 7680 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 1920 W B) 30720 W C) 7676 W D) 3840 W To'g'ri javob: A) 1920 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 146 21. Qarshiligi 9 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 1 V B) 81 V C) 18 V D) 162 V To'g'ri javob: B) 81 V✔ 22. «Veber (Wb)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Kuchlanish B) Impuls C) Magnit oqimi D) Yorug'lik kuchi To'g'ri javob: C) Magnit oqimi ✔ 23. Izobarik jarayonda qaysi kattalik o'zgarmaydi? A) Energiya B) Bosim C) Harorat D) Hajm To'g'ri javob: B) Bosim ✔ 24. Massasi 53 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 5,3 N B) 53 N C) 530 N D) 5300 N To'g'ri javob: C) 530 N ✔ 25. Paskal qonuniga ko'ra suyuqlik yoki gazga berilgan bosim qanday uzatiladi? A) Faqat pastga uzatiladi B) Umuman uzatilmaydi C) Faqat yuqoriga uzatiladi D) Har tomonga o'zgarishsiz uzatiladi To'g'ri javob: D) Har tomonga o'zgarishsiz uzatiladi ✔ 26. 6 Ω va 20 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 13 Ω B) 120 Ω C) 4,62 Ω D) 26 Ω To'g'ri javob: C) 4,62 Ω ✔ 27. 27 Ω va 28 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 13,75 Ω B) 1 Ω C) 55 Ω D) 756 Ω To'g'ri javob: C) 55 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 147 28. Hajmi 18 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 360 N B) 1800 N C) 180 N D) 18 N To'g'ri javob: C) 180 N✔ 29. Hajmi 1 m³, massasi 1000 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 1 kg/m³ B) 2000 kg/m³ C) 1000 kg/m³ D) 2001 kg/m³ To'g'ri javob: C) 1000 kg/m³ ✔ 30. Avtomobil 140 m masofani 14 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. A) 10 m/s B) 20 m/s C) 21 m/s D) 1960 m/s To'g'ri javob: A) 10 m/s ✔ 31. Yorug'likning qaytish qonuniga ko'ra: A) Qaytish burchagi har doim 90° B) Yorug'lik qaytmaydi C) Tushish burchagi qaytish burchagiga teng D) Tushish burchagi sinish burchagiga teng To'g'ri javob: C) Tushish burchagi qaytish burchagiga teng ✔ 32. Kuchlanishi 24 V bo'lgan zanjirdan 1 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 24 W B) 49 W C) 48 W D) 25 W To'g'ri javob: A) 24 W ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Massa va energiya bog'lanishi a) F = k·x 2) Zichlik b) Q = I²·R·t 3) Guk qonuni c) F = ρ·g·V 4) Arximed kuchi d) E = m·c² e) N = A/t f) ρ = m/V A) 1–f, 2–c, 3–a, 4–d B) 1–d, 2–f, 3–b, 4–c C) 1–d, 2–c, 3–a, 4–f D) 1–d, 2–f, 3–a, 4–c To'g'ri javob: D) 1–d, 2–f, 3–a, 4–c ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 148 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Georg Om a) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi 2) Sharl Kulon b) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari 3) Robert Guk c) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi 4) Evanjelista Torrichelli d) Elastiklik kuchi qonuni e) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni f) Atmosfera bosimini o'lchash A) 1–c, 2–e, 3–f, 4–d B) 1–c, 2–e, 3–d, 4–f C) 1–f, 2–e, 3–d, 4–c D) 1–b, 2–e, 3–d, 4–f To'g'ri javob: B) 1–c, 2–e, 3–d, 4–f✔ 35. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Maykl Faradey a) Elektromagnit induksiya 2) Isaak Nyuton b) Butun olam tortishish qonuni 3) Galileo Galiley c) Atomning yadro (planetar) modeli 4) Jeyms Chadvik d) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari e) Elektronning kashf etilishi f) Neytronning kashf etilishi A) 1–a, 2–b, 3–d, 4–f B) 1–f, 2–b, 3–d, 4–a C) 1–f, 2–d, 3–a, 4–b D) 1–e, 2–b, 3–d, 4–f To'g'ri javob: A) 1–a, 2–b, 3–d, 4–f ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 4 Ω va 4 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 3 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 2 Ω; b) 2,4 Ω ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 26 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 16 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 18 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 5 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 416 m; b) 90 m ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 10 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 7 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 5 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 20 V; b) 35 V ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 7 kg suvni 51 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 10 kg suvni 75 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 1499400 J; b) 3150000 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 149 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 m³, massasi 2500 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 2 m³, massasi 2600 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 1250 kg/m³; b) 1300 kg/m³✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 64 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 4 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. b) 88 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 29 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. Javob: a) 256 J; b) 2552 J ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 3 kg bo'lgan jism yerdan 10 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 9 kg bo'lgan jism yerdan 21 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 300 J; b) 1890 J ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 2 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 3 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 440 W; b) 660 W ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 6 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 6 Ω va 6 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 4 Ω; b) 3 Ω ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 230 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. b) Qarshiligi 13 Ω bo'lgan o'tkazgichga 130 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. Javob: a) 115 A; b) 10 A ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 150 22-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. Massasi 9 kg, tezligi 9 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 40,5 J B) 364,5 J C) 81 J D) 729 J To'g'ri javob: B) 364,5 J✔ 2. Massasi 9 kg, tezligi 11 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 99 J B) 49,5 J C) 544,5 J D) 1089 J To'g'ri javob: C) 544,5 J ✔ 3. Qarshiligi 2 Ω bo'lgan o'tkazgichga 150 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,01 A B) 150 A C) 75 A D) 300 A To'g'ri javob: C) 75 A ✔ 4. Mexanik tebranishlarda davr va chastota orasidagi bog'lanish qaysi? A) T = ν B) T = ν² C) T = 1/ν D) T = 2ν To'g'ri javob: C) T = 1/ν ✔ 5. 4 Ω va 6 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 24 Ω B) 2,4 Ω C) 5 Ω D) 10 Ω To'g'ri javob: B) 2,4 Ω ✔ 6. Massasi 4 kg, tezligi 9 m/s bo'lgan jismning kinetik energiyasini toping. A) 36 J B) 18 J C) 162 J D) 324 J To'g'ri javob: C) 162 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 151 7. «Om (Ω)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Quvvat B) Magnit induksiya C) Impuls D) Elektr qarshilik To'g'ri javob: D) Elektr qarshilik✔ 8. 12 Ω va 23 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 11 Ω B) 276 Ω C) 35 Ω D) 7,89 Ω To'g'ri javob: C) 35 Ω ✔ 9. Qarshiligi 9 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 7 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 16 V B) 126 V C) 63 V D) 1,29 V To'g'ri javob: C) 63 V ✔ 10. Qarshiligi 7 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 9 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 16 V B) 0,78 V C) 126 V D) 63 V To'g'ri javob: D) 63 V ✔ 11. Massasi 9 kg, tezligi 6 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 1,5 kg·m/s B) 54 kg·m/s C) 162 kg·m/s D) 15 kg·m/s To'g'ri javob: B) 54 kg·m/s ✔ 12. Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 8 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 3520 W B) 1760 W C) 27,5 W D) 228 W To'g'ri javob: B) 1760 W ✔ 13. 8 kg suvni 23 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 96600 J B) 33600 J C) 772800 J D) 77280 J To'g'ri javob: C) 772800 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 152 14. Vakuumda yorug'lik tezligi qanchaga teng? A) ≈ 3·10⁸ m/s B) 340 m/s C) 1500 m/s D) 3·10⁵ m/s To'g'ri javob: A) ≈ 3·10⁸ m/s✔ 15. «To'lqin tezligi» formulasi qaysi? A) Q = c·m·Δt B) F = k·x C) v = λ·ν D) I = U/R To'g'ri javob: C) v = λ·ν ✔ 16. 2 kg suvni 63 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 264600 J B) 52920 J C) 529200 J D) 8400 J To'g'ri javob: C) 529200 J ✔ 17. Qarshiligi 10 Ω bo'lgan o'tkazgichga 50 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 5 A B) 0,2 A C) 500 A D) 10 A To'g'ri javob: A) 5 A ✔ 18. 9 kg suvni 79 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 2986200 J B) 298620 J C) 331800 J D) 37800 J To'g'ri javob: A) 2986200 J ✔ 19. Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 5 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. A) 115 W B) 22 W C) 1100 W D) 550 W To'g'ri javob: D) 550 W ✔ 20. Massasi 14 kg bo'lgan jism yerdan 8 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). A) 1120 J B) 560 J C) 148 J D) 112 J To'g'ri javob: A) 1120 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 153 21. 22 Ω va 10 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 32 Ω B) 220 Ω C) 12 Ω D) 6,88 Ω To'g'ri javob: A) 32 Ω✔ 22. 30 Ω va 29 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 870 Ω B) 1 Ω C) 59 Ω D) 14,75 Ω To'g'ri javob: C) 59 Ω ✔ 23. Tebranish davri 0,25 s. Tebranish chastotasini toping. A) 0,5 Hz B) 4 Hz C) 8 Hz D) 0,25 Hz To'g'ri javob: B) 4 Hz ✔ 24. Vilgelm Rentgen qaysi kashfiyot (qonun) bilan mashhur? A) X-nurlar (rentgen nurlari) B) Elektromagnit induksiya C) Radioaktivlik hodisasi D) Neytronning kashf etilishi To'g'ri javob: A) X-nurlar (rentgen nurlari) ✔ 25. 12500 N kuch 5 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 12505 Pa B) 25000 Pa C) 62500 Pa D) 2500 Pa To'g'ri javob: D) 2500 Pa ✔ 26. Massasi 55 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 550 N B) 5,5 N C) 5500 N D) 55 N To'g'ri javob: A) 550 N ✔ 27. Qarshiligi 27 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 2 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 13,5 V B) 108 V C) 54 V D) 29 V To'g'ri javob: C) 54 V ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 154 28. Hajmi 3 m³, massasi 2700 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 1800 kg/m³ B) 8100 kg/m³ C) 1,11 kg/m³ D) 900 kg/m³ To'g'ri javob: D) 900 kg/m³✔ 29. Izotermik jarayonda qaysi kattalik o'zgarmaydi? A) Bosim B) Hajm C) Massa o'zgaradi D) Harorat To'g'ri javob: D) Harorat ✔ 30. 10 kg suvni 68 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 285600 J B) 5712001 J C) 2856000 J D) 42000 J To'g'ri javob: C) 2856000 J ✔ 31. Hajmi 47 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 940 N B) 4700 N C) 47 N D) 470 N To'g'ri javob: D) 470 N ✔ 32. Qarshiligi 25 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 8 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 400 V B) 3,12 V C) 33 V D) 200 V To'g'ri javob: D) 200 V ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Galileo Galiley a) Inersiya va erkin tushish qonuniyatlari 2) Ernest Rezerford b) Atomning yadro (planetar) modeli 3) Maykl Faradey c) Elektronning kashf etilishi 4) Georg Om d) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi e) Fotoeffekt nazariyasi va nisbiylik nazariyasi f) Elektromagnit induksiya A) 1–a, 2–b, 3–f, 4–d B) 1–a, 2–b, 3–d, 4–f C) 1–a, 2–f, 3–d, 4–b D) 1–a, 2–b, 3–e, 4–d To'g'ri javob: A) 1–a, 2–b, 3–f, 4–d ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 155 34. Fizik kattaliklarni ularning SI dagi birliklari bilan moslang. 1) Magnit oqimi a) Farad (F) 2) Modda miqdori b) Tesla (T) 3) Ish va energiya c) Joul (J) 4) Elektr sig'im d) Veber (Wb) e) Vatt (W) f) Mol (mol) A) 1–d, 2–f, 3–c, 4–a B) 1–c, 2–d, 3–a, 4–f C) 1–d, 2–a, 3–c, 4–f D) 1–d, 2–c, 3–f, 4–a To'g'ri javob: A) 1–d, 2–f, 3–c, 4–a✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Isitish uchun issiqlik miqdori a) F = ρ·g·V 2) Bosim b) N = A/t 3) Potensial energiya c) p = F/S 4) Zanjir qismi uchun Om qonuni d) Q = c·m·Δt e) E = m·g·h f) I = U/R A) 1–d, 2–f, 3–e, 4–c B) 1–d, 2–c, 3–e, 4–f C) 1–f, 2–c, 3–e, 4–d D) 1–f, 2–d, 3–e, 4–c To'g'ri javob: B) 1–d, 2–c, 3–e, 4–f ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Qarshiligi 36 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 3 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. b) Qarshiligi 46 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 6 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. Javob: a) 108 V; b) 276 V ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 14 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 38 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 140 N; b) 380 N ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Suvning 8 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Suvning 19 m chuqurlikdagi gidrostatik bosimini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 80000 Pa; b) 190000 Pa ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 m³, massasi 1900 kg bo'lgan jismning zichligini toping. b) Hajmi 4 m³, massasi 600 kg bo'lgan jismning zichligini toping. Javob: a) 950 kg/m³; b) 150 kg/m³ ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 156 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 6 kg bo'lgan jism yerdan 26 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). b) Massasi 8 kg bo'lgan jism yerdan 3 m balandlikda turibdi. Uning potensial energiyasini toping (g = 10 m/s²). Javob: a) 1560 J; b) 240 J✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 5 Ω va 7 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 10 Ω va 24 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 12 Ω; b) 34 Ω ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 11 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 5 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 25 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 7 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 55 m; b) 175 m ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 13 kg bo'lgan jismga 6 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 7 kg bo'lgan jismga 9 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 78 N; b) 63 N ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 7 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 110 V bo'lgan zanjirdan 4 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 770 W; b) 440 W ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 2 Ω va 12 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. b) 2 Ω va 6 Ω qarshiliklar parallel ulangan. Umumiy qarshilikni toping. Javob: a) 1,71 Ω; b) 1,5 Ω ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 157 23-variant Y-1 • bitta to'g'ri javob 1. 72 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 8 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 1152 J B) 9 J C) 576 J D) 80 J To'g'ri javob: C) 576 J✔ 2. O'tkazgichdan 9 A tok 34 s davomida o'tdi. O'tgan zaryad miqdorini toping. A) 306 C B) 3,78 C C) 612 C D) 43 C To'g'ri javob: A) 306 C ✔ 3. Hajmi 1 m³, massasi 600 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 1,67 kg/m³ B) 1200 kg/m³ C) 600 kg/m³ D) 1201 kg/m³ To'g'ri javob: C) 600 kg/m³ ✔ 4. Hajmi 41 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). A) 410 N B) 820 N C) 41 N D) 4100 N To'g'ri javob: A) 410 N ✔ 5. Qarshiligi 26 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 1 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 52 V B) 26 V C) 53 V D) 27 V To'g'ri javob: B) 26 V ✔ 6. Dvigatel 3 s da 2490 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 2487 W B) 1660 W C) 7470 W D) 830 W To'g'ri javob: D) 830 W ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 158 7. Massasi 76 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 7600 N B) 76 N C) 760 N D) 7,6 N To'g'ri javob: C) 760 N✔ 8. Dvigatel 6 s da 11460 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 1910 W B) 3820 W C) 11454 W D) 68760 W To'g'ri javob: A) 1910 W ✔ 9. Massasi 20 kg, tezligi 12 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. A) 32 kg·m/s B) 1440 kg·m/s C) 1,67 kg·m/s D) 240 kg·m/s To'g'ri javob: D) 240 kg·m/s ✔ 10. 23 Ω va 14 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 9 Ω B) 37 Ω C) 8,7 Ω D) 322 Ω To'g'ri javob: B) 37 Ω ✔ 11. Massasi 31 kg bo'lgan jismga 8 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 39 N B) 248 N C) 2480 N D) 3,88 N To'g'ri javob: B) 248 N ✔ 12. Qarshiligi 5 Ω bo'lgan o'tkazgichga 190 V kuchlanish berilgan. Tok kuchini toping. A) 0,03 A B) 38 A C) 950 A D) 76 A To'g'ri javob: B) 38 A ✔ 13. To'lqin uzunligi 7 m, chastotasi 7 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 1 m/s B) 99 m/s C) 49 m/s D) 14 m/s To'g'ri javob: C) 49 m/s ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 159 14. 2350 N kuch 5 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. A) 2355 Pa B) 4700 Pa C) 470 Pa D) 11750 Pa To'g'ri javob: C) 470 Pa✔ 15. 28 N kuch ta'sirida jism kuch yo'nalishida 15 m siljidi. Bajarilgan ishni toping. A) 420 J B) 840 J C) 1,87 J D) 43 J To'g'ri javob: A) 420 J ✔ 16. To'lqin uzunligi 4 m, chastotasi 21 Hz. To'lqinning tarqalish tezligini toping. A) 25 m/s B) 84 m/s C) 5,25 m/s D) 0,19 m/s To'g'ri javob: B) 84 m/s ✔ 17. Hajmi 4 m³, massasi 1200 kg bo'lgan jismning zichligini toping. A) 4800 kg/m³ B) 300 kg/m³ C) 3,33 kg/m³ D) 600 kg/m³ To'g'ri javob: B) 300 kg/m³ ✔ 18. «Isitish uchun issiqlik miqdori» formulasi qaysi? A) Q = c·m·Δt B) Q = I²·R·t C) A = F·s D) F = ρ·g·V To'g'ri javob: A) Q = c·m·Δt ✔ 19. «Paskal (Pa)» qaysi fizik kattalikning birligi? A) Bosim B) Modda miqdori C) Elektr zaryadi D) Elektr qarshilik To'g'ri javob: A) Bosim ✔ 20. Massasi 35 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 3500 N B) 35 N C) 350 N D) 3,5 N To'g'ri javob: C) 350 N ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 160 21. 9 kg suvni 69 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) A) 289800 J B) 37800 J C) 260820 J D) 2608200 J To'g'ri javob: D) 2608200 J✔ 22. Massasi 19 kg bo'lgan jismga 7 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). A) 133 N B) 1330 N C) 2,71 N D) 26 N To'g'ri javob: A) 133 N ✔ 23. 18 Ω va 19 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 9,24 Ω B) 342 Ω C) 1 Ω D) 37 Ω To'g'ri javob: D) 37 Ω ✔ 24. 28 Ω va 19 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 47 Ω B) 9 Ω C) 532 Ω D) 11,32 Ω To'g'ri javob: A) 47 Ω ✔ 25. Qarshiligi 23 Ω bo'lgan o'tkazgichdan 3 A tok o'tmoqda. Uning uchlaridagi kuchlanishni toping. A) 7,67 V B) 69 V C) 26 V D) 138 V To'g'ri javob: B) 69 V ✔ 26. Normal atmosfera bosimi taxminan qanchaga teng? A) 1000 Pa B) 10 Pa C) 100 mm sim. ust. D) 760 mm sim. ust. (≈101 325 Pa) To'g'ri javob: D) 760 mm sim. ust. (≈101 325 Pa) ✔ 27. «Elektr sig'im» kattaligining SI dagi birligi qaysi? A) Farad (F) B) Gers (Hz) C) Vatt (W) D) Amper (A) To'g'ri javob: A) Farad (F) ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 161 28. Dvigatel 11 s da 14520 J ish bajardi. Uning quvvatini toping. A) 159720 W B) 14509 W C) 1320 W D) 2640 W To'g'ri javob: C) 1320 W✔ 29. 5 Ω va 19 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 24 Ω B) 14 Ω C) 95 Ω D) 3,96 Ω To'g'ri javob: A) 24 Ω ✔ 30. Massasi 43 kg bo'lgan jismning og'irlik kuchini toping (g = 10 m/s²). A) 43 N B) 4300 N C) 430 N D) 4,3 N To'g'ri javob: C) 430 N ✔ 31. «Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni» qaysi olim nomi bilan bog'liq? A) Anri Bekkerel B) Isaak Nyuton C) Galileo Galiley D) Blez Paskal To'g'ri javob: D) Blez Paskal ✔ 32. 17 Ω va 30 Ω qarshiliklar ketma-ket ulangan. Umumiy qarshilikni toping. A) 510 Ω B) 13 Ω C) 47 Ω D) 10,85 Ω To'g'ri javob: C) 47 Ω ✔ Y-2 • moslashtirish 33. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Maykl Faradey a) Nuqtaviy zaryadlarning o'zaro ta'siri qonuni 2) Maks Plank b) Radioaktivlik hodisasi 3) Anri Bekkerel c) Butun olam tortishish qonuni 4) Sharl Kulon d) Tok kuchi, kuchlanish va qarshilik bog'lanishi e) Elektromagnit induksiya f) Nurlanishning kvant gipotezasi A) 1–a, 2–f, 3–b, 4–e B) 1–c, 2–f, 3–b, 4–a C) 1–b, 2–e, 3–a, 4–f D) 1–e, 2–f, 3–b, 4–a To'g'ri javob: D) 1–e, 2–f, 3–b, 4–a ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 162 34. Olimlarni ularning kashfiyotlari bilan moslang. 1) Anri Bekkerel a) Butun olam tortishish qonuni 2) Ernest Rezerford b) Radioaktivlik hodisasi 3) Evanjelista Torrichelli c) Atomning yadro (planetar) modeli 4) Blez Paskal d) Suyuqlik va gazlarda bosimning uzatilishi qonuni e) Atmosfera bosimini o'lchash f) Elektronning kashf etilishi A) 1–b, 2–e, 3–c, 4–d B) 1–b, 2–c, 3–f, 4–d C) 1–b, 2–c, 3–e, 4–d D) 1–b, 2–e, 3–d, 4–c To'g'ri javob: C) 1–b, 2–c, 3–e, 4–d✔ 35. Qonun (kattalik)larni ularning formulalari bilan moslang. 1) Kinetik energiya a) E = m·g·h 2) Potensial energiya b) Q = c·m·Δt 3) Isitish uchun issiqlik miqdori c) P = U·I 4) Joul–Lens qonuni d) E = m·v²/2 e) E = h·ν f) Q = I²·R·t A) 1–d, 2–a, 3–e, 4–f B) 1–f, 2–a, 3–b, 4–d C) 1–d, 2–a, 3–b, 4–f D) 1–a, 2–b, 3–f, 4–d To'g'ri javob: C) 1–d, 2–a, 3–b, 4–f ✔ O • ochiq topshiriq (qisqa javob) 36. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 19 kg, tezligi 13 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. b) Massasi 16 kg, tezligi 11 m/s bo'lgan jismning impulsini toping. Javob: a) 247 kg·m/s; b) 176 kg·m/s ✔ 37. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Hajmi 2 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). b) Hajmi 17 dm³ bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Unga ta'sir etuvchi Arximed kuchini toping (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 m/s²). Javob: a) 20 N; b) 170 N ✔ 38. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Tebranish davri 0,25 s. Tebranish chastotasini toping. b) Tebranish davri 5 s. Tebranish chastotasini toping. Javob: a) 4 Hz; b) 0,2 Hz ✔ 39. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 15600 N kuch 4 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. b) 22980 N kuch 6 m² yuzaga tik ta'sir qilmoqda. Bosimni toping. Javob: a) 3900 Pa; b) 3830 Pa ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 163 40. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Jism 18 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 7 s da qancha masofa bosib o'tadi? b) Jism 25 m/s tezlik bilan tekis harakatlanmoqda. U 19 s da qancha masofa bosib o'tadi? Javob: a) 126 m; b) 475 m✔ 41. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 220 V bo'lgan zanjirdan 7 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 4 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 1540 W; b) 48 W ✔ 42. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 6 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. b) Kuchlanishi 12 V bo'lgan zanjirdan 9 A tok o'tmoqda. Iste'mol qilinayotgan quvvatni toping. Javob: a) 72 W; b) 108 W ✔ 43. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Avtomobil 308 m masofani 14 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. b) Avtomobil 364 m masofani 13 s da tekis bosib o'tdi. Uning tezligini toping. Javob: a) 22 m/s; b) 28 m/s ✔ 44. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) Massasi 35 kg bo'lgan jismga 3 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). b) Massasi 9 kg bo'lgan jismga 8 m/s² tezlanish beruvchi kuchni toping (Nyutonning II qonuni). Javob: a) 105 N; b) 72 N ✔ 45. Masalalarni yeching va javobni yozing (g = 10 m/s²). a) 5 kg suvni 23 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) b) 10 kg suvni 65 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? (c = 4200 J/(kg·°C)) Javob: a) 483000 J; b) 2730000 J ✔ Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 164 Javoblar kaliti Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob. 1-variant 1- D 2- B 3- A 4- B 5- A 6- B 7- A 8- B 9- D 10- C 11- D 12- B 13- B 14- A 15- A 16- A 17- A 18- C 19- C 20- C 21- C 22- C 23- A 24- B 25- B 26- D 27- D 28- B 29- C 30- C 31- C 32- B 33- C 34- C 35- D 36. a) 374 m; b) 168 m 37. a) 5 Hz; b) 0,2 Hz 38. a) 46 A; b) 110 A 39. a) 54 m; b) 180 m 40. a) 405 N; b) 32 N 41. a) 6 A; b) 9 A 42. a) 2,4 Ω; b) 1,33 Ω 43. a) 660 Pa; b) 4070 Pa 44. a) 24 Ω; b) 46 Ω 45. a) 462000 J; b) 655200 J 2-variant 1- B 2- D 3- B 4- B 5- A 6- B 7- D 8- D 9- C 10- D 11- B 12- B 13- C 14- C 15- B 16- D 17- B 18- C 19- D 20- A 21- C 22- B 23- D 24- D 25- A 26- B 27- B 28- A 29- D 30- A 31- D 32- A 33- C 34- C 35- A 36. a) 532 m/s; b) 432 m/s 37. a) 26 m/s; b) 30 m/s 38. a) 70 N; b) 440 N 39. a) 210 N; b) 490 N 40. a) 91 V; b) 150 V 41. a) 1932 J; b) 336 J 42. a) 2,4 Ω; b) 7,5 Ω 43. a) 18 m; b) 300 m 44. a) 45 N; b) 147 N 45. a) 40000 Pa; b) 60000 Pa 3-variant 1- B 2- D 3- A 4- B 5- D 6- C 7- A 8- D 9- D 10- B 11- C 12- A 13- B 14- D 15- B 16- C 17- C 18- D 19- D 20- D 21- D 22- C 23- A 24- A 25- C 26- D 27- D 28- D 29- D 30- B 31- B 32- D 33- D 34- B 35- D 36. a) 650 kg/m³; b) 300 kg/m³ 37. a) 4 A; b) 5 A 38. a) 51 m/s; b) 442 m/s 39. a) 96 V; b) 88 V 40. a) 34 Ω; b) 28 Ω 41. a) 415800 J; b) 869400 J 42. a) 202,5 J; b) 216 J 43. a) 1058400 J; b) 218400 J 44. a) 152 m; b) 75 m 45. a) 3940 Pa; b) 3740 Pa Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 165 4-variant 1- A 2- C 3- B 4- A 5- A 6- A 7- B 8- C 9- B 10- B 11- C 12- D 13- B 14- D 15- C 16- B 17- C 18- D 19- C 20- D 21- B 22- C 23- D 24- C 25- A 26- B 27- C 28- D 29- C 30- A 31- C 32- C 33- B 34- D 35- C 36. a) 50 kg·m/s; b) 10 kg·m/s 37. a) 297 m/s; b) 323 m/s 38. a) 1610 W; b) 230 W 39. a) 272 C; b) 399 C 40. a) 880 W; b) 240 W 41. a) 10 A; b) 115 A 42. a) 28 V; b) 64 V 43. a) 280 N; b) 150 N 44. a) 450 Pa; b) 650 Pa 45. a) 330 Pa; b) 180 Pa 5-variant 1- A 2- C 3- A 4- B 5- A 6- B 7- B 8- D 9- B 10- C 11- D 12- B 13- A 14- B 15- C 16- C 17- B 18- B 19- C 20- C 21- A 22- C 23- A 24- B 25- D 26- D 27- C 28- A 29- C 30- A 31- A 32- D 33- D 34- B 35- B 36. a) 1044 J; b) 174 J 37. a) 180 m; b) 580 m 38. a) 390 N; b) 310 N 39. a) 26 m/s; b) 8 m/s 40. a) 1,2 Ω; b) 1,67 Ω 41. a) 1,2 Ω; b) 2 Ω 42. a) 68 kg·m/s; b) 51 kg·m/s 43. a) 2318400 J; b) 1050000 J 44. a) 24 m/s; b) 88 m/s 45. a) 607,5 J; b) 36 J 6-variant 1- A 2- B 3- B 4- B 5- B 6- A 7- C 8- D 9- A 10- C 11- C 12- A 13- D 14- D 15- B 16- C 17- A 18- B 19- B 20- A 21- A 22- D 23- C 24- B 25- A 26- A 27- B 28- C 29- B 30- D 31- D 32- C 33- D 34- D 35- D 36. a) 2 Hz; b) 5 Hz 37. a) 310 N; b) 200 N 38. a) 15 Ω; b) 31 Ω 39. a) 17 m/s; b) 20 m/s 40. a) 40 A; b) 42 A 41. a) 621 J; b) 192 J 42. a) 116 C; b) 312 C 43. a) 1610 Pa; b) 2760 Pa 44. a) 233,33 kg/m³; b) 225 kg/m³ 45. a) 150 m; b) 238 m 7-variant 1- B 2- A 3- D 4- C 5- C 6- C 7- D 8- D 9- B 10- C 11- D 12- B 13- C 14- D 15- B 16- C 17- A 18- D 19- D 20- D Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 166 21- B 22- B 23- D 24- C 25- B 26- C 27- D 28- C 29- C 30- B 31- D 32- A 33- D 34- D 35- C 36. a) 400 kg/m³; b) 366,67 kg/m³ 37. a) 740 N; b) 440 N 38. a) 1 A; b) 40 A 39. a) 24 kg·m/s; b) 140 kg·m/s 40. a) 1200 J; b) 336 J 41. a) 2010 Pa; b) 4700 Pa 42. a) 300 J; b) 30 J 43. a) 320 N; b) 710 N 44. a) 442 m/s; b) 180 m/s 45. a) 32 Ω; b) 41 Ω 8-variant 1- A 2- B 3- A 4- A 5- C 6- B 7- C 8- A 9- D 10- B 11- A 12- C 13- C 14- D 15- C 16- D 17- B 18- A 19- B 20- B 21- B 22- D 23- C 24- B 25- B 26- D 27- D 28- D 29- C 30- C 31- D 32- A 33- A 34- B 35- D 36. a) 20 m/s; b) 11 m/s 37. a) 212,5 J; b) 4 J 38. a) 88 kg·m/s; b) 36 kg·m/s 39. a) 96 J; b) 25 J 40. a) 302,5 J; b) 76,5 J 41. a) 466,67 kg/m³; b) 1500 kg/m³ 42. a) 1050 kg/m³; b) 300 kg/m³ 43. a) 342 C; b) 88 C 44. a) 144 N; b) 54 N 45. a) 126 J; b) 432 J 9-variant 1- D 2- A 3- B 4- B 5- B 6- B 7- C 8- C 9- D 10- D 11- B 12- C 13- C 14- C 15- C 16- A 17- D 18- C 19- C 20- C 21- D 22- C 23- A 24- C 25- A 26- D 27- C 28- A 29- D 30- C 31- D 32- A 33- C 34- C 35- A 36. a) 1,82 Ω; b) 2,86 Ω 37. a) 530 N; b) 70 N 38. a) 100000 Pa; b) 130000 Pa 39. a) 720 N; b) 220 N 40. a) 10 m/s; b) 18 m/s 41. a) 1428 J; b) 1683 J 42. a) 48 W; b) 440 W 43. a) 21 A; b) 3 A 44. a) 490 N; b) 50 N 45. a) 810 J; b) 44 J 10-variant 1- B 2- B 3- A 4- B 5- A 6- D 7- D 8- C 9- A 10- D 11- D 12- C 13- A 14- B 15- B 16- B 17- A 18- B 19- C 20- D 21- B 22- B 23- C 24- C 25- D 26- D 27- A 28- C 29- B 30- C 31- B 32- C 33- D 34- B 35- C 36. a) 18 N; b) 48 N Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 167 37. a) 2080 J; b) 400 J 38. a) 30 N; b) 250 N 39. a) 448 J; b) 28 J 40. a) 850 kg/m³; b) 500 kg/m³ 41. a) 1090 W; b) 1320 W 42. a) 26 J; b) 480 J 43. a) 200 W; b) 1190 W 44. a) 294 C; b) 88 C 45. a) 24 W; b) 2200 W 11-variant 1- C 2- C 3- B 4- A 5- B 6- C 7- C 8- B 9- A 10- D 11- B 12- A 13- B 14- B 15- B 16- A 17- D 18- D 19- A 20- A 21- D 22- D 23- A 24- D 25- C 26- A 27- B 28- D 29- A 30- D 31- C 32- D 33- C 34- A 35- A 36. a) 27 V; b) 44 V 37. a) 154 m/s; b) 38 m/s 38. a) 480 kg/m³; b) 733,33 kg/m³ 39. a) 74 V; b) 54 V 40. a) 41 Ω; b) 25 Ω 41. a) 266 m; b) 18 m 42. a) 910 J; b) 1428 J 43. a) 69 m; b) 105 m 44. a) 39 N; b) 132 N 45. a) 72 N; b) 216 N 12-variant 1- C 2- B 3- D 4- C 5- C 6- B 7- C 8- C 9- C 10- D 11- B 12- B 13- A 14- C 15- D 16- C 17- A 18- C 19- D 20- D 21- B 22- C 23- B 24- B 25- D 26- D 27- C 28- D 29- B 30- C 31- D 32- D 33- B 34- C 35- C 36. a) 2 A; b) 10 A 37. a) 1620 W; b) 1130 W 38. a) 190 N; b) 240 N 39. a) 420 N; b) 400 N 40. a) 49 Ω; b) 10 Ω 41. a) 1180 W; b) 330 W 42. a) 180 N; b) 26 N 43. a) 100 m; b) 190 m 44. a) 1260 J; b) 57 J 45. a) 240 C; b) 189 C 13-variant 1- A 2- B 3- D 4- B 5- D 6- D 7- D 8- D 9- C 10- D 11- D 12- A 13- B 14- A 15- C 16- C 17- A 18- C 19- A 20- C 21- A 22- C 23- B 24- A 25- A 26- D 27- D 28- B 29- C 30- D 31- B 32- B 33- D 34- C 35- B 36. a) 40 A; b) 5 A 37. a) 1872 J; b) 406 J 38. a) 270 N; b) 250 N 39. a) 450 m/s; b) 357 m/s 40. a) 80 kg·m/s; b) 72 kg·m/s Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 168 41. a) 3030 Pa; b) 940 Pa 42. a) 24 V; b) 117 V 43. a) 29 m/s; b) 26 m/s 44. a) 330 N; b) 320 N 45. a) 126000 J; b) 735000 J 14-variant 1- A 2- D 3- B 4- A 5- C 6- A 7- B 8- C 9- D 10- C 11- C 12- D 13- D 14- B 15- D 16- C 17- A 18- B 19- D 20- B 21- A 22- A 23- C 24- C 25- A 26- A 27- D 28- D 29- B 30- D 31- C 32- C 33- D 34- B 35- B 36. a) 1270 W; b) 1730 W 37. a) 840000 J; b) 1108800 J 38. a) 430 N; b) 450 N 39. a) 162 J; b) 49,5 J 40. a) 126 m/s; b) 143 m/s 41. a) 600 kg/m³; b) 200 kg/m³ 42. a) 36 m; b) 225 m 43. a) 0,2 Hz; b) 0,25 Hz 44. a) 1990 W; b) 350 W 45. a) 460 N; b) 330 N 15-variant 1- A 2- C 3- A 4- B 5- A 6- B 7- B 8- C 9- C 10- D 11- C 12- D 13- C 14- D 15- A 16- D 17- A 18- D 19- A 20- C 21- B 22- D 23- B 24- A 25- D 26- B 27- B 28- D 29- B 30- C 31- C 32- A 33- C 34- D 35- D 36. a) 580 N; b) 720 N 37. a) 3530 Pa; b) 2010 Pa 38. a) 890400 J; b) 525000 J 39. a) 50 Ω; b) 26 Ω 40. a) 10 A; b) 85 A 41. a) 39 Ω; b) 30 Ω 42. a) 130000 Pa; b) 10000 Pa 43. a) 259 C; b) 135 C 44. a) 20 Ω; b) 7 Ω 45. a) 660 W; b) 990 W 16-variant 1- A 2- B 3- B 4- B 5- D 6- D 7- D 8- B 9- C 10- A 11- C 12- A 13- B 14- B 15- D 16- C 17- B 18- A 19- A 20- A 21- D 22- B 23- A 24- D 25- B 26- D 27- D 28- C 29- B 30- B 31- A 32- D 33- D 34- A 35- A 36. a) 60 kg·m/s; b) 110 kg·m/s 37. a) 144 kg·m/s; b) 260 kg·m/s 38. a) 200 N; b) 360 N 39. a) 400 N; b) 329 N 40. a) 243 J; b) 9 J 41. a) 188 m/s; b) 518 m/s 42. a) 990 W; b) 12 W 43. a) 480 C; b) 50 C 44. a) 5,45 Ω; b) 2,86 Ω Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 169 45. a) 273 m; b) 150 m 17-variant 1- A 2- D 3- A 4- D 5- A 6- B 7- B 8- A 9- C 10- D 11- C 12- B 13- A 14- C 15- C 16- A 17- B 18- A 19- A 20- A 21- C 22- D 23- B 24- A 25- A 26- B 27- D 28- D 29- B 30- A 31- B 32- A 33- A 34- C 35- D 36. a) 51 N; b) 120 N 37. a) 155 C; b) 15 C 38. a) 748 m/s; b) 80 m/s 39. a) 940 Pa; b) 810 Pa 40. a) 297 m; b) 22 m 41. a) 112 m/s; b) 272 m/s 42. a) 1386000 J; b) 239400 J 43. a) 230 C; b) 357 C 44. a) 70 kg·m/s; b) 75 kg·m/s 45. a) 600 kg/m³; b) 400 kg/m³ 18-variant 1- A 2- C 3- D 4- C 5- D 6- C 7- A 8- A 9- A 10- B 11- C 12- D 13- C 14- A 15- D 16- A 17- D 18- D 19- A 20- A 21- C 22- C 23- A 24- D 25- C 26- A 27- B 28- A 29- C 30- A 31- D 32- D 33- B 34- A 35- A 36. a) 1205400 J; b) 999600 J 37. a) 907200 J; b) 2646000 J 38. a) 1200 kg/m³; b) 1000 kg/m³ 39. a) 280 J; b) 540 J 40. a) 2690 Pa; b) 3240 Pa 41. a) 988 J; b) 429 J 42. a) 4170 Pa; b) 1040 Pa 43. a) 2352000 J; b) 436800 J 44. a) 16 V; b) 20 V 45. a) 703 m/s; b) 126 m/s 19-variant 1- D 2- A 3- C 4- D 5- A 6- B 7- B 8- D 9- C 10- C 11- A 12- C 13- B 14- C 15- D 16- C 17- C 18- C 19- A 20- D 21- B 22- D 23- D 24- D 25- A 26- A 27- C 28- D 29- C 30- A 31- A 32- D 33- D 34- D 35- D 36. a) 1920 J; b) 420 J 37. a) 24 Ω; b) 39 Ω 38. a) 20 m/s; b) 20 m/s 39. a) 430 N; b) 260 N 40. a) 70000 Pa; b) 40000 Pa 41. a) 17 Ω; b) 34 Ω 42. a) 94 V; b) 207 V 43. a) 633,33 kg/m³; b) 1400 kg/m³ 44. a) 940 W; b) 1270 W 45. a) 20000 Pa; b) 150000 Pa Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 170 20-variant 1- B 2- B 3- D 4- B 5- B 6- C 7- D 8- B 9- D 10- D 11- B 12- A 13- C 14- D 15- D 16- B 17- B 18- B 19- B 20- A 21- B 22- A 23- A 24- A 25- D 26- B 27- C 28- C 29- B 30- D 31- C 32- C 33- D 34- A 35- B 36. a) 640 J; b) 2400 J 37. a) 110 W; b) 660 W 38. a) 56 C; b) 114 C 39. a) 410 N; b) 210 N 40. a) 234 C; b) 301 C 41. a) 232 N; b) 90 N 42. a) 30 A; b) 20 A 43. a) 2,31 Ω; b) 3,75 Ω 44. a) 26 Ω; b) 18 Ω 45. a) 0,5 Hz; b) 5 Hz 21-variant 1- D 2- A 3- C 4- D 5- C 6- C 7- C 8- A 9- C 10- B 11- D 12- D 13- A 14- A 15- B 16- C 17- D 18- A 19- A 20- A 21- B 22- C 23- B 24- C 25- D 26- C 27- C 28- C 29- C 30- A 31- C 32- A 33- D 34- B 35- A 36. a) 2 Ω; b) 2,4 Ω 37. a) 416 m; b) 90 m 38. a) 20 V; b) 35 V 39. a) 1499400 J; b) 3150000 J 40. a) 1250 kg/m³; b) 1300 kg/m³ 41. a) 256 J; b) 2552 J 42. a) 300 J; b) 1890 J 43. a) 440 W; b) 660 W 44. a) 4 Ω; b) 3 Ω 45. a) 115 A; b) 10 A 22-variant 1- B 2- C 3- C 4- C 5- B 6- C 7- D 8- C 9- C 10- D 11- B 12- B 13- C 14- A 15- C 16- C 17- A 18- A 19- D 20- A 21- A 22- C 23- B 24- A 25- D 26- A 27- C 28- D 29- D 30- C 31- D 32- D 33- A 34- A 35- B 36. a) 108 V; b) 276 V 37. a) 140 N; b) 380 N 38. a) 80000 Pa; b) 190000 Pa 39. a) 950 kg/m³; b) 150 kg/m³ 40. a) 1560 J; b) 240 J 41. a) 12 Ω; b) 34 Ω 42. a) 55 m; b) 175 m 43. a) 78 N; b) 63 N 44. a) 770 W; b) 440 W 45. a) 1,71 Ω; b) 1,5 Ω 23-variant 1- C 2- A 3- C 4- A 5- B 6- D 7- C 8- A 9- D 10- B 11- B 12- B 13- C 14- C 15- A 16- B 17- B 18- A 19- A 20- C Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 171 21- D 22- A 23- D 24- A 25- B 26- D 27- A 28- C 29- A 30- C 31- D 32- C 33- D 34- C 35- C 36. a) 247 kg·m/s; b) 176 kg·m/s 37. a) 20 N; b) 170 N 38. a) 4 Hz; b) 0,2 Hz 39. a) 3900 Pa; b) 3830 Pa 40. a) 126 m; b) 475 m 41. a) 1540 W; b) 48 W 42. a) 72 W; b) 108 W 43. a) 22 m/s; b) 28 m/s 44. a) 105 N; b) 72 N 45. a) 483000 J; b) 2730000 J Fizika — milliy sertifikat mashq variantlari | 172

FIZIKA

Milliy sertifikat imtihoniga tayyorgarlik: variantlar to'plami (2025–2026)

23 ta variant • 1035 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• 2026-yil ikkinchi yarmidan fizika fanidan milliy sertifikat imtihoni elektron (kompyuterda) shaklda o'tkaziladi. Topshiriq turlari agentlik spetsifikatsiyasiga mos: Y-1 (bitta to'g'ri javob), Y- 2 (moslashtirish) va ochiq topshiriqlar (a/b, qisqa javob).

• Variantlar umumiy agentlik formatida tuzilgan: har birida 32 ta Y-1, 3 ta Y-2 va 10 ta ochiq topshiriq (jami 45). Rasmiy variantdagi aniq topshiriqlar soni va vaqt uzbmb.uz dagi fizika spetsifikatsiyasida belgilanadi — imtihondan oldin tekshiring.

• Hisoblashlarda g = 10 m/s², suvning zichligi 1000 kg/m³, suvning solishtirma issiqlik sig'imi 4200 J/(kg·°C) deb olingan. Javoblar SI birliklarida berilgan.

• Natija Rash modeli bo'yicha hisoblanadi: 46 balldan boshlab sertifikat beriladi (C), 70 dan yuqori — A+. Noto'g'ri javob uchun ball ayirilmaydi.

• Har bir topshiriq ostida to'g'ri javob yashil rangda berilgan; hujjat oxirida javoblar kaliti bor.

• Muhim: rasmiy imtihon savollari ochiq e'lon qilinmaydi. Bu to'plam rasmiy topshiriq turlari va mazmun sohalari asosida tuzilgan mashq variantlaridir. Barcha hisoblash masalalari javoblari dastur yordamida tekshirilgan.

Sotib olish