Fransiya-Prussiya urushining diplomatik tayyorlanishi - История - Рефераты

Информация о документе

Цена	2000UZS
Размер	29.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Рефераты
Предмет	История

Fransiya-Prussiya urushining diplomatik tayyorlanishi

Купить

Mavzu: Fransiya-Prussiya urushining diplomatik tayyorlanishi.
Reja.
1. Prussiyaning Danya bilan 1864 urushi diplomatiyasi.
2. Prussiya-Avstrya urushi (1866) diplomatiyasi va Nikolsburg tinchlik
shartnomasi.
3. Otto fon Bismark diplomatiyasi
4. Prussiya Fransiya urushi arafasida Prussiya-Rossiya va Prussiya-Angliya
munosabatlari.
5. Lui Nopaleon III diplomatiyasi.
6. Ems Depeshasi.

Fransiya armiyasi uchun urush harakatining boshidanoq muvaffaqiyatsiz
boshlandi. Prussiya qushini Fransiya kuchlaridan oldinroq 1870 yilning
avgustining birinchi kunlaridanoq nemis armiyasi aniq hujumga o`tdi. Xali
fransuzlar o`z qushinlarini chegaraga keltirib ulgurmagan edi.
Buni ko`rgan Fransiya qushinlari hujum qilish harakatidan qaytishga
tug`ri keldi. Bu strategik planning barbod bo`lishi edi. Fransuzlar 1qo`ldan
chiqarishdi. Uni dushmanlar ilib ketishdi.
Prussiyaliklar 4 avgustda Veysenburgda va avgustda Vertada zarba
berdi. Fransuzlarning janubiy grupirovkalari mag`lubiyatga o`chradi. Bu
qushinni marshal Mak Magon boshqarar edi. (usha 6 avgust kuni
Shpekerinda) marshal Bazen qul ostida bo`lgan shimoliy qushin ham mag`lub
bo`ldi.
Ikkala fransuz armiyasining qushilishi Prussiya qushinining oldingi
qilgan tezkor harakati halaqit berdi. Bu bilan ularni ikkitaga bulib tashlashga
qodir bo`ldilar. 18 avgustda nemis armiyasi bazen armiyasiga Sen-priv va
Gravelote yonida og`ir talofat etkazdi. Shundan keyin ularni Mets qalasiga
qamal qildi. Ular himoyalanishga majbur bo`ldilar.
Mak-Magon imperatordan Metsni qo`llashga buyruq oldi, lekin
nemislar bu rejani amalga oshishiga tusqinlik qilishdi. Prussiyaliklar Mak
Magon armiyasini Sedanga surib qo`ygandi va u yerdajoylashgan Napaleonni
ham qamalga olishdi. 2 sentyabrda fransuz imperatori Mak Magon armiyasi
bilan taslim bo`ldi.
Fransiya- Prussuiya janglarida prussiyaliklarning yutug’I ularning soni
jixatidan ko’pligidir. SHunday qilib Prussiyaning yutug’I Fransiya-
Prussiya urushida urushning bir tomonlama frontda chegaralanib
qolinganligida edi. Fransuz hukumati urush davrida Avstra- Vengriya va
Italiyadan yordam olishga intiladi. Prussiya esa bunga yo’l qo’ymaydi.

Ikkinchi imperiya va 60- yillarda Rossiya sharqga qarshilik ko’rsatishga
urinmasdi. Peterburgda Purussiyaning kuchayishidan qo’rquvchi kuchlar
ko’p edi. Biroq ular imperiya Napaleon III qatnashgan Rossiya uchun
haqoratli Parij traktatini imzolashga qatnashgan edi. Undan tashqari
Napaleon III dan Rossiya – Polsha munosabatida 1863 yilgi Polsha
harakati vaqtida aralshganliklarini hali unitishmagan edi.
Rossiyadan qurqishlari Napaleon III qarshiligiga uchragan edi.
Buning oqibatida Rossiya Prussiyaga yaqinlashadi. Peterburgda
shuningdek Prussiyaning Rossiyadan mag`lubiyatga uchrashi Avstro-
Vengriyadan kuchayishiga olib kelishidan qo`rganlar. Bularning barchasi
Rossiyaning Prussiya g`alabasini qo`llab-quvvatlashini anglatar edi. 1868
- yildayoq Aleksandr II Velgelmga Frank-pruss urushi kelib chiqqan
taqdirda o`z armiyasini galiksiya chegarasiga joylashtirishda shu bilan
Avstro-Vengriyadan Fransiyani qo`llab-quvvatlashi uchun oldini olishga
harakat qilishni aytgan edi.
Urushning dastlabki damlaridayoq rus hukumati Avstriyadan
urushga qatnashishga halaqit berishni qayd etadi.
1870-yil 23-iyulda hukumat xabarnomasida Rossiyaning neytralteti
haqida deklarasiya paydo bo`ladi. Bu deklarasiyaning oxirgi frozasi juda
ahamiyatli. Imperator hukumati Yevropada tinchlik urnatich uchun har
qanday ko`ngilli yordam berishga tayyor bo`ladi.
Avstro-Fransiya ittifoqi aniq natijalarga asoslangan bo`lsada biroq
Avstro-Vengriyaning Fransiya tarafgini olishi Rossiya qarshiligiga
uchraydi. Imperator Frans Iosif Rustossi yaqinida italyanlar ustidan
g`alaba qozongan.
Ersgersog Alberxt hamda feodal aristokratiya harbiylar Avstriyaning
urushga kirishini maqullashdi. Fransiya hukumati Erms shahrida kelishuv
kunlariyoq gabsburglar monarxiyasi bilan ittifoq tuzich taklifini so`raydi.

Avstriya burjuaziyasi esa antipruss siyosatiga qarshi ular barcha
antinemis harakatlariga salbiy munosabat bildirar edilar. Ayniqsa Vena
saroyi bu fransuz prussiya urushiga qattiq qarshi edi. Vengriya
premergrafi Andrashi Fransiya bilan ittifoq tuzish va uni Avstriya-
Vengriyaning harbiy harakatlariga chiqishiga tuliq qarshi edi.
Italiyaga keladigan bo`lsak qirol Viktor Emmanuel dastlabki
vaqtlardanoq Fransiya bilan ittifoq tuzishga harakat qildi. Biroq bu
ittifoq harakatiga jiddiy tusiq bor edi. Italiyada bu davrda uning
birlashish jaroyoni tuliq tugallanmagan bo`lib Rim yagona Italiya
tarkibiga boshqa tarafdan Italiya Fransiyaga moliyaviy jixatdan qaram
edi.
Napoleon bilan Italiya hukumatining urush olib borishi u uchun
oson kechmasdi. Kutilgan Avstriya-Fransiya ittifoq kelishuvi Frans-Pruss
urushi harbiy harakatlari barbod bo`lgan edi.
Bismark Italiyaning bu urushda qatnashishidan xavfsirardi. Hatto
Mosseri va boshqa Italiyaning namoyondalari bilan kelishuv olib
borishni boshlaydi. Agar Italiya Fransiya tomonidan urushga
qatnashadigan bo`lsa Bismark Italiyada respublikachilar harakatini
mablag` va harbiy qurollar bilan qo`llashini aytadi.
Frans-pruss urushida Italiyaning tashqi siyosatdagi pozitsiyasi
Sedanda hal bo`ldi. Fransuz armiyasinin bu yerda mag`lub etilishi uning
barcha rejalarini tuxtatib qo`ydi. Shu bilan birga 20-sentyabrda Italiya
jangchilari Rimga qarshi harakat qildilar. Shu bilan Rim papasi
hukumati inqirozga yuz tutdi va Italiyaning butunlay birlashuv jarayoni
amalgam oshadi.
Frans-pruss urushi boshlangach, Garchakov urushning tezroq
yakunlanishini va fransiyani bundan battar zaiflashishini istardi.

Peterburgda Prussiya Fransiyani shunchalik tez mag`lub etishi haqida
o`ylamagan edi.
Bu Rossiyaning kuchayishidan dalolat bera edi. Sedandagi urushdan bir
necha kun avval pruss armiyasining omadli yurishlari tasirida Rossiya
imperatori pruss qiroliga xat yozadi. Unda Fransiyani taxqirlagan ahvolga
solib quymasligini so`raydi.
Velgelm I javobi ijobiy emas edi. Qirol fransiyani anneksiya qilishdan
voz kechish u jamoatchilikka qarshi chiqmasligini e`tirof etadi. Xaqiqatan
ham Bismark general shtat va qiroldan o`zi ham Fransiyani og`ir ahvolga
solishni u bilan talonchilik sulxini tuzishni va undan Elzas va
Lotaringiyani tortib olishni ko`zlayotgan edi. Sedandagi fransuz
mag`lubiyatidan keyin Degabryak Garchakovdan fransiyani qo`llab-
quvvatlashini faol diplomatic harakat olib borishga ko`ndirishga intiladi.
Shu qatorda Germaniyaning kuchayotganini eshitib bu Rossiya
manfaatlariga xavfli ekanligini aytib o`tadi. Rossiyaning g`alabasi rus
hukmron toifalar sinfi va fransiya diplomatlarini vahimaga solgan edi.
4-sentyabrdagi revolyutsiya natijasida Fransiyada revolyutsuya
o`rnatildi. Respublika va Prleanistlar respublikasidan muvaqqat hukumat
tuzildi. U milliy hukumat deb nom oldi. Garchakov Fransiyaning yangi
hukumati bilan yaqinlashuvini bu hukumatga yaqin orada tinchlik sulxi
tuzish mumkinligi haqida aytadi.
Garchakov podshodan Velgelmga yana bir bor xat yozishini va
Fransiya bilan munosabatlarini yaxshilashga va`da berdi. Shuningdek
Garchakov agar Yevropa kongressi chaqiriladigan bo`lsa Rossiya,
Fransiya foydasiga ovoz berishini barilla aytishini aytdi.
Angliyaga keladigan bo`lsak Gladson hukumati qit`ada sodir
bo`layotgan bu yurishga aralashmaslik siyosatini tanladi.

Chunki Angliya avgust oyidayoq kurashayotgan 2-avgustda Belgiyaga
dahl qilmaslik haqida bayonet oladi. Angliya boshqaruvchi hukumati
Angliyada keyingi dengiz va kaloniyal derjaveda 2-o`rinda turuvchi
Fransiyadan mag`lubiyatidan xursand edi. Bundan tashqari Fransiya
1869-yil ochilgan Suvaysh kanali sohili hisoblanib, Yevropadan Britaniya
Hindistonga boruvchi yo`l edi.
Prussuya harbiy kuchi bu vaqtga kelib yanada kuchayishda davom
etdi. Sedandagi kurashdan so`ng armiyaning bir qismi Parij tomonga
harakat qildi va deyarli hech qanday qarshilikka uchramadi. Pruss
armiyasidan boshqa bir kuch Metsni qamal qilish bilan band bo`lib bu
yerda Bazenda katta armiyasi qurshovda qolgan edi.
14-sentyabrning nemislar Parijni o`rab olishni yakunlashdi. Biroq bu
yerda ularni katta shahar aholisining ko`ngilli kurashlari boshlanib,
ayniqsa Parij ishchilari ularga qattiq qarshilik ko`rsatadi.
1870-yil 7- oktyabrning Miiliy hukumat a`zolaridan biri Gambet
Turyen shahrida yangi harkatchan armiyani shakllantirdi. Bu esa
Prussiyaning ahvolini og`irlashtirdi. Bismark bu urushda chet el
derjaviyalaridan aralashuvida xavfsirar edi. Ayniqsa u Rossiyadan juda
qurqar edi. Bismark Prussiya komandirlaridan Parijni qamal qilinish
jarayonini tezroq tugatishni so`raydi va shaharni ayovsiz bombardimon
qilishni talab qiladi.
Aynan shu vaqtda (sentyabr oktyabr) Tyer Miiliy hukumat
topshirig`I bilan buyuk davlat poytaxtiga yo`l oladi. Bu topshiriq yirik
davlatlardan Fransiya foydasiga urushga aralashuvi va tinchlik shartnoma
tuzish haqida edi. Londonda Tyer yaxshi kutib olindi. Biroq u Venadagi
kabi aniq hech maqsadga erisha olmadi.
Avstriya-Vengriya hukumatining faol qatnashuvi bu davrga kelib
to`xtatilgan edi. Italiyadan ham xuddi shunday javob kutayotgan edi.

Peterburgda Tyer ko`ngilli tarzda qabul qilindi va unga podsho tinchlik
istayotganini ma`lum qildi.
“Podsho sizga kelishuvlar tuzishga yordam qiladi. Biroq bundan
ortiq yordam qilolmaydi” deb aytadi. Garchakov Tyerga podsho
haqiqatdan ham Velgelmga yangi xat jo`natadi. Prussiyaning bu xatga
javobini uzoq vaqt kutishga to`g`ri keladi va nixoyat kelishuv tuzilishi
haqida ma`lumot olgach Garchakov Tyerni chaqiradi va unga tinchlik
sulxi tuzilishi haqida bayon qiladi. Lekin bu tinchlik shartnomasi
tuzishda barcha shartlar Prussiya taklifi bilan amalga oshishini aytadi.
30-oktyabrda Fransiyaga qaytgan Tyer Versalga keladi. Bu yerda o`sha
vaqtda Prussiya bosh shtabi joylashgan edi. Tyer Versalda Bismark bilan
uchrashadi va ular o`rtasida kelishuv shartnomasi tuzish boshlanadi. Tyer bu
kelishuvida o`z harakat rejalarini qayd etgan bo`lib, Bismark bilan
savdolashishga harakat qiladi. Podsho hukumati prussiya hukumatini
qo`llovchi har qanday jamoaviy chiqishlarga o`zining betaraflik siyosatini
namoyon qiladi.

Aabiyotlar
1. Black Jeremy. A History of Diplomacy . London, Reaktion Books Ltd, 2010
2. Xolliev A. Xalqaro munosabatlar va diplomatiya tarixi. – Т ., 2014.
3. Богатуров А.Д., Аверков В.В. История международных отношений. 1945-
2008. М., 2010.
4. История международных отношений. Основные этапы с древности до
наших дней. – М., Логос, 2007. / под ред. Г.В.Каменской, О.А.Колобова,
Э.Г.Соловьева.
5. Системная история международных отношений. 1918-2003. В четырех
томах. Отв. Ред. А.Д.Богатуров. М.,2003. Qo’shimcha adabiyotlar:
6. Мирзиёев Ш.М. Буюк келажагимизни мард ва олижаноб халқимиз билан
бирга қурамиз. – Тошкент: “Ўзбекистон” НМИУ, 2017. – 488 б.
7. Бажанов Е.П., Бажанова Н.Е. Многополюсный мир. М., 2010.
8. Бережков В.М. Страницы дипломатической истории. 4-ое издание. М.,
1987.
9. Буданова В.П. Готы в эпоху великого переселения народов. М., 1990.
10.Дулина Н.А. Османская империя в международных отношениях (30-40-
годы XIX века). М.,1980.
11.3агорский А.В. Хельсинский процесс: Переговоры в рамках Совещания по
безопасности и сотрудничеству в Европе 1972-1991 гг. М., 2005.
12.Ивонин Ю.Е. У истоков Европейской дипломатии нового времени.
Минск,1984.
13.История дипломатии. М.,1959-1963 гг. T.I; II. 14.Лебедева М.М. Мировая
политика М., 2003.

Fransiya-Prussiya urushining diplomatik tayyorlanishi

Купить